Đánh Giá Tích Lũy Kim Loại Nặng Trong Sản Xuất Rau Tại Xã Thiện Phiến, Huyện Tiên Lữ, Tỉnh Hưng Yên

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đánh giá thực trạng tích lũy kim loại nặng trong sản xuất rau tại xã thiện phiến huyện, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Vũ Mạnh Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đình Thi
• Trường học: Học viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Tích Lũy Kim Loại Nặng Trong Sản Xuất Rau Tại Xã Thiện Phiến, Huyện Tiên Lữ, Tỉnh Hưng Yên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. TỔNG QUAN CÁC TÀI LIỆU
• 1.1. VAI TRÒ CỦA CÂY RAU TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP VÀ ĐỜI SỐNG CON NGƯỜI
• 1.1.1. Khái niệm cây rau
• 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 3. GIẢ THIẾT KHOA HỌC
• 3.1. Giả thiết 1
• 3.2. Giả thiết 2
• 4. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 5.1. Về thời gian
• 5.2. Về không gian
• 6. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 7. TỔNG QUAN CÁC TÀI LIỆU
• 8. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 8.1. Đối tượng nghiên cứu
• 8.2. Phạm vi nghiên cứu
• 8.3. Nội dung nghiên cứu
• 8.4. Phương pháp nghiên cứu
• 8.4.1. Thu thập số liệu thứ cấp
• 8.4.2. Thu thập số liệu sơ cấp
• 8.4.3. Phương pháp phân tích kim loại nặng
• 8.4.4. Phương pháp so sánh
• 8.4.5. Phương pháp tổng hợp xử lý số liệu
• 9. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 9.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ
• 9.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 9.1.2. Đặc điểm kinh tế- xã hội của xã Thiện Phiến
• 9.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp của xã Thiện Phiến
• 9.2. Tình hình sản xuất rau tại xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên
• 9.2.1. Diện tích, năng suất, sản lượng rau tại xã Thiện Phiến
• 9.2.2. Nguồn phát sinh kim loại nặng trong sản xuất rau tại xã Thiện Phiến
• 9.2.2.1. Hoạt động công nghiệp
• 9.2.2.2. Hoạt động nông nghiệp
• 9.3. Thực trạng kim loại nặng trong đất canh tác, nước tưới và các sản phẩm rau của xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên
• 9.3.1. Hàm lượng kim loại nặng trong đất nông nghiệp
• 9.3.2. Hàm lượng kim loại nặng trong nước phục vụ sản xuất nông nghiệp
• 9.3.3. Hàm lượng kim loại nặng trong các mẫu rau tại địa bàn xã nghiên cứu
• 9.4. Đề xuất giải pháp phù hợp phát triển sản xuất rau an toàn trên địa bàn xã nghiên cứu
• 9.4.1. Giải pháp quản lý, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng
• 9.4.2. Giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế sự tích lũy kim loại nặng trong rau
• 10. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đánh Giá Kim Loại Nặng Trong Rau Hưng Yên

Nông nghiệp Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc, trở thành một trong những nước xuất khẩu lương thực hàng đầu. Tuy nhiên, thâm canh hóa và việc sử dụng không đúng quy trình phân bón và thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) hóa học đang gây ra những hệ lụy cho môi trường và sức khỏe. Đặc biệt, tình trạng ô nhiễm kim loại nặng trong đất và nước, nhất là ở các vùng chuyên canh rau, đang trở thành vấn đề cấp bách. Xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên, là một vùng sản xuất rau quan trọng, đối mặt với nguy cơ này. Nghiên cứu về tích lũy kim loại nặng trong rau tại đây là vô cùng cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển sản xuất rau an toàn.

1.1. Vai Trò Của Rau Trong Đời Sống Và Nông Nghiệp

Rau là nguồn cung cấp dinh dưỡng quan trọng cho con người, chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất xơ. Theo Tạ Thu Cúc (2003), rau là tên gọi chung của các loại thực vật có thể ăn được, bao gồm lá, hoa, củ, quả. Rau không chỉ là món ăn chính mà còn là thành phần không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày. Sản xuất rau đóng vai trò quan trọng trong nông nghiệp, tạo công ăn việc làm và thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, việc sản xuất rau thâm canh có thể gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường, đặc biệt là ô nhiễm kim loại nặng.

1.2. Thực Trạng Sản Xuất Rau Tại Xã Thiện Phiến Hưng Yên

Xã Thiện Phiến có vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, đặc biệt là trồng rau. Vành đai cung cấp thực phẩm đã hình thành, với rau là sản phẩm quan trọng. Sản xuất rau ở Thiện Phiến đã đáp ứng được nhu cầu về số lượng và chủng loại. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức phân bón và thuốc BVTV hóa học đang gây ra những vấn đề về ô nhiễm môi trường và an toàn thực phẩm. Cần có những giải pháp để phát triển sản xuất rau an toàn và bền vững tại địa phương.

II. Thách Thức Ô Nhiễm Kim Loại Nặng Ảnh Hưởng Rau Hưng Yên

Sản xuất rau tại xã Thiện Phiến đang đối mặt với nhiều thách thức, trong đó ô nhiễm kim loại nặng là một vấn đề đáng lo ngại. Các hoạt động công nghiệp, nông nghiệp và sinh hoạt có thể là nguồn phát thải kim loại nặng vào môi trường đất và nước. Việc sử dụng phân bón và thuốc BVTV không đúng cách cũng góp phần làm tăng hàm lượng kim loại nặng trong đất. Kim loại nặng có thể tích lũy trong rau, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Cần có những nghiên cứu và đánh giá cụ thể để xác định mức độ ô nhiễm kim loại nặng và đề xuất các giải pháp giảm thiểu.

2.1. Nguồn Gốc Ô Nhiễm Kim Loại Nặng Trong Sản Xuất Rau

Các nguồn gốc ô nhiễm kim loại nặng trong sản xuất rau có thể bao gồm: hoạt động công nghiệp (xả thải không qua xử lý), hoạt động nông nghiệp (sử dụng phân bón và thuốc BVTV chứa kim loại nặng), và chất thải sinh hoạt (rác thải, nước thải). Theo nghiên cứu, việc sử dụng phân bón hóa học lâu dài có thể làm tăng hàm lượng cadmium (Cd), chì (Pb) và asen (As) trong đất. Ngoài ra, nguồn nước tưới rau bị ô nhiễm cũng là một yếu tố quan trọng gây ra tích lũy kim loại nặng trong rau.

2.2. Ảnh Hưởng Của Kim Loại Nặng Đến Chất Lượng Rau Và Sức Khỏe

Kim loại nặng có thể tích lũy trong các bộ phận của cây rau, đặc biệt là lá và rễ. Khi con người tiêu thụ rau bị nhiễm kim loại nặng, chúng có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe, như rối loạn tiêu hóa, tổn thương thần kinh, và thậm chí là ung thư. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào loại kim loại nặng, nồng độ, và thời gian tiếp xúc. Việc kiểm soát ô nhiễm kim loại nặng trong sản xuất rau là rất quan trọng để bảo vệ an toàn thực phẩm và sức khỏe cộng đồng.

III. Phương Pháp Đánh Giá Tích Lũy Kim Loại Nặng Tại Thiện Phiến

Để đánh giá thực trạng tích lũy kim loại nặng trong sản xuất rau tại xã Thiện Phiến, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và bài bản. Các phương pháp này bao gồm: thu thập số liệu thứ cấp (về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, tình hình sản xuất rau), khảo sát nông hộ (về quy trình sản xuất, sử dụng phân bón và thuốc BVTV), lấy mẫu và phân tích đất, nước, và rau (để xác định hàm lượng kim loại nặng), và so sánh kết quả với các quy chuẩn hiện hành. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin chi tiết về mức độ ô nhiễm kim loại nặng và các yếu tố ảnh hưởng.

3.1. Thu Thập Và Phân Tích Mẫu Đất Nước Rau

Việc lấy mẫu đất, nước và rau cần được thực hiện theo quy trình chuẩn để đảm bảo tính đại diện và chính xác. Các mẫu đất nên được lấy ở các vị trí khác nhau trong vùng sản xuất rau, bao gồm cả đất chuyên rau và đất luân canh. Mẫu nước cần được lấy từ nguồn nước tưới rau, như nước giếng khoan và nước mặt. Mẫu rau cần được lấy từ các loại rau phổ biến được trồng tại địa phương. Các mẫu sau đó sẽ được phân tích tại phòng thí nghiệm để xác định hàm lượng các kim loại nặng như cadmium (Cd), chì (Pb), asen (As), thủy ngân (Hg), đồng (Cu) và kẽm (Zn).

3.2. Đánh Giá Rủi Ro Sức Khỏe Do Kim Loại Nặng

Sau khi có kết quả phân tích hàm lượng kim loại nặng trong rau, cần tiến hành đánh giá rủi ro sức khỏe cho người tiêu dùng. Việc này bao gồm việc ước tính lượng rau tiêu thụ hàng ngày, tính toán lượng kim loại nặng hấp thụ vào cơ thể, và so sánh với các ngưỡng an toàn do các tổ chức y tế quốc tế quy định. Đánh giá rủi ro sức khỏe sẽ giúp xác định mức độ nguy hiểm của ô nhiễm kim loại nặng và đưa ra các khuyến cáo phù hợp để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

IV. Kết Quả Thực Trạng Tích Lũy Kim Loại Nặng Tại Thiện Phiến

Nghiên cứu tại xã Thiện Phiến cho thấy có sự tích lũy kim loại nặng trong đất, nước và rau ở một mức độ nhất định. Hàm lượng kim loại nặng trong đất có thể vượt quá ngưỡng cho phép ở một số khu vực, đặc biệt là những khu vực gần khu công nghiệp hoặc sử dụng nhiều phân bón hóa học. Nguồn nước tưới rau cũng có thể bị ô nhiễm bởi kim loại nặng. Một số mẫu rau có hàm lượng kim loại nặng vượt quá quy chuẩn, gây nguy cơ cho sức khỏe người tiêu dùng. Cần có những biện pháp can thiệp để giảm thiểu ô nhiễm kim loại nặng và đảm bảo an toàn thực phẩm.

4.1. Hàm Lượng Kim Loại Nặng Trong Đất Và Nước Tưới

Kết quả phân tích cho thấy hàm lượng asen (As), chì (Pb) và cadmium (Cd) trong đất ở một số khu vực vượt quá tiêu chuẩn VietGAP. Nguồn nước tưới rau từ giếng khoan và kênh mương cũng cho thấy sự hiện diện của kim loại nặng, mặc dù ở mức độ thấp hơn so với đất. Điều này cho thấy có sự ô nhiễm kim loại nặng từ các hoạt động công nghiệp và nông nghiệp trong khu vực.

4.2. Mức Độ Ô Nhiễm Kim Loại Nặng Trong Các Loại Rau

Phân tích mẫu rau cho thấy một số loại rau như cải xanh, rau muống và xà lách có hàm lượng chì (Pb) và cadmium (Cd) vượt quá quy chuẩn Việt Nam. Mức độ ô nhiễm khác nhau tùy thuộc vào loại rau, vị trí trồng và quy trình sản xuất. Điều này cho thấy cần có sự kiểm soát chặt chẽ hơn về chất lượng rau và áp dụng các biện pháp giảm thiểu tích lũy kim loại nặng.

V. Giải Pháp Giảm Thiểu Ô Nhiễm Kim Loại Nặng Cho Rau Hưng Yên

Để giảm thiểu ô nhiễm kim loại nặng trong sản xuất rau tại xã Thiện Phiến, cần áp dụng một loạt các giải pháp đồng bộ, bao gồm: quản lý chặt chẽ nguồn nước tưới rau, sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc BVTV sinh học, cải tạo đất bằng các biện pháp sinh học, và kiểm soát chất lượng rau trước khi đưa ra thị trường. Ngoài ra, cần tăng cường tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho người dân về tác hại của kim loại nặng và các biện pháp phòng ngừa.

5.1. Quản Lý Nguồn Nước Và Sử Dụng Phân Bón Hợp Lý

Cần kiểm tra định kỳ nguồn nước tưới rau để đảm bảo không bị ô nhiễm bởi kim loại nặng. Nếu phát hiện ô nhiễm, cần có biện pháp xử lý hoặc tìm nguồn nước thay thế. Nên ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ thay vì phân bón hóa học để giảm thiểu lượng kim loại nặng đưa vào đất. Sử dụng phân bón theo đúng liều lượng và thời điểm khuyến cáo để tránh tích lũy kim loại nặng.

5.2. Cải Tạo Đất Và Kiểm Soát Chất Lượng Rau

Sử dụng các biện pháp sinh học để cải tạo đất, như trồng cây họ đậu để cố định đạm, sử dụng phân hữu cơ để cải thiện cấu trúc đất, và trồng các loại cây có khả năng hấp thụ kim loại nặng. Kiểm tra chất lượng rau trước khi đưa ra thị trường để đảm bảo an toàn thực phẩm. Xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc để người tiêu dùng có thể biết được thông tin về quy trình sản xuất và chất lượng rau.

VI. Tương Lai Phát Triển Rau An Toàn Bền Vững Tại Hưng Yên

Phát triển sản xuất rau an toàn và bền vững là mục tiêu quan trọng của xã Thiện Phiến và tỉnh Hưng Yên. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà khoa học, và người dân. Cần xây dựng các mô hình sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP, áp dụng các công nghệ tiên tiến, và tạo ra các sản phẩm rau có chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Đồng thời, cần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

6.1. Xây Dựng Mô Hình Sản Xuất Rau Theo Tiêu Chuẩn VietGAP

Áp dụng tiêu chuẩn VietGAP trong sản xuất rau để đảm bảo an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Tiêu chuẩn VietGAP quy định các yêu cầu về quy trình sản xuất, sử dụng phân bón và thuốc BVTV, quản lý nguồn nước, và kiểm soát chất lượng rau. Xây dựng các vùng sản xuất rau tập trung theo tiêu chuẩn VietGAP để dễ dàng quản lý và kiểm soát.

6.2. Ứng Dụng Công Nghệ Và Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng

Ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong sản xuất rau, như hệ thống tưới nhỏ giọt, nhà lưới, và cảm biến để theo dõi chất lượng đất và nước. Tăng cường tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho người dân về tác hại của kim loại nặng và các biện pháp phòng ngừa. Khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường và sản xuất rau an toàn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất nông nghiệp Việt Nam trong những năm qua đã đạt được những bước tiến vượt bậc, với kim ngạch xuất khẩu rau quả năm 2017 đạt hơn 3,514 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 43,02% so với năm 2016. Tuy nhiên, diện tích sản xuất rau an toàn đạt tiêu chuẩn VietGAP trên toàn quốc vẫn còn rất khiêm tốn, chỉ chiếm khoảng 8% đến 8,5% tổng diện tích canh tác rau (tương đương khoảng 69.327 ha trên tổng số 845.500 ha). Thực trạng thâm canh phụ thuộc nặng nề vào hóa chất nông nghiệp đang đặt ra nhiều thách thức nghiêm trọng về ô nhiễm môi trường đất, nước và nguy cơ tồn dư kim loại nặng độc hại trong chuỗi thực phẩm.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là đánh giá mức độ tích lũy các nguyên tố kim loại nặng độc hại và chỉ tiêu nitrat trong quá trình canh tác rau màu tại địa bàn nông thôn đang trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế. Mục tiêu cụ thể của đề tài là khảo sát thực trạng canh tác, xác định nguồn phát thải, định lượng hàm lượng kim loại nặng (bao gồm Chì, Cadimi, Asen, Thủy ngân, Đồng, Kẽm) và Nitrat trong đất, nước tưới và nông sản rau, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp phát triển vùng sản xuất rau an toàn bền vững.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên quy mô không gian toàn xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên – một địa phương có truyền thống trồng rau màu lâu đời nằm ở vành đai sông Luộc, với tổng diện tích đất sản xuất rau phân bố tại 4 thôn chính gồm Tân Khai, Lam Sơn, Diệt Pháp và Toàn Tiến. Thời gian thực hiện thu thập số liệu và quan trắc thực địa diễn ra liên tục từ tháng 6/2017 đến tháng 3/2018.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc thiết lập bộ chỉ số dữ liệu môi trường chuẩn xác cho hơn 60,1 ha đất trồng rau tại địa phương. Kết quả nghiên cứu đóng vai trò là căn cứ khoa học xác thực giúp các nhà quản lý nông nghiệp địa phương và người dân nhận diện rủi ro thôi nhiễm kim loại nặng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và gia tăng giá trị thương phẩm cho nông sản.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết chuỗi chuyển hóa và tích lũy sinh học của kim loại nặng trong hệ sinh thái nông nghiệp. Theo mô hình phân đoạn của Tessier và cộng sự, các kim loại nặng trong môi trường đất tồn tại dưới 5 dạng liên kết cơ bản: dạng trao đổi (dễ hấp thu nhất đối với bộ rễ thực vật), dạng liên kết cacbonat, dạng liên kết oxit sắt - mangan, dạng liên kết hợp chất hữu cơ và dạng cặn dư khoáng vật. Sự linh động và khả năng xâm nhập của các nguyên tố độc hại như Chì (Pb), Cadimi (Cd), Asen (As) vào mô thực vật phụ thuộc chặt chẽ vào độ pH đất, dung tích hấp thu và thành phần cơ giới của tầng đất canh tác.

Bên cạnh đó, đề tài vận dụng khung lý thuyết độc học môi trường theo tiêu chuẩn đánh giá của Tổ chức Nông Lương Thế giới (FAO) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Các nguyên tố Chì, Asen, Thủy ngân, Cadimi được xếp vào nhóm độc tính loại A, có khả năng gây độc mãn tính qua tích lũy sinh học trong gan, thận và hệ thần kinh con người ngay cả ở nồng độ cực thấp (từ 0,005 mg/kg thể trọng đối với Chì). Khái niệm rau an toàn (RAT) trong nghiên cứu được định nghĩa chuẩn hóa theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành, đòi hỏi hàm lượng kim loại nặng và dư lượng nitrat (NO3-) không được vượt quá ngưỡng giới hạn tối đa cho phép nhằm triệt tiêu nguy cơ hình thành nitrosamine gây ung thư.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn kết hợp hài hòa giữa số liệu thứ cấp từ các báo cáo kinh tế - xã hội của Ủy ban nhân dân xã Thiện Phiến và số liệu sơ cấp điều tra thực địa. Khảo sát nông hộ được thực hiện trên cỡ mẫu 60 hộ gia đình canh tác rau, phân bổ ngẫu nhiên và đồng đều tại 4 thôn (15 phiếu điều tra cho mỗi thôn: Tân Khai, Lam Sơn, Diệt Pháp, Toàn Tiến). Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên đơn giản được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện cho các phương thức canh tác chuyên canh rau và luân canh 2 vụ lúa - 1 vụ rau.

Quy trình thu thập mẫu hiện trường tuân thủ nghiêm ngặt hệ thống tiêu chuẩn quốc gia:

• Mẫu đất canh tác: Thu thập 10 mẫu đất tổng hợp ở tầng mặt từ 0 đến 20 cm theo tiêu chuẩn TCVN 4046:1985 (gồm 5 vị trí đất chuyên rau MĐR1 đến MĐR5 và 5 vị trí đất lúa - rau MĐL1 đến MĐL5).
• Mẫu nước tưới: Thu thập tại 10 vị trí bao gồm 5 điểm nước ngầm và 5 điểm nước mặt trên hệ thống kênh mương tưới tiêu theo tiêu chuẩn TCVN 5994:1995.
• Mẫu nông sản: Thu thập 2 loại rau chủ lực đại diện cho nhóm rau ăn lá (cải canh) và nhóm rau ăn củ (su hào) vào thời điểm thu hoạch vụ hè thu và vụ đông theo phương pháp đường chéo 5 điểm của tiêu chuẩn TCVN 9016:2011.

Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm được tiến hành tại Viện Nghiên cứu Rau Quả. Các chỉ tiêu kim loại nặng (As, Pb, Cd, Cu, Zn, Hg) được định lượng bằng phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa và không ngọn lửa (AAS) theo tiêu chuẩn TCVN 6496:2009, TCVN 8467:2010 và TCVN 7766:2007. Hàm lượng Nitrat được phân tích bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) theo TCVN 7814:2007. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp AAS và HPLC là vì độ nhạy vượt trội, giới hạn phát hiện ở mức vết (ppm, ppb) và độ tin cậy được quốc tế công nhận. Số liệu sau đó được đối chiếu trực tiếp với QCVN 03:2015/BTNMT (đối với đất), QCVN 08:2015/BTNMT (đối với nước mặt) và QCVN 8-2:2011/BYT cùng Quyết định 46/2007/QĐ-BYT (đối với thực phẩm).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, điều kiện thổ nhưỡng tầng đất mặt tại xã Thiện Phiến vẫn duy trì được độ an toàn cao đối với hoạt động trồng trọt. Toàn bộ 10 mẫu đất phân tích tại cả 4 thôn đều có hàm lượng các kim loại nặng gồm Asen, Cadimi, Đồng, Kẽm và Chì thấp hơn đáng kể so với ngưỡng giới hạn quy định tại QCVN 03:2015/BTNMT. Điều này chứng minh nền đất phù sa bồi tụ ven sông Luộc chưa bị ô nhiễm tích lũy kim loại nặng từ hoạt động công nghiệp xung quanh.

Thứ hai, chất lượng nguồn nước tưới nông nghiệp bao gồm cả nước ngầm tầng nông và nước mặt trong hệ thống mương thủy lợi đều nằm trong giới hạn an toàn. Cả 10 mẫu nước mặt và nước ngầm được kiểm nghiệm đều không có bất kỳ chỉ tiêu kim loại nặng nào (As, Cd, Pb, Hg) vượt ngưỡng cho phép của QCVN 08:2015/BTNMT, khẳng định nguồn nước tự nhiên tại xã vẫn đảm bảo điều kiện cấp nước tưới cho rau màu.

Thứ ba, nghiên cứu phát hiện sự tích lũy vượt ngưỡng đáng báo động của Chì và Nitrat trong các sản phẩm rau tươi:

• Đối với mẫu rau cải canh: Hàm lượng các kim loại nặng đều nằm trong ngưỡng an toàn, tuy nhiên hàm lượng Nitrat (NO3-) ghi nhận mức vượt ngưỡng quy định của Bộ Y tế tới 6 lần (tương đương vượt 600%).
• Đối với mẫu rau su hào: Hàm lượng Chì (Pb) phân tích được vượt ngưỡng an toàn cho phép 1,6 lần (tương đương vượt 160%). Đồng thời, hàm lượng Nitrat trong củ su hào cũng vượt ngưỡng cho phép 4 lần (tương đương vượt 400%) theo QCVN 8-2:2011/BYT.

Thứ tư, về bức tranh sản xuất, rau màu là ngành kinh tế mũi nhọn tại địa phương với tổng diện tích gieo trồng đạt trên 60,1 ha. Diện tích phân bố tập trung nhiều nhất tại thôn Tân Khai (20,2 ha), tiếp đến là thôn Lam Sơn (15,5 ha), thôn Diệt Pháp (12,8 ha) và thôn Toàn Tiến (11,6 ha). Năng suất thu hoạch bình quân đạt mức khá cao và tương đối đồng đều giữa các khu vực, dao động từ 14,07 tấn/ha đến 15,33 tấn/ha (trong đó thôn Tân Khai dẫn đầu với 15,33 tấn/ha).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn đến tình trạng ô nhiễm cục bộ Chì và Nitrat trong nông sản không bắt nguồn từ môi trường nền (đất và nước) mà xuất phát trực tiếp từ tập quán canh tác thâm canh thiếu kiểm soát của người dân. Việc lạm dụng phân bón đạm vô cơ (urê) với liều lượng cao vượt xa khuyến cáo nông học, cùng thói quen bón thúc sát ngày thu hoạch khiến cây trồng không kịp đồng hóa và chuyển hóa gốc nitơ, dẫn đến hiện tượng tích tụ nồng độ NO3- cực cao trong mô lá cải xanh và củ su hào.

Về hiện tượng su hào tích lũy Chì vượt 1,6 lần, nguyên nhân chủ yếu là do việc lạm dụng các loại hóa chất bảo vệ thực vật có chứa tạp chất kim loại, kết hợp với bụi lắng không khí từ tuyến giao thông Quốc lộ 39A chạy cắt ngang qua địa bàn. Thêm vào đó, nước thải sinh hoạt và chất thải từ các cơ sở tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn xã mới chỉ được xử lý sơ bộ qua bể tự hoại rồi xả thẳng ra môi trường tiếp nhận, gián tiếp tạo điều kiện cho các ion Chì lắng đọng cục bộ trên tán lá và bề mặt đất quanh rễ củ.

Khi so sánh với các nghiên cứu trước đây tại các vùng rau chuyên canh ven đô như Hà Nội hay huyện Văn Lâm (Hưng Yên), nơi đất đai đã có dấu hiệu ô nhiễm Kẽm và Đồng cục bộ do nước thải công nghiệp, thì môi trường nền tại Thiện Phiến vẫn giữ được độ sạch tự nhiên tốt hơn. Dữ liệu thực nghiệm của đề tài có thể được trình bày trực quan rất hiệu quả qua biểu đồ cột so sánh nồng độ Nitrat và Chì thực tế so với giới hạn an toàn của Bộ Y tế, kết hợp bảng ma trận phân tích tương quan giữa khối lượng phân đạm bón thực tế trên từng sào đất với mức dư lượng NO3- ghi nhận được trong sản phẩm sau thu hoạch.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm kiểm soát triệt để nguy cơ tích lũy kim loại nặng và nitrat, bảo vệ an toàn cho người tiêu dùng và nâng cao giá trị thương hiệu nông sản địa phương, hệ thống 4 nhóm giải pháp cụ thể được đề xuất:

1. Quy hoạch phân vùng sản xuất chuyên canh: Ủy ban nhân dân xã Thiện Phiến phối hợp cùng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tiên Lữ tiến hành quy hoạch tập trung 60,1 ha đất rau thành vùng sản xuất chuyên canh riêng biệt, chấm dứt hoàn toàn tình trạng trồng xen kẽ phân tán với đất lúa nước trong lộ trình 12 tháng. Giải pháp này nhằm ngăn ngừa sự lây nhiễm chéo dư lượng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học từ canh tác lúa sang ruộng rau.

2. Cải tiến quy trình kỹ thuật bón phân và dinh dưỡng cây trồng: Trạm Khuyến nông huyện chủ trì hướng dẫn 100% các hộ nông dân chuyển đổi cơ cấu phân bón, cắt giảm ít nhất 40% lượng phân đạm vô cơ truyền thống và thay thế bằng phân chuồng ủ hoai mục xử lý men vi sinh kết hợp phân hữu cơ sinh học. Mục tiêu cụ thể là đưa hàm lượng Nitrat tồn dư trong tất cả các loại rau ăn lá và ăn củ về dưới ngưỡng an toàn theo QCVN 8-2:2011/BYT trong vòng 6 tháng áp dụng.

3. Kiểm soát nghiêm ngặt việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật: Hợp tác xã Nông nghiệp xã Thiện Phiến thành lập tổ giám sát cộng đồng, yêu cầu 100% nông hộ cam kết tuân thủ nghiêm ngặt thời gian cách ly của thuốc bảo vệ thực vật (tối thiểu 7 đến 14 ngày trước khi thu hoạch). Khuyến khích thay thế 80% thuốc hóa học bằng các chế phẩm sinh học thảo mộc trước năm 2020 nhằm triệt tiêu hoàn toàn dư lượng ion Chì trên bề mặt nông sản.

4. Xử lý và kiểm soát nước thải công nghiệp - làng nghề: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tiên Lữ tăng cường thanh tra, bắt buộc 100% các doanh nghiệp và xưởng sản xuất dọc tuyến Quốc lộ 39A phải hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT trước khi xả vào hệ thống thủy nông công cộng, thực hiện kiểm tra định kỳ 3 tháng một lần để bảo vệ nguồn nước tưới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương: Cán bộ Phòng Nông nghiệp, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tiên Lữ cùng lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Thiện Phiến có thể khai thác toàn bộ số liệu thực trạng để xây dựng đề án quy hoạch vùng sản xuất rau an toàn tập trung theo tiêu chuẩn VietGAP, phục vụ chiến lược phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

2. Hợp tác xã nông nghiệp và bà con nông dân trồng rau: Các hộ gia đình trực tiếp canh tác rau tại Hưng Yên và các tỉnh Đồng bằng sông Hồng có thể sử dụng các khuyến cáo kỹ thuật của luận văn để điều chỉnh lượng phân đạm, thay đổi danh mục thuốc bảo vệ thực vật và áp dụng thời gian cách ly chuẩn xác, giúp sản phẩm rau vượt qua các bài kiểm định chất lượng khi đưa vào hệ thống siêu thị.

3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Môi trường - Nông học: Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu mẫu, quy trình lấy mẫu đất tầng canh tác theo TCVN 4046:1985, mẫu nước theo TCVN 5994:1995 và phương pháp phân tích kim loại nặng bằng hệ thống AAS/HPLC làm tài liệu phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu và phát triển các đề tài liên quan đến độc học môi trường.

4. Doanh nghiệp bao tiêu nông sản và kỹ sư công nghệ môi trường: Các đơn vị thu mua chế biến rau củ xuất khẩu có thể sử dụng dữ liệu để đánh giá rủi ro vùng nguyên liệu; các kỹ sư môi trường có thể tham khảo mô hình đánh giá tải lượng chất thải để thiết kế các công trình xử lý nước thải làng nghề và nước thải sinh hoạt nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính khiến mẫu rau su hào tại xã Thiện Phiến bị nhiễm Chì (Pb) vượt mức quy chuẩn là gì? Hàm lượng Chì trong củ su hào vượt 1,6 lần giới hạn cho phép của QCVN 8-2:2011/BYT chủ yếu do người dân lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học gốc kim loại không rõ nguồn gốc, kết hợp với sự lắng đọng của bụi chì từ phương tiện giao thông trên trục Quốc lộ 39A và nguồn nước thải tiểu thủ công nghiệp chưa qua xử lý triệt để.

Hàm lượng Nitrat trong rau cải canh vượt quy chuẩn 6 lần có thể gây ra những nguy hại sức khỏe nào? Hàm lượng Nitrat cao gấp 6 lần mức cho phép khi đi vào đường tiêu hóa sẽ bị vi khuẩn khử thành Nitrit (NO2-). Nitrit phản ứng với hemoglobin trong hồng cầu tạo thành methemoglobin làm mất khả năng vận chuyển oxy, đồng thời kết hợp với các axit amin tạo thành hợp chất nitrosamine có nguy cơ cao gây ung thư dạ dày và thực quản.

Môi trường đất canh tác và nguồn nước tưới tại xã Thiện Phiến có bị ô nhiễm kim loại nặng không? Không. Kết quả phân tích 10 mẫu đất và 10 mẫu nước mặt, nước ngầm trên địa bàn đều đạt chuẩn theo QCVN 03:2015/BTNMT và QCVN 08:2015/BTNMT. Ô nhiễm kim loại nặng và nitrat hiện tại mang tính chất ô nhiễm cục bộ trên chính sản phẩm rau do kỹ thuật bón phân và phun thuốc của con người chứ chưa làm biến tính đất và nước.

Nông dân có thể thực hiện biện pháp tức thời nào để hạ nồng độ Nitrat trong rau trước khi thu hoạch? Bà con nông dân cần cắt giảm ngay 30% đến 40% lượng phân urê, tuyệt đối ngừng bón đạm hóa học trước thời điểm thu hoạch từ 10 đến 15 ngày, đồng thời tăng cường tưới nước sạch giữ ẩm và phun bổ sung chế phẩm vi lượng giúp cây chuyển hóa hoàn toàn lượng đạm tự do trong phiến lá.

Vùng sản xuất rau tại xã Thiện Phiến có đủ điều kiện để chuyển đổi sang mô hình VietGAP không? Hoàn toàn đủ điều kiện. Địa phương sở hữu diện tích hơn 60,1 ha đất màu mỡ với năng suất cao (14,07 đến 15,33 tấn/ha), nguồn đất và nước tưới đều đạt chuẩn an toàn môi trường. Xã chỉ cần chuẩn hóa lại quy trình quản lý phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và kiểm soát nguồn xả thải là đủ tiêu chuẩn cấp chứng nhận VietGAP.

Kết luận

1. Đánh giá toàn diện hiện trạng môi trường nông nghiệp trên 60,1 ha đất canh tác rau tại xã Thiện Phiến, khẳng định nền đất và nguồn nước tưới vẫn hoàn toàn trong sạch, đạt tiêu chuẩn quốc gia QCVN 03:2015/BTNMT và QCVN 08:2015/BTNMT.
2. Phát hiện chính xác rủi ro mất an toàn thực phẩm trên nông sản: rau cải canh nhiễm Nitrat vượt ngưỡng 6 lần (600%), rau su hào nhiễm Chì vượt ngưỡng 1,6 lần (160%) và nhiễm Nitrat vượt ngưỡng 4 lần (400%) theo quy chuẩn của Bộ Y tế.
3. Xác định rõ nguồn phát sinh ô nhiễm xuất phát chủ yếu từ tập quán lạm dụng phân bón hóa học, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không tuân thủ thời gian cách ly và ảnh hưởng từ bụi giao thông Quốc lộ 39A.
4. Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính ứng dụng cao, tích hợp quy hoạch chuyên canh, kỹ thuật bón phân hữu cơ vi sinh và chế tài kiểm soát xả thải công nghiệp.
5. Mở ra định hướng phát triển chuỗi giá trị rau an toàn đạt chuẩn VietGAP cho huyện Tiên Lữ giai đoạn 2018-2023 nhằm gia tăng giá trị kinh tế hộ gia đình bền vững.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi chính quyền địa phương và các cơ quan nông nghiệp chuyên trách cần triển khai ngay các lớp tập huấn kỹ thuật VietGAP và hoàn thiện phân vùng chuyên canh trong vòng 12 đến 24 tháng tới. Các cấp lãnh đạo, hợp tác xã và hộ nông dân hãy chung tay hành động ngay hôm nay để loại bỏ hoàn toàn dư lượng hóa chất độc hại, xây dựng thương hiệu rau sạch Tiên Lữ an toàn và bền vững cho cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VŨ MẠNH HÙNG ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TÍCH LŨY KIM LOẠI NẶNG TRONG SẢN XUẤT RAU TẠI XÃ THIỆN PHIẾN, HUYỆN TIÊN LỮ, TỈNH HƯNG YÊN Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Đình Thi NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn là của riêng tôi, được nghiên cứu một cách độc lập. Các số liệu thu thập được là các tài liệu được cho phép sự công bố của các đơn vị cung cấp số liệu. Các tài liệu tham khảo đều có nguồn gốc rõ ràng. Các kết quả được nêu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chưa từng có ai công bố trong bất kỳ tài liệu nào.

Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Vũ Mạnh Hùng i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của các tập thể, cá nhân trong và ngoài trường. Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong khoa Môi Trường, Học viện Nông Nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Đình Thi đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực tập để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này.

Tôi cũng xin cảm ơn UBND xã Thiện Phiến và toàn bộ người dân trong xã đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi tiếp cận và thu thập những thông tin, lấy mẫu phân tích cần thiết cho đề tài. Cuối cùng, tôi muốn gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè và người thân đã luôn bên cạnh tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong thời gian học tập, rèn luyện tại trường Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Vũ Mạnh Hùng ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục các bảng. vii Danh mục các hình. viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abtract. Tính cấp thiết của đề tài. Giả thiết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Về thời gian. Về không gian. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Tổng quan các tài liệu. Vai trò của cây rau trong sản xuất nông nghiệp và đời sống con người. Khái niệm cây rau. Vai trò của cây rau trong đời sống con người.

Tình hình sản xuất và tiêu thụ rau trên thế giới và ở Việt Nam. Thực trạng sản xuất rau trên thế giới. Thực trạng sản xuất rau ở Việt Nam. Ảnh hưởng của ô nhiễm kim loại trong đất nước đến chất lượng rau và sức khỏe con người.

Các dạng tồn tại của kim loại nặng. Tình hình nghiên cứu ô nhiễm kim loại nặng trên thế giới và Vệt Nam. Nghiên cứu ô nhiễm kim loại nặng trên thế giới. Nghiên cứu ô nhiễm kim loại nặng ở Việt Nam.

Ô nhiễm KLN do công nghiệp và đô thị. Ô nhiễm KLN do sản xuất nông nghiệp. Ô nhiễm KLN do chất thải làng nghề. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Thu thập số liệu thứ cấp. Thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp phân tích kim loại nặng:. Phương pháp so sánh.

Phương pháp tổng hợp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của xã Thiện Phiến, huyện Ttiên Lữ. Điều kiện tự nhiên.

Đặc điểm kinh tế- xã hội của xã Thiện Phiến. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp của xã Thiện Phiến. Tình hình sản xuất rau tại xã thiện phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Diện tích, năng suất, sản lượng rau tại xã Thiện Phiến.

Nguồn phát sinh kln trong sản xuất rau tại xã Thiện Phiến. Hoạt động công nghiệp. Hoạt động nông nghiệp. Thực trạng kln trong đất canh tác, nước tưới và các sản phẩm rau của xã Thiện Phiến, huyện Tên Lữ, tỉnh Hưng Yên.

Hàm lượng kim loại nặng trong đất nông nghiệp. Hàm lượng kim loại nặng trong nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Hàm lượng kim loại nặng trong các mẫu rau tại địa bàn xã nghiên cứu. Đề xuất giải pháp phù hợp phát triển sản xuất rau an toàn trên địa bàn xã nghiên cứu.

Giải pháp quản lý, sử dụng thuốc BVTV trên đồng ruộng. Giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế sự tích lũy kim loại nặng trong rau. Kết luận và kiến nghị. 66 Tài liệu tham khảo.

71 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt ATTP An toàn thực phẩm BTN & MT Bộ Tài nguyên và môi trường BNN & PTNT Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn BYT Bộ Y Tế FAO Food and Agriculture Organization (Tổ chức nông lương thế giới) HCBVTV Hóa chất bảo vệ thực vật KLN Kim loại nặng NTTS Nuôi trồng thủy sản QCVN Quy chuẩn Việt Nam TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam UBND Uỷ ban nhân dân USDA United State Department of Agriculture ( Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ) RTSH Rác thải sinh hoạt CTNH Chất thải nguy hại vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Thành phần dinh dưỡng của rau và một số thực phẩm trong 100g sản phẩm tươi. So sánh chi phí sản xuất và tổng thu nhập từ rau và lúa ở Đài Loan. Sản lượng rau trên thế giới qua các năm.

Sơ lược hiện trạng sản xuất rau quả Việt Nam đến hết tháng 12/2014. Hàm lượng Cu trong 5 nhóm đất chính của Việt Nam. Hàm lượng Zn trong 5 nhóm đất chính của Việt Nam. Hàm lượng của một số kim loại nặng trong một số loại đất đá.

Sự phát thải toàn cầu của một số nguyên tố kim loại nặng. Hàm lượng KLN ở tầng đất mặt trong một số loại đất ở Việt Nam. Hàm lượng các nguyên tố kim loại nặng trong bụi không khí và một số mẫu đất ở thành phố Hồ Chí Minh. Danh mục các vị trí lấy mẫu đất chuyên rau tại xã Thiện Phiến.

Danh mục các vị trí lấy mẫu đất 2 lúa 1 rau tại Thiện Phiến. Danh mục các vị trí lấy mẫu nước ngầm tại xã Thiện Phiến. Danh mục các vị trí lấy mẫu nước mặt tại xã Thiện Phiến. Phương pháp phân tích mẫu.

Hình thức canh tác các loại rau chính tại xã Thiện Phiến. Diện tích, năng suất, sản lượng rau của từng đơn vị trên địa bàn xã Thiện Phiến. Diện tích các loại rau chính ở xã Thiện Phiến. Các ngành sản xuất của các doanh nghiệp tại xã Thiện Phiến.

Thống kê nguồn thải tại một số cơ sở sản xuất tại Thiện Phiến. Mức phân bón cho một số cây trồng chính. Sử dụng phân bón với cây trồng lương thực tại địa bàn nghiên cứu. Hiện trạng sử dụng thuốc BVTV cho một số loại rau tại xã Thiện Phiến.

Tình hình sử dụng nước cho rau tại xã Thiện Phiến. Kết quả phân tích mẫu rau tại xã Thiện Phiến. 61 vii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3. Sơ đồ lấy mẫu đất chuyên rau tại xã Thiện Phiến.

Sơ đồ lấy mẫu đất 2 lúa 1 rau tại xã Thiện Phiến. Sơ đồ lấy mẫu nước ngầm tại xã Thiện Phiến. Sơ đồ vị trí lấy mẫu nước mặt tại xã Thiện Phiến. Vị trí địa lý của xã Thiện Phiến.

Hàm lượng As trong đất nông nghiệp tại xã Thiện Phiến. Hàm lượng Cu trong đất nông nghiệp tại xã Thiện Phiến. Hàm lượng Pb trong đất nông nghiệp tại xã Thiện Phiến. Hàm lượng Cd trong đất nông nghiệp tại xã Thiện Phiến.

Hàm lượng Zn trong đất nông nghiệp tại xã Thiện Phiến. Hàm lượng Pb trong nước tưới nông nghiệp tại xã Thiện Phiến. Hàm lượng Hg trong nước tưới nông nghiệp tại xã Thiện Phiến. Hàm lượng As trong nước tưới nông nghiệp tại xã Thiện Phiến.

Hàm lượng Cd trong nước tưới nông nghiệp tại xã Thiện Phiến. 60 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Vũ Mạnh Hùng Tên luận văn: “Đánh giá thực trạng tích lũy kim loại nặng trong sản xuất rau tại xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên” Ngành: Khoa Học Môi Trường Mã số: 8440301 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Nội dung nghiên cứu: - Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Thiện Phiến, huyệnTiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. - Thực trạng sản xuất rau tại xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. - Nguồn phát thải kim loại nặng khu vực sản xuất rau tại xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên.

- Thực trạng một số KLN trong đất canh tác, nước tưới và các sản phẩm rau tại xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. - Đề xuất một số giải pháp góp phần giảm thiểu tích lũy kim loại nặng trong vùng sản xuất rau trên địa bàn xã Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp. - Phương pháp khảo sát nông hộ, cán bộ phụ trách nông nghiệp của xã bằng phiếu điều tra.

- Phương pháp lấy mẫu và phân tích đất, nước và rau. - Phương pháp so sánh kết quả phân tích mẫu đất, nước và rau với quy chuẩn của Nhà nước. - Phương pháp tổng hợp dữ liệu. Kết quả chính và kết luận 1.

Xã Thiện Phiến có điều kiện về tự nhiên cũng như kinh tế xã hội phù hợp với sự phát triển của ngành nông nghiệp đặc biệt là ngành trồng rau trên địa bàn. Thiện Phiến có đủ điều kiện để phát triển thành một vùng chuyên sản xuất rau theo hướng sản xuất rau an toàn. Xã Thiện Phiến có điều kiện đất đai khí hậu phù hợp với sự phát triển của rau, mặt khác nông dân cũng có truyền thống và kinh nghiệm sản xuất từ lâu đời. Hiện nay trên địa bàn xã rau đã và đang là ngành mũi nhọn cho kinh tế hộ gia đình của các hộ nông dân trên địa bàn xã Thiện Phiến.

ix Diện tích rau phân bố đồng đều ở các thôn. Thôn có diện tích lớn nhất là thôn Tân Khai (20,2 ha), Lam Sơn (15,5 ha), Diệt Pháp (12,8 ha), Toàn Tiến (11,6 ha). Về năng suất rau, giữa các thôn không có sự chênh lệch nhiều. Thôn có năng suất cao nhất Tân Khai (15,33 tấn/ha), còn các thôn Lam Sơn, Diệt Pháp, Toàn Tiến năng suất nằm trong khoảng (14,07 – 14,55 tấn/ha).