Nghiên Cứu Đánh Giá Tiềm Năng và Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Huyện Mai Châu, Tỉnh Hòa Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tiềm năng và định hướng phát triển du lịch sinh thái huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình. Khám phá cơ hội và thách thức.

• Tác giả: Phạm Văn Hoàng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Quang Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên và môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Đánh Giá Tiềm Năng, Hiện Trạng Và Định Hướng Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Huyện Mai Châu, Tỉnh Hòa Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ khoa học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.6. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC NGHIÊN CỨU DU LỊCH SINH THÁI
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH SINH THÁI
• 2.1.1. Lịch sử nghiên cứu du lịch sinh thái
• 3. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG DU LỊCH SINH THÁI HUYỆN MAI CHÂU
• 4. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG DU LỊCH VÀ ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI HUYỆN MAI CHÂU
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Tiềm Năng Du Lịch Sinh Thái Huyện Mai Châu

Huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình, nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và văn hóa đa dạng của các dân tộc thiểu số. Đánh giá tiềm năng du lịch sinh thái tại đây không chỉ giúp phát triển kinh tế mà còn bảo tồn văn hóa và môi trường. Du lịch sinh thái tại Mai Châu hứa hẹn mang lại nhiều giá trị cho cộng đồng địa phương và du khách.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Của Huyện Mai Châu

Mai Châu có địa hình đồi núi, khí hậu ôn hòa, và hệ sinh thái phong phú. Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch sinh thái, với nhiều hoạt động như trekking, khám phá thiên nhiên và tìm hiểu văn hóa địa phương.

1.2. Văn Hóa Dân Tộc Đặc Sắc Tại Mai Châu

Huyện Mai Châu là nơi sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số như Thái, Mường. Mỗi dân tộc mang đến những phong tục tập quán, lễ hội và ẩm thực độc đáo, tạo nên sự hấp dẫn cho du khách khi đến tham quan.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Tại Mai Châu

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng huyện Mai Châu cũng đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển du lịch sinh thái. Việc quản lý tài nguyên thiên nhiên và bảo tồn văn hóa là những vấn đề cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

2.1. Tác Động Của Du Lịch Đến Môi Trường

Sự gia tăng lượng khách du lịch có thể dẫn đến áp lực lên tài nguyên thiên nhiên, gây ra ô nhiễm và suy giảm chất lượng môi trường. Cần có các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực này.

2.2. Bảo Tồn Văn Hóa Địa Phương

Sự phát triển du lịch có thể làm thay đổi bản sắc văn hóa của các dân tộc thiểu số. Việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống là rất quan trọng để duy trì sự hấp dẫn của du lịch sinh thái tại Mai Châu.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tiềm Năng Du Lịch Sinh Thái Tại Mai Châu

Để đánh giá tiềm năng du lịch sinh thái, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học, bao gồm khảo sát thực địa, phỏng vấn cộng đồng và phân tích dữ liệu thống kê. Những phương pháp này giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch.

3.1. Khảo Sát Thực Địa

Khảo sát thực địa giúp thu thập thông tin về điều kiện tự nhiên, văn hóa và nhu cầu của du khách. Đây là bước quan trọng để đánh giá tiềm năng du lịch sinh thái tại huyện Mai Châu.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Thống Kê

Phân tích dữ liệu thống kê từ các nguồn khác nhau giúp hiểu rõ hơn về xu hướng du lịch, lượng khách và doanh thu từ du lịch. Điều này hỗ trợ trong việc lập kế hoạch phát triển du lịch bền vững.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Du Lịch Sinh Thái Tại Mai Châu

Du lịch sinh thái không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn môi trường và văn hóa. Các mô hình du lịch sinh thái tại Mai Châu đã được triển khai thành công, tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

4.1. Mô Hình Du Lịch Sinh Thái Thành Công

Các bản du lịch sinh thái như bản Lác, bản Văn đã thu hút nhiều du khách. Những mô hình này không chỉ mang lại thu nhập cho người dân mà còn giúp bảo tồn văn hóa và môi trường.

4.2. Tác Động Kinh Tế Đến Cộng Đồng Địa Phương

Du lịch sinh thái đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương, nâng cao đời sống và góp phần phát triển kinh tế bền vững cho huyện Mai Châu.

V. Kết Luận Về Tiềm Năng Du Lịch Sinh Thái Huyện Mai Châu

Tiềm năng du lịch sinh thái tại huyện Mai Châu là rất lớn, nhưng cần có các giải pháp hợp lý để phát triển bền vững. Việc bảo tồn môi trường và văn hóa là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển lâu dài của du lịch sinh thái tại đây.

5.1. Định Hướng Phát Triển Du Lịch Bền Vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển du lịch bền vững, bảo vệ môi trường và văn hóa địa phương. Điều này sẽ giúp huyện Mai Châu phát triển du lịch sinh thái một cách hiệu quả và bền vững.

5.2. Tương Lai Của Du Lịch Sinh Thái Tại Mai Châu

Với những nỗ lực trong việc bảo tồn và phát triển, du lịch sinh thái tại huyện Mai Châu có thể trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn nhất tại Việt Nam trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình sở hữu tổng diện tích tự nhiên 57.127,98 ha cùng quy mô dân số 52.540 người, trong đó đồng bào dân tộc Thái chiếm tới 60,2%. Nằm ở vị trí cửa ngõ vùng Tây Bắc dọc theo trục Quốc lộ 6, Mai Châu sở hữu tiềm năng vượt trội về cảnh quan thung lũng karst, hệ thống hang động và nền văn hóa bản địa độc đáo. Tuy nhiên, tốc độ phát triển du lịch tăng trưởng nóng nhưng thiếu quy hoạch đồng bộ đã tạo ra sức ép lớn lên tài nguyên sinh thái, gây nguy cơ phá vỡ cảnh quan nguyên sơ và làm biến dạng không gian sống truyền thống tại các bản du lịch trọng điểm.

Vấn đề cốt lõi mà đề tài giải quyết là mâu thuẫn giữa việc gia tăng khai thác du lịch với nhiệm vụ bảo vệ môi trường và duy trì bản sắc văn hóa tộc người. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là xác lập hệ thống cơ sở khoa học thông qua việc đánh giá toàn diện tiềm năng tự nhiên, nhân văn, hiện trạng khai thác và xác định sức chứa du lịch, từ đó đề xuất định hướng phát triển du lịch sinh thái bền vững cho huyện Mai Châu. Phạm vi nghiên cứu bao quát 21 xã và 1 thị trấn với chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2010 - 2013 và dữ liệu điều tra thực địa năm 2014. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cung cấp luận cứ cho việc bảo tồn 35.507,91 ha đất rừng, nâng cao sinh kế cho hơn 52.000 người dân địa phương và tối ưu hóa doanh thu ngành thương mại - dịch vụ du lịch.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết phát triển du lịch bền vững của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) và lý thuyết kinh tế sinh thái (Ecological Economics). Theo nguyên lý của Hiệp hội Du lịch Sinh thái Quốc tế (TIES), du lịch sinh thái được định nghĩa là loại hình du lịch có trách nhiệm tại các vùng tự nhiên, giúp bảo tồn môi trường sinh thái, duy trì sự thịnh vượng của cộng đồng bản địa và tích hợp cấu phần giáo dục môi trường. Bên cạnh đó, tác giả vận dụng học thuyết thể tổng hợp lãnh thổ du lịch nhằm phân tích mối liên kết hữu cơ giữa tài nguyên tự nhiên, hạ tầng kỹ thuật và các điểm dân cư.

Bốn khái niệm then chốt được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

• Du lịch sinh thái (Ecotourism): Du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa gắn với giáo dục bảo tồn.
• Sức chứa du lịch (Carrying Capacity): Ngưỡng tiếp nhận tối đa về mặt vật lý, sinh học, tâm lý và quản lý của một điểm đến mà không gây suy thoái tài nguyên.
• Du lịch dựa vào cộng đồng (Community-Based Tourism - CBT): Mô hình do người dân địa phương trực tiếp quản lý và hưởng lợi kinh tế.
• Thể tổng hợp địa lý tự nhiên: Hệ thống các yếu tố tự nhiên được lượng hóa để phục vụ mục tiêu phân vùng phát triển.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp đa tầng, kết hợp giữa báo cáo hiện trạng kinh tế - xã hội huyện Mai Châu giai đoạn 2005 - 2013, số liệu khí tượng thủy văn trạm Mai Châu và tài liệu chuyên đề của Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò.

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu gồm 140 phiếu điều tra xã hội học được thu thập trong hai đợt thực địa vào tháng 8/2014 và tháng 9/2014. Cấu trúc mẫu khảo sát được phân tầng cụ thể:

• 24 phiếu phỏng vấn khách du lịch quốc tế.
• 54 phiếu phỏng vấn khách du lịch nội địa.
• 58 phiếu phỏng vấn cộng đồng dân cư địa phương tại các điểm du lịch trọng điểm như Bản Lác, Pom Coọng, Hang Kia, Pà Cò.

Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên kết hợp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA) được lựa chọn vì tính bao quát, phản ánh chân thực nhận thức của cộng đồng và hành vi của du khách. Về mặt phân tích kỹ thuật, tác giả ứng dụng phần mềm GIS (ArcGIS, MapInfo) để số hóa bản đồ hiện trạng và phân vùng không gian du lịch. Đồng thời, mô hình toán học xác định sức chứa (CPI, CPD, CPY) và thang điểm đánh giá tổng hợp điều kiện tự nhiên đa tiêu chí được áp dụng nhằm đảm bảo tính khách quan và định lượng cao cho các kết luận khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tiềm năng tài nguyên tự nhiên của Mai Châu đạt mức độ phân hóa cao với 35.507,91 ha đất có rừng. Đặc biệt, Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò có diện tích rừng đặc dụng đạt 5.257,75 ha (trong đó rừng tự nhiên chiếm 4.882,75 ha), lưu giữ 9 loài thực vật đặc hữu quý hiếm như Thông đỏ, Bách xanh, Pơ mu cùng 11 loài động vật nằm trong Sách đỏ Việt Nam. Nền nhiệt độ trung bình năm đạt 20,8°C và tổng số giờ nắng từ 1.200 đến 1.400 giờ/năm tạo ra tiểu khí hậu á nhiệt đới núi cao vô cùng lý tưởng cho các hoạt động dã ngoại ngoài trời.

Thứ hai, tốc độ tăng trưởng du lịch diễn ra nhanh chóng nhưng cơ cấu kinh tế chưa thực sự cân bằng. Trong năm 2012, toàn huyện đón 5.141 đoàn với 45.890 lượt khách (khách quốc tế chiếm khoảng 4,36% với 2.000 lượt), mang lại tổng giá trị thương mại - dịch vụ 230 tỷ đồng, chiếm 26,50% tỷ trọng cơ cấu kinh tế toàn huyện.

Thứ ba, sự phân bố không gian và tính mùa vụ bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng. Khách du lịch tập trung mật độ quá dày đặc tại Bản Lác (xã Chiềng Châu) và Pom Coọng (thị trấn Mai Châu), trong khi các vùng giàu tiềm năng sinh thái hoang sơ như Hang Kia, Pà Cò, Ba Khan lại chưa được đầu tư kết nối tương xứng.

Thứ tư, quá trình thương mại hóa nhanh chóng đang tạo áp lực lên bản sắc văn hóa và môi trường sống của 60,2% người dân tộc Thái bản địa. Sự xuất hiện của các công trình bê tông hóa, tiếng ồn và chất thải rắn sinh hoạt chưa qua xử lý cục bộ đang làm suy giảm tính thanh bình nguyên bản của thung lũng Mai Châu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc thiếu cơ chế điều tiết theo giới hạn sức chứa du lịch và thiếu sự đầu tư hạ tầng đồng bộ ngoài trục giao thông chính Quốc lộ 6 và Quốc lộ 15. So sánh với các mô hình du lịch sinh thái thành công tại Chiang Mai (Thái Lan) hay Vườn quốc gia Cúc Phương (Ninh Bình), Mai Châu mới chỉ dừng lại ở giai đoạn khai thác sơ khai tài nguyên homestay mà chưa hình thành các chuỗi giá trị du lịch sinh thái chuyên sâu như trekking rừng nguyên sinh hay du lịch giáo dục môi trường.

Để minh họa rõ nét bức tranh nghiên cứu, dữ liệu về sự biến động lượng khách du lịch và doanh thu giai đoạn 2011 - 2013 được trình bày trực quan qua biểu đồ cột kết hợp biểu đồ đường, thể hiện mức tăng trưởng doanh thu liên tục từ 8,5 tỷ đồng lên các mức cao hơn qua từng năm. Đồng thời, bảng tổng hợp đánh giá sức chứa hàng ngày (CPD) và sức chứa hàng năm (CPY) cho thấy điểm du lịch Bản Lác đã chạm ngưỡng quá tải tâm lý vào các dịp lễ tết và cuối tuần mùa đông, đòi hỏi phải thực hiện ngay các giải pháp giãn luồng không gian.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái bền vững tại huyện Mai Châu, hệ thống giải pháp cụ thể bao gồm:

• Thiết lập và kiểm soát ngưỡng sức chứa du lịch tại các điểm nóng: UBND huyện Mai Châu chủ trì phối hợp với Ban quản lý du lịch địa phương tiến hành phân luồng du khách, áp dụng hạn mức đón tiếp tối đa tại Bản Lác và bản Pom Coọng, hướng tới mục tiêu giảm 20% áp lực quá tải cục bộ vào các tháng cao điểm trong giai đoạn 2025 - 2026.
• Tăng cường bảo tồn đa dạng sinh học và cảnh quan sinh thái: Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò phối hợp với Hạt Kiểm lâm Mai Châu thực thi các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt 4.882,75 ha rừng tự nhiên, duy trì tỷ lệ che phủ rừng toàn huyện đạt trên 62% và thiết lập các tuyến du lịch sinh thái có kiểm soát trước năm 2027.
• Nâng cao năng lực cộng đồng và bảo tồn văn hóa truyền thống: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hòa Bình phối hợp UBND các xã Mai Hịch, Chiềng Châu tổ chức đào tạo nghiệp vụ lưu trú, kỹ năng diễn giải môi trường và an toàn thực phẩm cho 70% số hộ kinh doanh homestay, hoàn thành chỉ tiêu trước quý IV năm 2026.
• Nâng cấp hạ tầng giao thông và hệ thống xử lý môi trường: UBND tỉnh Hòa Bình và Phòng Tài nguyên & Môi trường huyện triển khai dự án đầu tư 100% trạm thu gom, phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn và trạm xử lý nước thải mini tại các bản du lịch trọng điểm giai đoạn 2025 - 2028 dọc tuyến Quốc lộ 15.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: UBND tỉnh Hòa Bình, Sở Du lịch, UBND huyện Mai Châu và các phòng ban chuyên môn có thể sử dụng các số liệu đánh giá tài nguyên và bản đồ phân vùng GIS để lập quy hoạch tổng thể phát triển du lịch giai đoạn 2025 - 2030.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Các viện nghiên cứu tài nguyên, trường đại học đào tạo ngành Quản lý Tài nguyên Môi trường, Địa lý học, Du lịch học có thể ứng dụng khung lý thuyết và phương pháp tính toán sức chứa sinh thái (CPI, CPD) làm tài liệu giảng dạy và nghiên cứu thực nghiệm.
• Doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư du lịch: Các công ty du lịch sinh thái có thể tham khảo ma trận đánh giá tiềm năng và cấu trúc các tuyến điểm liên kết (Bản Lác - Hang Kia - Pà Cò - Ba Khan) để thiết kế các sản phẩm tour du lịch xanh, du lịch cộng đồng chuẩn mực.
• Các tổ chức phi chính phủ (NGOs) và ban quản lý dự án phát triển: Các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển sinh kế có thể sử dụng nguồn dữ liệu khảo sát 140 mẫu điều tra thực địa để xây dựng các dự án tài trợ phát triển cộng đồng người Thái, người Mông bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Tiềm năng tự nhiên nổi bật nhất của huyện Mai Châu để phát triển du lịch sinh thái là gì? Mai Châu sở hữu thung lũng karst bằng phẳng đặc sắc, hệ thống 35.507,91 ha đất có rừng và Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò có 4.882,75 ha rừng tự nhiên. Nền khí hậu mát mẻ với nhiệt độ trung bình 20,8°C cùng cảnh quan sông suối dày đặc như sông Đà, suối Xia tạo điều kiện lý tưởng cho du lịch dã ngoại và nghỉ dưỡng sinh thái.

Phương pháp xác định sức chứa du lịch trong nghiên cứu được ứng dụng như thế nào? Tác giả đã áp dụng hệ thống công thức toán học gồm sức chứa thường xuyên (CPI), sức chứa hàng ngày (CPD) và sức chứa hàng năm (CPY) dựa trên tiêu chuẩn diện tích không gian cho một du khách và hệ số luân chuyển ngày. Phương pháp này giúp nhà quản lý xác định lượng khách tối đa cho phép để không làm tổn hại hệ sinh thái và duy trì chất lượng trải nghiệm.

Yếu tố văn hóa bản địa đóng góp vai trò gì trong phát triển du lịch sinh thái tại Mai Châu? Cộng đồng người Thái chiếm 60,2% dân số với kiến trúc nhà sàn truyền thống, nghề dệt thổ cẩm bản Văn - Pom Coọng, ẩm thực cơm lam thịt nướng và các lễ hội như Xên bản, Xên Mường. Đây là thành tố nhân văn cốt lõi tạo nên bản sắc độc đáo, giúp du lịch sinh thái kết hợp hài hòa giữa tự nhiên và văn hóa tộc người.

Những thách thức môi trường cấp bách nhất mà du lịch Mai Châu đang đối mặt là gì? Thách thức lớn nhất là nguy cơ quá tải cục bộ tại các điểm homestay trung tâm, việc chuyển đổi đất nông nghiệp tự phát sang hạ tầng dịch vụ làm biến đổi cảnh quan và nguy cơ phát sinh rác thải sinh hoạt chưa được xử lý triệt để đe dọa các mạch nước ngầm và hệ sinh thái suối Xia, suối Mùn.

Làm thế nào để cân bằng giữa bảo tồn Khu bảo tồn Hang Kia - Pà Cò và phát triển sinh kế du lịch? Giải pháp tối ưu là triển khai mô hình du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng có kiểm soát nghiêm ngặt. Người dân địa phương tham gia làm hướng dẫn viên bản địa, cung cấp dịch vụ trải nghiệm văn hóa người Mông, đồng thời trích xuất một phần doanh thu từ phí tham quan để tái đầu tư trực tiếp vào công tác tuần tra bảo vệ 9 loài thực vật và 11 loài động vật quý hiếm.

Kết luận

• Đánh giá toàn diện 57.127,98 ha diện tích tự nhiên và xác lập hệ thống tài nguyên du lịch sinh thái đặc sắc tại Mai Châu.
• Ứng dụng thành công phần mềm GIS và công thức toán học định lượng sức chứa du lịch tại các điểm đến trọng điểm.
• Phân tích chi tiết hiện trạng du lịch với 45.890 lượt khách và chỉ ra các điểm nghẽn về tính mùa vụ và thương mại hóa văn hóa bản địa.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn kết hài hòa giữa bảo tồn 4.882,75 ha rừng tự nhiên và nâng cao sinh kế cho 60,2% cộng đồng dân tộc Thái.
• Đóng góp bộ dữ liệu thực chứng từ 140 phiếu điều tra xã hội học phục vụ trực tiếp cho công tác quy hoạch phát triển bền vững của tỉnh Hòa Bình.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Phạm Văn Hoàng là công trình khoa học có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở dữ liệu xác thực cho các nhà quản lý và doanh nghiệp. Việc triển khai các giải pháp quy hoạch phân vùng sức chứa và nâng cấp hạ tầng du lịch xanh trong giai đoạn 2025 - 2030 là bước đi cấp thiết để Mai Châu bảo tồn trọn vẹn cảnh quan thiên nhiên và phát triển thịnh vượng. Hãy liên hệ với các đơn vị lưu trữ học thuật để tiếp cận toàn văn công trình nghiên cứu giá trị này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn có cấu trúc gồm 03 chƣơng: Chƣơng 1: Cở sở khoa học nghiên cứu du lịch sinh thái. Chƣơng 2: Đánh giá tiềm năng du lịch sinh thái huyện Mai Châu. Chƣơng 3: Đánh giá hiện trạng du lịch và định hƣớng phát triển du lịch sinh thái huyện Mai Châu. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1.

CƠ SỞ KHOA HỌC NGHIÊN CỨU DU LỊCH SINH THÁI 1. TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH SINH THÁI 1. Lịch sử nghiên cứu du lịch sinh thái a. Trên thế giới Du lịch sinh thái là một loại hình có lịch sử khá lâu đời, song hành với các dạng thức du lịch khác.

Hình thức sơ khai của DLST là những hoạt động du lịch gắn liền với thiên nhiên [25], đƣợc miêu tả qua các chuyến thám hiểm của Herodorus, Aristotle, Marco Polo, Ibn Batuta. Trải qua một giai đoạn dài không đƣợc nghiên cứu và tìm hiểu trong thời kỳ trung cổ, du lịch và các hình thức du lịch gắn với thiên nhiên đƣợc quan tâm trở lại thông qua nhu cầu của con ngƣời và các dự án gắn liền với phát triển du lịch trong thời kỳ Cách mạng Công nghiệp. Tuy nhiên, trong giai đoạn này thì du lịch biển và du lịch núi là hai trào lƣu chính của loại hình du lịch gắn với thiên nhiên. Với loại hình du lịch gắn với mục tiêu bảo vệ môi trƣờng và đảm bảo tính chất ban đầu của tự nhiên thì chƣa đƣợc đề cập tới trong thời kỳ này.

Trong nhiều thập kỷ, du lịch trên thế giới đã phát triển rộng rãi và bắt đầu xuất hiện những ảnh hƣởng tiêu cực đến kinh tế, văn hóa – xã hội và đặc biệt là môi trƣờng tại những địa điểm khai thác du lịch. Vì vậy, xu hƣớng nghiên cứu về vấn đề tính bền vững trong khai thác du lịch đang đƣợc các nhà nghiên cứu về du lịch trên thế giới quan tâm, đặc biệt là gắn liền với môi trƣờng. Đi đầu nghiên cứu trong lĩnh vực này phải kể đến một số công trình: Budowski “Tourism and Environmenttal Consevervation: Conflict, Coexistence or Symbiosis?” (1976); Tangi, Mathieson&Wall “Tourism: Physical Environmental, economic and Social impacts” (1982); Lea “Tourism an development in the Third World” (1988); Buckley&Pannell “Environmental impacts of tourism and recreation in national parks and conservation reserves” (1990); thuật ngữ “DLST” đƣợc Hector Ceballos - Lascurain chính thức đƣa ra vào năm 1987 và ngay lập tức đã phát triển nhanh chóng và rộng khắp. Sự ra đời của Hiệp hội DLST quốc tế (TIES) ba năm sau đó (1990) bƣớc đầu khẳng định vị thế của DLST với tƣ cách là 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] một hệ thống lý luận và thực tiễn về phát triển bền vững trong du lịch.

Trong tuyên ngôn của mình, Hiệp hội DLST thế giới đã khẳng định sứ mạng của mình là “liên kết sự cộng tác của hơn 90 quốc gia thành viên và hơn 40 tổ chức DLST quốc tế và khu vực, có vai trò quan trọng toàn cầu trong việc truyền bá tri thức, hỗ trợ hoạt động bảo tồn, truyền thông và phát triển bền vững trong ngành du lịch”. DLST nói riêng và các loại hình du lịch thay thế nói chung mới thực sự đƣợc chú ý khi nhân loại đứng trƣớc những tác động tiêu cực ngày càng rõ rệt của du lịch ồ ạt vào đầu thế kỉ XX. Tiếp bƣớc những nghiên cứu của một số nhà khoa học nhƣ Kerg Lindberg, Donal E. Hawkins, Elizabeth Boo, Hetor Ceballos-Lascuirain, Megan Epler Wood, Buckley và L.Hens, DLST nhận đƣợc sự quan tâm nhiều hơn từ phía các tổ chức thế giới.

Đáng chú ý nhƣ Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO), Tổ chức bảo tồn thiên nhiên thế giới (IUCN), Quỹ bảo tồn động vật hoang dã thế giới (WWF).