MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài 1. Trong những năm gần đây, bối cảnh hội nhập toàn cầu đã và đang có những tác động lớn đến sự phát triển của xã hội. Theo xu hướng quốc tế hóa, giáo dục Việt Nam cũng đang “chuyển mình” từ nền giáo dục chú trọng vào mục tiêu truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục theo định hướng tiếp cận năng lực.
Dạy học được mở rộng cả về phạm vi và đối tượng, đáp ứng nhu cầu cũng như điều kiện của đông đảo người học. Các hình thức giáo dục mới ra đời là hệ quả tất yếu từ xã hội hiện đại, trong đó học tập trực tuyến trên nền tảng công nghệ thông tin được nhiều người lựa chọn bởi sự tiện dụng và hiệu quả cao mà nó mang lại. Trực tuyến là một phương thức dạy học tích cực, mới mẻ dựa trên công nghệ thông tin và truyền thông. Với phương thức này, việc học trở nên linh hoạt, đa dạng và hấp dẫn, kích thích được sự hứng thú, chủ động của người học.
Kiến thức có thể được lĩnh hội ở bất cứ lúc nào, ở bất cứ đâu phù hợp với hoàn cảnh, năng lực, cá tính, nhu cầu công việc riêng của bản thân… chỉ cần phương tiện máy tính, hay điện thoại và mạng Internet. Bài học trực tuyến có khả năng cung cấp một lượng ngữ liệu phong phú hơn ngữ liệu trong sách giáo khoa, đồng thời thể hiện được hệ thống yêu cầu học tập cụ thể dành cho học sinh dưới nhiều dạng thức, để các em tự giác hoạt động, không bó buộc theo phương pháp giảng truyền thống. Với những ưu điểm đó, học tập trực tuyến đang ngày càng được nhiều quốc gia trên thế giới chú trọng phát triển. Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu đang nỗ lực đối mặt với đại dịch Covid-19 những ngày vừa qua, học trực tuyến đã trở thành phương thức học tập được lựa chọn hàng đầu trong giáo dục như một giải pháp để “tạm dừng đến trường nhưng không dừng học”.
Tuy nhiên, dạy và học trực tuyến như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất vẫn là câu hỏi lớn mà giáo dục đặt ra. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đối với môn Ngữ văn, mục tiêu giáo dục theo chương trình mới là giúp học sinh khám phá bản thân và thế giới xung quanh, thấu hiểu con người, có đời sống tâm hồn phong phú, có quan niệm sống và ứng xử nhân văn, có tinh thần tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại và khả năng hội nhập quốc tế. Chương trình hướng đến hình thành cho học sinh phẩm chất và những năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo.
Đặc biệt, môn Ngữ văn giúp học sinh phát triển năng lực ngôn ngữ và văn học, rèn luyện các kĩ năng đọc, viết, nói và nghe, có hệ thống kiến thức phổ thông nền tảng về Tiếng Việt, phát triển tư duy hình tượng và tư duy logic, góp phần hình thành học vấn căn bản của một người có văn hóa, biết tạo lập các văn bản thông dụng, biết tiếp nhận và đánh giá các văn bản văn học, các giá trị thẩm mĩ trong cuộc sống. Như vậy, để tổ chức hiệu quả một giờ học Ngữ văn trên lớp mà trong đó học sinh giữ vai trò làm chủ quá trình nhận thức quả thật là không dễ dàng. Giáo viên cần tích hợp đa dạng các phương pháp dạy học, trong đó hình thức dạy học trực tuyến theo chủ đề là một định hướng mới đem lại hiệu quả giáo dục cao. Trong tiến trình văn học Việt Nam, văn học dân gian ra đời sớm và phát triển bền lâu theo suốt chiều dài lịch sử.
Bộ phận văn học này không chỉ có vai trò cội nguồn, mà còn phản ánh chân thực tâm tư, tình cảm và những phẩm chất tốt đẹp của người dân Việt. Ca dao là thể loại tiêu biểu của văn học dân gian, được chọn lựa đưa vào giảng dạy (một số văn bản) trong chương trình Ngữ văn lớp 10. Bài học này cung cấp tri thức và có giá trị giáo dục thẩm mĩ cao đối với học sinh. Bởi thế, trên cơ sở chương trình hiện hành, nó rất cần được đầu tư thiết kế giảng dạy dưới những hình thức và phương pháp mới để đem lại hiệu quả học tập tốt nhất.
Dạy học ca dao không đơn thuần chỉ để cung cấp ngữ liệu văn bản, không chỉ để đọc hiểu ý nghĩa của từng câu ca mà còn phải bồi đắp tình yêu quê hương, khơi dậy ý thức gìn giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống trái tim mỗi học trò. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Với những lí do trên và hy vọng có thể đóng góp một tài liệu tham khảo hữu ích, thiết thực, mới mẻ cho công tác giảng dạy, nghiên cứu, học tập phần văn học dân gian Việt Nam trong chương trình Ngữ văn, chúng tôi lựa chọn đề tài: “Dạy học trực tuyến chủ đề ca dao Việt Nam cho học sinh lớp 10” để nghiên cứu và thực nghiệm. Lịch sử vấn đề 2. Lịch sử ứng dụng dạy học trực tuyến 2.
Ứng dụng trên thế giới Thuật ngữ “dạy học trực tuyến” xuất hiện lần đầu tiên vào tháng 10 năm 1999 trong một hội nghị Quốc tế về CBT (Computer - Based Training). Từ thời điểm đó, các cụm từ như "online learning", "virtual learning" hay “e-learning” bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều. Có thể nói, kết hợp các từ cụm từ "online learning" hay "virtual learning" (học tập ảo), E-learning mô tả một cách đầy đủ về một môi trường học tập chuyên nghiệp. Trong đó, người học có thể tương tác với môi trường học tập trực tuyến thông qua Internet hoặc các phương tiện truyền thông điện tử khác (intranet, extranet, truyền hình tương tác, CD-Rom, vv).
Rất lâu trước khi Internet ra đời, các khóa học từ xa đã được Isaac Pitman mang đến vào những năm 1840. Isaac Pitman là một giáo viên có trình độ và giảng dạy ở một trường tư ở Vương Quốc Anh. Ông đã dạy các học sinh của mình phương pháp viết tốc ký thông qua hệ thống mail (tốc ký có thể hiểu là một hình thức viết tắt, một phương pháp viết ngắn gọn hơn so với cách viết một ngôn ngữ thông thường). Pitman gửi các bài tập của Sir Isaac Pitman (1813 - 1897) mình cho các học sinh của ông qua hệ thống mail và nhận lại các kết quả mà các học sinh đã hoàn thành.
3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong năm 1924, các máy thử nghiệm đầu tiên được phát minh. Thiết bị này cho phép học sinh tự kiểm tra. Sau đó, vào năm 1954, BF Skinner - một giáo sư Đại học Harvard đã phát minh ra “teaching machine” (máy giảng dạy), trong đó cho phép các trường học dùng các chương trình để quản lý hướng dẫn học sinh của mình. Tuy nhiên cho đến năm 1960, các chương trình đào tạo dựa trên máy tính đầu tiên mới được giới thiệu đến thế giới.
Chương trình này dựa trên máy tính đào tạo (hoặc chương trình CBT) được biết đến như PLATO- Programmed Logic được dùng cho việc tự động hoạt động giảng dạy. Nó được thiết kế cho sinh viên theo học các trường đại học Illinois, nhưng cuối cùng lại được sử dụng trong các trường học trên toàn khu vực. Với sự ra đời của máy tính và internet trong những năm cuối thế kỷ 20, các công cụ E-learning và phương pháp phân phối được mở rộng. Từ đầu những năm 1960, các giáo sư và các nhà tâm lí học đã nghiên cứu, miêu tả và bước đầu thử nghiệm việc dùng máy tính cũng như thư điện tử để phát triển các khóa học dựa trên công nghệ.
Càng về sau khi khoa học kỹ thuật phát triển, E- learning đã trở thành hình thức học tập trực tuyến phổ biến ở các nước có nền công nghệ cao, có nhiều trung tâm đào tạo các hệ hình giáo dục. Thế hệ máy Mac. OS (Macintosh Operating System) đầu tiên ra đời trong những năm 1980 cho phép các cá nhân có thể đặt máy tính ở nhà của họ, và điều này giúp ích cho họ rất nhiều trong việc học tập, nghiên cứu cũng như phát triển các kỹ năng. Sau đó, trong thập kỷ tiếp theo, môi trường học tập ảo bắt đầu thực sự phát triển mạnh, càng ngày con người càng tiếp cận thông tin qua kênh internet nhiều hơn và cơ hội trực tuyến thực sự mở ra.
Trong những năm 2000, các doanh nghiệp đã bắt đầu sử dụng E- learning để đào tạo nhân viên của họ. Các nhân viên mới có thể dễ dàng tiếp cận các quy trình nghiệp vụ cùng những thông tin trong hệ thống E-learning - nơi cung cấp cho họ đầy đủ các kiến thức, kỹ năng cũng như kinh nghiệm để thực hiện tốt công việc của mình. Đối với các cá nhân, việc học tập trực tuyến 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thông qua hệ thống E-learning không chỉ giúp họ tăng thêm kiến thức, kỹ năng, bằng cấp mà còn có nhiều cơ hội về việc làm, những mối quan hệ xã hội và đời sống tinh thần phong phú. Tại Mĩ, tính đến năm 2000, có gần 47% các trường đại học, cao đẳng thiết kế mô hình đào tạo từ xa, tạo nên khoảng 54.000 khóa học trực tuyến hữu ích.
Tại Singapore, khoảng 87% trường Đại học sử dụng phương pháp đào tạo trực tuyến. Ở Hàn Quốc, hình thức học tập này cũng được phổ biến ở các trường. Hiện nay, có nhiều công ty lớn đầu tư vào E-learning, nổi bật là các công ty như SAP, Docent, Saba, IBM, Oracel. Theo ước tính năm 2010, E- learning trên toàn cầu đạt 500 tỉ USD.
Ở các nước công nghiệp phát triển điển hình là Mĩ, đã đạt được 10,3 tỉ USD vào năm 2002 và tăng lên nhanh chóng đạt 83,1 tỉ USD vào năm 2002. Vào khoảng năm 2010 trở đi, sự bùng nổ về công nghệ ứng dụng trên các nền tảng di động hay sự phát triển vượt bậc của một thế hệ mạng xã hội mới như Facebook, Google Plus, Instagram,. đã làm cho hệ thống tương tác thông tin với người sử dụng internet trở nên phong phú hơn bao giờ hết. Qua đó, các phương thức tương tác trên môi trường đào tạo trực tuyến cũng có những chuyển biến thay đổi nhằm phù hợp hơn với người sử dụng.
Các ứng dụng di động kết hợp internet cho phép người học tương tác trong môi trường E-learning mọi lúc, mọi nơi. Ngày nay, thông qua Web, người dạy có thể hướng dẫn trực tuyến (hình ảnh, âm thanh, các công cụ trình diễn) tới mọi người học. Điều này đã tạo ra một cuộc cách mạng trong đào tạo với giá thành rẻ, chất lượng cao và hiệu quả. Đó chính là kỉ nguyên của E-Learning.