Đánh Giá Thực Trạng Phát Triển Du Lịch Homestay Tại Huyện Lý Sơn, Tỉnh Quảng Ngãi

Đánh giá thực trạng phát triển du lịch homestay tại huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, khám phá tiềm năng và thách thức trong ngành du lịch.

• Tác giả: Trần Thị Trâm
• Người hướng dẫn: Lê Văn Hoài
• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Quản Lý Du Lịch
• Đề tài: Đánh Giá Phát Triển Du Lịch Homestay Tại Huyện Lý Sơn, Quảng Ngãi
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Địa điểm: Quảng Ngãi

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Mục tiêu chung
• Mục tiêu cụ thể
• Đối tượng nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Đối tượng điều tra
• Phạm vi đề tài
• Phương pháp thực hiện
• Phương pháp thu thập số liệu
• Quy mô mẫu và phương pháp chọn mẫu
• Phương pháp tổng hợp và phân tích dữ liệu
• Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• Phương pháp phân tích dữ liệu
• Bố cục đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA LOẠI HÌNH DU LỊCH HOMESTAY
• 1.1. Lịch sử về sự hình thành của homestay
• 1.2. Điều kiện phát triển của loại hình du lịch homestay
• 1.2.1. Tài nguyên du lịch
• 1.2.2. Cơ sở hạ tầng và vật chất kĩ thuật
• 1.2.3. Nguồn nhân lực
• 1.2.4. Các hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch
• 1.2.5. Chính sách phát triển
• 1.3. Vai trò của du lịch homestay
• 1.3.1. Đối với phát triển kinh tế
• 1.3.2. Đối với đời sống văn hóa xã hội
• 1.3.3. Đối với tài nguyên du lịch môi trường
• 1.4. Tổng quan các nghiên cứu về du lịch homestay
• 1.4.1. Các công trình nghiên cứu liên quan
• 1.4.2. Mô hình nghiên cứu của đề tài nghiên cứu
• 1.5. Kinh nghiệm phát triển du lịch homestay của một số quốc gia trên thế giới
• 1.5.1. Kinh nghiệm phát triển du lịch homestay ở Malaysia
• 1.5.2. Kinh nghiệm phát triển du lịch homestay ở Vùng Wallonie – Bỉ
• 1.6. Kinh nghiệm phát triển du lịch homestay ở Việt Nam
• 1.6.1. Kinh nghiệm phát triển du lịch homestay ở Lào Cai
• 1.6.2. Kinh nghiệm phát triển du lịch homestay ở Hòa Bình
• 1.7. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH HOMESTAY Ở HUYỆN ĐẢO LÝ SƠN, TỈNH QUẢNG NGÃI
• 2.1. Giới thiệu về huyện đảo Lý Sơn
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Tài nguyên du lịch ở huyện đảo Lý Sơn
• 2.1.3.1. Tài nguyên du lịch tự nhiên
• 2.1.3.2. Tiềm năng du lịch nhân văn
• 2.1.3.3. Hệ thống di tích lịch sử
• 2.1.4. Hoạt động du lịch ở đảo Lý Sơn
• 2.2. Thực trạng phát triển loại hình du lịch homestay tại huyện đảo Lý Sơn
• 2.2.1. Tổng quan tình hình phát triển homestay tại huyện đảo Lý Sơn
• 2.2.2. Nội dung phát triển homestay ở huyện đảo Lý Sơn
• 2.2.3. Kết quả khảo sát bằng bảng hỏi điều tra về du khách
• 2.2.3.1. Mô tả đối tượng nghiên cứu
• 2.2.3.2. Kiểm định độ tin cậy của thang đo
• 2.2.3.3. Kiểm định sự khác biệt
• 2.2.4. Đánh giá chung về điều kiện phát triển loại hình du lịch homestay tại huyện đảo Lý Sơn - Quảng Ngãi
• 2.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH HOMESTAY
• 3.1. Định hướng phát triển loại hình du lịch homestay
• 3.1.1. Quan điểm và định hướng phát triển du lịch tỉnh Quảng Ngãi
• 3.1.1.1. Quan điểm phát triển
• 3.1.1.2. Định hướng phát triển
• 3.1.2. Dự báo một số chỉ tiêu đến năm 2020, tầm nhìn 2025
• 3.1.3. Định hướng phát triển loại hình du lịch homestay huyện đảo Lý Sơn
• 3.2. Một số giải pháp
• 3.2.1. Về tổ chức quản lý
• 3.2.2. Về cơ sở vật chất kỹ thuật
• 3.2.3. Bảo vệ tài nguyên môi trường
• 3.2.4. Quảng bá du lịch
• 3.2.5. Phát triển nguồn nhân lực
• 3.2.6. Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng dân cư địa phương
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với UBND tỉnh Quảng Ngãi
• 3.3.2. Kiến nghị với huyện Lý Sơn
• 3.3.3. Kiến nghị với các công ty lữ hành
• 3.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Du Lịch Homestay Tại Lý Sơn

Lý Sơn, hòn đảo tiền tiêu của tỉnh Quảng Ngãi, đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của loại hình du lịch homestay. Sự phát triển này không chỉ mang lại nguồn thu nhập cho người dân địa phương mà còn góp phần quảng bá văn hóa, lịch sử và vẻ đẹp tự nhiên của đảo. Tuy nhiên, việc phát triển du lịch homestay Lý Sơn cũng đặt ra nhiều thách thức về quản lý, chất lượng dịch vụ và bảo vệ môi trường. Bài viết này sẽ đi sâu vào đánh giá thực trạng, tiềm năng và giải pháp để phát triển bền vững loại hình du lịch này tại Lý Sơn.

1.1. Giới Thiệu Về Du Lịch Cộng Đồng Tại Lý Sơn

Du lịch cộng đồng Lý Sơn đang dần khẳng định vị thế quan trọng trong bức tranh du lịch của đảo. Mô hình này không chỉ tạo cơ hội cho du khách trải nghiệm cuộc sống địa phương một cách chân thực nhất mà còn giúp người dân bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Sự tham gia tích cực của cộng đồng vào hoạt động du lịch là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.2. Vai Trò Của Homestay Trong Phát Triển Du Lịch Lý Sơn

Homestay Lý Sơn Quảng Ngãi đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút du khách và tạo ra nguồn thu nhập cho người dân. Với sự đa dạng về phong cách và chất lượng dịch vụ, các homestay mang đến cho du khách nhiều lựa chọn phù hợp với nhu cầu và sở thích cá nhân. Sự phát triển của homestay cũng góp phần tạo nên một diện mạo du lịch mới, gần gũi và thân thiện hơn.

II. Thực Trạng Phát Triển Homestay Tại Huyện Lý Sơn Hiện Nay

Hiện nay, thực trạng homestay Lý Sơn cho thấy sự phát triển nhanh chóng về số lượng, nhưng chất lượng dịch vụ còn nhiều hạn chế. Nhiều homestay chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn về vệ sinh, an toàn và tiện nghi. Bên cạnh đó, việc quản lý và kiểm soát hoạt động của các homestay còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng cạnh tranh không lành mạnh và ảnh hưởng đến uy tín của du lịch Lý Sơn. Cần có những giải pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng và quản lý hiệu quả loại hình du lịch này.

2.1. Số Lượng và Phân Bố Homestay Trên Đảo Lý Sơn

Số lượng homestay ở Lý Sơn đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, tập trung chủ yếu ở các khu vực ven biển và gần các điểm du lịch nổi tiếng. Tuy nhiên, sự phân bố này chưa đồng đều, gây áp lực lên hạ tầng và tài nguyên ở một số khu vực nhất định. Cần có quy hoạch hợp lý để đảm bảo sự phát triển cân bằng và bền vững của du lịch homestay trên toàn đảo.

2.2. Chất Lượng Dịch Vụ và Cơ Sở Vật Chất Homestay Lý Sơn

Đánh giá chất lượng homestay Lý Sơn cho thấy sự chênh lệch lớn giữa các cơ sở. Một số homestay được đầu tư bài bản, cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp và cơ sở vật chất hiện đại, trong khi nhiều homestay khác còn thiếu thốn về tiện nghi và chưa chú trọng đến chất lượng phục vụ. Điều này ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách và cần được cải thiện.

2.3. Tác Động Của Du Lịch Homestay Đến Kinh Tế Địa Phương

Kinh tế du lịch Lý Sơn đã có những chuyển biến tích cực nhờ sự phát triển của homestay. Loại hình du lịch này tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương, tăng thu nhập và góp phần cải thiện đời sống. Tuy nhiên, cần có những chính sách hỗ trợ và định hướng phù hợp để đảm bảo lợi ích kinh tế được phân phối công bằng và bền vững.

III. Tiềm Năng Phát Triển Du Lịch Homestay Tại Lý Sơn Hấp Dẫn

Lý Sơn sở hữu nhiều tiềm năng du lịch Lý Sơn để phát triển loại hình homestay. Vẻ đẹp hoang sơ của thiên nhiên, những di tích lịch sử văn hóa độc đáo và sự thân thiện của người dân địa phương là những yếu tố thu hút du khách. Bên cạnh đó, sự quan tâm của chính quyền địa phương và sự tham gia của các doanh nghiệp du lịch cũng tạo động lực cho sự phát triển của homestay. Cần khai thác hiệu quả những tiềm năng này để đưa du lịch homestay Lý Sơn lên một tầm cao mới.

3.1. Lợi Thế Về Tài Nguyên Thiên Nhiên và Văn Hóa Lý Sơn

Lý Sơn được thiên nhiên ưu đãi với những bãi biển tuyệt đẹp, những ngọn núi hùng vĩ và những rạn san hô đa dạng. Bên cạnh đó, đảo còn lưu giữ nhiều di tích lịch sử văn hóa quan trọng, như chùa Hang, đình Làng An Hải và các lễ hội truyền thống. Đây là những lợi thế lớn để phát triển du lịch homestay gắn liền với trải nghiệm thiên nhiên và văn hóa địa phương.

3.2. Xu Hướng Du Lịch Homestay Tại Lý Sơn Hiện Nay

Xu hướng du lịch homestay Lý Sơn đang ngày càng được ưa chuộng bởi du khách, đặc biệt là giới trẻ và những người yêu thích khám phá. Du khách mong muốn được trải nghiệm cuộc sống địa phương, tìm hiểu văn hóa và giao lưu với người dân. Điều này tạo cơ hội cho các homestay phát triển những sản phẩm du lịch độc đáo và hấp dẫn.

IV. Giải Pháp Phát Triển Bền Vững Homestay Tại Lý Sơn

Để phát triển bền vững du lịch Lý Sơn, cần có những giải pháp phát triển homestay Lý Sơn đồng bộ và hiệu quả. Tăng cường công tác quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo vệ môi trường và phát huy giá trị văn hóa địa phương là những yếu tố then chốt. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, bao gồm chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng và du khách.

4.1. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ và Quản Lý Homestay

Nâng cao chất lượng dịch vụ là yếu tố quan trọng để thu hút và giữ chân du khách. Các homestay cần được đào tạo về kỹ năng phục vụ, quản lý và vệ sinh an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, cần có hệ thống đánh giá và xếp hạng homestay để đảm bảo chất lượng dịch vụ được kiểm soát và nâng cao.

4.2. Bảo Vệ Môi Trường và Phát Huy Văn Hóa Địa Phương

Bảo vệ môi trường là yếu tố sống còn cho sự phát triển bền vững của du lịch Lý Sơn. Các homestay cần thực hiện các biện pháp tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu rác thải và bảo vệ nguồn nước. Bên cạnh đó, cần phát huy giá trị văn hóa địa phương thông qua việc tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và giới thiệu sản phẩm thủ công truyền thống.

4.3. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Du Lịch Homestay Lý Sơn

Chính quyền địa phương cần có những chính sách phát triển du lịch Lý Sơn hỗ trợ cụ thể cho các homestay, như vay vốn ưu đãi, đào tạo nguồn nhân lực và quảng bá sản phẩm du lịch. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp du lịch đầu tư vào phát triển homestay và các dịch vụ liên quan.

V. Phân Tích SWOT Du Lịch Homestay Tại Huyện Đảo Lý Sơn

Việc phân tích SWOT du lịch homestay Lý Sơn giúp nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức để đưa ra những chiến lược phát triển phù hợp. Điểm mạnh là tài nguyên thiên nhiên và văn hóa độc đáo, điểm yếu là chất lượng dịch vụ chưa đồng đều, cơ hội là xu hướng du lịch trải nghiệm và thách thức là cạnh tranh từ các điểm đến khác. Dựa trên phân tích này, có thể xây dựng những kế hoạch hành động cụ thể để khai thác tối đa tiềm năng và vượt qua những khó khăn.

5.1. Điểm Mạnh và Điểm Yếu Của Homestay Lý Sơn

Điểm mạnh của homestay Lý Sơn nằm ở sự độc đáo của văn hóa địa phương và vẻ đẹp tự nhiên hoang sơ. Tuy nhiên, điểm yếu là cơ sở vật chất còn hạn chế và chất lượng dịch vụ chưa đồng đều. Cần tập trung phát huy điểm mạnh và khắc phục điểm yếu để nâng cao sức cạnh tranh.

5.2. Cơ Hội và Thách Thức Đối Với Du Lịch Homestay

Cơ hội cho du lịch homestay là sự gia tăng của du khách yêu thích trải nghiệm và khám phá. Thách thức là sự cạnh tranh từ các loại hình du lịch khác và yêu cầu ngày càng cao của du khách. Cần nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức để phát triển bền vững.

VI. Kinh Nghiệm Du Lịch Homestay Lý Sơn Cho Du Khách Mới

Để có một chuyến kinh nghiệm du lịch homestay Lý Sơn trọn vẹn, du khách cần tìm hiểu kỹ thông tin về các homestay, đặt phòng trước và chuẩn bị đầy đủ các vật dụng cá nhân. Nên tham gia các hoạt động trải nghiệm văn hóa địa phương, thưởng thức ẩm thực đặc sản và giao lưu với người dân. Đồng thời, cần tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường và tôn trọng văn hóa địa phương.

6.1. Lựa Chọn Homestay Phù Hợp Với Nhu Cầu

Việc lựa chọn homestay phù hợp với nhu cầu là rất quan trọng. Du khách nên xem xét các yếu tố như vị trí, giá cả, tiện nghi và đánh giá của khách hàng trước đó. Nên đặt phòng trước để đảm bảo có chỗ ở và tránh tình trạng hết phòng vào mùa cao điểm.

6.2. Chuẩn Bị Cho Chuyến Đi Homestay Lý Sơn

Du khách cần chuẩn bị đầy đủ các vật dụng cá nhân, như quần áo, giày dép, kem chống nắng và thuốc men. Nên mang theo máy ảnh để ghi lại những khoảnh khắc đẹp và tìm hiểu về văn hóa địa phương trước khi đến.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Đánh giá thực trạng phát triển loại hình du lịch homestay tại huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi" được thực hiện bởi sinh viên Trần Thị Trâm (Lớp K52 QLLH1, Trường Du lịch – Đại học Huế) dưới sự hướng dẫn của ThS. Lê Văn Hoài vào tháng 05 năm 2022. Đề tài xuất phát từ yêu cầu thực tiễn về việc đa dạng hóa các sản phẩm du lịch có trách nhiệm và hướng tới phát triển bền vững trong bối cảnh ngành du lịch Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ.

Theo tác giả, homestay là loại hình du lịch cộng đồng mang tính trải nghiệm cao, cho phép du khách thoát khỏi nhịp sống đô thị để hòa mình vào nếp sinh hoạt văn hóa bản địa theo phương thức "ba cùng" (cùng ăn, cùng ở, cùng sinh hoạt). Tại Việt Nam, loại hình này đã mang lại lợi ích kinh tế thiết thực cho cư dân địa phương ở nhiều vùng nông thôn, miền núi, đồng thời phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và di sản văn hóa. Huyện đảo Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) sở hữu tiềm năng lớn về địa chất núi lửa biển, hệ sinh thái nhiệt đới và hệ thống di tích lịch sử - văn hóa dày đặc. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh homestay tại Lý Sơn tại thời điểm nghiên cứu vẫn còn mang tính tự phát, thiếu quy hoạch bài bản, cơ sở vật chất kỹ thuật chưa đồng bộ và chưa có chiến lược đầu tư dài hạn. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển bền vững loại hình homestay tại huyện đảo là một yêu cầu cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu các điều kiện và thực trạng phát triển loại hình du lịch homestay ở huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm phát triển loại hình này và thu hút du khách trong thời gian tới.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về phát triển loại hình du lịch homestay.
   • Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển loại hình homestay tại huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi thông qua dữ liệu thứ cấp và số liệu điều tra du khách.
   • Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị cụ thể đối với các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và doanh nghiệp lữ hành nhằm thúc đẩy du lịch homestay tại địa bàn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài:

• Đối tượng nghiên cứu: Hiện trạng phát triển loại hình du lịch homestay tại huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
• Đối tượng điều tra khảo sát: Khách du lịch nội địa đã và đang sử dụng dịch vụ lưu trú homestay tại huyện đảo Lý Sơn.
• Phạm vi không gian: Địa bàn huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi (bao gồm khu vực Đảo Lớn và Đảo Bé).
• Phạm vi thời gian: Thu thập dữ liệu thứ cấp giai đoạn lịch sử và triển khai khảo sát thực địa sơ cấp từ tháng 3 năm 2022 đến tháng 4 năm 2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng khung lý thuyết dựa trên các khái niệm chuẩn hóa về du lịch cộng đồng và du lịch homestay từ các nguồn tài liệu học thuật (Vũ Lê Minh, Pirojnik, các bài viết chuyên ngành du lịch). Bản chất của homestay được xác định không chỉ đơn thuần là phương thức lưu trú nhà dân có trả phí mà là một loại hình du lịch trải nghiệm văn hóa, trong đó chính ngôi nhà và đời sống thường nhật của cư dân bản địa trở thành tài nguyên du lịch nhân văn trực tiếp. Tác giả kế thừa mô hình đánh giá từ các nghiên cứu đi trước về homestay tại Việt Nam, bao gồm nghiên cứu của Nguyễn Quốc Nghi (2013) tại Đồng bằng sông Cửu Long, Đỗ Minh Nguyễn (2017) tại Hội An và Nguyễn Thị Huệ (2013) tại Cát Bà.

Mô hình nghiên cứu đề xuất của khóa luận đánh giá sự phát triển du lịch homestay Lý Sơn thông qua 5 nhóm nhân tố thành phần:

1. Tài nguyên du lịch (tự nhiên và nhân văn).
2. Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật của homestay.
3. Nhân viên và cộng đồng địa phương.
4. Vấn đề an toàn, an ninh trật tự và môi trường.
5. Giá cả dịch vụ.

Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu được triển khai kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ niên giám thống kê, báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi, Tổng cục Thống kê, văn bản quản lý của UBND huyện Lý Sơn, các bài báo và công trình khoa học chuyên ngành.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua bảng hỏi điều tra trực tiếp du khách nội địa. Quy mô mẫu tối thiểu được tính theo công thức Taro Yamane (1967): $$n = \frac{N}{1 + N \cdot e^2}$$ Với độ tin cậy được chọn là 90% (mức sai số chấp nhận $e = 0,1$), tác giả đã phát và thu về mẫu khảo sát hợp lệ gồm $n = 188$ du khách nội địa thuộc nhiều lứa tuổi khác nhau trải nghiệm homestay tại huyện đảo.
• Phương pháp phân tích số liệu: Nhập liệu và tổng hợp trên Microsoft Excel; sử dụng phần mềm SPSS để chạy thống kê mô tả (Descriptive Statistics), kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (loại bỏ biến quan sát có tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3; thang đo đạt chuẩn khi Cronbach's Alpha $\ge 0,6$ đối với khái niệm mới và $\ge 0,7$ đối với thang đo chuẩn), cùng các kiểm định thống kê so sánh sự khác biệt trong đánh giá của các nhóm khách hàng.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của loại hình du lịch homestay

Chương này tổng quan lịch sử hình thành, khái niệm, đặc trưng, các điều kiện phát triển, vai trò kinh tế - xã hội - môi trường của homestay và bài học kinh nghiệm trong nước, quốc tế:

• Lịch sử và bản chất: Du lịch dựa vào cộng đồng khởi nguồn từ những năm 1970 từ hình thức du lịch làng bản và du lịch sinh thái. Tại Việt Nam, mô hình homestay bắt đầu được chú ý từ năm 1995 (chương trình Tàu Thanh niên Đông Nam Á cập cảng TP.HCM), phát triển dần qua các năm 1997, 2002 (đón khách tại các nhà cổ đường Trần Hưng Đạo, Quận 5, TP.HCM) và bùng nổ thành sản phẩm du lịch rộng khắp từ năm 2006. Khái niệm homestay gắn liền với khẩu hiệu "Open your home to the world and the world become your home" xuất hiện từ những năm 1980.
• Điều kiện và vai trò: Khóa luận xác lập 5 điều kiện tiên quyết để vận hành homestay: tài nguyên du lịch (trong đó tài nguyên nhân văn giữ vai trò thu hút cốt lõi), cơ sở hạ tầng - vật chất kỹ thuật (yêu cầu nhà dân sạch sẽ, thoáng mát, mái che chống thấm, đủ ánh sáng, vệ sinh sạch, có biện pháp chống muỗi), nguồn nhân lực bản địa, xúc tiến quảng bá và cơ chế chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Về vai trò, homestay đóng góp trực tiếp vào sinh kế, chuyển dịch lao động nông nghiệp sang dịch vụ, bảo tồn bản sắc và nâng cao nhận thức bảo vệ tài nguyên sinh thái theo quan điểm của Pirojnik.
• Kinh nghiệm thực tiễn:
  • Quốc tế: Kinh nghiệm quản lý, đào tạo và thành lập Hiệp hội Homestay tại Malaysia (mô hình điểm Desa Muni); chính sách kiểm soát chất lượng của Vùng Wallonie (Bỉ) với 3 điều kiện cấp biển hiệu, hỗ trợ tài chính tối đa 30% kinh phí và trích 30% thuế lưu trú phục vụ xúc tiến địa phương; các mô hình trải nghiệm tại dãy Himalayas (Ấn Độ), Nam Phi (Hazel’s Homestays), Thái Lan (làng Koh Pet), Grenada, Guatemala, Úc và bang Kerala (Ấn Độ).
  • Việt Nam: Mô hình phát triển theo cụm thôn bản gắn với quản lý cấp phép tại Sa Pa - Lào Cai (bản Tả Van Giáy của người Giáy, bản Dền của người Tày hình thành từ 1997); mô hình Mai Châu - Hòa Bình (bản Lác hình thành từ 1962–1963, chính thức phát triển từ 1994, giai đoạn 2001–2010 thu hút 62,8 tỷ đồng đầu tư, doanh thu năm 2010 tăng gấp 4,85 lần năm 2005, 15,19% lao động có bằng Trung cấp/Cao đẳng du lịch và 22,78% có chứng nhận bồi dưỡng); các điểm đến tại Quảng Ninh (làng chài Cửa Vạn), Quảng Bình (thôn Chày Lập, Bố Trạch - vốn tài trợ 97.000 USD năm 2009), Hội An và Đồng bằng sông Cửu Long (năm 2010 khách nghỉ đêm homestay tại Vĩnh Long chiếm trên 40% tổng khách quốc tế).

Chương 2: Thực trạng phát triển loại hình du lịch homestay ở huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hệ thống tài nguyên và phân tích thực trạng kinh doanh dịch vụ homestay tại huyện đảo:

• Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội: Huyện đảo Lý Sơn cách đất liền 15 hải lý về phía Đông Bắc tỉnh Quảng Ngãi. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết số 867/NQ-UBTVQH14 ngày 10/01/2020 (giải thể cấp xã An Bình, An Hải, An Vĩnh), huyện có diện tích tự nhiên 1.039,8 ha (chiếm 0,20% diện tích toàn tỉnh). Dân số toàn huyện theo thống kê đạt 20.344 người, mật độ trung bình rất cao với 2.042 người/km² (khu vực An Vĩnh cũ đạt 2.757 người/km², An Hải 1.635 người/km², An Bình 696 người/km²). Toàn huyện có 4.746 hộ gia đình (bình quân 4,3 người/hộ), trong đó 80% là hộ nông - lâm - ngư nghiệp. Kinh tế thủy sản có giá trị sản xuất cao gấp gần 5 lần nông nghiệp; nông nghiệp chuyên canh cây hành tỏi từ những năm 1960. Năm 2005 huyện có 559 cơ sở thương mại dịch vụ với 615 lao động, mức bán lẻ đạt xấp xỉ 61 tỷ đồng. Toàn huyện có 1 trường THPT (950 học sinh), 2 trường THCS, 4 trường tiểu học, 3 trường mầm non với 5.380 học sinh (tỷ lệ 1/3 dân số đi học), 6/9 trường đạt chuẩn quốc gia.
• Tài nguyên du lịch biển đảo:
  • Tự nhiên: Địa hình nguồn gốc núi lửa chiếm 70% diện tích với 5 ngọn núi hình bát úp (núi Thới Lới cao nhất 169m, Hòn Tai, Hòn Sỏi, núi Giếng Tiền, Hòn Vung). Tổng số giờ nắng đạt 2.430,3 giờ/năm. Đảo có hồ nước ngọt Thới Lới xây dựng năm 2012 và hệ thống lọc nước biển tại Đảo Bé. Hệ sinh thái biển có san hô đen quý và hơn 700 loài động thực vật, hiện còn 137 loài rong biển, 157 loài san hô, 7 loài cỏ biển, 40 loài da gai, 200 loài cá rạn và 96 loài giáp xác. Các thắng cảnh nổi tiếng gồm Cổng Tò Vò (vòm đá nham thạch cao khoảng 2,5m), Hang Câu Thạch Động (chân núi Thới Lới) và miệng núi lửa Giếng Tiền (nơi lấy đất đỏ bazan bón tỏi và đắp mộ gió).
  • Nhân văn và di tích: Lý Sơn có 01 lễ hội là di sản phi vật thể quốc gia (Đua thuyền tứ linh), 03 di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia (Đình làng An Hải xây năm 1815 thời Gia Long, công nhận năm 1997/2013; Âm Linh Tự xây dựng thế kỷ XVII thờ lính Hoàng Sa; Chùa Hang - Thiên Khổng Thạch Tự lập thời vua Lê Kính Tông, xếp hạng năm 1994) và 07 di tích cấp tỉnh (Nhà thờ Phạm Quang Ảnh, Nhà thờ Võ Văn Khiết, Lăng Chánh, Dinh bà Thiên Y-A-Na diện tích 150m², Dinh Tam Hòa, Lăng cá Ông Đông Hải, Nhà lưu niệm đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải diện tích 180m² với gần 200 tư liệu và hơn 100 hiện vật, cùng hệ thống nhà rường cổ 3 gian 2 chái đắp đất).
• Đánh giá thực trạng qua khảo sát mẫu ($n = 188$): Phân tích dữ liệu từ bảng hỏi du khách nội địa chỉ ra cơ cấu lựa chọn lưu trú, hình thức sinh hoạt và mức độ đánh giá theo thang đo Likert đối với 5 nhóm biến: Tài nguyên du lịch; Cơ sở hạ tầng và vật chất kỹ thuật; Nhân viên và cộng đồng địa phương; An toàn, an ninh và môi trường; Giá cả. Kết quả kiểm định thang đo cho thấy các biến quan sát đều đạt độ tin cậy phục vụ phân tích.

Chương 3: Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển loại hình du lịch homestay

Dựa trên định hướng phát triển du lịch của tỉnh Quảng Ngãi và huyện Lý Sơn (giai đoạn 2020, tầm nhìn 2025 về lượng khách và nhu cầu lao động), chương 3 đưa ra 6 nhóm giải pháp trọng tâm và 3 nhóm kiến nghị:

• Hệ thống giải pháp:
  1. Về tổ chức quản lý: Hoàn thiện quy hoạch không gian cụm homestay tại Đảo Lớn và Đảo Bé; thiết lập quy chuẩn thẩm định điều kiện cơ sở lưu trú và cấp phép minh bạch; kiểm soát niêm yết giá phòng.
  2. Về cơ sở vật chất kỹ thuật: Nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối, cải thiện hệ thống cấp điện - cấp nước ngọt; hỗ trợ các hộ gia đình cải tạo phòng nghỉ đảm bảo các tiêu chí vệ sinh, thông thoáng, ánh sáng tự nhiên và thiết bị chống muỗi.
  3. Bảo vệ tài nguyên môi trường: Tăng cường thu gom rác thải sinh hoạt, ngăn chặn hành vi vứt rác xuống biển, bảo tồn các bãi đá trầm tích núi lửa và rạn san hô, phục hồi cảnh quan sinh thái biển đảo.
  4. Quảng bá và xúc tiến du lịch: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tiếp thị trên nền tảng số và mạng xã hội; phát hành cẩm nang, ấn phẩm giới thiệu nếp sống văn hóa, ẩm thực và các homestay bản địa.
  5. Phát triển nguồn nhân lực: Tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ buồng, bàn, pha chế, chế biến ẩm thực truyền thống, kỹ năng giao tiếp và kiến thức ngoại ngữ cho chủ hộ và người lao động homestay.
  6. Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng: Xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng giữa các hộ dân; liên kết các hộ tạo chuỗi cung ứng dịch vụ trải nghiệm (nấu ăn, trồng trọt tỏi, đánh bắt hải sản cùng ngư dân).
• Kiến nghị thực thi: Kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi hỗ trợ nguồn vốn đầu tư hạ tầng khung và chính sách xúc tiến; kiến nghị UBND huyện Lý Sơn tăng cường kiểm tra giám sát an ninh trật tự, vệ sinh môi trường; kiến nghị các công ty lữ hành tích cực kết nối tour tuyến đưa khách trải nghiệm dịch vụ homestay tại huyện đảo.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hệ thống hóa và lượng hóa thực trạng hoạt động homestay tại huyện đảo Lý Sơn thông qua việc tổng hợp số liệu thứ cấp và dữ liệu khảo sát thực chứng từ 188 khách du lịch nội địa.

Nhóm nội dung	Dữ liệu và kết quả nghiên cứu cụ thể trong khóa luận
Đặc điểm địa bàn nghiên cứu	Diện tích tự nhiên 1.039,8 ha; dân số 20.344 người; mật độ 2.042 người/km²; 4.746 hộ (80% nông-lâm-ngư nghiệp); 70% địa hình nguồn gốc núi lửa; 2.430,3 giờ nắng/năm.
Hệ thống di sản, di tích	01 lễ hội quốc gia; 03 di tích quốc gia (Đình làng An Hải, Âm Linh Tự, Chùa Hang); 07 di tích cấp tỉnh (Nhà thờ Phạm Quang Ảnh, Nhà thờ Võ Văn Khiết, Lăng Chánh, Dinh Thiên Y-A-Na 150m², Dinh Tam Hòa, Lăng Đông Hải, Nhà lưu niệm Hoàng Sa 180m² với gần 200 tư liệu và >100 hiện vật).
Mô hình định lượng ($n=188$)	Đánh giá 5 nhân tố: Tài nguyên du lịch; Cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật; Nhân viên và cộng đồng; An toàn, an ninh và môi trường; Giá cả qua thang đo Likert và kiểm định Cronbach's Alpha.
Giải pháp đề xuất	6 nhóm giải pháp: Tổ chức quản lý, cơ sở vật chất kỹ thuật, bảo vệ tài nguyên môi trường, xúc tiến quảng bá, phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy cộng đồng tham gia.

Đóng góp của tác giả thể hiện qua việc làm rõ khoảng trống giữa tiềm năng tài nguyên du lịch phong phú của huyện đảo với thực trạng khai thác homestay còn mang tính tự phát; đồng thời đề xuất mô hình giải pháp gắn kết quyền lợi kinh tế của người dân với nghĩa vụ bảo tồn di sản văn hóa và hệ sinh thái biển đảo tiền tiêu.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận xác lập các hạn chế và định hướng phát triển nghiên cứu dựa trên phạm vi thực tế được công bố trong văn bản:

• Hạn chế về đối tượng khảo sát: Nghiên cứu chỉ tập trung khảo sát trên nhóm du khách nội địa sử dụng dịch vụ homestay trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 4 năm 2022; chưa thu thập và đánh giá được ý kiến của du khách quốc tế do hạn chế về thời gian và bối cảnh thực địa.
• Hạn chế về quy mô mẫu: Cỡ mẫu khảo sát dừng lại ở 188 quan sát, áp dụng mức sai số $e = 0,1$ theo công thức Taro Yamane.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi khảo sát đối với thị trường khách du lịch quốc tế; khảo sát sâu nhóm đối tượng là các chủ hộ kinh doanh homestay và cán bộ quản lý địa phương; đồng thời áp dụng các mô hình phân tích cấu trúc tuyến tính nâng cao để lượng hóa chi tiết mức độ tác động của từng nhân tố đến lòng trung thành và ý định quay trở lại của du khách đối với điểm đến Lý Sơn.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận mang lại giá trị tham khảo chuyên môn cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Du lịch, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, Quản trị khách sạn: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về phương pháp luận nghiên cứu du lịch cộng đồng, cách thức xây dựng bảng hỏi, xử lý thang đo Likert, kiểm định Cronbach's Alpha bằng phần mềm SPSS và khung lý thuyết về mô hình homestay trong nước và quốc tế.
• Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi: Cung cấp hệ thống dữ liệu điều tra thực trạng, thông tin chi tiết về hệ thống di tích, đặc điểm kinh tế - xã hội và bộ giải pháp quản lý cụm homestay gắn với bảo vệ môi trường biển đảo.
• Các hộ kinh doanh dịch vụ du lịch và doanh nghiệp lữ hành: Tham khảo các tiêu chuẩn tối thiểu về cơ sở vật chất kỹ thuật nhà dân, nhu cầu trải nghiệm của du khách nội địa để hoàn thiện sản phẩm lưu trú và xây dựng tour du lịch trải nghiệm văn hóa bản địa.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng công thức nào để xác định kích thước mẫu khảo sát và số lượng mẫu thực tế thu thập là bao nhiêu?
Tác giả sử dụng công thức tính kích thước mẫu của Taro Yamane (1967): $n = \frac{N}{1 + N \cdot e^2}$ với độ tin cậy 90%, mức độ sai lệch $e = 0,1$. Số lượng mẫu khảo sát thực tế thu thập hợp lệ là 188 du khách nội địa lưu trú tại các homestay ở huyện đảo Lý Sơn.

2. Mô hình nghiên cứu đề xuất trong khóa luận gồm những nhóm nhân tố nào tác động đến phát triển du lịch homestay Lý Sơn?
Mô hình nghiên cứu đề xuất tại Hình 1.1 bao gồm 5 nhóm nhân tố: (1) Tài nguyên du lịch; (2) Cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật của homestay; (3) Nhân viên và cộng đồng địa phương; (4) Vấn đề an toàn, an ninh trật tự và môi trường; (5) Giá cả.

3. Đặc điểm tự nhiên nổi bật của huyện đảo Lý Sơn được ghi nhận trong khóa luận gồm những dữ kiện gì?
Lý Sơn là huyện đảo rộng 1.039,8 ha, địa hình nguồn gốc núi lửa chiếm 70% diện tích với 5 ngọn núi hình bát úp (núi Thới Lới cao 169m, Hòn Tai, Hòn Sỏi, núi Giếng Tiền, Hòn Vung). Đảo có số giờ nắng trung bình 2.430,3 giờ/năm, nguồn nước ngọt hạn chế dựa vào hồ Thới Lới (xây dựng năm 2012) và hệ thống lọc nước biển tại Đảo Bé. Hệ sinh thái biển có san hô đen và hàng trăm loài thủy sinh vật.

4. Huyện đảo Lý Sơn sở hữu những di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia nào theo văn bản?
Huyện đảo Lý Sơn có 03 di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia được nêu trong văn bản: Đình làng An Hải (xây dựng năm 1815 thời Gia Long, xếp hạng di tích quốc gia năm 1997, công nhận di sản LSVH quốc gia năm 2013), Âm Linh Tự (xây dựng thế kỷ XVII thờ tự lính Hoàng Sa) và Chùa Hang (Thiên Khổng Thạch Tự, lập thời vua Lê Kính Tông, xếp hạng thắng cảnh quốc gia năm 1994).

5. Cơ sở vật chất kỹ thuật của nhà dân phục vụ homestay cần đáp ứng những tiêu chí tối thiểu nào theo tác giả?
Nhà dân phục vụ homestay cần đáp ứng 6 yêu cầu cơ bản: nơi lưu trú sạch sẽ, an toàn; đủ ánh sáng vào phòng; thông thoáng, không ẩm mốc, không có mùi; mái che chắc chắn và không thấm nước; có phòng tắm sạch sẽ với tiện nghi vệ sinh sẵn có; và có phương pháp chống muỗi.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Thị Trâm đã phản ánh toàn diện bức tranh lý luận và thực trạng phát triển loại hình du lịch homestay tại huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Thông qua việc phân tích dữ liệu thứ cấp kết hợp khảo sát thực chứng 188 du khách nội địa, công trình đã làm nổi bật tiềm năng tự nhiên - nhân văn độc đáo của huyện đảo song song với những điểm nghẽn về hạ tầng, vệ sinh môi trường và tính chuyên nghiệp của dịch vụ. Hệ thống 6 nhóm giải pháp và kiến nghị được xây dựng có tính ứng dụng thực tiễn, đóng góp định hướng phát triển du lịch homestay bền vững gắn liền với nâng cao sinh kế cộng đồng và bảo tồn tài nguyên biển đảo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SƠꀉ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA LOẠI HÌNH DU LỊCH HOMESTAY A. Lịch sử về sự hình thành của homestay Thuật ngữ du lịch dựa vào cộng đồng bắt nguồn từ hình thức du lịch làng bảng trong những năm 1970 và du khách có thể tham quan làng bản, tìm hiểu phong tục tập quán , cuộc sống, lễ hội và cũng có du khách muốn tham quan hệ sinh thái mà thường gọi là du lịch sinh thái. Thông thường các cuộc du lịch này sẽ được tổ chức tại các vùng rừng núi mang tính tự nhiên, hệ sinh thái đa dạng, có địa hình hiểm trở, nhiều núi cao vực sâu nhưng dân cư thưa thớt, điều kiện sinh hoạt, đi lại và hỗ trợ rất khó khăn, du khách cần sự giúp đỡ như dẫn đường, chỗ ở lại qua đêm, thức ăn. thì lúc đó khách du lịch cần sự hỗ trợ của người dân bản xứ - tiền đề phát triển du lịch dựa vào cộng đồng.

Ngày nay, du lịch cộng đồng đã và đang được chính phủ, tổ chức kinh tế xã hội của các quốc gia quan tâm và trở thành một lĩnh vực mới trong ngành công nghiệp du lịch. Tạo điều kiện cho người dân bản xứ có thu nhập từ việc cung cấp và phục vụ khách du lịch, kinh tế ở nơi đó ngày càng phát triển nên loại hình du lịch cộng đồng ngày càng được ưa chuộng trở nên phổ biến và có ý nghĩa không chỉ đối với khách du lịch, chính quyền địa phương mà ngay cả đối với cộng đồng. Nhưng không chỉ thế du lịch homestay còn góp phần phát triển du lịch theo hướng bền vững, góp phần bảo vệ tài nguyên du lịch và phát huy các giá trị văn hóa, lối sống của các dân tộc trên thế giới, tăng cường giao lưu văn hóa và sự hiểu biết giữa các cộng đồng. Chắc chắn khi chọn hình thức homestay, du khách sẽ không có thể có cảm giác tuyệt đối như khi nghỉ dưỡng tại các khách sạn, resort.

nhưng nó sẽ làm cho du khách có những trải niệm mới mẻ, không gia đình nào là giống gia đình nào mặc dù dù sinh sống trên một lãnh thổ. SVTT : Trần Thị Trâm Lớp: K52 QLLH1 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Lê Văn Hoài Trên thực tế, việc phát triển du lịch có sự tham gia của cộng đồng đã có một quá trình hình thành ở các nước du lịch phát triển như châu Âu, châu Mỹ. Mục đích khái niệm này đầu tiên do du khách đưa ra sau đó là các nhà quản lý tài nguyên thiên nhiên thấy rằng nêu không có khách du lịch thì người dân sống trong vùng tài nguyên đã dựa vào tài nguyên để mưu sinh, ý thức bảo vệ của họ sẽ không cao, nhưng khi có khách du lịch tham quan nhiều hơn thì ý thức của người dân sẽ được nâng cao lên do học có tiếp xúc được với những người khách có nhận thức tốt về giá trọ bảo tồn tài nguyên.

Ở Việt Nam, năm 1970, du lịch homestay dựa vào cộng đồng xuất phát từ du lịch làng bản xuất hiện và khách du lịch tham quan làng bản, tìm hiểu về phong tục tập quán, cuộc sống hoang dã, lễ hội, cũng có thể một vài khách du lịch muốn tham quan hệ sinh thái, núi non mà thường gọi là du lịch sinh thái. Thông thường các chuyến du lịch này khách du lịch cần có sự giúp đỡ như cần có người dẫn đường để khỏi bị lạc, cần nơi để nghỉ qua đêm, đồ ăn… Lúc đó, khách du lịch có sự hỗ trợ của người dân bản xứ - đây là tiền đề cho sự phát triển loại hình du lịch cộng đồng homestay. Đến năm 1995 du lịch homestay tại Việt Nam đã bắt đầu đuợc khá nhiều người chú ý kể từ khi có chương trình tàu Thanh niên Đông Nam Á, cập cảng lần đầu tiên ở TP. Năm 1997 du lịch homestay dần phát triển ở nước ta, trải qua hơn một thập kỷ phát triển du lịch homestay đã dần khẳng định được vị thế của mình trong ngành du lịch nước nhà cũng như du lịch quốc tế.

Năm 2002, Việt Nam đón các đoàn khách từ Nhật, Thái Lan và Mỹ du khách từ con tàu Thanh niên Đông Nam Á, và các ngôi nhà cổ gần 100 năm tuổi trên đường Trần Hưng Đạo, quận 5, TP.HCM là nơi được chọn là nơi đón khách du lịch. Và du khách lúc đấy đã có những cảm nhận rất khác biệt về đất nước, con người Việt Nam. SVTT : Trần Thị Trâm Lớp: K52 QLLH1 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Lê Văn Hoài Năm 2006 du lịch homestay tại Việt Nam bắt đầu trở thành một loại hình được đông đảo lượng khách du lịch tham gia và mang lại lợi ích kinh tế khá cao cho ngành du lịch nước nhà.

Khái niệm Trong từ điển tiếng Anh (Oxford), “homestay” chỉ người từ nơi khác, vùng khác đến ở tại nhà dân nơi mình đến, học tập, tìm hiểu văn hóa, lối sống của vùng đất mới. Thuật ngữ này xuất hiện đầu tiên trong lĩnh vực giáo dục khi việc hợp tác quốc tế về giáo dục trở nên cấp thiết và vấn đề du học trở nên phổ biến. Năm 1980, đã xuất hiện những slogan ấn tượng như: “Open your home to the world and the world become your home” - (Hãy mở cánh cửa nhà bạn ra với thế giới và thế giới sẽ trở thành ngôi nhà của bạn). Hoặc “Become part of my family” - (Hãy là thành viên của gia đình chúng tôi nhé).

Khái niệm du lịch homestay là một khái niệm mới. Không chỉ tại Việt Nam mà trên thế giới, khái niệm này vẫn đang trong quá trình tranh luận để đi đến thống nhất vì nó đã và đang được hiểu dưới nhiều góc độ khác nhau và nghiên cứu với nhiều tên gọi khác nhau như “du lịch nghỉ tại gia” hay “du lịch ở nhà dân”. Trong lĩnh vực du lịch, homestay không chỉ là một phương thức lưu trú mà đã phát triển thành một loại hình du lịch. Loại hình du lịch homestay nghĩa là mục đích chính trong chuyến đi của khách du lịch là được ở nhà dân bản địa để thông qua đó tìm hiểu, khám phá những nét văn hóa độc đáo, đặc sắc của địa phương.

Nhà dân không chỉ là cơ sở lưu trú mà trở thành một tài nguyên du lịch nhân văn hấp dẫn và độc đáo. Ở một số nước mà loại hình du lịch homestay tương đối phát triển như Ailen hay Thái Lan, khái niệm du lịch homestay được hiểu: “Là một loại hình du lịch cộng đồng, dành cho các đối tượng khách thích được trải nghiệm cuộc sống cùng với các hộ gia đình tại nhà của họ, nhằm tìm hiểu về cộng đồng và phong cách sống của người dân địa phương cũng như nâng cao hiểu biết về điều kiện tự nhiên và những nét độc sắc thông qua các hộ gia đình đó”. SVTT : Trần Thị Trâm Lớp: K52 QLLH1 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Lê Văn Hoài Ngoài ra, tại Việt Nam loại hình du lịch này cũng dần phát triển và đã có một số khái niệm của một số tác giả được đưa ra trên các tạp chí hay bài viết như: Theo tác giả Vũ Lê Minh: “Homestay là hình thức du lịch bền vững, quảng bá văn hóa, con người và cảnh đẹp một cách chân thật, rút ngắn khoảng cách giữa khách du lịch với cư dân bản địa.

Du lịch homestay đặc biệt phù hợp với quốc gia đa văn hóa như Việt Nam.” [12,tr87] Theo báo Quảng Nam: “Hiểu một cách bình dân thì homestay là hình thức du lịch nghỉ ngơi và sinh hoạt với cư dân bản địa ngay chính trong nhà của họ, hiểu rộng hơn, homestay là cách mà nhiều du khách lựa chọn để có cơ hội trải nghiệm cuộc sống, tìm hiểu văn hóa của từng vùng, từng miền một cách cặn kẽ nhất”. Các khái niệm trên tuy có những sự khác nhau về ngôn từ nhưng tất cả các khái niệm trên đều thống nhất về nội dung chung đó là: du lịch homestay là du lịch sống cùng với người dân, ở với người dân và sinh hoạt cùng với người dân, để có thể hiểu thêm về văn hóa bản địa nơi mà du khách đến thăm và loại hình này rất thích hợp cho người thích trải nghiệm cuộc sống, muốn hòa mình vào thiên nhiên và muốn thử thách mình trong một môi trường sống khác nơi ở thường xuyên của mình. Hay hiểu theo cách khác: Homestay là một kiểu tìm đến một vùng quê yên tĩnh, có không gian thoáng đãng, cảnh vật thiên nhiên thơ mộng để “xả độc” ra khỏi tâm hồn mà đời sống thành thị đã để lại. Du lịch homestay là để học yêu những điều bình thường, yêu những mảnh đất vô danh, nơi chưa bao giờ được vinh danh di sản kiến trúc hay kỳ quan thiên nhiên văn hóa.

SVTT : Trần Thị Trâm Lớp: K52 QLLH1 9 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Đặc điểm Du lịch homestay những năm trở lại đây đã khá phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có cả Việt Nam, nhận được đông đảo sự quan tâm của du khách và tạo điều kiện cho dân cư địa phương tham gia trực tiếp vào các hoạt động du lịch. Du lịch homestay phát triển dựa trên sự hấp dẫn của thiên nhiên và đặc biệt hơn là văn hoá bản địa. Loại hình du lịch homestay có những đặc điểm : Phương thức tổ chức loại hình hoạt động homestay là “ba cùng” : cùng ăn - cùng ở - cùng ngủ.

Đây là đặc trưng nổi bật nhất của loại hình du lịch này. Với homestay, khách du lịch sẽ được tự khám phá những nét đẹp còn giữ nguyên vẻ hoang sơ của thiên nhiên, tìm hiểu những nét văn hóa đặc sắc của văn hóa bản địa, cùng sống cùng sinh hoạt với người dân bản địa, tham gia các hoạt động của chính gia đình đó, được dạy cách nấu ăn, bắt cá, làm bánh., mỗi người sẽ phải vận động như những thành viên trong cùng một gia đình. Cách tiếp cận gần gũi nhất với văn hóa địa phương này giúp các thành viên có ý thức hơn trong việc bảo tồn và phát triển các giá trị văn hóa của dân tộc; trải nghiệm,sâu sắc hơn về cuộc sống. Là một phương thức hoạt động kinh doanh mà cộng đồng dân cư là người cung cấp chính các sản phẩm dịch vụ cho khách du lịch.

Khi đi du lịch homestau du khách sẽ được hoà mình vào cuộc sống của người dân bản địa với các dịch vụ di lịch được cung cấp bởi chính những người dân nơi đó. Du lịch homestay chia sẻ lợi ích lợi ích từ du lịch với cộng đồng địa phương đảm bảo sự phân chia công bằng cho các bên tham gia, đóng góp cho những nổ lực bảo tồn các giá trị tài nguyên và phát triển cộng đồng.