CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC 1. KHÁI QUÁT VỀ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC 1. Một số khái niệm * Nguồn nhân lực: Ở mỗi góc độ khác nhau, trường hợp khác nhau sẽ có những khái niệm khác nhau về nguồn nhân lực. Có thể là bao quát, rộng lớn trong phạm vi toàn cầu, quốc gia, cũng có thể ở những phạm vi nhỏ hơn là các tổ chức kinh tế xã hội, doanh nghiệp hay gia đình.
Khái niệm về nguồn nhân lực ở các góc độ khác nhau: Nguồn nhân lực là tổng thể tiềm năng con người của một quốc gia, vùng lãnh thổ hay một địa phương ở một trình độ nhất định có khả năng tham gia vào hoạt động phát triển kinh tế xã hội trong một giai đoạn nhất định. Nguồn nhân lực là tiềm năng tổng hợp về thể lực, trí lực, nhân cách của con người đáp ứng nhu cầu của một tổ chức. Nguồn nhân lực của doanh nghiệp là bao gồm tất cả những gì mà người lao động trong doanh nghiệp có thể cống hiến cho doanh nghiệp trong quá trình lao động. Có thể tóm lại: Nguồn nhân lực là tổng thể những tiềm năng của con người (trước hết và cơ bản nhất là tiềm năng lao động), gồm: thể lực, trí lực và nhân cách của con người nhằm đáp ứng các nhiệm vụ của doanh nghiệp.
[11] Nguồn nhân lực là nguồn lực quý giá nhất của mỗi doanh nghiệp, nó mang lại lợi thế cạnh tranh, mang tính chất quyết định đến sự thành bại của doanh nghiệp, nếu biết tổ chức, khai thác và sử dụng đúng người đúng việc sẽ mang lạ hiệu quả vô cùng to lớn, góp phần tăng hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, để nguồn nhân lực luôn đáp ứng được nhu cầu phát triển của doanh nghiệp, phát triển của xã hội và khoa học kỹ thuật thi Luan van 6 việc đào tạo nguồn nhân lực là tất yếu. * Đào tạo nguồn nhân lực: Đào tạo nguồn nhân lực là trang bị kiến thức, kỹ năng về một nghề, một lĩnh vực chuyên sâu để người lao động thực hiện có hiệu quả nhất chức năng, nhiệm vụ được tổ chức giao phó ở hiện tại và có thể là tương lai. Đối với những lao động hiện tại của doanh nghiệp, đào tạo nguồn nhân lực là giúp họ nâng cao trình độ, kỹ năng làm việc để hoàn thành tốt các công việc được giao.
Đối với nhân lực là những người lao động mới của doanh nghiệp, đào tạo nhân lực là quá trình giúp họ tiếp cận với các quy trình, công nghệ, những cách thức tổ chức, làm việc của doanh nghiệp, giúp họ hòa nhập và thích nghi nhanh chóng với môi trường làm việc, đảm bảo mang lại giá trị sức lao động cao trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Tóm lại: Đào tạo nguồn nhân lực là một hoạt động có tổ chức, được thực hiện trong một thời gian nhất định nhằm đem đến sự thay đổi để chuẩn bị con người cho tương lai, để họ có thể chuyển tới công việc mới trong thời gian thích hợp dựa trên những yêu cầu, định hướng tương lai của tổ chức. [8] Như vậy, nhờ đào tạo mà người lao động nâng cao kiến thức, kỹ năng, thái độ và động cơ làm việc theo những tiêu chuẩn nhất định, làm cho người lao động có thể thực hiện công việc tốt hơn, cũng như để chuẩn bị con người cho tương lai, để họ có thể có được công việc mới trong thời gian thích hợp. Đào tạo nguồn nhân lực rất cần thiết cho sự thành công của doanh nghiệp và sự phát triển chức năng của con người.
Vì vậy, đào tạo nguồn nhân lực không chỉ được thực hiện bên trong một doanh nghiệp, mà còn bao gồm một loạt những hoạt động khác được thực hiện từ bên ngoài, như: học việc, học nghề và hành nghề. Đào tạo nguồn nhân lực nhằm mục đích nâng cao chất lượng, phát triển nguồn nhân lực đó. Vai trò của công tác đào tạo nguồn nhân lực Việc đào tạo nguồn nhân lực giúp doanh nghiệp sử dụng tối đa khả năng của người lao động, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, giúp người lao động hiểu rõ vai trò, chức năng, công việc cụ thể của mình, nắm vững hơn nghề nghiệp, nâng cao khả năng thích ứng với sự phát triển của doanh nghiệp. Góp phần tạo dựng nền tảng nhân lực vững chắc cho doanh nghiệp, tạo lợi thế cạnh tranh trong hiện tại và tương lai.
Ngày nay, việc đào tạo nguồn nhân lực như là tính tất yếu, thường xuyên để đảm bảo sự linh hoạt cho nguồn nhân sự, đảm bảo sự cạnh tranh và là một lĩnh vực đầu tư dài hạn cho doanh nghiệp. Việc đào tạo nguồn nhân lực của mỗi doanh nghiệp, mỗi cơ quan, tổ chức là một cách thức để giữ chân người lao động, bởi qua đó, người lao động làm việc có hiệu quả hơn, mang lại lợi ích nhiều hơn cho doanh nghiệp và đạt được nhiều mục tiêu cho cá nhân, tạo nên sự đam mê, hứng thú với nghề nghiệp. Đứng ở những góc độ khác nhau việc đào tạo nguồn nhân lực có những vai trò quan trọng khác nhau. Đối với doanh nghiệp: Giúp doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh trong môi trường cạnh tranh ngày càng khắc nghiệt và ngày càng phát triển thông qua các yếu tố: - Nâng cao năng suất lao động, làm tăng chất lượng nhân lực kéo theo đó là tăng chất lượng sản phẩm và hiệu quả công việc.
- Tạo điều kiện cho doanh nghiệp áp dụng những tiến bộ về khoa học kỹ thuật và những công nghệ quản lý vào doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp tối đa hóa lợi ích và mang lại lợi ích cho xã hội. - Đào tạo nhân lực nhằm bù đắp sự thiếu hụt lao động và xây dựng nền tảng vững chắc cho nhân lực trong doanh nghiệp. Luan van 8 - Đào tạo làm giảm các vấn đề xung đột giữa nhà quản lý và doanh nghiệp. - Giảm thiểu các nguy cơ tai nạn lao động do thiếu hiểu biết của người lao động.
- Tạo ra sự gắn kết giữa người lao động và doanh nghiệp, doanh nghiệp được xem là cái nôi của đào tạo, huấn luyện chuyên nghiệp đội ngũ lao động. Đối với người lao động: - Thông qua đào tạo nhân lực, người lao động được tiếp cận với cái mới, nâng cao kiến thức và kỹ năng công việc, giúp họ có sự đam mê, tìm tòi hơn nữa trong quá trình làm việc. - Thỏa mãn nhu cầu phát triển bản thân của người lao động, tạo điều kiện cho họ được giao lưu, học hỏi với những người lao động khác. Đào tạo nguồn nhân lực là tiến trình nỗ lực cung cấp cho nhân viên những thông tin, kỹ năng, sự thấu hiểu về tổ chức công việc cũng như mục tiêu của tổ chức mà nhân viên đó đang làm việc.
Ngoài ra, đào tạo được thiết kế để giúp đỡ, hỗ trợ nhân viên tiếp tục có những đóng góp tích cực cho tổ chức. Đào tạo giúp đỡ nhân viên hoàn thành công việc hiện tại tốt hơn và còn có ý nghĩa to lớn đối với xã hội vì nhờ có hoạt động này mà người lao động không những được nâng cao tay nghề mà còn được tăng sự hiểu biết về pháp luật. Đẩy mạnh sự hợp tác và phát triển trong đoàn thể và góp phần cải thiện được thông tin giữa các nhóm và cá nhân trong xã hội làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn, các doanh nghiệp có vị trí hấp dẫn hơn. NỘI DUNG CỦA CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC Đào tạo nguồn nhân lực là một quá trình cung cấp cho người lao động cách nghĩ, thông tin và kỹ năng giúp họ nâng cao hiệu suất công việc.
Vì vậy, trọng điểm của công tác này là bằng phương pháp và lý luận có hệ thống khơi dậy toàn bộ tiềm lực của người lao động trong doanh nghiệp giúp họ nắm Luan van 9 chắc tiền đồ và tài năng của mình. Nó không chỉ hướng dẫn công nhân mới vào việc và đem đến cho những người lao động còn thiếu kỹ năng một cơ hội học tập mà còn vì sự phát triển của doanh nghiệp. Do đó, để thực hiện tốt công tác đào tạo nguồn nhân lực mỗi doanh nghiệp phải xây dựng cho mình một tiến trình đào tạo khoa học phù hợp với tình hình cụ thể của đơn vị. Công tác đào tạo nguồn nhân lực gồm những nội dung sau: Xác định mục tiêu đào tạo Xác định nội dung đào tạo Xây dựng kế hoạch đào tạo Lựa chọn phương thức đào tạo Chuẩn bị kinh phí đào tạo Đánh giá kết quả đào tạo 1.
Xác định mục tiêu đào tạo Xác định mục tiêu đào tạo là xác định những gì mà doanh nghiệp, người lao động mong muốn đạt được sau quá trình đào tạo, đó là những tiêu chuẩn, kiến thức, kỹ năng, khả năng linh hoạt được trang bị trong quá trình đào tạo. Xác định mục tiêu đào tạo là quá trình nghiên cứu sự phù hợp giữa khả năng của người lao động tương ứng với công việc hiện tại và định hướng trong tương lai nhằm xác định đúng mục tiêu và phân chia các phương pháp đào tạo cho từng nhóm đối tượng được thích hợp. Luan van 10 Các mục tiêu đào tạo phải được cụ thể hóa và đo lường được, qua đó mới có thể đánh giá được kết quả đào tạo một cách chính xác sau quá trình đào tạo. Tùy thuộc vào mỗi doanh nghiệp mà mục tiêu đào tạo khác nhau.
Mục tiêu đào tạo được xuất phát từ nền tảng hiện tại của doanh nghiệp và dựa trên những cơ sở định hướng phát triển trong tương lai. Việc xác định đúng mục tiêu đào tạo là đặc biệt quan trọng, nó quyết định đến hiệu quả của công tác đào tạo. Mục tiêu đào tạo phải có khả năng đạt được, đo lường được, mô tả được toàn bộ kết quả của khóa học. Trình độ và kỹ năng đạt được giúp cho nhân viên thực hiện được tốt nhiệm vụ, công việc, đặc biệt là những nhân viên mới nhận việc, hoặc hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu công việc, qua đó còn thỏa mãn được nhu cầu phát triển bản thân của nhân viên.
Việc trang bị những kiến thức, kỹ năng mới sẽ giúp nhân viên có cơ hội thể hiện khả năng bản thân một cách vượt trội, mang lại hiệu quả cao cho doanh nghiệp, qua đó làm cơ sở để đánh giá nhân viên, giúp họ có được cơ hội thăng tiến trong tổ chức, cũng như sự gắn bó lâu dài với tổ chức.