LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong tình hình hội nhập, các doanh nghiệp Việt Nam đang có những cơ hội mới song cũng đứng trước những thách thức mới. Xu thế toàn cầu hóa và hội nhập nền kinh tế đã gắn kết các quốc gia hợp tác với nhau trên nhiều lĩnh vực. Việt Nam đã gia nhập nhiều tổ chức trong khu vực và thế giới như ASEAN, APEC, TPP… để tăng cường cơ hội hợp tác.
Để bắt kịp nhịp độ phát triển đó, ngoài việc có năng lực tài chính vững chắc, quy trình vận hành trơn tru, các doanh nghiệp Việt Nam cần có đội ngũ nhân sự có khả năng hoàn thành các mục tiêu của tổ chức. Người lao động là nhân tố quyết định mọi hoạt động của tổ chức. Ngoài các chế độ lương thưởng, phúc lợi, môi trường làm việc tốt… thì ĐGTHCV cũng là một trong những điều hiện nay người lao động đang quan tâm.Đánh giá thực hiện công việc nhằm các mục đích chính sau: đánh giá thực hiện công việc trong quá khứ nhằm nâng cao hiệu quả công việc trong tương lai, xác định nhu cầu đào tạo và phát triển nhân viên, đánh giá năng lực tiềm tàng và khả năng thăng tiến trong tương lai của nhân viên, làm cơ sở xác định mức lương, tạo động lực cho người lao động thông qua việc công nhận đúng mức thành tích của họ, giúp họ gắn bó với doanh nghiệp. Tóm lại doanh nghiệp có thể thực hiện các mục đích khác nhau khi đánh giá thực hiện công việc, nhưng đều hướng tới một mục đích chung là nâng cao hiệu quả làm việc cho nhân viên, nâng cao hiệu quả của doanh nghiệp.
Thực tiễn cho thấy, chỉ khi nào những công hiến, thành tích của người lao động được cấp trên ghi nhận, có khoản đền bù, lương thưởng xứng đáng thì người lao động mới cố gắng hoàn thành tốt công việc được giao. Để có thể có đãi ngộ đúng này, người quản lý cần dựa vào kết quả ĐGTHCV. Do đó, ĐGTHCV cần phải được tiến hành công khai, minh bạch, kết quả ĐGTHCV chính xác và tin cậy. ĐGTHCV có nhiều phương pháp khác nhau như đánh giá theo thang điểm, đánh giá theo mục tiêu… Trong những năm trở lại đây, hệ thống thẻ điểm cân bằng BSC và chỉ số đo lường hiệu suất KPIs bắt đầu phổ biến tại Việt Nam.
Phương pháp 1 đánh giá này cũng góp phần khiến ĐGTHCV trở nên chính xác và tin cậy hơn. Rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang xây dựng, sử dụng phương pháp này. Tuy nhiên, chỉ có số ít doanh nghiệp thành công khi áp dụng. Công ty Thịnh Điền là một công ty hoạt động trong lĩnh vực cung cấp các dịch vụ hỗ trợ vận hành, kinh doanh, tìm kiếm địa điểm và xây dựng cơ bản cho ngân hàng VPBank.
Số lượng cán bộ nhân viên công ty khoảng 300 người. Vì đặc thù công việc nên cán bộ nhân viên làm việc trên khắp cả nước. Do đó, công tác quản lý, ĐGTHCV càng trở nên phức tạp và quan trọng hơn. Hệ thống ĐGTHCV cần bài bản, khoa học và phù hợp với đặc thù cũng như mặt bằng chung của các đơn vị, phòng ban để đóng góp cho mục tiêu, hoạt động chung của tổ chức.
Công ty đã xây dựng một hệ thống đánh giá hoàn chỉnh nhưng vẫn có còn những hạn chế nhất định như hệ thống tiêu chí đánh giá chưa phù hợp, việc sử dụng kết quả đánh giá chưa đem lại nhiều hiệu quả. Vì vậy, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Đánh giá thực hiện công việc tại Công ty TNHH Thịnh Điền” để làm đề tài nghiên cứu cho luận văn của mình. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Hiện nay, rất nhiều nghiên cứu về đánh giá thực hiện công việc đã được công bố trên thế giới, rất nhiều tác giả đi sâu vào vấn đề này. Cuốn sách “Cẩm nang quản lý hiệu quả - Đánh giá năng lực nhân viên” của hai tác giả Ken Langdon & Christina Osborne, do Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh phát hành vào năm 2016 đã đưa ra cái nhìn tổng thể về đánh giá thực hiện công việc, những lợi ích tối đa của hoạt động đánh giá thực hiện công việc, lập nên quy trình đánh giá từ bước lập kế hoạch, tổ chức triển khai và các hoạt động sau đánh giá.
Tài liệu “KPI – Thước đo mục tiêu trọng yếu” của tác giả David Parmenter, do Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh phát hành, cung cấp công cụ và phương pháp xây dựng, vận hành hệ thống KPI hiệu quả cho mọi tổ chức, đơn vị và cá nhân. 2 Cuốn sách “Quản lý hiệu suất làm việc của nhân viên” của Havard – Business Essentials do Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh phát hành năm 2006 đã đề cao vai trò của con người trong việc quyết định sự thành công hay thất bại của tổ chức. Cuốn sách điểm lại một số cách thức, quy trình kiểm tra hiệu suất làm việc của nhân viên, quy trình tám bước để đánh giá năng lực nhân viên một cách hiệu quả, các vấn đề cần tránh khi triển khai đánh giá và sử dụng kết quả đánh giá để vạch ra con đường phát triển cho nhân viên. Tại Việt Nam, có rất nhiều tài liệu về đánh giá thực hiện công việc, trong đó có thể nhắc đến cuốn sách “Kỹ thuật xây dựng hệ thống tiền lương và đánh giá thành tích của doanh nghiệp”của tác giả Lê Quân,xuất bản tại Nhà xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân năm 2008.
Cuốn sách đưa ra những kỹ thuật, kỹ năng xây dựng hệ thống đánh giá thành tích của doanh nghiệp, định hướng đổi mới hệ thống tiền lương và đánh giá thực hiện công việc tại doanh nghiệp, tiền lương gắn kết chặt chẽ với kết quả đánh giá. Bài nghiên cứu “Xây dựng và vận dụng hệ thống đánh giá năng lực nhân viên để đề xuất chương trình đào tạo phù hợp” của hai tác giả Trần Minh Thư và Bùi Văn Dự đăng trên Tạp chí khoa học Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh Số 34 năm 2014. Bài viết đã vận dụng các lý thuyết liên quan đến đánh giá thực hiện công việc để xây dựng hệ thống đánh giá thực hiện công việc, thực trạng đánh giá năng lực nhân viên và đề xuất các chương trình đào tạo phù hợp. Bên cạnh đó, các luận văn tiến sĩ, thạc sĩ đã có nội dung về đánh giá thực hiện công việc trong tổ chức và doanh nghiệp, có thể kể đến như Luận án tiến sĩ của tác giả Đỗ Vũ Phương Anh (2017), “Nghiên cứu ứng dụng khung năng lực vào đánh giá nhân sự quản lý cấp trung trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam”, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội; Luận án tiến sĩ của tác giả Đỗ Thị Tươi (2013), “Hoàn thiện phương pháp trả công lao động theo cơ chế thị trường trong các doanh nghiệp ở Hà Nội”, Trường Đại học Kinh tế quốc dân.
Đó là những nghiên cứu đề cập đến đánh giá thực hiện công việc, hoàn thiện các công tác khác dựa trên kết quả đánh giá. 3 Các công trình nghiên cứu khoa học về đánh giá thực hiện công việc hiện nay đều đã xây dựng được khung lý thuyết về đánh giá thực hiện công việc nói chung, hoặc thực trạng đánh giá thực hiện công việc cho toàn bộ tổ chức hoặc cho một chức danh cụ thể tại tổ chức. Tuy nhiên, đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu cụ thể về công tác đánh giá thực hiện công việc tại Công ty TNHH Thịnh Điền. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu 3.
Mục tiêu nghiên cứu Dựa trên cơ sở lý thuyết, đề tài phân tích thực trạng ĐGTHCV tại Công ty TNHH Thịnh Điền, qua đó đưa ra giải pháp nhằm hoàn thiện công tác ĐGTHCV tại Công ty TNHH Thịnh Điền và có thể mang lại hiệu quả cao nhất cho Công ty. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, luận văn có những nhiệm vụ nghiên cứu như sau: - Nghiên cứu một số lý luận cơ bản về ĐGTHCV như khái niệm, phương pháp đánh giá, tiêu chuẩn đánh giá, chu kỳ đánh giá… - Thực hiện thu thập các số liệu thứ cấp, điều tra khảo sát để thu thập số liệu sơ cấp nhằm phân tích, làm rõ thực trạng ĐGTHCV tại Công ty TNHH Thịnh Điền. Từ đó đưa ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của ĐGTHCV tại Công ty TNHH Thịnh Điền. - Nghiên cứu và lựa chọn giải pháp phù hợp để hoàn thiện ĐGTHCV tại Công ty TNHH Thịnh Điền.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là đánh giá thực hiện công việc trong doanh nghiệp. Phạm vi nghiên cứu Khách thể nghiên cứu: Toàn bộ cán bộ nhân viên Công ty TNHH Thịnh Điền, gồm 2 nhóm đối tượng là cán bộ quản lý, chuyên viên/nhân viên. 4 Phạm vi thời gian: Các số liệu thứ cấp, sơ cấp được thu thập để phục vụ cho quá trình nghiên cứu, phân tích, đánh giá chủ yếu của các năm 2016, 2017 và 2018.
Phƣơng pháp nghiên cứu 5. Phương pháp thu thập số liệu 5. Đối với dữ liệu sơ cấp Luận văn sử dụng phương pháp điều tra, khảo sát, bằng cách sử dụng bảng hỏi được thiết kế sẵn gửi các quản lý và cán bộ nhân viên nhằm thu thập số liệu thực tế từ người lao động và quản lý trong Công ty. Mẫu điều tra được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên, bao gồm cán bộ nhân viên và cán bộ quản lý, làm việc tại trụ sở chính của Công ty ở Hà Nội.
Kích thước mẫu là 89. Phiếu điều tra đươc gửi qua email trong ngày 04/06/2019. Số phiếu điều tra hợp lệ thu về là 76 phiếu, chiếm 85. Phiếu điều tra có 20 19 câu hỏi, bao gồm 5 câu hỏi về thông tin chung và 145 câu hỏi có nội dung về đánh giá thực hiện công việc.
Đối với dữ liệu thứ cấp Tác giả thu thập dữ liệu từ phòng Kế toán, bộ phận Nhân sự, phòng Quản lý chất lượng, bao gồm các tài liệu thống kê, báo cáo tổng hơp, báo cáo quản trị trong giai đoạn từ năm 2016 đến hết năm 2018, chiến lược phát triển hàng năm của Công ty. Ngoài ra, tác giả đã thu thập các dữ liệu khác liên quan đến chủ đề đánh giá thực hiện công việc, quản trị nhân lực từ sách báo, mạng internet. Phương pháp xử lý dữ liệu 5. Đối với dữ liệu sơ cấp Đề tài sử dụng phương pháp thống kê để tổng hợp kết quả phiếu điều tra.
Các dữ liệu đã tổng hợp được nhập vào Excel để xử lý. Kết quả xử lý bao gồm giá trị tuyệt đối (tổng 76 người) và giá trị tương đối (tổng 100%).