ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Ông cha ta có câu “Tấc đất tấc vàng”. Từ xưa đến nay, đất đai luôn là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá cần được bảo vệ và quản lý. Đất đai là điều kiện vật chất chung nhất đối với mọi ngành sản xuất và hoạt động của con người, vừa là đối tượng lao động, vừa là phương tiện lao động.
Đất đai là loại tài nguyên không tái tạo và nằm trong nhóm tài nguyên hạn chế của Việt Nam. Khi xã hội càng phát triển, điều kiện vật chất của con người được nâng cao thì nhu cầu về đất đai ngày càng gia tăng, khi đó đất đai càng trở lên có giá trị. Trong những năm gần đây với sự vận động mạnh mẽ của cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, quá trình sử dụng và quản lý một cách có hiệu quả về đất đai là đặc biệt quan trọng. Để quản lý và sử dụng đất đai có hiệu quả không phải là vấn đề đơn giản mà ngược lại đây là vấn đề hết sức phức tạp.
Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi đất nước chuyển sang nền kinh tế hội nhập thì các vấn đề về đất đai là một trong những vấn đề nhạy cảm và được quan tâm nhiều nhất. Vì vậy yêu cầu đặt ra trong quá trình quản lý và sử dụng là làm thế nào có thể sử dụng hợp lý, khoa học và có hiệu quả nguồn tài nguyên đất? Xã Kim Đồng cách trung huyện Thạch An 22 km về phía tây bắc. Đây là nơi dân cư đông đúc, do vậy đã nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp gây khó khăn trong công tác quản lý. Vì vậy, việc đánh giá tình hình quản lý Nhà nước về đất đai của xã kim Đồng trong giai đoạn hiện nay là rất cần thiết nhằm xác định những tồn tại, yếu kém, nguyên nhân và biện pháp khắc phục để công tác quản lý Nhà nước về đất đai ngày càng chặt chẽ hơn góp phần thúc đẩy nền kinh tế xã hội của xã.
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên. được sự đồng ý của ban chủ nhiệm Khoa Tài nguyên và Môi trường - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, sự quan tâm giúp đỡ của UBND Xã Kim Đồng, huyện Thạch an, Tỉnh cao Bằng, cùng với sự hướng dẫn của thầy giáo Th.s Trương Thị Ánh Tuyết, em n chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®¹i häc 4 đã tiến hành nghiên cứu đề tài : “Đánh giá công tác quản lý nhà nước về đất đai Xã Kim Đồng, huyện Thạch An, thanhCao Bằng, giai đoạn 2010- 2013”. Mục đích nghiên cứu Đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai của Xã Kim Đồng, Huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Qua đó đề xuất những giải pháp khả thi để phục vụ đắc lực cho quá trình quản lý và sử dụng đất đai hợp lý, khoa học và có hiệu quả cao trong thời gian tiếp theo.
Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai của Xã kim Đồng giai đoạn 2010-2013 sẽ tiến hành đánh giá những thành tựu và hạn chế để tìm ra nguyên nhân và đề xuất biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về đất đai trong thời gian tới. Ý nghĩa của đề tài - Trong học tập và nghiên cứu khoa học: củng cố những kiến thức đã học và bước đầu làm quen với công tác quản lý nhà nước về đất đai ngoài thực tế. - Trong thực tiễn: Đề tài đánh giá tình hình quản lý Nhà nước về đất đai của Xã Kim Đồng; từ đó đưa ra những giải pháp giúp cho công tác quản lý nhà nước về đất đai của Xã được tốt hơn. n chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®¹i häc 5 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học 2. Những hiểu biết chung về công tác quản lý nhà nước về đất đai “Quản lý nhà nước về đất đai là tổng hợp các hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu của Nhà nước đối với đất đai; đó là các hoạt động trong việc nắm chắc tình hình sử dụng đất; trong việc phân phối và phân phối lại quỹ đất đai theo quy hoạch, kế hoạch; trong việc kiểm tra, giám sát quá trình quản lý và sử dụng đất; trong việc điều tiết các nguồn lợi từ đất đai”. Quản lý nhà nước về đất đai nhằm bảo vệ quyền sở hữu nhà nước đối với đất đai, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất; đảm bảo sử dụng hợp lý quỹ đất đai của đất nước; tăng cường hiệu quả sử dụng đất; đồng thời bảo vệ đất, cải tạo đất và bảo vệ môi trường. Các phương pháp quản lý nhà nước về đất đai có vai trò quan trọng trong hệ thống quản lý và được hình thành từ những phương pháp quản lý nhà nước nói chung.
Có thể chia thành 2 nhóm phương pháp sau: + Các phương pháp thu thập thông tin về đất đai như: phương pháp thống kê, phương pháp toán học, phương pháp điều tra xã hội học. + Các phương pháp tác động đến con người trong quản lý đất đai như: phương pháp hành chính, phương pháp kinh tế, phương pháp tuyên truyền, giáo dục. Hệ thống các công cụ quản lý nhà nước về đất đai đa dạng và hoạt động có hiệu quả đã góp phần quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai trong những năm qua đạt kết quả cao. Đó là: + Công cụ pháp luật + Công cụ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất + Công cụ tài chính 2.
Cơ sở pháp lý đối với công tác quản lý nhà nước về đất đai ở nước ta - Luật Đất Đai 2003 - Luật kinh doanh bất động sản 2006. n chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®¹i häc 6 - Luật sửa đổi, bổ sung điều 126 của Luật nhà ở và điều 121 của Luật đất đai ngày 18/06/2010. - Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính Phủ về hướng dẫn thi hành luật Đất Đai 2003 - Nghị định 182/2004/NĐ - CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. - Nghị định 188/2004/NĐ - CP ngày 19/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất.
- Quyết định số 08/2006/QĐ - BTNMT ngày 21/07/2006 của Bộ trưởng bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. - Nghị định 197/2004/NĐ - CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về bồi thường thiệt hại, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất. - Nghị định 198/2004/NĐ - CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất. - Nghị định 44/2008/NĐ - CP ngày 09/04/2008 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 198/2004/NĐ - CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất.
- Nghị định số 84/2007/NĐ - CP ngày 25/08/2007 của Chính phủ quy định bổ xung về việc cấp GCNQSDĐ thu hồi đất thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục, bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai. - Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27 /01/2006 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định hướng dẫn thi hành luật đất đai. - Nghị định 88/2010/NĐ - CP ngày 19/10/2010 của Chính phủ về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. - Nghị định 69/2010/NĐ - CP ngày 13/08/2010 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
- Chỉ thị số 11/2007/CT - TTg ngày 18/05/2007 của thủ tướng Chính phủ về việc triển khai thi hành luật kinh doanh bất động sản. n chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®¹i häc 7 - Chỉ thị số 05/2006/CT - TTg ngày 22/02/2006 của thủ tướng Chính phủ về việc khắc phục yếu kém, sai phạm tiếp tục đẩy mạnh tổ chức thi hành Luật đất đai. - Thông tư số 28/2004/TT - BTNMT ngày 01/11/2004 của bộ Tài nguyên & Môi trường về hướng dẫn thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai và xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất. - Thông tư số 29/2004/TT - BTNMT ngày 01/11/2004 của bộ Tài nguyên & Môi trường về việc hướng dẫn lập, chỉnh lý, quản lý hồ sơ địa chính.
- Thông tư số 30/2004/TT - BTNMT ngày 01/11/2004 của bộ Tài nguyên & Môi trường về việc hướng dẫn, điều chỉnh và thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. - Thông tư số 05/2006/TT - BTNMT ngày 24/05/2006 của bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định 182/2004/NĐ - CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. - Thông tư số 01/2005/TT - BTNMT ngày 13/04/2005 của bộ Tài nguyên & Môi trường về hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định 181/NĐ - CP. - Thông tư liên tịch số 14/2008/TTLT/BTC-BTNMT ngày 31/01/2008 của Bộ tài Chính –Bộ Tài nguyên & Môi trường về hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 84/2007/NĐ - CP ngày 25/08/2007 của Chính phủ quy định bổ xung về việc cấp GCNQSDĐ thu hồi đất thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục, bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai.
Những nội dung cơ bản của công tác quản lý nhà nước về đất đai ở Việt Nam theo luật đất đai 2003 Tại khoản 2 điều 6 Luật đất đai 2003 có quy định 13 nội dung quản lý Nhà nước về đất đai như sau: - Công tác ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó. - Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính. n chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®¹i häc 8 - Khảo sát, đo đạc, đánh giá phân hạng đất; lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất. - Quản lý quy hoạch kế hoạch sử dụng đất.
- Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. - Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. - Thống kê, kiểm kê đất đai. - Quản lý tài chính về đất đai - Quản lý và phát triển thị trường quyền sử dụng đất trong thị trường bất động sản.
- Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất.