Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), áp lực cạnh tranh giữa doanh nghiệp nội địa và nước ngoài ngày càng gia tăng trên nhiều phương diện: mẫu mã, chất lượng, giá cả và các hoạt động sau bán hàng. Đặc biệt, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ 4.0 và các sàn thương mại điện tử (TMĐT) đã tạo ra một kênh phân phối mới có ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, nhóm tác giả nhận thấy tầm quan trọng của hoạt động bán hàng qua kênh TMĐT và chọn đề tài nghiên cứu về thực trạng hoạt động của Công ty TNHH Wells Việt Nam — một doanh nghiệp Hàn Quốc mới thâm nhập thị trường Việt Nam trong lĩnh vực máy lọc nước và máy lọc không khí — trên sàn Shopee.

Mục tiêu nghiên cứu:

Tìm hiểu thực trạng bán hàng của doanh nghiệp Wells Việt Nam trên sàn TMĐT Shopee, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng lượng khách hàng và tối đa hóa doanh thu, giúp doanh nghiệp vững vàng hoạt động tại Việt Nam trong tương lai.

Câu hỏi nghiên cứu:

  1. Thực trạng hoạt động bán hàng hiện tại trên sàn TMĐT Shopee của doanh nghiệp Wells Việt Nam là như thế nào?
  2. Các yếu tố nào tác động đến hoạt động bán hàng của doanh nghiệp Wells Việt Nam trên sàn TMĐT Shopee?
  3. Những giải pháp nào có thể cải thiện hiệu quả hoạt động bán hàng của doanh nghiệp Wells Việt Nam trên sàn TMĐT Shopee?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động bán hàng của Công ty TNHH Wells Việt Nam trên sàn TMĐT Shopee.
  • Phạm vi không gian: Công ty TNHH Wells Việt Nam, trụ sở tại 41–43 Trần Cao Vân, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Phạm vi thời gian: Dữ liệu hoạt động của công ty từ ngày 01/01/2024 đến ngày 01/09/2024 (9 tháng đầu năm 2024); thời gian thực hiện đồ án từ 19/09/2024 đến 19/11/2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm:

Đồ án sử dụng định nghĩa thương mại điện tử theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO): "Thương mại điện tử bao gồm việc sản xuất, quảng cáo, bán hàng và phân phối sản phẩm được mua bán và thanh toán trên mạng Internet, nhưng được giao nhận một cách hữu hình." Bên cạnh đó, nhóm tác giả tham khảo dữ liệu từ eMarketer về doanh số bán lẻ TMĐT trên di động toàn cầu (đạt hơn 3,56 nghìn tỷ USD vào năm 2021, tăng 17,9%).

Đồ án phân loại và phân tích các mô hình TMĐT chính, bao gồm: B2B, B2C, C2C, C2B, B2G, G2B, G2C, G2G — trong đó tập trung phân tích mô hình B2C và C2C là các mô hình liên quan trực tiếp đến hoạt động của Wells Việt Nam trên Shopee.

Phương pháp nghiên cứu:

Đồ án áp dụng phương pháp tiếp cận kết hợp gồm:

  • Phân tích logic và thống kê mô tả: Phân tích số liệu doanh thu theo tháng, số đơn hàng, tỷ lệ chuyển đổi, số đơn hủy từ dữ liệu thực tế của công ty.
  • Quan sát và thu thập thực tế: Nhóm tác giả trực tiếp kiến tập tại bộ phận Marketing và Kinh doanh của Công ty TNHH Wells Việt Nam trong giai đoạn 19/09/2024 – 19/11/2024, tiếp cận quy trình vận hành sàn, quản lý kênh Social và thiết kế ấn phẩm truyền thông.
  • Tổng hợp tài liệu: Kết hợp sách báo, tài liệu chuyên ngành với ý kiến đóng góp của ban quản trị công ty.

Nguồn dữ liệu:

  • Dữ liệu doanh thu 9 tháng năm 2024 từ phòng kế toán Công ty TNHH Wells Việt Nam (Bảng 1.1).
  • Dữ liệu đơn hàng trên sàn Shopee từ 01/01/2024 đến 01/08/2024 (Hình 2.1, 2.2, 2.3).
  • Thông tin sản phẩm, giá cả, chính sách bán hàng từ nội bộ doanh nghiệp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu chung về đơn vị thực tập

Chương 1 cung cấp cái nhìn tổng quan về Công ty TNHH Wells Việt Nam — doanh nghiệp có nguồn gốc từ Hàn Quốc, thành lập năm 1985, với hơn 39 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất và phân phối máy lọc nước và máy lọc không khí. Tại thời điểm nghiên cứu, Wells đã đạt 65% thị phần tại Hàn Quốc và có mặt tại 9 quốc gia ở Đông Nam Á và Châu Á Thái Bình Dương.

Trụ sở chính đặt tại Seoul, Hàn Quốc; văn phòng tại Việt Nam tọa lạc tại Quận 3, TP. Hồ Chí Minh. Sứ mệnh của công ty được xác định là "Kiến tạo cuộc sống đẳng cấp – thời thượng" với phương châm "Đứng yên nghĩa là thụt lùi."

Về thành tựu, công ty sở hữu nhiều chứng nhận và giải thưởng quốc tế: Giải thưởng "Sản phẩm thân thiện với môi trường" (Dịch vụ chứng nhận Nông nghiệp Greenstar, 2016), Giải thưởng thiết kế Reddot (2024), Giải thưởng thiết kế IF (2024), Giải thưởng Grand Gold Grade (2024), chứng nhận Công ty chất lượng dịch vụ xuất sắc Hàn Quốc (SQ/2023–2026), chứng nhận KSQI (Chỉ số chất lượng dịch vụ công nghiệp Hàn Quốc).

Về tình hình hoạt động, tổng doanh thu 3 quý đầu năm 2024 (từ 01/01/2024 đến 01/09/2024) đạt 98.047.910 triệu đồng, với 31 đơn hàng. Tuy nhiên, có 4 đơn hủy chiếm 12,09% tổng đơn hàng, gây thiệt hại 20.386.700 triệu đồng. Lượt xem duy trì ổn định ở mức 8.626 lượt xem và 2.915 lượt truy cập. Chương 1 cũng mô tả cơ cấu tổ chức gồm các bộ phận: Chủ doanh nghiệp, Phiên dịch viên, Quản lý, Trưởng phòng Kế toán, Trưởng phòng Marketing, Trưởng phòng Sales.

Chương 2: Thực trạng hoạt động bán hàng của Công ty TNHH Wells Việt Nam

Chương 2 là trọng tâm của đồ án, gồm ba nội dung chính:

Sơ lược lý thuyết về TMĐT: Nhóm tác giả trình bày khái niệm TMĐT theo WTO, phân loại 9 mô hình kinh doanh TMĐT (B2B, B2C, C2C, C2B, B2G, G2B, G2C, G2G, G2G) và quy trình xử lý đơn hàng 5 bước trên Shopee: (1) Xác nhận đơn hàng; (2) Xác nhận trên kênh người bán; (3) Chuẩn bị đóng gói; (4) Cập nhật trạng thái đơn hàng; (5) Bàn giao cho đơn vị vận chuyển. Phương thức thanh toán COD được mô tả là hình thức phổ biến, trong đó người mua thanh toán trực tiếp cho shipper khi nhận hàng.

Thực trạng kinh doanh trên Shopee:

Chỉ số Giá trị
Tổng doanh số (8 tháng, đơn đã thanh toán) 108.810 triệu VND
Tổng số đơn hàng xác nhận 25 đơn
Doanh số trung bình/đơn 4.392,40 triệu VND
Tổng lượt xem sản phẩm 8.626 lượt
Tổng lượt truy cập 2.915 lượt
Tỷ lệ mua hàng 0,75%
Số đơn hủy 4 đơn

Phân tích theo tháng cho thấy doanh số không đồng đều: tháng 1, 2, 5 và 6 không ghi nhận doanh thu, trong khi các tháng có doanh thu là tháng 3 (7.500 triệu VND), tháng 4 (54.750 triệu VND — cao nhất), tháng 7 (22.860 triệu VND) và tháng 8 (23.700 triệu VND). Riêng dữ liệu tháng 1/2024 ghi nhận tổng doanh thu đạt 154.907.610 VND với 31 đơn hàng đặt, nhưng có đến 10 đơn bị hủy, gây thiệt hại 80.153.500 VND.

Các yếu tố ảnh hưởng và chính sách bán hàng:

  • Chất lượng sản phẩm: Đồ án mô tả chi tiết ba dòng sản phẩm chính: máy lọc nước (9 tầng lọc, công nghệ UV+ khử trùng 99,9%, được NSF — cơ quan giám định của WHO — chứng nhận, thiết kế 19cm màu Rose Gold), máy lọc không khí (diện tích lọc lên đến 111,7m², hệ thống lọc All Care loại bỏ 99% bụi siêu mịn 0,01µm, được kiểm chứng bởi phòng thí nghiệm KCL Hàn Quốc) và máy pha viên nén cà phê.
  • Giá sản phẩm: Phân khúc tầm trung đến cao cấp, dao động từ 9.200.000 VND (Máy lọc không khí Wells MiniMax) đến 38.000.000 VND (Máy lọc nước Wells Super Cooling). Sản phẩm có giá cao hơn đối thủ như Daikin, Kangaroo do sử dụng màng lọc HEPA H16 và công nghệ độc quyền.
  • Chính sách khuyến mãi: Giảm 15% tất cả sản phẩm trong tháng; đầu tháng giảm 30%; giữa và cuối tháng giảm 25%; các ngày đôi và ngày lễ có chương trình đặc biệt. Áp dụng mã giảm giá và chương trình "Mua kèm deal sốc."
  • Mô tả sản phẩm trên Shopee: Hình ảnh chất lượng cao thể hiện công dụng, chứng nhận; thông tin chi tiết đầy đủ về xuất xứ, bảo hành, trọng lượng, kích thước, mức tiêu thụ điện năng. Tuy nhiên, phần mô tả chính sách bảo hành và đổi trả chưa được thể hiện đầy đủ — đây được xác định là một hạn chế ảnh hưởng đến niềm tin của khách hàng.

Chương 3: Bài học kinh nghiệm từ đợt kiến tập tại Công ty Wells Việt Nam

Chương 3 tổng hợp những kinh nghiệm thực tiễn nhóm tác giả thu nhận được trong quá trình kiến tập tại bộ phận Marketing của công ty, bao gồm hai nhóm kỹ năng chính:

Kỹ năng mềm: Kỹ năng làm việc nhóm (sử dụng Google Analytics để thu thập và phân tích dữ liệu, phối hợp với lập trình viên, nhà thiết kế và chuyên gia marketing); kỹ năng quản lý thời gian (ứng dụng Trello lập kế hoạch dự án, áp dụng phương pháp Pomodoro); kỹ năng giao tiếp trong môi trường đa văn hóa.

Kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ: Kỹ năng vận hành sàn TMĐT Shopee (hỗ trợ khách hàng, báo cáo chỉ số doanh thu hàng ngày, theo dõi tiến độ đơn hàng); kỹ năng quản lý kênh Social (quản lý nội dung Facebook, lập kế hoạch đăng bài hàng tuần, phối hợp sản xuất video); kỹ năng thiết kế (thiết kế banner, poster, hình ảnh sản phẩm cho website và các sàn TMĐT).

Phần định hướng nghề nghiệp ghi nhận mục tiêu của nhóm tác giả là xây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực TMĐT, bao gồm tự xây dựng cửa hàng trực tuyến và tiếp tục tích lũy kinh nghiệm thực tế.


Kết quả và đóng góp

Kết quả chính kèm số liệu:

Đồ án ghi nhận rằng tổng doanh số xác nhận trong 8 tháng đầu năm 2024 đạt 108.810 triệu VND với 25 đơn hàng. Tuy nhiên, tỷ lệ chuyển đổi chỉ đạt 0,75%, phản ánh tình trạng nhiều người xem sản phẩm nhưng chưa quyết định mua. Tháng 4/2024 là tháng có doanh thu cao nhất với 54.750 triệu VND và 5 đơn hàng. Số đơn hủy chiếm 12,09% tổng đơn, gây thiệt hại 20.386.700 triệu đồng trong giai đoạn 9 tháng.

Giải pháp và kiến nghị tác giả đề xuất:

Nhóm tác giả đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả bán hàng trên Shopee theo các hướng:

  • Tối ưu hóa gian hàng: Đầu tư hình ảnh chất lượng cao, đa góc nhìn; tối ưu tiêu đề sản phẩm bằng từ khóa tìm kiếm; bổ sung chính sách bảo hành và đổi trả minh bạch; sắp xếp giao diện gian hàng trực quan.
  • Chiến lược Marketing trên Shopee: Tận dụng tính năng Shopee Feed để đăng nội dung chất lượng cao; tổ chức Shopee Live (livestream) kết hợp voucher và combo ưu đãi độc quyền nhằm tăng tương tác và tỷ lệ quay lại thương hiệu.
  • SEO và SEM: Nghiên cứu từ khóa phù hợp với nhu cầu tìm kiếm của khách hàng; triển khai Shopee Ads (SEM) để tăng khả năng hiển thị sản phẩm.
  • Ứng dụng công nghệ trong sản xuất: Triển khai tự động hóa, hệ thống MES (Manufacturing Execution System), phân tích dữ liệu lớn, công nghệ in 3D và IoT (Internet of Things) để tối ưu hóa quy trình sản xuất và dự báo nhu cầu thị trường.

Đóng góp:

Đồ án cung cấp bức tranh cụ thể về thực trạng kinh doanh TMĐT của một doanh nghiệp nước ngoài mới thâm nhập thị trường Việt Nam, đặc biệt trong phân khúc thiết bị gia dụng cao cấp trên nền tảng Shopee. Phân tích SWOT và các giải pháp đề xuất hướng đến việc hoàn thiện quy trình vận hành thực tế của doanh nghiệp.


Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Nhóm tác giả thừa nhận trong lời cảm ơn và phần mở đầu rằng đây là lần đầu tiếp xúc với công việc thực tế nên không tránh khỏi những thiếu sót trong đánh giá và trình bày thông tin. Cụ thể, một số hạn chế có thể nhận thấy qua nội dung:

  • Phạm vi thời gian thu thập dữ liệu chỉ trong 9 tháng đầu năm 2024, chưa phản ánh được xu hướng theo mùa hay biến động dài hạn của hoạt động kinh doanh.
  • Nghiên cứu tập trung vào một sàn duy nhất (Shopee), chưa so sánh với hiệu quả bán hàng trên các kênh khác (Lazada, TikTok Shop, website trực tiếp).
  • Không có dữ liệu khảo sát ý kiến khách hàng trực tiếp để đo lường mức độ hài lòng hay lý do hủy đơn hàng.
  • Chưa phân tích định lượng ảnh hưởng cụ thể của từng yếu tố (giá, hình ảnh, khuyến mãi) đến tỷ lệ chuyển đổi.

Hướng mở cho nghiên cứu tiếp theo có thể bao gồm mở rộng phạm vi sang đa sàn, kết hợp khảo sát khách hàng, hoặc phân tích so sánh với đối thủ cùng phân khúc trong thị trường Việt Nam.


Giá trị tham khảo

Đồ án phù hợp tham khảo cho các đối tượng sau:

  • Sinh viên ngành Thương mại Điện tử, Tài chính Thương mại, Quản trị Kinh doanh đang chuẩn bị thực hiện đồ án về hoạt động bán hàng trên sàn TMĐT — đặc biệt là phần quy trình xử lý đơn hàng 5 bước trên Shopee và phân loại 9 mô hình TMĐT có giá trị tham chiếu cụ thể.
  • Người làm đề tài về doanh nghiệp nước ngoài thâm nhập thị trường Việt Nam qua kênh TMĐT: Đồ án cung cấp số liệu doanh thu thực tế, phân tích tỷ lệ đơn hủy và tỷ lệ chuyển đổi của một thương hiệu mới — có giá trị làm cơ sở so sánh.
  • Người nghiên cứu về phân khúc thiết bị gia dụng cao cấp: Bảng giá sản phẩm (Bảng 2.3) và mô tả công nghệ từng dòng sản phẩm (Bảng 2.2) cung cấp dữ liệu thực tế cho các phân tích thị trường.
  • Người mới bắt đầu vận hành gian hàng Shopee: Phần mô tả quy trình vận hành sàn, quản lý kênh Social và thiết kế ấn phẩm trong Chương 3 có giá trị thực tiễn trực tiếp.

Câu hỏi thường gặp

1. Trong 8 tháng đầu năm 2024, tháng nào Wells Việt Nam đạt doanh thu cao nhất và bao nhiêu?

Tháng 4/2024 là tháng có doanh thu cao nhất, đạt 54.750 triệu VND với 5 đơn hàng, tổng lượt xem là 860, lượt truy cập là 337. Trong tháng này có 2 đơn hủy trên tổng 5 đơn đặt.

2. Tỷ lệ đơn hủy của Wells Việt Nam trên Shopee là bao nhiêu và gây thiệt hại như thế nào?

Trong giai đoạn 9 tháng đầu năm 2024, có 4 đơn hủy trên tổng 31 đơn hàng, chiếm 12,09%, gây thiệt hại 20.386.700 triệu đồng. Riêng trong tháng 1/2024, có đến 10 đơn bị hủy (trong tổng số đơn hàng đặt), gây thiệt hại 80.153.500 VND.

3. Các sản phẩm của Wells Việt Nam được bán trên Shopee thuộc phân khúc giá nào?

Sản phẩm thuộc phân khúc tầm trung đến cao cấp. Máy lọc không khí có giá từ 9.200.000 VND (Wells MiniMax) đến 17.200.000 VND (Wells Air Garden); máy lọc nước dao động từ 34.700.000 VND (Wells tt UV) đến 38.000.000 VND (Wells Super Cooling). Công ty miễn phí lắp đặt và tháo ráp cho khách hàng.

4. Những tháng nào trong 8 tháng đầu năm 2024 Wells Việt Nam không đạt doanh thu trên Shopee?

Tháng 1, tháng 2, tháng 5 và tháng 6 năm 2024 không ghi nhận bất kỳ doanh thu nào trên sàn Shopee, mặc dù lượng khách hàng xem sản phẩm và lượt truy cập vẫn duy trì ở mức ổn định. Điều này cho thấy tỷ lệ chuyển đổi từ lượt xem thành đơn hàng còn thấp.

5. Sinh viên kiến tập tại Wells Việt Nam được tiếp cận những công việc thực tế nào?

Theo Bảng 2.1, sinh viên được tiếp cận bốn nhóm công việc: (1) Vận hành sàn (hỗ trợ giải đáp thắc mắc khách hàng, báo cáo doanh thu hàng ngày, theo dõi đơn hàng); (2) Quản lý kênh Social (quản lý nội dung Facebook, lập kế hoạch đăng bài hàng tuần); (3) Thiết kế (banner, poster cho chiến dịch quảng cáo, hình ảnh sản phẩm); (4) Chụp ảnh và quay/dựng video sản phẩm và sự kiện.


Kết luận

Đồ án chuyên ngành Thương mại Điện tử của nhóm sinh viên lớp 21DTMA1, Trường Đại học Công nghệ TP. HCM (HUTECH) cung cấp phân tích thực tiễn về hoạt động bán hàng của Công ty TNHH Wells Việt Nam trên sàn Shopee trong giai đoạn đầu thâm nhập thị trường. Dữ liệu thực tế cho thấy doanh nghiệp đối mặt với tỷ lệ chuyển đổi thấp (0,75%) và tỷ lệ đơn hủy còn cao (12,09%), phản ánh những thách thức trong việc xây dựng niềm tin thương hiệu tại thị trường Việt Nam. Các giải pháp được đề xuất tập trung vào tối ưu hóa nội dung gian hàng, tận dụng các tính năng tương tác của Shopee (Shopee Feed, Shopee Live, Shopee Ads) và ứng dụng công nghệ sản xuất hiện đại (MES, IoT). Đồ án phản ánh quá trình học tập gắn liền với thực tiễn doanh nghiệp, phù hợp với đặc thù của hình thức đào tạo kiến tập chuyên ngành.