Dạy Học Dân Ca Ê Đê Cho Học Sinh Trường THCS Chu Văn An, Huyện Krong Năng, Tỉnh Đăk Lăk

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phương pháp dạy học dân ca Ê Đê cho học sinh trường trung học cơ sở Chu Văn An, huyện Krông Năng, Đắk Lắk.

• Tác giả: Trần Thị Hà Giang
• Người hướng dẫn: PGS. Hà Thị Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Nghệ Thuật Trung Ương
• Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc
• Đề tài: Dạy Học Dân Ca Ê Đê Tại Trường THCS Chu Văn An, Đăk Lăk
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dạy Dân Ca Ê Đê Tại THCS Chu Văn An

Kho tàng âm nhạc dân gian Việt Nam vô cùng phong phú, đa dạng với nhiều thể loại của nhiều dân tộc, vùng miền. Trong đó, dân ca chiếm vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần. Dân ca là di sản do nhân dân sáng tạo, gọt giũa và lưu truyền. Nó là tiếng nói tâm tình, rung động tâm hồn của con người Việt Nam. Trải qua hàng ngàn năm, dân ca vẫn tồn tại bền bỉ, khẳng định giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa. Tây Nguyên nổi tiếng với kho tàng dân ca phong phú, độc đáo, đặc sắc. Các dân tộc như Kinh, Bana, Ê Đê, Gia rai, Mnông... góp phần tạo nên chất văn hóa, âm nhạc đặc trưng. Tác giả, lớn lên ở Đăk Lăk, đã được nghe nhiều làn điệu dân ca Ê Đê, các ca khúc mang chất liệu dân ca Ê Đê, thấm nhuần vào cuộc sống hàng ngày.

1.1. Giá Trị Của Dân Ca Ê Đê Trong Giáo Dục Âm Nhạc

Chương trình môn Âm nhạc phổ thông hiện nay coi trọng nội dung giáo dục dân ca, thể hiện sự quan tâm của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, thời lượng tiết học âm nhạc còn hạn chế. Các Sở Giáo dục và Đào tạo cho phép các trường đưa thêm dân ca địa phương vào giờ học hát tự chọn và hoạt động ngoại khóa. Trường THCS Chu Văn An, huyện Krong Năng, tỉnh Đăk Lăk, là nơi tác giả muốn giới thiệu nét đặc sắc của dân ca Ê Đê đến học sinh, góp phần giữ gìn truyền thống âm nhạc.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Dạy Dân Ca Ê Đê Tại Trường Học

Nghiên cứu về dạy hát dân ca Ê Đê ở trường THCS Chu Văn An, huyện Krong Năng, tỉnh Đăk Lăk là một đề tài mới, không trùng lặp với các công trình đã có. Đề tài sẽ lựa chọn, tiếp thu một số vấn đề đã được nghiên cứu để làm cơ sở lý luận, đối chiếu, so sánh và tiếp nối, phát hiện những vấn đề khác để thực hiện nội dung luận văn. Mục tiêu là đề xuất biện pháp dạy học một số bài dân ca Ê Đê tiêu biểu cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục.

II. Thực Trạng Dạy Và Học Dân Ca Ê Đê Tại Đăk Lăk

Các tài liệu đã nghiên cứu về dân ca có thể kể đến công trình Âm nhạc cổ truyền Việt Nam của Nguyễn Thụy Loan, giới thiệu về âm nhạc cổ truyền các dân tộc Việt Nam. Tác giả Nguyễn Thụy Loan đã nêu ra những biện pháp đưa âm nhạc cổ truyền vào học đường. Đề án hỗ trợ đưa dân ca vào THCS năm 2009 của nhóm tác giả trường ĐHSP nghệ thuật TW đã giới thiệu sơ lược về dân ca các vùng miền, khảo sát thực trạng dân ca tại một số trường THCS và đưa ra các biện pháp đưa dân ca vào các trường để dạy học. Nghiên cứu về dân ca Ê Đê có thể kể đến các công trình như: Đại cương về các dân tộc Ê Đê, Mnông ở Đăk Lăk của Bế Viết Đẳng, Chu Thái Sơn, Vũ thị Hồng và Vũ Đình Lợi.

2.1. Các Nghiên Cứu Về Văn Hóa Ê Đê Và Dân Ca Tây Nguyên

Các công trình này đã nghiên cứu khá sâu sắc về văn hóa của người Ê Đê. Đề án Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa lễ hội, hoa văn, cồng chiêng và nhạc cụ của các dân tộc thiểu số tại chỗ giai đoạn 2010-2015 của tỉnh Đăk Nông đã nghiên cứu chủ yếu về các biện pháp khôi phục, giữ gìn văn hóa truyền thống các tộc người tại chỗ. Về dạy học dân ca đã có nhiều luận văn nghiên cứu, có thể kể tên một số luận văn như: Đưa dân ca vào chương trình dạy nhạc cho sinh viên khoa Tiểu học của Nguyễn Thị Thanh Bình.

2.2. Vấn Đề Thiếu Hụt Trong Dạy Dân Ca Ê Đê Hiện Nay

Nghiên cứu về dạy hát dân ca Ê Đê ở trường THCS Chu Văn An, huyện Krong Năng, tỉnh Đăk Lăk sẽ là đề tài mới không trùng lặp với các công trình kể trên, đồng thời sẽ lựa chọn và tiếp thu một số vấn đề mà tài liệu đó đã nghiên cứu để làm cơ sở lý luận, đối chiếu so sánh và tiếp nối, phát hiện một số vấn đề khác để thực hiện nội dung luận văn của mình. Luận văn sẽ đề xuất biện pháp dạy học một số bài dân ca Ê Đê tiêu biểu cho học sinh nơi đây, góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

III. Giải Pháp Dạy Dân Ca Ê Đê Hiệu Quả Tại THCS Đăk Lăk

Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm: Nghiên cứu khái quát về dân ca Ê Đê, tìm hiểu thực trạng dạy học dân ca tại trường THCS Chu Văn An, huyện Krong Năng, tỉnh Đăk Lăk, đề xuất một số giải pháp dạy học hát một số bài dân ca Ê Đê cho học sinh Trường THCS Chu Văn An, huyện Krong Năng, tỉnh Đăk Lăk trong chương trình chính khóa và ngoại khóa. Đối tượng nghiên cứu là các biện pháp dạy học hát một số bài dân ca Ê Đê cho học sinh trường THCS Chu Văn An, huyện Krong Năng, tỉnh Đăk Lăk trong chính khóa và ngoại khóa.

3.1. Phạm Vi Nghiên Cứu Về Dạy Dân Ca Ê Đê Cho Học Sinh

Phạm vi nghiên cứu: Địa điểm nghiên cứu là Trường THCS Chu Văn An, huyện Krong Năng, tỉnh Đăk Lăk. Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 8/2015 đến tháng 8/2017. Qui mô nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu biện pháp dạy học hát một số bài dân ca Ê Đê, trong đó tác giả sử dụng cả những bài dân ca đặt lời mới để phù hợp với học sinh THCS hiện nay và các bài hát trong nội dung dạy phân môn hát và ở môn âm nhạc trường THCS Chu Văn An, huyện Krong Năng, tỉnh Đăk Lăk.

3.2. Phương Pháp Nghiên Cứu Dạy Dân Ca Trong Trường Học

Phương pháp nghiên cứu: Phân tích, tổng hợp, mô hình hóa tài liệu, văn bản có liên quan đến đề tài nghiên cứu làm cơ sở lý luận của đề tài. Phương pháp điều tra, phỏng vấn sẽ được luận văn thực hiện để trưng cầu ý kiến, nhằm thu thập thông tin, phân tích có cơ sở vững chắc cho việc đánh giá những ưu điểm, nhược điểm trong PP dạy học hát dân ca Ê Đê cho học sinh THCS. Việc quan sát, ghi chép trong quá trình dự giờ, các hoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh tại trường THCS Chu Văn An ở các lớp qua một số buổi học âm nhạc, nhằm đánh giá PPdạy học trong việc rèn luyện kỹ năng, kỹ thuật hát và cách xử lý ngôn ngữ thể hiện dân ca Ê Đê.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Dạy Dân Ca Ê Đê Tại Trường THCS

Luận văn có những đóng góp ý nghĩa thiết thực trong việc cải thiện và nâng cao chất lượng dạy học dân ca Ê Đê cho học sinh của trường THCS Chu Văn An, huyện Krong Năng, tỉnh Đăk Lăk. Từ kết quả trên, hy vọng sẽ mở rộng và sâu sắc tại CâuCLB dân ca của nhà trường, góp phần nâng cao trình độ nhận thức và thực hành âm nhạc của học sinh và sẽ là tài liệu cho một số học viên có nghiên cứu về dạy học dân ca nói chung, dạy học dân ca Ê Đê ở các trường THCS tại địa phương trên đại bàn tỉnh Đăk Lăk. Bố cục của luận văn Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn gồm 2 chương: Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn Chương 2. Biện pháp dạy học hát dân ca Ê Đê cho học sinh trường THCS Chu Văn An

4.1. Khái Niệm Về Dân Ca Và Vai Trò Trong Văn Hóa

Dân ca là một phần của văn hóa dân tộc, là niềm tự hào của chính dân tộc đó. Mỗi vùng miền, mỗi tộc người thường có những bản sắc văn hóa riêng. Việt Nam, với 54 tộc người khác nhau, có một truyền thống văn hóa, dân ca phong phú và độc đáo. Mỗi thể loại dân ca mang màu sắc địa phương đặc biệt, tùy theo phong tục, ngôn ngữ, giọng nói,… Nói tóm lại, dân ca là bài hát từ lòng người dân quê với tính chất mộc mạc, giản dị, được chính người dân sáng tạo trong quá trình lao động và sinh hoạt cuộc sống hằng ngày.

4.2. Định Nghĩa Về Dạy Học Và Phương Pháp Dạy Học Dân Ca

Theo quan niệm truyền thống, quá trình dạy học là tập hợp những hành động liên tiếp thâm nhập vào nhau của người dạy và của người học dưới sự hướng dẫn của người dạy, nhằm làm cho người học tự giác nắm vững hệ thống những cơ sở khoa học và trong quá trình đó phát triển những năng lực nhận thức, năng lực hành động hình thành thế giới quan, nhân sinh quan. Như vậy quá trình dạy học được hiểu là tập hợp những hoạt động của thầy và trò dưới sự hướng dẫn, chỉ đạo của thầy nhằm giúp trò phát triển được nhân cách và nhờ đó mà đạt tới mục đích dạy học.

V. Phương Pháp Truyền Dạy Dân Ca Ê Đê Cho Học Sinh THCS

PP là cách thức tổ chức thực hiện một hoạt động theo chiều hướng tích cực nhằm đạt được hiệu quả PP khác nhau - Phương pháp truyền dạy Trong giới hạn của luận văn, chúng tôi đưa ra một số đề xuất PP truyền dạy sau: PP truyền dạy truyền thống là thầy làm thị phạm trước và trò quan sát làm theo sau. Truyền dạy hát dân ca có đặc điểm là người dạy (các nghệ nhân) sử dụng kinh nghiệm, sự hiểu biết của mình để truyền lại cho người học từng câu hát theo hình thức truyền khẩu. Trong quá trình đó, người dạy cần đưa ra những bình luận, phân tích, đánh giá song song với việc làm mẫu.

5.1. Kết Hợp Phương Tiện Hiện Đại Trong Dạy Dân Ca Ê Đê

PP truyền dạy kết hợp sử dụng các phương tiện hiện đại. Để tạo thuận lợi trong việc truyền dạy hát dân ca với thời gian luyện tập ngắn, chúng tôi sử dụng các phương tiện trực quan như: đàn điện tử, máy phát nhạc, máy chiếu clip và một số các hoạt động và một số phương tiện thu âm, ghi hình… nhằm hỗ trợ công tác truyền dạy đạt hiệu quả cao.

5.2. Phương Pháp Thực Hành Để Nâng Cao Kỹ Năng Hát Dân Ca

Để người học tiếp thu tốt các nội dung bài hát dân ca Ê Đê ở Đăk Lăk, người GV cần truyền cho các em những kiến thức và kỹ năng chủ yếu bằng PP thực hành. PP thực hành là cách thức áp dụng lý thuyết vào thực tiễn. PP này tổ chức cho người học hoạt động để tìm tòi kiến thức mới hay vận dụng những điều đã học vào thực tiễn, vừa để củng cố tri thức vừa tạo nên hệ thống các kỹ năng kỹ xảo thực hành.

VI. Kiểm Tra Đánh Giá Hiệu Quả Dạy Dân Ca Ê Đê Tại Trường Học

Kiểm tra, đánh giá là quá trình được tiến hành có hệ thống, để xác định mức độ đạt được về trình độ nắm kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, trình độ phát triển tư duy và trình độ được giáo dục của người học/ HS trong quá trình học. Trong đó, kiểm tra là thu thập bằng chứng về kết quả đạt được, đánh giá là so sánh đối chiếu với mục tiêu dạy học nhằm đưa ra những phán đoán kết luận về thực trạng và nguyên nhân của kết quả đó. Mục tiêu dạy học là cơ sở cho việc xác định nội dung, xây dựng chương trình dạy học, lựa chọn PP và hình thức tổ chức quá trình dạy học.

6.1. Mục Tiêu Của Việc Kiểm Tra Đánh Giá Trong Dạy Dân Ca

Đồng thời mục tiêu dạy học chi phối toàn bộ quá trình kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học, từ việc xác định mục đích kiểm ta, đánh giá đến việc lựa chọn nội dung, PP, hình thức tổ chức, yêu cầu kiểm tra, đánh giá. Như vậy, kiểm tra, đánh giá không đơn thuần là sự ghi nhận kết quả dạy - học, mà còn đề xuất những quyết định làm thay đổi thực trạng để cho nó tốt hơn.

6.2. Biện Pháp Dạy Học Và Mối Liên Hệ Với Phương Pháp Luận

Thuật ngữ biện pháp xác định dựa trên cơ sở so sánh cấp độ với thuật ngữ phương pháp luận, phương pháp. Garay và Purench có thể xác định thứ cấp như sau: phương pháp luận → phương pháp → biện pháp. Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng: “Biện pháp là cách thức hay quy trình có tính hệ thống, thứ tự để đạt đến một số mục tiêu nào đó”

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CỞ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Khái niệm Các khái niệm như một công cụ về lý thuyết cần thiết của đề tài được luận văn tập trung làm rõ như khái nệm về dân ca, dạy học, PP và biện pháp dạy học… 1. Dân ca Dân ca là một phần của văn hóa dân tộc, là niềm tự hào của chính dân tộc đó. Mỗi vùng miền, mỗi tộc người thường có những bản sắc văn hóa riêng.

Việt Nam, với 54 tộc người khác nhau, có một truyền thống văn hóa, dân ca phong phú và độc đáo. Mỗi thể loại dân ca mang màu sắc địa phương đặc biệt, tùy theo phong tục, ngôn ngữ, giọng nói,… Nói tóm lại, dân ca là bài hát từ lòng người dân quê với tính chất mộc mạc, giản dị, được chính người dân sáng tạo trong quá trình lao động và sinh hoạt cuộc sống hằng ngày. Liên quan đến khái niệm dân ca, đã có nhiều khái niệm được đưa ra trong Tìm hiểu dân ca Việt Nam, Nxb Âm nhạc, tác giả Phạm Phúc Minh nhận định: “Dân ca là những bài hát cổ truyền do nhân dân sáng tác, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác và được nhân dân ca hát theo phong tục tập quán của từng vùng, từng dân tộc” [15; tr. Từ những khái niệm trên có thể hiểu, dân ca ở mỗi địa phương, mỗi dân tộc đều mang màu sắc riêng và có sự gắn bó về lịch sử, văn hóa của mỗi vùng, mỗi tộc người, là những bài hát không rõ tác giả, lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Tác giả Hà Thị Hoa thì cho rằng: Dân ca mỗi địa phương có màu sắc riêng, mang cốt cách, bản sắc của tộc người đó. Dân ca chính là hạt ngọc, được chắt lọc tinh tế, 7 kỹ lưỡng từ bao thế hệ mà thành. Dân ca luôn gắn bó chặt chẽ với con người, dân ca chính là một trong những hợp phần, bản sắc văn hóa của dân tộc. Nó mang trong mình bề dày lịch sử và những đặc trưng bao quát nhất của âm nhạc dân gian nói chung.

Qua tìm hiểu những ý kiến trên, học viên thấy rằng, dân ca không từ một người sáng tạo ra, mà là của tập thể, tác giả chủ yếu là những người dân sáng tạo xuất phát trong lao động và sinh hoạt cuộc sống thường nhật. Nhưng ở đó rõ ràng có mang bề dày văn hóa lịch dân tộc, màu sắc địa phương, ngôn ngữ bản địa. Như vậy, có thể khái niệm về dân ca như sau: Dân ca là những bài hát được nhân dân sáng tạo trong cuộc sống và lao động, không rõ người sáng tác ban đầu, là loại hình âm nhạc được lưu truyền bằng cách truyền miệng hoặc được diễn xướng theo phong tục tập quán của từng địa phương, từng tộc người. Dạy học Theo quan niệm truyền thống, quá trình dạy học là tập hợp những hành động liên tiếp thâm nhập vào nhau của người dạy và của người học dưới sự hướng dẫn của người dạy, nhằm làm cho người học tự giác nắm vững hệ thống những cơ sở khoa học và trong quá trình đó phát triển những năng lực nhận thức, năng lực hành động hình thành thế giới quan, nhân sinh quan.

Như vậy quá trình dạy học được hiểu là tập hợp những hoạt động của thầy và trò dưới sự hướng dẫn, chỉ đạo của thầy nhằm giúp trò phát triển được nhân cách và nhờ đó mà đạt tới mục đích dạy học. Theo quan niệm hiện nay, quá trình dạy học là một quá trình tương tác giữa thầy và trò, trong đó thầy chủ đạo nhờ các hoạt động tổ chức, lãnh đạo, điều chỉnh hoạt động nhận thức của người học, còn trò tự giác, tích cực, chủ động thông qua việc tự tổ chức, tự điều chỉnh hoạt động nhận thức của bản thân nhằm đạt tới mục đích dạy học. 8 Theo Từ điển Tiếng Việt thì: “Dạy là truyền lại tri thức hoặc kỹ năng một cách ít nhiều có hệ thống có phương pháp” và “Dạy học là dạy để nâng cao trình độ văn hóa và phẩm chất đạo đức, theo chương trình nhất định” [34]. Học theo nghĩa rộng, áp dụng cho cả loài vật, là hình thành hành vi mới, chưa có trong vốn phản xạ bẩm sinh.

Học ở cả loài người và loài vật có hai dấu hiệu đặc trưng là sự tương tác giữa cá thể với môi trường (sự kích động được kích thích từ bên ngoài) và sự phản ứng của cơ thể đáp lại kích thích đó. Đối với loài người, học là quá trình chuyển hóa những kinh nghiệm cá nhân. Người học tiếp nhận các thông tin từ bên ngoài để cải biến chính mình về kiến thức, kỹ năng, thái độ, chuẩn bị cho mình tiềm năng thích ứng với môi trường tự nhiên và xã hội. Loài người truyền đạt kinh nghiệm ứng xử trước thiên nhiên và xã hội của thế hệ trước cho thế hệ sau thông qua tiếng nói và chữ viết bằng cách học và dạy học.

Theo Pavlov (1819-1963) cho rằng: “Dạy là thành lập những phản xạ có điều kiện, hình thành ở đối tượng những kinh nghiệm hành động. Học là hình thành cho mình những phản ứng trả lời mới chưa có trong vốn phản xạ không điều kiện được di truyền”. Lý thuyết phản xạ có điều kiện của Pavlov đã giải thích cơ chế sinh lý của hoạt động học, đó là những hình thành đường liên hệ tạm thời giữa các trung khu thần kinh tương ứng trên vỏ não được củng cố bởi sự ôn luyện thường xuyên. Ngày nay, theo quan điểm của các nhà Giáo dục học thì: Dạy là hành động người đi trước truyền lại cho người đi sau những kinh nghiệm mà mình đã tích lũy được trong quá trình sống, làm việc.

Việc dạy bao gồm nhiều lãnh vực: ăn uống, may mặc, vận chuyển, đi lại, cách tồn tại trong thiên nhiên khắc nghiệt, cách làm việc, cách tìm lương thực, cách đối phó với thú dữ, cách đối xử với đồng loại, cách nói, cách hát… 9 Như vậy, có thể hiểu: Dạy học là việc truyền đạt tri thức, nghề nghiệp, kinh nghiệm, kỹ năng kỹ xảo của loài người, từ người đã nắm bắt được cho người chưa nắm bắt được, một cách có hệ thống, có PP. Dạy học là công việc chung của cả người dạy và người học. Không thể hoàn tất công việc dạy học nếu một trong hai phía không làm việc. Mức độ đạt được của việc dạy học tùy vào mức độ làm việc và cộng tác đồng bộ của hai phía.

Phương pháp dạy học PP là cách thức tổ chức thực hiện một hoạt động theo chiều hướng tích cực nhằm đạt được hiệu quả PP khác nhau - Phương pháp truyền dạy Trong giới hạn của luận văn, chúng tôi đưa ra một số đề xuất PP truyền dạy sau: PP truyền dạy truyền thống là thầy làm thị phạm trước và trò quan sát làm theo sau. Truyền dạy hát dân ca có đặc điểm là người dạy (các nghệ nhân) sử dụng kinh nghiệm, sự hiểu biết của mình để truyền lại cho người học từng câu hát theo hình thức truyền khẩu. Trong quá trình đó, người dạy cần đưa ra những bình luận, phân tích, đánh giá song song với việc làm mẫu. Người dạy không nhất thiết phải biết nhạc lý cơ bản bởi họ hát bằng sự hiểu biết, tâm hồn của họ, hát bằng tình cảm chân thành nhất để người học cảm thụ được và hát theo.

Người học học tập từng câu, hát theo nghệ nhân cho đến khi thuộc lòng bài hát hay làn điệu, học theo những ký hiệu mà nghệ nhân hướng dẫn, luyến láy những chỗ khó, giữ hơi, ém hơi, nảy âm, rung âm…, cách phát âm hay nhấn nhá trong một số bài hát dân ca Ê đê. PP truyền dạy kết hợp sử dụng các phương tiện hiện đại. Để tạo thuận lợi trong việc truyền dạy hát dân ca với thời gian luyện tập ngắn, chúng tôi sử dụng các phương tiện trực quan như: đàn điện tử, máy phát nhạc, máy chiếu clip và một số các hoạt động và một số phương tiện thu âm, ghi hình… nhằm hỗ trợ công tác truyền dạy đạt hiệu quả cao. 10 - Phương pháp thực hành Để người học tiếp thu tốt các nội dung bài hát dân ca Ê đê ở Đăk Lăk, người GV cần truyền cho các em những kiến thức và kỹ năng chủ yếu bằng PP thực hành.

PP thực hành là cách thức áp dụng lý thuyết vào thực tiễn. PP này tổ chức cho người học hoạt động để tìm tòi kiến thức mới hay vận dụng những điều đã học vào thực tiễn, vừa để củng cố tri thức vừa tạo nên hệ thống các kỹ năng kỹ xảo thực hành. PP thực hành còn được hiểu theo nguyên tắc người dạy diễn trình làm mẫu, người học làm theo và sau đó tiến hành luyê tập, trong quá trình đó, HS tự quan sát, tự phân tích, đánh giá và nhờ đó phát triển được năng lực hoạt động. PP thực hành có ý nghĩa rất lớn, thông qua đó sẽ giúp người học nắm vững tri thức, biến tri thức thành niềm tin, hình thành những kỹ năng, kỹ xảo nhuần nhuyễn trong công việc, kích thích hứng thú học tập môn học và bồi dưỡng những phẩm chất cần thiết như óc quan sát, tính chính xác, tính cẩn thận, tính cần cù, tổ chức hoạt động cho nhóm, cho cá nhân có khoa học.

- Phương pháp kiểm tra, đánh giá Kiểm tra, đánh giá là quá trình được tiến hành có hệ thống, để xác định mức độ đạt được về trình độ nắm kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, trình độ phát triển tư duy và trình độ được giáo dục của người học/ HS trong quá trình học. Trong đó, kiểm tra là thu thập bằng chứng về kết quả đạt được, đánh giá là so sánh đối chiếu với mục tiêu dạy học nhằm đưa ra những phán đoán kết luận về thực trạng và nguyên nhân của kết quả đó. Mục tiêu dạy học là cơ sở cho việc xác định nội dung, xây dựng chương trình dạy học, lựa chọn PP và hình thức tổ chức quá trình dạy học. Đồng thời mục tiêu dạy học chi phối toàn bộ quá trình kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của 11 người học, từ việc xác định mục đích kiểm ta, đánh giá đến việc lựa chọn nội dung, PP, hình thức tổ chức, yêu cầu kiểm tra, đánh giá.

Như vậy, kiểm tra, đánh giá không đơn thuần là sự ghi nhận kết quả dạy - học, mà còn đề xuất những quyết định làm thay đổi thực trạng để cho nó tốt hơn. Vì vậy, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS nhằm mục đích: làm sáng tỏ mức độ đạt được và chưa đạt được về mục tiêu dạy học, trình độ kiến thức, kỹ năng và thái độ của người học, xác định mức độ chất lượng, hiệu quả hoạt động dạy - học.