Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về đẩy mạnh dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển. Chương 3: Thực trạng về dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty TNHH Vận tải Bách Việt. Chương 4: Một số định hướng và giải pháp nhằm đẩy mạnh dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty TNHH Vận tải Bách Việt. 4 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẨY MẠNH DỊCH VỤ GIAO NHẬN HÀNG HÓA BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 2.1 Khái quát chung về giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển 2.1 Các khái niệm và nội dung của dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK bằng đường biển a.
Khái niệm dịch vụ giao nhận hàng XNK bằng đường biển Giao nhận hàng hóa là tập hợp những công việc có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng), trong đó người giao nhận (freight forwarder) kỷ hợp đồng vận chuyển với chủ hàng, đồng thời cũng ký hợp đồng đối ứng với người vận tải để thực hiện dịch vụ. Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của bên thứ ba khác. Dịch vụ giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển ra đời khá sớm so với các phương thức vận tải khác (sau vận tải đường sông). Ngay từ thế kỷ V trước công nguyên, những quốc gia cổ đại như Ai Cập, Trung Quốc, Nhật Bản.đã biết lợi dụng biển làm các tuyến đường giao thông để giao lưu các vùng, các miền, các quốc gia với nhau trên thế giới.
Ngày nay, với sự tiến bộ của khoa học công nghệ, vận tải đường biển trở thành ngành vận tải hiện đại trong hệ thống vận tải quốc tế, là một nhân tố quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu. Theo quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận, dịch vụ giao nhận được định nghĩa như là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hoá. Qua các khái niệm trên, ta có thể định nghĩa giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển là một trong nhiều phương thức giao nhận hàng hóa quốc tế (đường bộ, đường hàng không, đa phương thức…) mà việc giao nhận hàng hóa từ quốc gia này đến quốc gia khác được tiến hành bằng tàu biển và hàng hóa được chuyên chở trên biển. Nội dung của dịch vụ giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển - Đặc điểm của dịch vụ giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu bằng chường biển Giao nhận hàng hoá XNK bằng đường biển vừa mang những đặc điểm chung của ngành dịch vụ, vừa mang những đặc thù riêng của ngành giao nhận vận tải.
Là “hàng hóa vô hình" nên không có tiêu chuẩn đánh giá chất lượng đồng nhất; Không thể cất giữ trong kho, sản xuất và tiêu dùng diễn ra đồng thời. - Chất lượng của dịch vụ phụ thuộc vào cảm nhận của người được phục vụ. Là hoạt động không tạo ra sản phẩm vật chất mà chỉ làm cho đối tượng thay đổi vị trí về mặt không gian, không tác động về mặt kỹ thuật làm thay đổi các đối tượng đó. Nhưng giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển lại có tác động tích cực đến sự đến sự phát triển của sản xuất và nâng cao đời sống nhân dân.
Mang tính thụ động: Đó là do dịch vụ này phụ thuộc rất nhiều vào nhu cầu của khách hàng, các quy định của người vận chuyển, các ràng buộc về luật pháp, thể chế của chính phủ (nước xuất khẩu, nước nhập khẩu, nước thứ ba….) - Phạm vi hoạt động của dịch vụ giao nhận hàng hoá XNK bằng đường biển Trừ các trường hợp người gửi hàng hay người nhận hàng tự mình thực hiện giao nhận hàng hóa, làm các thủ tục và các loại giấy tờ có liên quan thì thông thưởng người giao nhận sẽ thay mặt cho người gửi hàng hoặc người nhận hàng đảm nhận tất cả, thậm chí cả việc vận chuyển hàng hóa. Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý hoặc thuê dịch vụ của bên thứ ba khác. Trong lĩnh vực giao nhận hàng hoá XNK bằng đường biển, những công việc mà chủ hàng ủy thác cho người giao nhận làm cũng rất đa dạng và diễn hình là những công việc sau: + Chuẩn bị hàng hóa để chuyên chở + Lập và kiểm tra các chứng tử cần thiết khi gửi hàng và nhận hàng + Tổ chức chuyên chở và xếp dỡ hàng hóa trong phạm vi ga, cảng + Tư vấn cho chủ hàng trong việc vận chuyển và xếp dỡ hàng hóa + Ký kết hợp đồng vận tải, tiễn hành lưu khoang, lưu cước với tàu + Làm các thủ tục gửi hàng, nhận hàng + Làm thủ tục hải quan và khai báo hải quan đối với lô hàng + Tổ chức việc kiểm tra, giám định hải quan đối với lô hàng nếu cần thiết + Mua bảo hiểm cho hàng hóa 6 + Nhận hàng tử chủ hàng để giao cho người chuyên chở hoặc giao hàng đến tận nơi cho chủ hàng + Gom hàng và lựa chọn phương thức vận tải cho phù hợp với đặc điểm của hàng hóa và tuyến đường vận chuyển + Đóng gói bao bì, phân loại, tái chế hàng hóa + Lưu kho, bảo quản hàng hóa + Làm thủ tục đưa hàng vào/ra kho ngoại quan (nếu có) + Theo dõi hành trình của lô hàng và thông báo cho chủ hàng nếu có vấn đề phát sinh + Kiểm tra hàng, thông báo tổn thất và giúp chủ hàng khiếu nại đòi bởi thưởng. Ngoài các dịch vụ nêu trên, tùy thuộc vào yêu cầu của khách hàng, người giao nhận có thể làm những dịch vụ khác nảy sinh trong quá trình chuyên chở và cả những dịch vụ đặc biệt.
Người giao nhận cũng có thể thông báo cho khách hàng của minh về nhu cầu tiêu dùng, thị trường mới, tinh hình cạnh tranh, chiến lược xuất khẩu, những điều khoản cần đưa vào hợp đồng mua bán ngoại thương, tóm lại là tất cả những vấn đề liên quan đến công việc kinh doanh của khách hàng, cho dù khách hàng có yêu cầu hay không. - Phân loại các dịch vụ giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển + Căn cứ vào phạm vi hoạt động bao gồm: Giao nhận nội địa: Là hoạt động giao nhận chỉ chuyên chở hàng hóa trong phạm vi của một nước. Giao nhận quốc tế: Là hoạt động giao nhận phục vụ cho các tổ chức chuyên chở hàng hóa quốc tế, ra khỏi phạm vi quốc gia. + Căn cứ vào nghiệp vụ kinh doanh giao nhận bao gồm: Giao nhận thuần túy: Là hoạt động giao nhận chỉ bao gồm việc gửi hoặc nhận hàng.
Giao nhận tổng hợp: Là hoạt động giao nhận ngoài hoạt động giao nhận thuần túy thì còn bao gồm cả việc xếp dỡ, bảo quản hàng hóa, vận chuyển đường ngắn và hoạt động kho hàng.2 Người giao nhận và các tổ chức giao nhận a. Người giao nhận Người kinh doanh dịch vụ giao nhận gọi là “Người giao nhận”. Người giao nhận có thể là chủ hàng, chủ tàu, công ty xếp dỡ hay kho hàng, người giao nhận chuyên nghiệp hay bất kỳ một người nào khác. Người giao nhận có trình độ chuyên môn như: - Biết kết hợp giữa nhiều phương thức vận tải khác nhau.
- Biết tận dụng tối đa dung tích, trọng tải của các công cụ vận tải, nhờ vào dịch vụ gom hàng. - Biết kết hợp giữa vận tải - giao nhận - XNK và liên hệ tốt với các tổ chức có liên quan đến quá trình vận chuyển hàng hóa Hải quan, Đại lý tàu, Bảo hiểm, Gas, Cảng,… - Người giao nhận còn tạo điều kiện cho người kinh doanh xuất nhập khẩu hoạt động có hiệu quả nhờ vào dịch vụ giao nhận của mình. - Nhà xuất nhập khẩu có thể sử dụng kho bãi của người giao nhận hay của người giao nhận đi thuê từ đó giảm được chi phí xây dựng kho bãi. - Nhà xuất nhập khẩu giảm được các chi phí quản lý hành chính, bộ máy tổ chức đơn giản, có điều kiện tập trung vào kinh doanh xuất nhập khẩu b.
Các tổ chức giao nhận - Liên đoàn quốc tế các hiệp hội giao nhận- FIATA (Féderation Internationale des Associations de transitaires et Assimiles) Liên đoàn quốc tế các hiệp hội giao nhận (FIATA) thành lập năm 1926 là tổ chức giao nhận vận tải lớn nhất thế giới. FIATA là một tổ chức phi chính trị, tự nguyện, là đại diện của 35.000 công ty giao nhận ở 130 nước trên thế giới. Thành viên của FIATA là hội viên chính thức và hội viên hợp tác. Hội viên chính thức là các Liên đoàn giao nhận của các nước, còn Hội viên hợp tác là các công ty giao nhận riêng lẻ.
Mục tiêu chính của FIATA là bảo vệ và tăng cường lợi ích của người Giao nhận trên phạm vi quốc tế, nâng cao chất lượng dịch vụ giao nhận, liên kết nghề nghiệp, tuyên truyền dịch vụ giao nhận, vận tải; xúc tiến quá trình đơn giản hoá và thống nhất chứng từ và các điều kiện kinh doanh tiêu chuNn nhằm cải tiến chất lượng dịch vụ của hội 8 viên; đào tạo nghiệp vụ ở trình độ quốc tế, tăng cường các quan hệ phối hợp giữa các tổ chức Giao nhận với chủ hàng và người chuyên chở. - Các công ty giao nhận quốc tế ở Việt nam. Những năm gần đây nền kinh tế nước ta chuyển dần sang nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của nhà nước, dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập phát triển mạnh mẽ hơn nhiều, do nhiều cơ quan, công ty khác tham gia, trong đó phải kể đến một số công ty cung cấp dịch vụ giao nhận hiện nay là: + Công ty giao nhận kho vận kho vận ngoại thương + Công ty vận tải và thuê tàu + Công ty container Việt Nam + Công ty đại lý vận tải quốc tế + Công ty thương mại dịch vụ và kho vận ngoại thương + Công ty thương mại và dịch vụ hàng hải Tramaco 2.3 Vai trò người giao nhận trong thương mại quốc tế Dịch vụ giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển là một trong những giải pháp hữu hiệu nhất cho vận chuyển hàng hóa qua các quốc gia.