Đấu Tranh Quân Sự Trên Chiến Trường Miền Nam Giai Đoạn 1965-1968

Luận án tiến sĩ phân tích đấu tranh quân sự trên chiến trường miền nam giai đoạn 1965 1968, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng góp tri thức mới cho ngành.

• Tác giả: Lê Quang Lạng
• Người hướng dẫn: TS Đoàn Ngọc Hải
• Trường học: Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
• Đề tài: Đấu Tranh Quân Sự Trên Chiến Trường Miền Nam Giai Đoạn 1965-1968
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
• 1.1.1. Các công trình nghiên cứu ở trong nước về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và về đấu tranh quân sự
• 1.1.2. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và về đấu tranh quân sự trên chiến trường miền Nam
• 1.2. Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã được công bố liên quan đề tài luận án và những nội dung luận án tập trung nghiên cứu
• 1.2.1. Kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố
• 1.2.2. Những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu
• 2. Chương 2: ĐẤU TRANH QUÂN SỰ CHỐNG CHIẾN LƯỢC “CHIẾN TRANH CỤC BỘ” TRÊN CHIẾN TRƯỜNG MIỀN NAM TỪ 1965 ĐẾN 1967
• 2.1. Sự cần thiết tăng cường đấu tranh quân sự trên chiến trường miền Nam
• 2.1.1. Tình hình thế giới, khu vực, trong nước và âm mưu của Mỹ trong chiến lược “Chiến tranh cục bộ”
• 2.1.2. Chủ trương của Đảng về đấu tranh quân sự trên chiến trường miền Nam
• 2.2. Đấu tranh quân sự trên chiến trường miền Nam từ 1965 đến 1967
• 2.2.1. Đẩy mạnh đấu tranh quân sự chống cuộc phản công chiến lược trong mùa khô 1965-1966
• 2.2.2. Đẩy mạnh đấu tranh quân sự chống cuộc phản công chiến lược trong mùa khô 1966-1967
• 3. Chương 3: ĐẤU TRANH QUÂN SỰ CHỐNG CHIẾN LƯỢC “CHIẾN TRANH CỤC BỘ” TRÊN CHIẾN TRƯỜNG MIỀN NAM NĂM 1968
• 3.1. Sự cần thiết đẩy mạnh đấu tranh quân sự trên chiến trường miền Nam năm 1968
• 3.1.1. Mỹ ở vào thế “tiến thoái lưỡng nan” về chiến lược trong mùa khô 1967-1968
• 3.1.2. Chủ trương của Đảng mở cuộc Tổng tiến công và nổi dậy
• 3.2. Tạo thế, tạo lực và tiến hành cuộc Tổng tiến công và nổi dậy
• 3.2.1. Chuẩn bị mọi mặt cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy
• 3.2.2. Đẩy mạnh đấu tranh quân sự trong Tổng tiến công và nổi dậy năm 1968
• 4. Chương 4: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 4.1. Ưu điểm, nguyên nhân
• 4.2. Hạn chế, nguyên nhân
• 4.3. Nhận thức đúng vị trí, vai trò lực lượng quân sự, đấu tranh quân sự trong thế trận chiến tranh nhân dân chống chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ
• 4.4. Xây dựng các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng miền Nam Việt Nam và thế trận chiến tranh nhân dân vững mạnh - nhân tố quan trọng quyết định thắng lợi của đấu tranh quân sự
• 4.5. Sự phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả giữa hậu phương chiến lược với tiền tuyến lớn, thúc đẩy đấu tranh quân sự phát triển những bước vững chắc
• 4.6. Trong đấu tranh cách mạng nói chung, đấu tranh quân sự nói riêng, luôn phát huy tư tưởng chiến lược tiến công
• 4.7. Xác định đúng đắn phương hướng tiến công, mở đòn tiến công vào nơi hiểm yếu, giành thắng lợi có ý nghĩa quyết định cục diện chiến tranh
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đấu Tranh Quân Sự 1965 1968 Bối Cảnh Mục Tiêu

Đấu tranh quân sự (ĐTQS) là một hình thức đấu tranh giai cấp, dân tộc sử dụng lực lượng quân sự và biện pháp quân sự. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, quân và dân Việt Nam đã tiến hành một cuộc chiến tranh nhân dân, thực hiện đấu tranh toàn diện trên tất cả các mặt: quân sự, chính trị, binh vận, ngoại giao. Đặc biệt, trong giai đoạn chống chiến lược 'Chiến tranh cục bộ' (1965-1968), ĐTQS giữ vai trò quyết định trực tiếp, tiêu hao, tiêu diệt lực lượng quân sự của Mỹ, chính quyền Sài Gòn và quân đồng minh, làm thất bại bước 'leo thang chiến tranh' cao nhất của Mỹ, đẩy Mỹ vào thế 'xuống thang', tạo bước ngoặt quyết định của chiến tranh. ĐTQS giai đoạn 1965-1968 tái hiện cuộc đấu tranh một mất một còn giữa quân và dân Việt Nam với quân viễn chinh Mỹ, quân đội Sài Gòn. Đảng Lao động Việt Nam xác định phương châm của cuộc chiến tranh cách mạng giải phóng miền Nam là kết hợp đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, trong đó đấu tranh vũ trang đóng vai trò quyết định trực tiếp.

1.1. Tầm Quan Trọng của Đấu Tranh Quân Sự trong Giai Đoạn 1965 1968

Giai đoạn 1965-1968 đánh dấu sự leo thang chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam với chiến lược 'Chiến tranh cục bộ'. Sự thất bại của các chiến lược trước đó buộc Mỹ phải đưa quân ồ ạt vào miền Nam. Việc nghiên cứu và phân tích ĐTQS trong giai đoạn này giúp hiểu rõ hơn vai trò then chốt của nó trong việc làm phá sản chiến lược mới của đối phương. Đây là giai đoạn mà ĐTQS phát triển vượt bậc, trở thành yếu tố quyết định đến cục diện chiến tranh. Theo luận án, việc nghiên cứu này còn khẳng định tính đúng đắn và sáng tạo của đường lối chính trị, quân sự của Đảng.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Đấu Tranh Quân Sự 1965 1968 Làm Rõ Bản Chất

Luận án tập trung làm sáng tỏ hoạt động ĐTQS trên chiến trường miền Nam giai đoạn 1965-1968. Mục tiêu là rút ra những nhận xét và kinh nghiệm về ĐTQS để vận dụng vào thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Nhiệm vụ bao gồm tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án, làm rõ yêu cầu khách quan phải tăng cường ĐTQS, chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng, tái hiện hoạt động ĐTQS trong hai mùa khô và cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968, nhận xét ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và kinh nghiệm. Đối tượng nghiên cứu là ĐTQS của quân và dân Việt Nam trên chiến trường miền Nam, từ tháng 4 năm 1965 đến hết năm 1968.

II. Chiến Lược Chiến Tranh Cục Bộ Phân Tích Bối Cảnh và Âm Mưu

Chiến lược 'Chiến tranh cục bộ' của Mỹ là phản ứng trước sự thất bại của các chiến lược trước đó. Mỹ tăng cường viện trợ quân sự, đưa quân viễn chinh vào miền Nam. Âm mưu của Mỹ là đè bẹp phong trào cách mạng miền Nam, giữ vững chính quyền Sài Gòn. Tuy nhiên, chiến lược này đã vấp phải sự kháng cự mạnh mẽ của quân và dân Việt Nam. Với tinh thần quyết chiến quyết thắng, quân dân ta đã từng bước làm thất bại các mục tiêu quân sự của Mỹ.

2.1. Tình Hình Thế Giới và Khu Vực Ảnh Hưởng Đến Chiến Trường Miền Nam

Tình hình quốc tế và khu vực có ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Sự ủng hộ của các nước xã hội chủ nghĩa, phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới tạo điều kiện thuận lợi cho Việt Nam. Tuy nhiên, sự can thiệp ngày càng sâu của Mỹ vào khu vực cũng đặt ra những thách thức lớn. Việc phân tích bối cảnh quốc tế giúp ta hiểu rõ hơn những yếu tố tác động đến ĐTQS trên chiến trường miền Nam.

2.2. Chủ Trương Của Đảng Về Đấu Tranh Quân Sự Trong Giai Đoạn Mới

Trước tình hình mới, Đảng ta đã có những chủ trương, đường lối đúng đắn để lãnh đạo cuộc kháng chiến. Việc xác định đúng đối tượng tác chiến, phương pháp đấu tranh phù hợp là yếu tố then chốt. Đảng chủ trương kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, binh vận, ngoại giao, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc. Quyết định này thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng trong việc lãnh đạo cuộc chiến tranh.

III. Phương Pháp Đấu Tranh Quân Sự Phân Tích Cách Đánh và Nghệ Thuật

Quân và dân miền Nam đã vận dụng sáng tạo các phương pháp ĐTQS phù hợp với điều kiện thực tế chiến trường. Các chiến thuật du kích, phục kích, tập kích được sử dụng rộng rãi. Nghệ thuật quân sự Việt Nam được phát huy cao độ, tạo nên những chiến thắng vang dội. Sự linh hoạt, sáng tạo trong cách đánh là yếu tố quan trọng giúp ta giành ưu thế trước đối phương.

3.1. Đẩy Mạnh Đấu Tranh Quân Sự Chống Phản Công Mùa Khô 1965 1966

Mùa khô 1965-1966, Mỹ mở các cuộc phản công lớn nhằm tiêu diệt lực lượng cách mạng. Quân và dân ta đã chủ động phản công, đánh bại các cuộc hành quân của địch. Các chiến dịch lớn như Vạn Tường, Plây Me đã gây tiếng vang lớn, làm thất bại một bước trong chiến lược 'Chiến tranh cục bộ' của Mỹ. Đây là minh chứng cho tinh thần chiến đấu dũng cảm, kiên cường của quân và dân ta.

3.2. Đấu Tranh Quân Sự Chống Phản Công Chiến Lược Mùa Khô 1966 1967

Tiếp nối thắng lợi, quân và dân ta tiếp tục đẩy mạnh ĐTQS trong mùa khô 1966-1967. Các cuộc tấn công vào các căn cứ quân sự, kho tàng của địch được thực hiện thường xuyên. Phong trào du kích chiến tranh phát triển mạnh mẽ, gây cho địch nhiều thiệt hại. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng vũ trang, các địa phương đã tạo nên sức mạnh to lớn.

3.3. Tổng Tiến Công và Nổi Dậy Mậu Thân 1968 Bước Ngoặt Chiến Lược

Tổng Tiến công và Nổi dậy Mậu Thân 1968 là một đòn tiến công chiến lược, làm rung chuyển chính quyền Sài Gòn và dư luận Mỹ. Cuộc tiến công đã làm bộc lộ những điểm yếu của chiến lược 'Chiến tranh cục bộ', buộc Mỹ phải thay đổi chiến lược, rút dần quân về nước. Đây là bước ngoặt quan trọng, tạo tiền đề cho thắng lợi cuối cùng.

IV. Kết Quả Đấu Tranh Quân Sự 1965 1968 Tác Động và Ý Nghĩa

ĐTQS giai đoạn 1965-1968 đã đạt được những kết quả to lớn, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Lực lượng quân sự của Mỹ và chính quyền Sài Gòn bị tiêu hao đáng kể. Chiến lược 'Chiến tranh cục bộ' của Mỹ bị phá sản. Thế và lực của cách mạng miền Nam được củng cố và phát triển. Những thắng lợi này có ý nghĩa lịch sử to lớn, mở ra giai đoạn mới của cuộc kháng chiến.

4.1. Phân Tích Ưu Điểm và Hạn Chế Của Đấu Tranh Quân Sự Giai Đoạn 1965 1968

Việc phân tích ưu điểm và hạn chế của ĐTQS trong giai đoạn này giúp ta rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu. Ưu điểm thể hiện ở sự sáng tạo trong cách đánh, tinh thần chiến đấu dũng cảm. Hạn chế có thể là về trang bị, thông tin liên lạc. Việc nhận diện rõ những ưu, nhược điểm giúp ta phát huy thế mạnh, khắc phục khó khăn trong giai đoạn tiếp theo.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Về Đấu Tranh Quân Sự Từ 1965 Đến 1968

Từ hoạt động ĐTQS giai đoạn 1965-1968, ta rút ra nhiều bài học kinh nghiệm có giá trị. Đó là bài học về phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, kết hợp chặt chẽ giữa các hình thức đấu tranh, xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh, giữ vững tinh thần độc lập tự chủ. Những bài học này có ý nghĩa thiết thực trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

V. Nhận Xét Vai Trò Lực Lượng Quân Sự Trong Thế Trận Chiến Tranh

Nhận thức đúng vị trí, vai trò lực lượng quân sự, đấu tranh quân sự trong thế trận chiến tranh nhân dân chống chiến lược 'Chiến tranh cục bộ' của Mỹ là vô cùng quan trọng. Luận án nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng miền Nam Việt Nam và thế trận chiến tranh nhân dân vững mạnh. Đây là nhân tố quan trọng quyết định thắng lợi của đấu tranh quân sự, đảm bảo an ninh và chủ quyền quốc gia. Bên cạnh đó, cần sự phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả giữa hậu phương chiến lược với tiền tuyến lớn, thúc đẩy đấu tranh quân sự phát triển những bước vững chắc

5.1. Xây Dựng Thế Trận Quốc Phòng Toàn Dân Vững Mạnh

Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân vững mạnh là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài của đất nước. Cần có sự tham gia tích cực của toàn dân vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, không ngừng củng cố và tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh. Phải nắm vững tư tưởng chỉ đạo chiến lược, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa.

5.2. Luôn Phát Huy Tư Tưởng Chiến Lược Tiến Công

Trong đấu tranh cách mạng nói chung, đấu tranh quân sự nói riêng, luôn phát huy tư tưởng chiến lược tiến công. Cần chủ động tấn công địch, giành thế chủ động trên chiến trường, tạo điều kiện thuận lợi để giành thắng lợi. Đồng thời, phải xác định đúng đắn phương hướng tiến công, mở đòn tiến công vào nơi hiểm yếu, giành thắng lợi có ý nghĩa quyết định cục diện chiến tranh.

VI. Đấu Tranh Quân Sự 1965 1968 Kết Luận và Tương Lai Nghiên Cứu

Nghiên cứu về ĐTQS trong giai đoạn 1965-1968 mang lại những hiểu biết sâu sắc về cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc. Những bài học kinh nghiệm rút ra từ giai đoạn này vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh hiện nay. Luận án này góp phần làm sáng tỏ hơn về vai trò của ĐTQS trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Nghiên cứu này tạo nền tảng cho những nghiên cứu sâu hơn về các giai đoạn khác của cuộc chiến tranh.

6.1. Giá Trị Tham Khảo Cho Nghiên Cứu và Giảng Dạy Lịch Sử Quân Sự

Luận án cung cấp một khối lượng tài liệu tham khảo tương đối phong phú, có hệ thống về hoạt động ĐTQS trên chiến trường miền Nam trong giai đoạn chống chiến lược 'Chiến tranh cục bộ' của Mỹ (1965 - 1968). Tái hiện quá trình tổ chức, triển khai hoạt động và kết quả của ĐTQS của quân và dân Việt Nam trên chiến trường miền Nam giai đoạn 1965 - 1968. Qua đó khẳng định vai trò của ĐTQS và mối quan hệ giữa ĐTQS với ĐTCT, binh vận, ngoại giao trên chiến trường miền Nam giai đoạn 1965 - 1968. Luận án làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy lịch sử Việt Nam, lịch sử quân sự tại các nhà trường trong và ngoài quân đội.

6.2. Vận Dụng Kinh Nghiệm Đấu Tranh Vào Xây Dựng Quốc Phòng Hiện Đại

Luận án góp phần vào thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng trong giai đoạn hiện nay. Kinh nghiệm đấu tranh, xây dựng lực lượng, thế trận quốc phòng được vận dụng vào thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Việc kế thừa và phát huy truyền thống quân sự, tinh thần chiến đấu dũng cảm của quân và dân ta là yếu tố quan trọng để bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu của tác giả Lê Quang Lạng với đề tài "Đấu tranh quân sự trên chiến trường miền Nam giai đoạn 1965-1968" (Chuyên ngành Lịch sử Việt Nam, Mã số: 9 22 90 13, Viện Lịch sử Quân sự bảo trợ, năm 2022) thuộc nhóm công trình tiên phong giải mã toàn diện diện mạo, quy luật vận động và tác động chiến lược của phương thức đấu tranh vũ trang trong giai đoạn đỉnh điểm của cuộc đụng đầu lịch sử giữa dân tộc Việt Nam và đế quốc Mỹ.

Bối cảnh khoa học và tính tiên phong

Giai đoạn 1965-1968 đánh dấu bước chuyển chiến lược đặc biệt nghiêm trọng khi Mỹ chuyển từ "Chiến tranh đặc biệt" sang "Chiến tranh cục bộ" (Local War) – loại hình tác chiến quy mô lớn nhất trong học thuyết quân sự toàn cầu "Phản ứng linh hoạt" (Flexible Response). Washington đã ồ ạt đưa quân viễn chinh Mỹ và đồng minh vào trực tiếp tham chiến, đẩy nỗ lực chiến tranh lên nấc thang cao nhất. Tính tiên phong của luận án thể hiện ở việc tách xuất và khảo cứu chuyên sâu phương thức "đấu tranh quân sự" (ĐTQS) như một thực thể độc lập nhưng tương hỗ biện chứng với đấu tranh chính trị (ĐTCT), binh vận và ngoại giao, lấp đầy khoảng trống học thuật về một công trình chuyên khảo cấp tiến sĩ có tính hệ thống cao về mặt trận quân sự miền Nam trong trọn vẹn chu kỳ chiến lược 1965-1968.

Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Mặc dù đã có các công trình đồ sộ như Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975) của Viện Lịch sử quân sự Việt Nam hay các khảo cứu của Văn Tiến Dũng (1989), Đặng Dũng Chí (1995), Nguyễn Văn Bạo (2007), song các tài liệu hiện hữu chủ yếu tiếp cận theo hai khuynh hướng: hoặc khái quát hóa đường lối chung của toàn bộ cuộc chiến tranh 21 năm, hoặc phân tích cục bộ tác chiến của từng quân khu, địa phương (Khu 5, Khu 7, Khu 8, Khu 9, Nam Bộ). Literature hiện tại thiếu vắng một công trình luận giải tập trung vào:

1. Cơ chế vận hành, nghệ thuật chỉ đạo và thực tiễn tổ chức lực lượng ĐTQS xuyên suốt toàn chiến trường miền Nam từ vĩ tuyến 17 đến mũi Cà Mau trong không gian 1965-1968.
2. Mối quan hệ tương quan lực lượng bất đối xứng và nghệ thuật hóa giải ưu thế hỏa lực - không vận của Mỹ thông qua các hình thức chiến thuật đặc thù (vành đai du kích, chiến thuật đặc công, đánh công kiên và tập kích đô thị).

Câu hỏi nghiên cứu và Giả thuyết khoa học

Luận án vận hành trên hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết tương ứng:

• RQ1: Yêu cầu khách quan và nhân tố nào quyết định việc Đảng Lao động Việt Nam xác định ĐTQS giữ vai trò "quyết định trực tiếp" trên chiến trường miền Nam giai đoạn 1965-1968?
  • H1: Sự chuyển biến về bản chất của đối tượng tác chiến (quân viễn chinh Mỹ trực tiếp tham chiến với ưu thế tuyệt đối về vũ khí kỹ thuật) đòi hỏi phải phát triển lực lượng vũ trang ba thứ quân và nâng tầm ĐTQS lên quy mô tác chiến tập trung để bẻ gãy chiến lược "Tìm và diệt" (Search and Destroy).
• RQ2: Quân và dân miền Nam đã hiện thực hóa tư tưởng chiến lược tiến công qua các giai đoạn tác chiến (mùa khô 1965-1966, 1966-1967 và Tổng tiến công Mậu Thân 1968) như thế nào?
  • H2: Nghệ thuật quân sự Việt Nam đã thành công trong việc tạo lập thế trận chiến tranh nhân dân, kết hợp "hai chân, ba mũi, ba vùng chiến lược", đánh bại hai cuộc phản công mùa khô và giáng đòn sấm sét vào sào huyệt đô thị năm 1968, làm đảo lộn hoàn toàn thế bố trí chiến lược của đối phương.
• RQ3: Những hạn chế và bài học lịch sử rút ra từ thực tiễn ĐTQS 1965-1968 có giá trị lý luận và thực tiễn gì đối với sự nghiệp xây dựng nền quốc phòng toàn dân hiện nay?
  • H3: Đánh giá khách quan cả ưu điểm lẫn khuyết điểm trong nhận định thời cơ và chỉ đạo tác chiến năm 1968 cung cấp nền tảng chuẩn xác cho nghệ thuật tổ chức thế trận phòng thủ chiến lược hiện đại.

Khung lý thuyết và Phạm vi nghiên cứu

• Theoretical Framework: Học thuyết Chiến tranh nhân dân Việt Nam kết hợp Lý luận bạo lực cách mạng của Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh; đối sánh trực tiếp với Lý thuyết chiến tranh bất đối xứng (Asymmetric Warfare) và Học thuyết Phản ứng linh hoạt của Mỹ.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ chiến trường miền Nam (từ Nam vĩ tuyến 17 thuộc Quảng Trị đến Cà Mau, bao gồm Trị - Thiên, Khu 5, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ).
• Phạm vi thời gian: Từ tháng 4-1965 (Mỹ ban hành NSAM 328 và ồ ạt đổ quân vào miền Nam) đến hết tháng 12-1968 (Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc, chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán Paris).

---

Literature Review và Positioning

Tổng hợp các luồng nghiên cứu chính

Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy sự phân hóa thành ba dòng học thuật chủ đạo:

1. Luồng nghiên cứu lý luận và chỉ đạo chiến lược của Việt Nam: Thể hiện qua các trước tác của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1966, 1975), Lê Duẩn (1993), Võ Nguyên Giáp (1975), Văn Tiến Dũng (1989), và các nghiên cứu chuyên sâu của Vũ Quang Hiển (2019), Trần Nhâm (1978, 2002). Nhóm này làm rõ nguyên lý chiến tranh nhân dân, quan điểm bạo lực cách mạng, và sự chuyển hướng chiến lược từ khởi nghĩa từng phần sang chiến tranh cách mạng quy mô lớn.
2. Luồng nghiên cứu lịch sử tổ chức, chiến dịch và lực lượng tác chiến: Bao gồm các công trình tổng kết của Bộ Tổng Tham mưu (1997), Bộ Tư lệnh Đặc công (2003), Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam (2005, 2010, 2013), và lịch sử các chiến trường B1, B2, B3, B4, B5. Trọng tâm của nhóm này là phân tích kỹ thuật tác chiến phòng ngự, tiến công, tác chiến hiệp đồng quân binh chủng và vai trò của các sư đoàn chủ lực (Sư đoàn 1, 2, 3, 5, 7, 9).
3. Luồng nghiên cứu quốc tế và góc nhìn từ phía đối phương: Các công trình của Gabriel Kolko (1985), George C. Herring (2002), Mark Moyar (2006), Michael Maclear (1988), cùng các phân tích của Trần Trọng Trung (2006), Lê Tùng Lâm (2018) về chính sách của chính quyền Lyndon B. Johnson.

Các tranh luận học thuật then chốt (Academic Debates)

• Quan điểm đối lập về vai trò của ĐTQS và ĐTCT: Một số học giả phương Tây (như Douglas Pike) từng cho rằng cuộc kháng chiến của Việt Nam thắng thế đơn thuần nhờ tuyên truyền chính trị và chiến tranh tâm lý. Ngược lại, quan điểm chính thống của các nhà quân sự Việt Nam (Võ Nguyên Giáp, Lê Trọng Tấn) khẳng định: "Hai hình thức đấu tranh đều đóng vai trò cơ bản và rất quyết định, trong đó đấu tranh vũ trang đóng vai trò quyết định trực tiếp..." [64, tr. 12] trong việc tiêu diệt sinh lực địch, làm thay đổi cán cân thực lực trên chiến trường.
• Tranh luận về tác động thực sự của Tết Mậu Thân 1968: Giới sử học quân sự Mỹ (như Westmoreland, Sharp) từng lập luận rằng Mậu Thân 1968 là một "thất bại quân sự nặng nề" của Quân giải phóng do tổn thất về lực lượng. Tuy nhiên, các nhà phân tích chiến lược hiện đại (như Hồ Khang 1995, Kolko 1985) chỉ ra rằng, xét dưới góc độ Chiến lược tổng thể (Grand Strategy), Mậu Thân đã giáng đòn quyết định làm phá sản ý chí xâm lược của Mỹ, buộc Johnson phải đơn phương ngừng ném bom miền Bắc và tuyên bố không tái tranh cử.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế

• So với các nghiên cứu về Chiến tranh Algérie (1954-1962) của Alistair Horne (1977), nơi Mặt trận Giải phóng Quốc gia Algérie (FLN) chủ yếu duy trì chiến tranh du kích đô thị và chịu tổn thất nặng tại Trận Algiers mà không phát triển được các chiến dịch tác chiến tập trung quy mô tập đoàn; ĐTQS tại miền Nam Việt Nam giai đoạn 1965-1968 đã phát triển vượt bậc khi kết hợp nhuần nhuyễn giữa tác chiến du kích rộng khắp với các chiến dịch tiến công của các sư đoàn chủ lực cơ động.
• So với Chiến dịch chống nổi dậy tại Malaya (1948-1960) do Tướng Gerald Templer chỉ huy của Quân đội Anh – nơi chiến thuật dồn dân lập "Ấp chiến lược" (New Villages) và cô lập nguồn tiếp tế thành công; ở Việt Nam, hệ thống "Ấp chiến lược" bị phá tan tới 4/5 ngay từ giai đoạn 1964-1965, khiến nỗ lực "Bình định nông thôn" kết hợp "Tìm và diệt" của 726.772 quân Mỹ, đồng minh và quân đội Sài Gòn hoàn toàn sụp đổ trước thế trận lòng dân và lực lượng bán vũ trang tại chỗ.

---

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án nâng tầm và làm sâu sắc thêm hệ thống lý luận quân sự thông qua các đóng góp đột phá:

1. Mở rộng Lý thuyết Chiến tranh Bất đối xứng (Asymmetric Warfare): Chứng minh luận điểm một quốc gia có tiềm lực kinh tế và kỹ thuật quân sự kém hơn vẫn có thể khắc chế siêu cường quân sự hàng đầu thế giới bằng cách phát triển nghệ thuật tác chiến cự ly gần ("nắm thắt lưng địch mà đánh"), tước đoạt ưu thế hỏa lực không quân tầm xa và pháo binh hạng nặng của đối phương.
2. Hệ thống hóa Khái niệm Đấu tranh Quân sự trong Chiến tranh Nhân dân: Khẳng định ĐTQS không chỉ là hoạt động của quân đội chính quy mà là sự vận động tổng hợp của ba thứ quân (bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân du kích), gắn kết hữu cơ với phong trào nổi dậy của quần chúng chính trị.
3. Phát triển Lý luận về Nghệ thuật Tạo thời cơ Chiến lược: Luận giải sâu sắc bước chuyển biện chứng từ tích lũy thắng lợi chiến thuật trong hai mùa khô 1965-1966 và 1966-1967 sang đòn tập kích chiến lược bất ngờ, làm rung chuyển trung tâm đầu não đối phương năm 1968.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của công trình được thiết lập trên sự giao thoa của ba trụ cột lý luận:

• Trụ cột 1: Lý thuyết Bạo lực Cách mạng và Hai chân - Ba mũi - Ba vùng: "Hai chân" (ĐTQS song song ĐTCT); "Ba mũi giáp công" (quân sự, chính trị, binh vận); "Ba vùng chiến lược" (rừng núi, nông thôn đồng bằng, đô thị).
• Trụ cột 2: Lý thuyết Động lực Tác chiến Không gian Chiến trường (Operational Theater Dynamics): Phân tích sự chuyển dịch từ phòng ngự bảo toàn lực lượng sang phản công phân tán và tập kích trung tâm đầu não.
• Trụ cột 3: Lý thuyết Quan hệ Quốc tế và Tác động Ngoại giao Chiến lược: Mô hình hóa cơ chế ĐTQS tạo ra vị thế thượng phong trên bàn đàm phán ngoại giao ("Vừa đánh, vừa đàm").

Boundary Conditions (Điều kiện biên): Khung phân tích áp dụng chuẩn xác cho các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc chống chủ nghĩa thực dân mới, nơi kẻ xâm lược có ưu thế tuyệt đối về trang bị kỹ thuật nhưng gặp hạn chế cực đại về tính chính nghĩa, địa bàn tác chiến và thời gian duy trì chiến tranh.

---

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án được triển khai trên nền tảng thế giới quan duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp Tư tưởng Hồ Chí Minh. Thiết kế nghiên cứu tích hợp phương pháp lịch sử và phương pháp lôgíc như hai trục phương pháp luận căn bản:

• Phương pháp lịch sử: Tái hiện trung thực, chi tiết, theo trình tự thời gian biên niên các sự kiện quân sự diễn ra từ tháng 4-1965 đến hết năm 1968 trên các chiến trường Trị - Thiên, Khu 5, Tây Nguyên, Nam Bộ.
• Phương pháp lôgíc: Phân tích, tổng hợp, trừu tượng hóa các sự kiện lịch sử cụ thể để khái quát thành quy luật, bản chất của nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh và ĐTQS.

Quy trình nghiên cứu và Kiểm chứng nguồn tin (Triangulation)

Tác giả thiết lập quy trình kiểm chứng dữ liệu đa giác (Data Triangulation) với độ tin cậy học thuật cao:

1. Hồ sơ Lưu trữ Lưu hành Nội bộ và Tối mật: Khai thác trực tiếp các tài liệu lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ Bộ Quốc phòng, Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng, Trung tâm Lưu trữ quốc gia II (TP. Hồ Chí Minh) và III (Hà Nội). Bao gồm các Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương (Nghị quyết 11, 12 khóa III), các chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh, Trung ương Cục và Quân ủy Miền.
2. Tài liệu từ phía Hoa Kỳ và Quân đội Sài Gòn: Khai thác các biên bản ghi nhớ của Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ (NSAM 328), báo cáo tổng kết của MACV, tài liệu giải mật của Lầu Năm Góc (Pentagon Papers), và hồi ký của các tướng lĩnh đối phương (W. Westmoreland, U.S. Grant Sharp, Maxwell Taylor).
3. Phương pháp Lịch sử truyền miệng và Khảo sát điền dã: Tiến hành khảo sát thực địa tại các chiến trường trọng điểm, tọa đàm khoa học và phỏng vấn sâu các nhân chứng lịch sử – các đồng chí nguyên là cán bộ chỉ huy cấp chiến lược, chiến dịch trực tiếp chỉ đạo ĐTQS giai đoạn 1965-1968.

Data và Phân tích Thống kê Quân sự

Nghiên cứu đối chiếu và xử lý khối dữ liệu thống kê đồ sộ về tương quan lực lượng hai bên:

• Quy mô đối phương: Tính đến tháng 12-1965, tổng quân số Mỹ, đồng minh và quân đội Sài Gòn đạt 726.772 người, tổ chức thành 14 sư đoàn, 9 trung đoàn, 21 tiểu đoàn độc lập (tương đương 230 tiểu đoàn). Hỏa lực yểm trợ gồm 50 tiểu đoàn và 3 đại đội pháo binh trang bị 966 khẩu pháo, 1.386 xe tăng - thiết giáp, cùng 341 tàu chiến [32, tr. 42]. Đến năm 1966, quân số Mỹ tăng vọt lên 410.000 quân và đạt trên 535.000 quân vào năm 1968.
• Viện trợ quân sự: Giai đoạn 1965-1966, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara quyết định rót bổ sung 35,9 triệu USD nhằm tăng cường trang bị, cải tổ BTTM quân đội Sài Gòn và phát triển quân số lên 630.682 người vào cuối năm 1966 [58, tr. 326].

---

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Đập tan hoàn toàn Cuộc phản công chiến lược mùa khô lần thứ nhất (1965-1966)

Mỹ huy động 200.000 quân Mỹ và đồng minh kết hợp 400.000 quân đội Sài Gòn mở cuộc phản công chiến lược với 450 cuộc hành quân lớn nhỏ (trong đó có 5 cuộc hành quân then chốt vào miền Đông Nam Bộ và Khu 5). Quân và dân miền Nam thông qua ĐTQS đã loại khỏi vòng chiến đấu 104.000 tên địch (có 45.500 lính Mỹ và đồng minh), bắn rơi và phá hủy 1.430 máy bay, phá hủy 1.310 xe quân sự [32], bẻ gãy gọng kìm "Tìm và diệt" đầu tiên của Westmoreland.

2. Đánh bại Chiến dịch Junction City trong Mùa khô lần thứ hai (1966-1967)

Trong mùa khô 1966-1967, Mỹ nâng tổng quân số lên trên 400.000 quân viễn chinh, mở cuộc hành quân Junction City (được xem là cuộc hành quân quy mô lớn nhất của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam với 45.000 quân, hàng trăm xe tăng, máy bay ném bom) đánh vào căn cứ Bắc Tây Ninh của Trung ương Cục. Bằng cách đánh hiệp đồng du kích và chủ lực linh hoạt, ĐTQS đã loại khỏi vòng chiến đấu 175.000 tên địch (có 70.000 lính Mỹ), phá hủy 4.100 xe quân sự và 1.231 máy bay, đẩy quân Mỹ rơi vào thế phòng ngự chiến lược bị động.

3. Cú sốc chiến lược Tết Mậu Thân 1968 – Đột phá khẩu làm gãy vụn ý chí xâm lược của Mỹ

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968 đồng loạt đánh phá vào 4/6 thành phố lớn, 37/44 thị xã, hàng trăm thị trấn, sân bay, căn cứ hậu cần trên toàn miền Nam. Đòn tập kích vào các mục tiêu biểu tượng quyền lực (Đại sứ quán Mỹ, Dinh Độc Lập, Bộ Tổng Tham mưu Sài Gòn, Đài Phát thanh) đã gây chấn động toàn diện chính giới Mỹ:

"Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 của quân và dân ta trên khắp chiến trường miền Nam có ý nghĩa chiến lược mang tính bước ngoặt; đã đặt dấu chấm hết cho sự nghiệp chính trị của bản thân L. Johnson, đồng thời báo hiệu sự thất bại không tránh khỏi của đế quốc Mỹ trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam." (TS Lê Tùng Lâm [116, tr. 45]).

4. Khắc chế triệt để Học thuyết "Trực thăng vận" và "Thiết xa vận"

Luận án chứng minh sự trưởng thành của nghệ thuật chiến dịch Việt Nam khi vô hiệu hóa trang bị tối tân của Mỹ. Qua việc vận dụng sáng tạo chiến thuật đặc công (được tổng kết trong công trình của Bộ Tư lệnh Đặc công 2003) và xây dựng "Vành đai du kích diệt Mỹ" bao quanh căn cứ Chu Lai, Đà Nẵng, Củ Chi, Quân giải phóng đã chia cắt khối cơ động chiến dịch của địch, buộc bộ binh Mỹ phải chiến đấu trong điều kiện địa hình không mong muốn.

Implications đa chiều

• Về mặt Lý luận Quân sự: Bổ sung luận cứ khoa học khẳng định sự đúng đắn của đường lối chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện; làm sáng tỏ quy luật phát triển từ chiến thuật phân tán đến tác chiến chiến dịch hiệp đồng binh chủng trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao.
• Về mặt Nghệ thuật Chiến dịch và Chiến thuật: Cung cấp mô hình kết hợp giữa đánh tiêu hao rộng khắp của dân quân du kích với các đòn đánh tiêu diệt lớn của bộ đội chủ lực cấp sư đoàn, tạo tiền đề cho các chiến dịch lớn giai đoạn 1972 và Đại thắng mùa Xuân 1975.
• Về mặt Chiến lược Ngoại giao: Khẳng định quy luật ĐTQS là chỗ dựa vững chắc cho đấu tranh ngoại giao. Thắng lợi quân sự năm 1968 là nhân tố trực tiếp buộc Mỹ phải chấp nhận đàm phán chính thức tại Hội nghị Paris, mở ra cục diện "Vừa đánh vừa đàm" đặc sắc trong lịch sử chiến tranh cách mạng Việt Nam.
• Về mặt Hoạch định Quốc phòng Hiện đại: Rút ra bài học cốt tử về xây dựng "thế trận lòng dân", củng cố khu vực phòng thủ tỉnh/thành phố, phát triển lực lượng vũ trang ba thứ quân tinh gọn, hiện đại, sẵn sàng đánh bại mọi hình thái chiến tranh xâm lược công nghệ cao trong bối cảnh mới.

---

Limitations và Future Research

Hạn chế học thuật thừa nhận khách quan (Acknowledged Limitations)

1. Độ phân tán của nguồn tư liệu đối phương: Các tài liệu lưu trữ từ phía chính quyền Sài Gòn và quân đội các nước đồng minh của Mỹ (Hàn Quốc, Úc, New Zealand, Thái Lan) chưa được khai thác đồng đều do rào cản tiếp cận các trung tâm lưu trữ hải ngoại.
2. Dữ liệu thương vong cấp phân đội: Do tính chất khốc liệt và biến động liên tục của chiến trường giai đoạn 1965-1968, số liệu thương vong chi tiết ở một số trận đánh cục bộ vùng sâu, vùng xa chủ yếu dựa trên báo cáo tổng hợp sau chiến dịch, khó tránh khỏi độ lệch thống kê nhất định.
3. Phân tích chiều sâu tác động tâm lý - xã hội: Luận án tập trung chuyên biệt vào mặt trận quân sự nên dung lượng dành cho việc giải mã biến động tâm lý của các tầng lớp thị dân miền Nam trong sự kiện Mậu Thân 1968 còn ở mức độ khái quát.

Định hướng nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda)

• Ứng dụng Công nghệ Địa không gian (GIS) và Nhân văn Số (Digital Humanities): Số hóa bản đồ tác chiến, tái lập không gian 3D các chiến dịch tiêu biểu (Junction City, Khe Sanh, Tết Mậu Thân tại Sài Gòn - Chợ Lớn) để phân tích trực quan mật độ hỏa lực và diễn biến cơ động lực lượng.
• Nghiên cứu Lịch sử So sánh Đa phương diện: Triển khai các đề tài so sánh đối sánh giữa ĐTQS chống "Chiến tranh cục bộ" ở Việt Nam với các cuộc chiến tranh phi đối xứng thế kỷ XXI (như xung đột Iraq, Afghanistan, hay các hình thái chiến tranh hỗn hợp Hybrid Warfare).
• Khai thác Nguồn sử liệu phi chính thống: Mở rộng phỏng vấn lịch sử truyền miệng đối với cựu chiến binh từ cả hai chiến tuyến để làm sâu sắc hơn góc nhìn vi mô (Microhistory) về đời sống chiến đấu của người lính.

---

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động Học thuật: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực, cung cấp hệ thống cứ liệu lịch sử vững chắc phục vụ công tác nghiên cứu, biên soạn giáo trình giảng dạy Lịch sử Chiến tranh Cách mạng, Lịch sử Quân sự Việt Nam tại Học viện Quốc phòng, Học viện Chính trị, Học viện Lục quân và các trường đại học khối khoa học xã hội.
• Tác động Thực tiễn Quốc phòng: Cung cấp các luận cứ khoa học xác đáng cho Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng trong việc hoạch định chiến lược quân sự, xây dựng lực lượng vũ trang tinh, gọn, mạnh; chuẩn bị thế trận chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc "từ sớm, từ xa", bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo và biên giới quốc gia.
• Tác động Quốc tế: Góp phần làm phong phú thêm kho tàng nghiên cứu quốc tế về chiến tranh giải phóng dân tộc, cung cấp góc nhìn học thuật chân thực từ phía Việt Nam để đối thoại học thuật với các nhà nghiên cứu lịch sử chiến tranh trên thế giới.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh, Học viên Cao học ngành Lịch sử, Quan hệ Quốc tế, Quân sự học: Tiếp cận hệ thống tư liệu đã được giám định nghiêm ngặt và khung phân tích mẫu mực về lịch sử quân sự.
• Giảng viên, Chuyên gia Nghiên cứu Chiến lược: Sử dụng các số liệu thống kê chi tiết và bài học kinh nghiệm để làm phong phú bài giảng và các công trình nghiên cứu chuyên sâu.
• Sĩ quan Chỉ huy và Cơ quan Tham mưu các cấp trong Quân đội: Nắm vững quy luật vận dụng nghệ thuật tác chiến, phương thức tổ chức và điều hành lực lượng vũ trang trong điều kiện đối phương sử dụng vũ khí công nghệ cao.
• Các Nhà Hoạch định Chính sách An ninh - Đối ngoại: Thấu hiểu mối quan hệ biện chứng giữa đòn bẩy quân sự và giải pháp ngoại giao trong giải quyết các thách thức an ninh quốc gia.

---

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?

Đóng góp độc đáo nhất là việc mở rộng Lý thuyết Chiến tranh Cách mạng Việt Nam trong điều kiện đụng đầu trực tiếp với quân viễn chinh Mỹ. Luận án đã luận giải xuất sắc luận điểm: ĐTQS đóng vai trò "quyết định trực tiếp" tiêu diệt lực lượng quân sự đối phương, tạo môi trường và điều kiện quyết định để ĐTCT phát triển, phá vỡ cấu trúc "tìm diệt - bình định", qua đó chuyển hóa sức mạnh quân sự thuần túy thành thắng lợi chính trị chiến lược.

2. Sự cách tân về phương pháp luận của luận án so với các công trình trước đây thể hiện ở đâu?

Khác với các công trình trước đây chỉ dựa trên tổng kết nội bộ của một bên, luận án áp dụng quy trình Kiểm chứng Tứ giác Nguồn tư liệu (Source Triangulation): kết hợp hồ sơ lưu trữ Đảng/Quân đội Việt Nam với hồ sơ giải mật Lầu Năm Góc (Pentagon Papers, NSAM 328), báo cáo của MACV và các phỏng vấn nhân chứng thực địa. Điều này tạo nên độ khách quan và tính thuyết phục khoa học vượt trội.

3. Phát hiện bất ngờ nhất về mặt tư liệu thực chứng trong luận án là gì?

Đó là sự phân tích chi tiết về sự phá sản của hệ thống chỉ huy hỗn hợp Mỹ - Sài Gòn. Mặc dù Mỹ đã rót ngân sách bổ sung 35,9 triệu USD (1965-1966), nâng quân số quân đội Sài Gòn lên trên 640.000 người và tái cấu trúc Bộ Tổng Tham mưu thành mô hình "Bộ Tham mưu Liên quân", nhưng trên thực tế mọi quyền điều hành chiến dịch then chốt đều bị MACV thâu tóm. Sự bất cập trong phối hợp tác chiến giữa hai lực lượng này đã tạo ra các "khe hở chiến dịch" để Quân giải phóng khai thác và giáng đòn tiêu diệt.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân bản (Replication Protocol) cho các nghiên cứu lịch sử quân sự khác không?

Có. Luận án xây dựng ma trận phân tích 5 bước chuẩn mực:

1. Xác định tương quan lực lượng định lượng (quân số, hỏa lực, trang bị).
2. Phân tích ý định chiến lược hai bên.
3. Khảo cứu không gian tác chiến và diễn biến chiến dịch.
4. Thống kê tổn thất và hiệu suất tiêu hao.
5. Đánh giá chuyển biến cục diện chiến lược tổng thể. Quy trình này hoàn toàn có thể áp dụng cho các nghiên cứu về các giai đoạn kháng chiến khác (như 1969-1972 hay 1973-1975).

5. Lộ trình nghiên cứu 10 năm tới mở ra từ công trình này gồm những nội dung gì?

1. Xây dựng Bản đồ số hóa Hệ thống Căn cứ và Chiến trường Miền Nam (1965-1968).
2. Nghiên cứu vai trò hậu phương quốc tế và tuyến vận tải chiến lược đường Trường Sơn đối với mặt trận ĐTQS.
3. Nghiên cứu toàn diện sự chuyển đổi từ hình thái "Chiến tranh cục bộ" sang "Việt Nam hóa chiến tranh" (1969-1972) dưới góc độ nghệ thuật quân sự.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Lê Quang Lạng là một công trình khoa học mẫu mực, đóng góp to lớn vào nền sử học quân sự Việt Nam thông qua 5 kết luận cốt lõi:

  1. KHẲNG ĐỊNH VAI TRÒ QUYẾT ĐỊNH TRỰC TIẾP CỦA ĐẤU TRANH QUÂN SỰ
       sang "quét và giữ".
  2. CHỨNG MINH TÍNH ĐÚNG ĐẮN CỦA ĐƯỜNG LỐI CHIẾN TRANH NHÂN DÂN
       chiến thuật đặc công khắc chế hỏa lực hiện đại.
  3. KHẮC HỌA NGHỆ THUẬT TẠO THỜI CƠ VÀ ĐÒN TẬP KÍCH CHIẾN LƯỢC 1968
       của Washington.
  4. ĐÚC RÚT BÀI HỌC VỀ PHỐI HỢP HẬU PHƯƠNG - TIỀN TUYẾN & TIẾN CÔNG HIỂM YẾU
  5. ĐỊNH HÌNH GIÁ TRỊ VẬN DỤNG CHO BẢO VỆ TỔ QUỐC TRONG TÌNH HÌNH MỚI

Công trình không chỉ tái hiện trung thực một trong những thời kỳ oanh liệt và thử thách nhất của lịch sử dân tộc, mà còn khẳng định chân lý: Dưới sự lãnh đạo sáng tạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, sức mạnh của chiến tranh nhân dân Việt Nam hoàn toàn có thể đánh bại cỗ máy chiến tranh khổng lồ của chủ nghĩa đế quốc, tạo nên bước ngoặt lịch sử dẫn tới ngày toàn thắng thống nhất non sông.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án Nhiều thập niên qua, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước nói chung và vấn đề ĐTQS trong kháng chiến chống Mỹ nói riêng, luôn là chủ đề thu hút sự quan tâm tìm hiểu, nghiên cứu của các học giả, nhà nghiên cứu, các cơ quan khoa học trong và ngoài nước, dưới nhiều góc độ, khía cạnh tiếp cận khác nhau. Các công trình nghiên cứu ở trong nước về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và về đấu tranh quân sự * Các công trình có nội dung, tính chất về chiến tranh cách mạng, đề cập tới các mặt đấu tranh trong đó có đấu tranh quân sự Trước hết, cần phải kể đến cuốn sách “Bàn về chiến tranh nhân dân và lực lượng vũ trang nhân dân”, Nxb QĐND, Hà Nội, xuất bản năm 1966. Sách tập hợp các bài nói, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí Lê Duẩn, Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Chí Thanh, Văn Tiến Dũng, Song Hào; đề cập đến những vấn đề lý luận trên cơ sở tổng kết hoạt động ĐTQS, ĐTVT của quân và dân ta từ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đặc biệt tổng kết hoạt động trong năm đầu quân và dân ta chống chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ.

Nội dung của những bài viết, bài nói thể hiện rõ quan điểm, đường lối lãnh đạo của Đảng, chủ trương, sách lược đẩy mạnh chiến tranh nhân dân, xây dựng LLVT, xác định rõ đối tượng để tiến hành đấu tranh trên các mặt chống đế quốc Mỹ xâm lược. Đường lối quân sự của Đảng chứa đựng trong đó tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh, thể hiện qua tập hợp những bài viết, bài nói của Người trong cuốn sách “Về vấn đề quân sự”, Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1975. Các bài viết, bài nói của Hồ Chí Minh thể hiện sâu sắc đường lối quân sự và tư tưởng quân sự của Đảng, bao gồm những vấn đề lý luận về quân sự của cách mạng Việt Nam như quan điểm về cách mạng bạo lực và bạo lực cách mạng, về chiến tranh nhân dân và xây dựng LLVT nhân dân. Quá trình chỉ đạo, tổ chức thực hiện đường lối quân sự của Đảng và tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh được thể hiện qua cuốn “Chiến tranh giải phóng và chiến TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.1968 7 tranh giữ nước” (hai tập), Nxb QĐND, Hà Nội, 1975 tập hợp những bài viết và bài nói của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về đường lối quân sự của Đảng trong cách mạng Tháng Tám 1945, trong cuộc kháng chiến chống Pháp và trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Phần lớn các bài viết, bài nói là về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trong đó tập trung phân tích một cách khoa học, có hệ thống, có căn cứ lý luận và thực tiễn về chiến tranh cách mạng, về xây dựng lực lượng vũ trang, về đường lối quân sự của Đảng. Thực hiện đường lối quân sự của Đảng, trong giai đoạn chống chiến lược “chiến tranh cục bộ”, Đại tướng Võ Nguyên Giáp khẳng định: “…trước yêu cầu của nhiệm vụ đẩy mạnh đấu tranh quân sự và kết hợp chặt chẽ đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, đánh bại đế quốc Mỹ về mặt quân sự, các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng miền Nam Việt Nam đã có một bước phát triển mới về số lượng và chất lượng, về tổ chức và trang bị, về nghệ thuật đánh giặc” [94, tr. Như vậy, sự phát triển của lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng miền Nam Việt Nam là biểu hiện cụ thể, sinh động thành công của đường lối quân sự mà Đảng vạch ra và lãnh đạo tổ chức thực hiện. Cuốn “Đường lối quân sự của Đảng - Lịch sử hình thành, phát triển và nội dung cơ bản”, Nxb CTQG, Hà Nội, 2019 của Phó giáo sư, Tiến sĩ Vũ Quang Hiển, tập trung làm rõ cơ sở, quá trình hình thành và phát triển đường lối quân sự của Đảng; “những chuẩn tắc cơ bản về phương hướng, nhiệm vụ, phương châm, lực lượng, phương thức tổ chức thực tiễn về quân sự do Đảng vạch ra nhằm thực hiện những mục tiêu cụ thể trong mỗi thời kỳ cách mạng” [103, tr.

Công trình đã đề cập một số nội dung cơ bản đường lối quân sự của Đảng, trong đó trình bày xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, xây dựng căn cứ địa, hậu phương chiến tranh, phương thức tiến hành chiến tranh gắn với tiến trình của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Đó là những yếu tố cơ bản để thực hiện thắng lợi đường lối quân sự của Đảng trong chiến tranh giải phóng cũng như trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Đi sâu nghiên cứu, phân tích quá trình và phương pháp giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, giáo sư Trần Nhâm có cuốn “Nghệ thuật biết thắng từng bước”, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1978. Cuốn sách đã xác định những cơ sở khoa học và nghệ thuật cách mạng Việt Nam - nghệ thuật biết thắng Mỹ từng bước.

Cuốn sách phân tích, làm rõ về đường lối lãnh đạo kháng chiến của Đảng, nghệ thuật điều hành chiến tranh; về quá trình tổ chức thực hiện các mặt đấu (LUAN.1968 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.1968 8 tranh để giành thắng lợi từng bước, đánh bại từng mục tiêu chiến tranh của đối phương, tiến lên đánh bại hoàn toàn cuộc chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới của đế quốc Mỹ. Nhìn nhận vai trò, vị trí quan trọng trong việc đánh bại chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ được thể hiện trong cuốn “Bước ngoặt lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước 1965-1968”, Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1989 của Đại tướng Văn Tiến Dũng. Cuốn sách tập trung phân tích, đánh giá những vấn đề chiến lược đặt ra đối với Bộ Thống soái tối cao đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh; tái hiện quá trình quân và dân ta đương đầu và đánh bại chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ. Cuốn sách khẳng định đường lối chính trị, quân sự đúng đắn của Đảng đã được quân và dân ta hiện thực hóa, bằng những sách lược sáng tạo, cùng với phương châm, phương thức tiến công địch linh hoạt, hiệu quả trên chiến trường miền Nam, nhất là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968, làm phá sản chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ.

Trên cơ sở đó, cuốn sách đúc rút những kinh nghiệm về giai đoạn lịch sử có tính chất bước ngoặt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đây là nguồn tham khảo có giá trị về mặt chỉ đạo chiến lược, phản ánh khái quát hoạt động ĐTQS trên chiến trường miền Nam. Cuốn “Về chiến tranh nhân dân Việt Nam”, Nxb QĐND, Hà Nội, 1993, tập hợp những bài nói, bài viết chủ yếu về quân sự của đồng chí Lê Duẩn, trong đó tập trung trình bày các vấn đề lý luận về ĐTVT, chiến tranh giải phóng; lý luận về chỉ đạo chiến tranh cách mạng và việc phát triển lý luận, khoa học quân sự Việt Nam. Trong giai đoạn 1965 - 1968, trên cương vị Bí thư thứ nhất BCHTƯ, là người trực tiếp chỉ đạo cách mạng miền Nam, đồng chí Lê Duẩn đã vạch rõ những vấn đề cơ bản về chiến tranh nhân dân, phương pháp cách mạng ở miền Nam; về nhiệm vụ, mục tiêu, tư tưởng chỉ đạo chiến tranh; về thực hành chiến lược tiến công ở miền Nam.

Đây là những nội dung cốt lõi về chỉ đạo chiến tranh nhân dân miền Nam nói chung, yêu cầu, nhiệm vụ, mục tiêu, phương pháp tiến hành ĐTQS ở miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước nói riêng. Một trong những nhân tố quyết định thắng lợi cuộc chiến tranh, là nơi dự trữ tiềm lực chiến tranh, nơi chi viện sức người, sức của, là điểm tựa cả về mặt tinh thần cho tiền tuyến, cuốn “Hậu phương chiến tranh nhân dân Việt Nam (1945-1975)”, Nxb QĐND, Hà Nội, 1997 do Bộ Quốc phòng - Viện Lịch (LUAN.1968 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.1968 9 sử quân sự Việt Nam biên soạn, trình bày có hệ thống những vấn đề lý luận về hậu phương chiến tranh; về quá trình xây dựng và phát huy sức mạnh hậu phương trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Hậu phương trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bao gồm hậu phương chiến lược (miền Bắc) và hậu phương tại chỗ (miền Nam) có vai trò vị trí nhất định; là cơ sở, tiền đề triển khai các mặt đấu tranh ở miền Nam nhất là ĐTQS. Tổng kết về cuộc chiến tranh cách mạng xuyên suốt 30 năm, rút ra những bài học kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ đạo, tiến hành chiến tranh được thể hiện qua công trình “Chiến tranh cách mạng Việt Nam 1945-1975 - Thắng lợi và bài học”, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000 của Ban Chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị.

Nội dung của cuốn sách này được nghiên cứu, tổng kết trên cơ sở kết quả từ hai công trình “Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước - Thắng lợi và bài học” (1995) và “Tổng kết cuộc kháng chiến chống Pháp - Thắng lợi và bài học” (1996), trong đó trình bày cuộc chiến tranh 30 năm bắt đầu từ thời điểm thực dân Pháp quay lại xâm lược Việt Nam (9-1945) đến khi kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (4-1975). Nội dung chính của cuốn sách gồm 2 phần: phần trình bày khái quát diễn trình của hai cuộc kháng chiến, những bước ngoặt tạo nên phân kỳ của cuộc chiến tranh cách mạng; và trong phần 2 - đúc rút những bài học kinh nghiệm (6 bài học), cuốn sách đi sâu luận giải, làm rõ những vấn đề cốt yếu của cuộc chiến tranh 30 năm; những bài học cũng chính là những nhân tố thắng lợi - là sợi chỉ đỏ xuyên suốt cuộc chiến tranh cách mạng Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh. Do đối tượng, mục đích, khuôn khổ của phương pháp tổng kết lịch sử nên công trình này tập trung phân tích, khái quát những vấn đề về đường lối chính trị, quân sự của Đảng chứ không đi sâu trình bày cụ thể quá trình tổ chức thực hiện trên một mặt cụ thể ĐTCT hay ĐTQS. Tổng kết của hoạt động chỉ đạo của cơ quan tham mưu chiến lược có công trình “Tổng kết Bộ Tổng Tham mưu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975)”, Nxb QĐND, Hà Nội, 1997 do Ban Tổng kết - Lịch sử Bộ Tổng Tham mưu biên soạn.