MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong những năm gần đây, vấn đề toàn cầu hóa cùng với sự phát triển và ứng dụng rộng rãi của công nghệ thông tin vào các lĩnh vực kinh tế xã hội đã hình thành nền kinh tế trí thức ở Việt Nam. Các doanh nghiệp chú trọng nhiều hơn vào việc xây dựng nguồn nhân lực mạnh nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển. Những ứng dụng mang tính kỹ thuật cao đƣợc áp dụng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều ngành kinh tế nhƣ xây dựng, cơ khí, bán lẻ, ẩm thực.
Nhu cầu nguồn nhân lực cao ngày càng tăng và khan hiếm. Vấn đề đặt ra ở đây là làm thế nào gắn liền chức năng nhiệm vụ của nhân sự vào quá trình phát triển kinh doanh của doanh nghiệp và làm thế nào để xây dựng đƣợc hệ thống đánh giá thực hiện công việc thực sự hiệu quả. Đánh giá thực hiện công việc là một trong những hoạt động quan trọng của quản trị nhân lực,không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp quản lý và phát triển nguồn nhân lực mà còn giúp ngƣời lao động cải thiện đƣợc kết quả công việc của mình. Doanhnghiệp có hệ thống đánh giá thực hiện công việc khoa học, công bằng và chính xác thì sẽ dễ dàng xây dựng đƣợc các chính sách về nhân sự hiệu quả, ổn định và thu hút nguồn nhân lực tốt, góp phần vào sự phát triển lâu bền.
Ngƣợc lại, đánh giá thực hiện công việc không hiệu quả sẽ gây ra tình trạng mâu thuẫn giữa Ngƣời lao động với Ngƣời lao động, giữa lãnh đạo Công ty với Ngƣời lao động, sinh ra nhiều thái độ, suy nghĩ tiêu cực, hiệu suất công việc giảm, không ổn định đƣợc nhân sự, đặc biệt là nhân sự giỏi. Hệ thống đánh giá thực hiện công việc cần phải đƣợc xem xét, bổ sung hoặc điều chỉnh sao cho phù hợp với từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp cũng nhƣ với sự thay đổi của nền kinh tế, xã hội và các chính sách, môi trƣờng bên ngoài. Công ty Cổ phần Thƣơng mại Dịch vụ Cổng Vàng (Cổng Vàng) thành lập từ năm 2005 và đƣợc xem đi đầu trong việc áp dụng mô hình chuỗi nhà hàng ăn tại Việt Nam. Với sự phát triển mạnh mẽ cả về quy mô và chất lƣợng dịch vụ, đội ngũ 2 nhân sự chất lƣợng cao của công ty Cổng Vàng luôn mong muốn và đƣợc yêu cầu hoàn thiện công việc của mình ngày càng tốt hơn để gắn bó và đồng hành hiệu quả, đóng góp vào sự lớn mạnh của công ty.
Bên cạnh đó, công ty cũng mong muốn chuẩn hóa và phát triển hoạt động quản trị nhân lực theo tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt là chú trọng đến việc xây dựng hệ thống đánh giá thực hiện công việc một cách khoa học và hiệu quả làm cơ sở hoàn thiện hệ thống chính sách nhân sự, tạo động lực nhằm đạt các mục tiêu kinh doanh chung của công ty.Tuy nhiên thực trạng hệ thống đánh giá của công ty hiện nay vẫn chƣa thực sự hiệu quả, nhiều chỉ tiêu đánh giá, đo lƣờng chƣa chính xác, chƣa khoa học, khối lƣợng hóa và còn mang tính định tính. Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của hệ thống đánh giá thực hiện công việc với mục tiêu phát triển của công ty Cổng Vàng, tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu “Đánh giá thực hiện công việc tại công ty Cổ phần Thƣơng mại Dịch vụ Cổng Vàng” nhằm nghiên cứu, phân tích chi tiết về đánh giá thực hiện công việc của công ty, từ đó đƣa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống đánh giá thực hiện công việc tại công ty. Tổng quan tình hình nghiên cứu Hiện nay, trên thế giới có nhiều đề tài nghiên cứu về đánh giá thực hiện công việc của ngƣời lao động. Nhiều hiều cuốn sách đã đi sâu vào nghiên cứu hệ thống tiêu chuẩn và phƣơng pháp đánh giá thực hiện công việc.
Cuốn sách “Đánh giá hiệu quả làm việc – Phát triển năng lực nhân viên” của nhóm tác giả của Business – Edgedo Nhà xuất bảnTrẻ, thành phố Hồ Chí Minh xuất bản năm 2007 đã nêu rõ nhu cầu của mọi doanh nghiệp là đều mong muốn biết nhân viên của mình đang làm việc và phát triển nhƣ thế nào để trên cơ sở đó có thể hoạch định nguồn nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp trong tƣơng lai; đồng thời làm rõ mong muốn của nhân viên là họ cần biết những thông tin phản hồi về công việc mà họ đang làm. Trong cuốn “The Performance appraisal question and answer book” (Hỏi đáp về đánh giá thực hiện) của Dick Grote, tác giả đã nghiên cứu về đánh giá kết quả thực hiện công việc theo góc độ là một quy trình (từ lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, giám sát việc thực hiện đến đánh giá kết quả thực hiện). Tại Việt Nam, hiện nay cũng có nhiều giáo trình, tài liệu nghiên cứu về quản 3 trị nhân lực dƣới nhiều góc độ khác nhau và đã phản ánh chân thực tình hình của đất nƣớc. Có thể kể đến một số công trình nhƣ: Giáo trình quản trị nhân lựccủa Nguyễn Ngọc Quân- Nguyễn Vân Điềm (2012), NXB Đại Học Kinh tế quốc dân, Hà Nội; Giáo trình Quản lý Nguồn nhân lực trong tổ chức côngcủa Trần Thị Thu, Vũ Hoàng Ngân(2011), NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội; Giáo trình Quản trị nguồn nhân lực của Trần Xuân Hải, Trần Đức Lộc (2014); Đề tài khoa học cấp Nhà nƣớc năm 2000: “Chiến lƣợc phát triển nhân lực của Việt Nam” của Nguyễn Tuyết Mai – Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ (2000); Luận văn thạc sỹ “Đánh giá thực hiện công việc tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn- Hà Nội (SHB)” của Nguyễn Thị Ngọc Trâm (2019), Trƣờng Đại học Kinh tế Quốc dân là các tài liệu nghiên cứu và đề cập đến đánh giá thực hiện công việc.
Hiện nay, có nhiều công trình nghiên cứu khoa học đề cập đến công tác đánh giá thực hiện công việc và đã xây dựng khung lýthuyếtvề đánh giá thực hiện công việc chung. Tuy nhiên, cho đến nay, chƣa có công trình nào nghiên cứu về đánh giá thực hiện công việc tại công ty công ty Cổ phần Thƣơng mại Dịch vụ Cổng Vàng. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu: - Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện đánh giá thực hiện công việc tại công ty Cổng Vàng. Nhiệm vụ nghiên cứu: - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về đánh giá thực hiện công việc trong doanh nghiệp.
- Phân tích thực trạng đánh giá thực hiện công việc tại công ty Cổng Vàng. - Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện đánh giá thực hiện công việc tại công ty Cổng Vàng. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Đánh giá thực hiện công việc tại công ty Cổng Vàng. - Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Nghiên cứu trong giai đoạn từ năm 2017- 2020.
Phạm vi không gian: Trụ sở chính và khu vực Miền Bắc của công ty 4 Cổng Vàng. Phạm vi nghiên cứu về nội dung: Luận văn đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện đánh giá thực hiện công việc tại công ty Cổng Vàng 5. Phƣơng pháp nghiên cứu Trong quá trình hoàn thiện luận văn này, tác giả đã sử dụng một số phƣơng pháp nghiên cứu nhƣ sau: 5. Phƣơng pháp thu thập số liệu Nguồn dữ liệu thứ cấp: các số liệu báo cáo hàng năm, số liệu thống kê từ phòng Hành chính- Nhân sự- Công ty Cổng Vàng.
Nguồn dữ liệu sơ cấp: - Quan sát, điều tra thông qua bảng hỏi: Bằng cách thu thập thông tin, lấy ý kiến của CBNV trong công ty Cổng Vàng thông qua khảo sát bằng bảng hỏi. Số lƣợng ngƣời đƣợc khảo sát là 150 cán bộ nhân viên, bao gồm: - 100 ngƣời thuộc khối vận hành nhà hàng - Ops(trong đó có 33 quản lý, 67 nhân viên); - 50 ngƣời thuộc khối hỗ trợ nhà hàng – RSC (trong đó có 12 quản lý , 28 nhân viên). Số phiếu thu về sau khảo sát là 136 phiếu, trong đó số phiếu của 91 ngƣời khối OPs và 45 ngƣời khối RSC. Mẫu khảo sát đƣợc thiết kế để thu thập các dữ liệu liên quan đến giới tính, tuổi tác, chức vụ (quản lý hoặc nhân viên), đối tƣợng lao động (thuộc khối OPs hoặc khối RSC), nơi làm việc (Hà Nội hay SBU), thâm niên làm việc của ngƣời lao động.
+ Thời gian khảo sát từ tháng 03 năm 2020 đến tháng 04 năm 2020. + Mục đích của khảo sát là thu thập ý kiến của các đối tƣợng đƣợc khảo sát về hiện trạng đánh giá thực hiện công việc tại công ty Cổng Vàngvà đề xuất những giải pháp hoàn thiện hệ giá thực hiện công việc. Phƣơng pháp xử lý dữ liệu Luận văn sử dụng các phƣơng pháp xử lý dữ liệu bao gồm: phân loại, sắp xếp, phân tích thống kêphân tích tổng hợp,phân tích so sánh, sử dụng biểu đồ và 5 phần mềm Excel. - Phƣơng pháp phân tích tổng hợp: Dựa vào các thông tin, tài liệu, kiến thức thu thập đƣợc, tác giả tiến hành phân tích, tổng hợp dữ liệu nhằm làm rõ vấn đề nghiên cứu.
- Phƣơng pháp phân tích thống kê: Tác giả phân tích các số liệu thống kê đã đƣợc thu thập nhằm đƣa ra những nhận xét, đề xuất và kiến nghị. - Phƣơng pháp phân tích so sánh: Tiếp cận số liệu, so sánh kết quả thu đƣợc qua các mốc thời gian. Bố cục luận văn Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu luận văn gồm 03 chƣơng: - Chƣơng1. Cơ sở lý luận về đánh giá thực hiện công việc trong doanh nghiệp.
Phân tích thực trạng đánh giá thực hiện công việc tại công ty Cổng Vàng. Giải pháp hoàn thiện đánh giá thực hiện công việc tại công ty Cổng Vàng. 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm đánh giá thực hiện công việc 1.
Công việc Phân chia công việc ngày càng trở nên là nhu cầu cấp thiết và mỗi doanh nghiệp cần tổ chức phân chia công việc theo chức năng nhiệm vụ của từng cá nhân, từng nhóm ngƣời lao động. Do đó, trong doanh nghiệp sẽ hình thành từng nhóm nhiệm vụ, mỗi nhóm nhiệm vụ do một ngƣời hay một nhóm ngƣời đảm trách, đó chính là công việc. Có nhiều giáo trình đã đƣa ra định nghĩa về công việc, trong đó, giáo trình Quản trị Nhân lực của Lê Thanh Hà (2009, tr.144) có viết “Công việc là tổng hợp các nhiệm vụ, các trách nhiệm hay chức năng mà một ngƣời hay nhóm ngƣời lao động phải đảm nhận trong tổ chức. Công việc chỉ rõ những chức năng nhiệm vụ của tổ chức mà một ngƣời hay một nhóm ngƣời phải thực hiện.