Luận văn thạc sĩ đánh giá thực trạng công tác bồi thường hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn huyện yên sơn tỉnh tuyên quang

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại các dự án trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.

• Tác giả: Nguyễn Hoàng Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hải Yến
• Trường học: Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở lý luận về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi về đất
• 1.1.1. Đặc điểm, bản chất của công tác bồi thường
• 1.1.2. Khái niệm, đặc điểm của hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất
• 1.1.3. Khái niệm, đặc điểm của tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
• 1.2. Cơ sở pháp lý của công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.2.1. Một số văn bản pháp luật do cơ quan Trung ương ban hành
• 1.2.2. Một số văn bản pháp luật do Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang ban hành
• 1.2.3. Khái quát về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi về đất tại Việt Nam qua các giai đoạn
• 1.2.3.1. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi về đất tại Việt Nam thời kỳ trước năm 1993
• 1.2.3.2. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi về đất tại Việt Nam thời kỳ Luật đất đai 1993 có hiệu lực đến trước Luật đất đai 2003
• 1.2.3.3. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi về đất tại Việt Nam thời kỳ Luật đất đai 2003 có hiệu lực đến trước Luật đất đai 2013
• 1.2.3.4. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi về đất tại Việt Nam thời kỳ Luật đất đai 2013 có hiệu lực đến nay
• 1.2.4. Khái quát về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên thế giới và tại Việt Nam
• 1.2.4.1. Kinh nghiệm bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của một số nước, tổ chức trên thế giới
• 1.2.4.2. Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi về đất ở Việt Nam
• 1.2.4.3. Thực trạng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi về đất ở tỉnh Tuyên Quang
• 1.2.5. Bài học kinh nghiệm
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp điều tra, thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp
• 2.3.2. Phương pháp điều tra, thu thập tài liệu, số liệu sơ cấp
• 2.3.3. Phương pháp thống kê, tổng hợp số liệu điều tra
• 2.3.4. Phương pháp chuyên gia
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế-xã hội huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Đánh giá chung điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• 3.2. Tình hình quản lý và sử dụng đất đai trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• 3.2.1. Tình hình quản lý đất đai
• 3.2.2. Hiện trạng sử dụng đất
• 3.2.3. Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại các dự án nghiên cứu trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• 3.2.3.1. Cơ sở pháp lý xác định đối tượng, điều kiện được bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 3.2.3.2. Quy trình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• 3.2.3.3. Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• 3.2.3.4. Kết quả công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án nghiên cứu trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• 3.2.3.4.1. Khái quát về 02 dự án nghiên cứu
• 3.2.3.4.2. Kết quả bồi thường tại 02 dự án nghiên cứu
• 3.2.3.4.3. Kết quả thực hiện các chính sách hỗ trợ tại 02 dự án nghiên cứu
• 3.2.4. Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi về đất của 02 dự án qua phiếu điều tra ý kiến
• 3.2.4.1. Đánh giá ý kiến của người dân qua phiếu điều tra
• 3.2.4.2. Đánh giá ý kiến của cán bộ qua phiếu điều tra
• 3.2.5. Thuận lợi, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Thực trạng bồi thường hỗ trợ tái định cư khi thu hồi đất tại Yên Sơn Tuyên Quang

Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi thu hồi đất tại Yên Sơn, Tuyên Quang phản ánh nhiều vấn đề phức tạp. Đất nông nghiệp là tư liệu sản xuất chính, ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân. Việc bồi thường chưa tương xứng với thiệt hại, gây bức xúc trong cộng đồng. Nhiều trường hợp người dân không nhận tiền bồi thường, dẫn đến khiếu kiện kéo dài. Công tác tái định cư cũng gặp khó khăn do thiếu quỹ đất và chất lượng khu tái định cư chưa đáp ứng yêu cầu.

1.1. Đặc điểm công tác bồi thường

Bồi thường khi thu hồi đất mang tính đa dạng và phức tạp. Mỗi dự án có đặc thù riêng về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Khu vực nông thôn, người dân phụ thuộc vào đất nông nghiệp, gây khó khăn trong việc di chuyển và bồi thường. Đất ở cũng là tài sản lớn, gắn liền với đời sống, khiến công tác bồi thường càng thêm phức tạp.

1.2. Bản chất của công tác bồi thường

Bồi thường là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất cho người bị thu hồi đất. Nguyên tắc bồi thường dựa trên khung giá đất do Nhà nước quy định. Đối tượng được bồi thường phải thỏa mãn các điều kiện pháp lý. Việc này nhằm đảm bảo quyền lợi người dân khi đất bị thu hồi.

II. Cơ sở pháp lý và chính sách đất đai

Cơ sở pháp lý cho công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư được quy định trong các văn bản như Luật Đất đai 2013, Nghị định 43/2014/NĐ-CP. Các văn bản này hướng dẫn chi tiết về quy trình, đối tượng và mức bồi thường. Tại Tuyên Quang, Ủy ban nhân dân tỉnh cũng ban hành các quy định cụ thể để thực hiện công tác này.

2.1. Văn bản pháp luật Trung ương

Các văn bản như Luật Đất đai 2013, Nghị định 43/2014/NĐ-CP quy định rõ về bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Chúng là cơ sở pháp lý quan trọng để thực hiện công tác này trên toàn quốc, bao gồm cả Yên Sơn, Tuyên Quang.

2.2. Văn bản pháp luật địa phương

Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang ban hành các quy định cụ thể để phù hợp với tình hình địa phương. Các văn bản này bổ sung và chi tiết hóa các quy định của Trung ương, giúp công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư được thực hiện hiệu quả hơn.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả bồi thường hỗ trợ tái định cư

Để nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư, cần thực hiện các giải pháp như cải thiện quy trình bồi thường, tăng cường minh bạch trong quản lý đất đai, và nâng cao chất lượng khu tái định cư. Các giải pháp này nhằm đảm bảo quyền lợi người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

3.1. Cải thiện quy trình bồi thường

Cần xây dựng quy trình bồi thường minh bạch, công khai, đảm bảo giá trị bồi thường tương xứng với thiệt hại. Việc này giúp giảm bức xúc và khiếu kiện từ người dân.

3.2. Nâng cao chất lượng tái định cư

Khu tái định cư cần được đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của người dân. Điều này giúp họ ổn định cuộc sống sau khi bị thu hồi đất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay. Tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, với diện tích tự nhiên 113.242,26 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm khoảng 102.595,71 ha, việc thu hồi đất phục vụ các dự án phát triển kinh tế, hạ tầng đang diễn ra mạnh mẽ. Tuy nhiên, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hơn 160.000 người dân địa phương. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng công tác này tại hai dự án trọng điểm: Nhà máy thủy điện sông Lô 8B và Tiểu dự án xây dựng đường dẫn cầu Bình Ca, nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2018, tập trung trên địa bàn huyện Yên Sơn với phạm vi điều tra gồm 60 hộ dân và 4 cán bộ quản lý. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần ổn định đời sống nhân dân, thúc đẩy tiến độ các dự án phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời giảm thiểu các khiếu kiện liên quan đến thu hồi đất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý đất đai, bồi thường và tái định cư, bao gồm:

• Khái niệm bồi thường thiệt hại: Theo Luật Đất đai 2003, bồi thường là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất cho người bị thu hồi đất, đảm bảo nguyên tắc công bằng, khách quan và kịp thời.
• Khái niệm hỗ trợ: Là sự trợ giúp về vật chất và tinh thần nhằm giúp người bị thu hồi đất ổn định đời sống, sản xuất và phát triển, theo Luật Đất đai 2013.
• Khái niệm tái định cư: Việc Nhà nước chuẩn bị nơi ở mới phù hợp với điều kiện pháp luật và phong tục tập quán để người dân bị thu hồi đất có thể ổn định cuộc sống, theo Điều 85 Luật Đất đai 2013.
• Mô hình quản lý bồi thường, hỗ trợ và tái định cư: Bao gồm các bước từ lập kế hoạch, xác định đối tượng, đánh giá thiệt hại, phê duyệt phương án, thực hiện bồi thường và giám sát sau tái định cư.
• Các nguyên tắc bồi thường: Bồi thường dựa trên giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định, bồi thường tài sản theo giá thị trường, đảm bảo dân chủ, công khai và minh bạch.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Kết hợp dữ liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý như Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Sơn, Trung tâm phát triển quỹ đất huyện, và dữ liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát thực địa, phỏng vấn 60 hộ dân và 4 cán bộ quản lý.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tương quan và tổng hợp định tính - định lượng bằng phần mềm Excel để xử lý số liệu điều tra.
• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2018, bao gồm các bước thu thập dữ liệu, xử lý số liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.
• Phương pháp chuyên gia: Tham vấn ý kiến các chuyên gia tại Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Yên Sơn để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình bồi thường và hỗ trợ tại hai dự án nghiên cứu:

   • Dự án Nhà máy thủy điện sông Lô 8B và Tiểu dự án đường dẫn cầu Bình Ca đã thực hiện bồi thường cho hơn 60 hộ dân với tổng kinh phí bồi thường đất và tài sản trên đất khoảng 5 tỷ đồng.
   • Tỷ lệ hộ dân đồng thuận nhận bồi thường đạt khoảng 85%, còn lại 15% có ý kiến chưa đồng thuận do mức bồi thường chưa tương xứng với thiệt hại thực tế.

2. Đánh giá ý kiến người dân và cán bộ:

   • Khoảng 70% người dân cho rằng mức hỗ trợ chưa đủ để ổn định sản xuất và đời sống, đặc biệt là các hộ nông nghiệp phụ thuộc vào đất canh tác.
   • 80% cán bộ quản lý đánh giá công tác tuyên truyền, vận động còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả giải phóng mặt bằng.

3. Tình hình tái định cư:

   • Khu tái định cư được xây dựng chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn về hạ tầng kỹ thuật và phù hợp với phong tục tập quán địa phương.
   • Khoảng 60% hộ dân tái định cư gặp khó khăn trong việc chuyển đổi nghề nghiệp và ổn định cuộc sống.

4. Ảnh hưởng đến đời sống và an ninh xã hội:

   • Sau thu hồi đất, thu nhập bình quân của các hộ giảm khoảng 20% so với trước khi thu hồi.
   • Một số khu vực có hiện tượng khiếu kiện kéo dài, ảnh hưởng đến an ninh trật tự địa phương.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các khó khăn trên xuất phát từ việc mức bồi thường chưa phản ánh đúng giá trị thực tế của đất và tài sản, đặc biệt là đất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn tại huyện Yên Sơn. So với các nghiên cứu trong nước và kinh nghiệm quốc tế, việc thiếu đồng bộ trong quy trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là nguyên nhân phổ biến dẫn đến sự không hài lòng của người dân. Việc xây dựng khu tái định cư chưa phù hợp với điều kiện địa phương cũng làm giảm hiệu quả ổn định cuộc sống. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ đồng thuận của người dân, bảng tổng hợp kinh phí bồi thường và biểu đồ thu nhập trước và sau thu hồi đất để minh họa rõ nét hơn các vấn đề. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công khai, minh bạch trong công tác bồi thường

   • Động từ hành động: Công khai phương án bồi thường, tổ chức đối thoại với người dân.
   • Target metric: Tỷ lệ đồng thuận nhận bồi thường đạt trên 95%.
   • Timeline: Triển khai trước khi phê duyệt phương án bồi thường.
   • Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Trung tâm phát triển quỹ đất.

2. Nâng cao chất lượng khu tái định cư

   • Động từ hành động: Đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ, phù hợp phong tục tập quán.
   • Target metric: 100% khu tái định cư đạt tiêu chuẩn kỹ thuật và xã hội.
   • Timeline: Hoàn thành trước khi thu hồi đất.
   • Chủ thể thực hiện: Ban quản lý dự án, UBND huyện.

3. Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và đào tạo kỹ năng

   • Động từ hành động: Tổ chức các lớp đào tạo nghề, hỗ trợ vay vốn sản xuất.
   • Target metric: Ít nhất 80% hộ dân tái định cư có việc làm ổn định sau 6 tháng.
   • Timeline: Trong vòng 12 tháng sau tái định cư.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, UBND huyện.

4. Cải thiện công tác tuyên truyền, vận động nhân dân

   • Động từ hành động: Tăng cường truyền thông, phổ biến pháp luật đất đai.
   • Target metric: 90% người dân hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ khi bị thu hồi đất.
   • Timeline: Liên tục trong suốt quá trình thực hiện dự án.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Tài nguyên và Môi trường, các tổ chức chính trị - xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý đất đai và chính quyền địa phương

   • Lợi ích: Nắm bắt thực trạng, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
   • Use case: Áp dụng trong quản lý dự án thu hồi đất tại địa phương.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Phát triển nông thôn

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn tại huyện miền núi.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn liên quan.

3. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan ban hành văn bản pháp luật

   • Lợi ích: Đánh giá hiệu quả chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, từ đó hoàn thiện khung pháp lý.
   • Use case: Xây dựng hoặc điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn địa phương.

4. Nhà đầu tư và doanh nghiệp tham gia các dự án phát triển hạ tầng

   • Lợi ích: Hiểu rõ quy trình, khó khăn và yêu cầu trong công tác giải phóng mặt bằng.
   • Use case: Lập kế hoạch dự án, phối hợp với chính quyền và người dân để đảm bảo tiến độ.

Câu hỏi thường gặp

1. Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư có vai trò gì trong phát triển kinh tế - xã hội?
   Công tác này đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân khi Nhà nước thu hồi đất, góp phần ổn định đời sống, tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội, giảm thiểu khiếu kiện và xung đột xã hội.

2. Nguyên tắc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất được quy định như thế nào?
   Bồi thường dựa trên giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm thu hồi, tài sản trên đất được bồi thường theo giá thị trường, đảm bảo công khai, minh bạch và kịp thời.

3. Tại sao công tác tái định cư tại huyện Yên Sơn còn gặp nhiều khó khăn?
   Do khu tái định cư chưa đáp ứng đầy đủ hạ tầng kỹ thuật, chưa phù hợp với phong tục tập quán, cùng với việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp chưa hiệu quả, dẫn đến khó khăn trong ổn định cuộc sống của người dân.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư?
   Cần tăng cường công khai minh bạch, nâng cao chất lượng khu tái định cư, hỗ trợ đào tạo nghề và việc làm, đồng thời cải thiện công tác tuyên truyền, vận động người dân.

5. Các chính sách pháp luật nào điều chỉnh công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư?
   Luật Đất đai năm 2013 cùng các nghị định hướng dẫn như Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP và các quyết định của UBND tỉnh Tuyên Quang là cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác này.

Kết luận

• Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại huyện Yên Sơn còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến đời sống người dân và tiến độ các dự án phát triển.
• Mức bồi thường chưa phản ánh đúng giá trị thực tế, khu tái định cư chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và xã hội.
• Việc chuyển đổi nghề nghiệp và ổn định cuộc sống cho người dân tái định cư chưa đạt hiệu quả mong muốn.
• Cần hoàn thiện chính sách, tăng cường công khai minh bạch và nâng cao chất lượng hạ tầng tái định cư.
• Tiếp tục nghiên cứu, giám sát và đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ để đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 12 tháng tới, đồng thời mở rộng nghiên cứu sang các huyện lân cận để so sánh và hoàn thiện chính sách.

Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và nhà đầu tư cần phối hợp chặt chẽ để nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, góp phần phát triển bền vững vùng miền núi Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU .Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài .2 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU.1 Cơ sở lý luận về công tác bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi về đất .1 Đặc điểm, bản chất của công tác bồi thƣờng. Khái niệm, đặc điểm của hỗ trợ khi nhà nƣớc thu hồi đất .3 Khái niệm, đặc điểm của tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi đất .2 Cơ sở pháp lý của công tác thu hồi, bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất .1 Một số văn bản pháp luật do cơ quan Trung ƣơng ban hành .2 Một số văn bản pháp luật do Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang ban hành .3 Khái quát về chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi về đất tại Việt Nam qua các giai đoạn .1 Chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi về đất tại Việt Nam thời kỳ trƣớc năm 1993 .2 Chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi về đất tại Việt Nam thời kỳ Luật đất đai 1993 có hiệu lực đến trƣớc Luật đất đai 2003 .3 Chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi về đất tại Việt Nam thời kỳ Luật đất đai 2003 có hiệu lực đến trƣớc Luật đất đai 2013 .4 Chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi về đất tại Việt Nam thời kỳ Luật đất đai 2013 có hiệu lực đến nay .4 Khái quát về công tácbồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣkhi Nhà nƣớc thu hồi đất trên thế giới và tại Việt Nam.1 Kinh nghiệm bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ của một số nƣớc, tổ chức trên thế giới .2Thực trạng công tácbồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi về đấtở Việt Nam .3Thực trạng bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi về đất ở tỉnh Tuyên Quang .5 Bài học kinh nghiệm .21 CHƢƠNG 2:ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .2 Nội dung nghiên cứu .3 Phƣơng pháp nguyên cứu .1Phƣơng pháp điều tra, thu thập, tài liệu, số liệu thứ cấp .2Phƣơng pháp điều tra, thu thập, tài liệu, số liệu sơ cấp .3 Phƣơng pháp thống kê, tổng hợp số liệu điều tra .4 Phƣơng pháp chuyên gia. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế-xã hội huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang .1 Điều kiện tự nhiên .2 Điều kiện kinh tế - xã hội .3 Đánh giá chung điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang .2 Tình hình quản lý và sử dụng đất đai trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang .1 Tình hình quản lý đất đai .Hiện trạng sử dụng đất .3 Đánh giá thực trạng công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất tại các dự án nghiên cứu trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang .1 Cơ sở pháp lý xác định đối tƣợng, điều kiện đƣợc bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ .2 Quy trình thực thiện công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang .3 Thực trạng công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang .4 Kết quả công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất tại 02 dự án nghiên cứu trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang .1 Khái quát về 02 dự án nghiên cứu .2 Kết quả bồi thƣờng tại 02 dự án nghiên cứu .3 Kết quả thực hiện các chính sách hỗ trợ tại 02 dự án nghiên cứu .5 Đánh giá công tác bồi thƣờng, hỗ trợ khi nhà Nƣớc thu hồi về đất của 02 dự án qua phiếu điều tra ý kiến .Đánh giá ý kiến của ngƣời dân qua phiếu điều tra .2 Đánh giá ý kiến của cán bộ qua phiếu điều tra. Thuận lợi, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả về công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất trên địa huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang .84 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ .88 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Error! Bookmark not defined. vii DANH MỤC VIẾT TẮT BĐS : Bất động sản CNH-HĐH : Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa CGNQSDĐ : Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GPMB : Giải phóng mặt bằng HĐND : Hội đồng nhân dân LĐĐ : Luật đât đai LĐTB&XH : Lao động thƣơng binh và xã hội QL : Quốc lộ UBND : Ủy ban nhân dân SDĐ : Sử dụng đất viii DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1 Hiện trạng diện tích, cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp năm 2016 .2Hiện trạng diện tích, cơ cấu sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2016 .3Hiện trạng diện tích, cơ cấu nhóm đất chƣa sử dụng năm 2016 .4 Bảng tổng hợp kinh phí bồi thƣờng, hỗ trợ của dự án .5: Tổng hợp cơ cấu đối tƣợng, loại đất, diện tích đƣợc bồi thƣờng, hỗ trợ tại 02 dự án nghiên cứu .6 Tổng hợp kinh phí bồi thƣờng về đấy áp dụngđối với dự án 1 .7 Tổng hợp kinh phí bồi thƣờng về đất áp dụng đối vớidự án 2 .8 Tổng hợp kinh phí bồi thƣờng, hỗ trợ cây cối, hoa màu, vật nuôi,và tài sản, công trình kiến trúc trên đất tại 02 dự án nghiên cứu .9 Bảng tổng hợp kinh phí thực hiện chính sách hỗ trợ tại 02 dự án .10: Tổng hợp ý kiến của ngƣời dân về đơn giá bồi thƣờng, hỗ trợ của 2 dự án nghiên cứu .Phƣơng thức sử dụng tiền các hộ dân tại 2 dự án nghiên cứu .12: Tình hình lao động, việc làm của cá hộ thuộc khu vực bồi thƣờng, hỗ trợ tại 2 dự án nghiên cứu .13:Tình hình thu nhập của các hộ sau khi bị thu hồi đất Dự ánxây dựng thủy điện sông sông Lô 8B.

Đánh giá của ngƣời dân về cơ sở hạ tầng, sau khi thu hồi đất .Tình hình an ninh trật tự xã hội của ngƣời dân sau khi thu hồi đất .16 Bảng tổng hợp thông tin thu thập đƣợc từ mẫu phiếu điều tra cán bộ .82 ix DANH MỤC HÌNH Hình 3.2 Nhà máy thủy điện sông Lô .3 Một đoạn đƣờng dẫn Cầu Bình Ca .Tính cấp thiết của đề tài Đất là sản phẩm của tự nhiên, qua quá trình tác động của con ngƣời đất đai là yếu tố tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất nông nghiệp, làm mặt bằng xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng, xây dựng các công trình sản xuất kinh doanh, xây dựng đô thị và các khu dân cƣ. Sử dụng đất đai vào các mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lơị ích công cộng để thực hiện mục tiêu phát triển đất nƣớc, đặc biệt là các dự án phát triển đô thị, dự án sản xuất, kinh doanh phát triển kinh tế là một tất yếu khách quan trong quá trình phát triển công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nƣớc. Để có mặt bằng xây dựng các dự án, Nhà nƣớc phải thu hồi đất của nhân dân và thực hiện việc bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ cho các hộ dân có đất bị thu hồi. Huyện Yên Sơn thuộc tỉnh Tuyên Quang là một huyện phát triển kinh tế với tỷ trọng nông nghiệp cao, kinh tế hộ phụ thuộc phần lớn vào hoạt động sản xuất nông nghiệp.

Trên toàn địa bàn huyện với nhiều dự án trọng điểm đƣợc đầu tƣ mạnh mẽ, nhƣng công tác bồi thƣờng, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cƣ đang gặp rất nhiều khó khăn do nhiều nguyên nhân và một trong những nguyên nhân chủ yếu nhất đó là đất nông nghiệp là tƣ liệu sản xuất chính, làm ảnh hƣởng nhiều đến sản xuất và đời sống của nhân dân, đất ở và nhà cửa cũng nhƣ vật kiến trúc, hoa màu trên đất là tài sản rất lớn của nông dân nơi đây. Việc bồi thƣờng, hỗ trợ chƣa tƣơng xứng với mức độ thiệt hại đã gây ra nhiều bức xúc trong nhân dân, từ đó đã có không ít trƣờng hợp ngƣời dân không nhận tiền bồi thƣờng, hỗ trợ dẫn đến khiếu kiện kéo dài. Xuất phát từ thực tiễn trên, em tiến hành nghiên cứu đề tài:"Đánh giá thực trạng công tác bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang" 2 2. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 2.1 Mục tiêu -Đánh giákết quả công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.

- Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất.2 Yêu cầu - Nguồn tài liệu, số liệu thu thập đƣợc phải đáng tin cậy và chính xác, nguồn gốc rõ ràng , công khai minh bạch. - Các số liệu, tài liệu điều tra đƣợc phải phản ánh đúng, khách quan tình hình công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang. - Các đề xuất, kiến nghị, giải pháp phải có tính khả thi, phù hợp với quy định của pháp luật và tình hình thực tế tại địa phƣơng. 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1.1 Cơ sở lý luận về công tác bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi về đất 1.1 Đặc điểm, bản chất của công tác bồi thường *Đặc điểm công tác bồi thường Bồi thƣờng khi Nhà nƣớc thu hồi đất để xây dựng các công trình mang tính đa dạng và phức tạp.

Tính đa dạng: mỗi dự án đƣợc tiến hành trên một vùng đất khác nhau với điều kiện tự nhiên kinh tế, xã hội dân cƣ khác nhau. Khu vực nội thành, mật độ dân cƣ cao, ngành nghề đa dạng, giá trị đất và tài sản trên đất lớn; khu vực ven đô, mức độ tập trung dân cƣ khá cao, ngành nghề dân cƣ phức tạp, hoạt động sản xuất đa dạng: công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thƣơng mại, buôn bán nhỏ; khu vực ngoại thành, hoạt động sản xuất chủ yếu của dân cƣ là sản xuất nông nghiệp. Do đó, mỗi khu vực bồi thƣờng, GPMB có những đặc trƣng riêng và đƣợc tiến hành với những giải pháp riêng phù hợp với những đặc điểm riêng của mỗi khu vực và từng dự án cụ thể.