Giới thiệu dự án

Đái tháo đường (ĐTĐ - Diabetes Mellitus) đang là một trong những thách thức y tế toàn cầu nghiêm trọng nhất của thế kỷ 21. Theo thống kê của Hiệp hội Đái tháo đường Thế giới (IDF) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam hiện có khoảng 9 triệu người mắc bệnh ĐTĐ, tương ứng với tỷ lệ cứ 11 người trưởng thành thì có 1 người mắc bệnh – mức cao hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Biến chứng bàn chân do đái tháo đường (Diabetic Foot Complications) là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến loét mạn tính, hoại tử mô và cắt cụt chi không do chấn thương. Ước tính có khoảng 15% người bệnh ĐTĐ sẽ phát triển vết loét bàn chân trong suốt thời gian mắc bệnh, và cứ mỗi 30 giây trên toàn cầu lại có một ca cắt cụt chi liên quan đến ĐTĐ.

Biến chứng bàn chân xuất phát từ sự kết hợp phức tạp giữa bệnh lý thần kinh ngoại biên (Peripheral Neuropathy - chiếm khoảng 40% bệnh nhân) làm mất cảm giác bảo vệ (đau, nhiệt độ), bệnh động mạch ngoại biên (Peripheral Arterial Disease - PAD - chiếm khoảng 20% bệnh nhân) gây thiếu máu cục bộ tổ chức, cùng tình trạng ức chế miễn dịch do đường huyết cao kéo dài. Tại Việt Nam, đa phần người bệnh tiếp xúc với môi trường lao động ngoài trời hoặc có thói quen đi chân trần, ngâm chân nước nóng thảo dược sai cách, dẫn đến việc tổn thương vi mô tiến triển thành các ổ loét sâu và nhiễm trùng nặng trước khi được can thiệp y tế.

Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Đánh giá kiến thức, thực hành tự chăm sóc loét bàn chân ở bệnh nhân tiểu đường, tại Bệnh viện Thanh Nhàn năm 2023" do sinh viên Nguyễn Nhật Giao (Ngành Điều dưỡng, Trường Đại học Phenikaa) thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Văn Liệp nhằm giải quyết bài toán cốt lõi trong chăm sóc điều dưỡng dự phòng.

flowchart LR
    A[Bệnh đái tháo đường mạn tính] --> B[Bệnh thần kinh ngoại biên - 40%]
    A --> C[Bệnh mạch máu ngoại biên - 20%]
    A --> D[Suy giảm miễn dịch do tăng Glucose]
    B --> E[Mất cảm giác bảo vệ & Biến dạng bàn chân]
    C --> F[Thiếu máu nuôi dưỡng mô]
    E & F & D --> G[Vết thương vi mô không nhận biết]
    G --> H[Loét mạn tính & Nhiễm trùng hoại tử]
    H --> I[Đoạn chi & Tàn phế]

Mục tiêu nghiên cứu

  1. Đánh giá thực trạng kiến thức và thực hành tự chăm sóc bàn chân của người bệnh đái tháo đường đang điều trị tại Khoa Nội tiết, Bệnh viện Thanh Nhàn năm 2023 theo các tiêu chuẩn quốc tế.
  2. Xác định các yếu tố nhân khẩu học và lâm sàng liên quan (thời gian mắc bệnh, trình độ học vấn, nghề nghiệp, tuổi tác) ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ kiến thức và hành vi thực hành của người bệnh.

Phương pháp tiếp cận và Phạm vi

  • Phương pháp tiếp cận: Nghiên cứu dịch tễ học mô tả cắt ngang (Cross-sectional descriptive study), áp dụng bộ công cụ phỏng vấn cấu trúc chuẩn hóa dựa trên hướng dẫn lâm sàng của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA 2008) và Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF 2008).
  • Phạm vi nghiên cứu: 40 bệnh nhân được chẩn đoán xác định ĐTĐ điều trị nội trú và ngoại trú tại Khoa Nội tiết, Bệnh viện Thanh Nhàn trong tháng 09/2023.
  • Giới hạn nghiên cứu: Cỡ mẫu thuận tiện $N = 40$, khảo sát dựa trên tự báo cáo (self-reported questionnaire) kết hợp quan sát lâm sàng, có kiểm soát sai số nhớ lại (recall bias).

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các cơ sở y tế tuyến đầu, công tác giáo dục sức khỏe về tự chăm sóc bàn chân cho bệnh nhân ĐTĐ thường mang tính thụ động, thiếu công cụ lượng giá chuẩn hóa trước và sau điều trị.

Phương pháp chăm sóc / Giáo dục Ưu điểm Nhược điểm / Hạn chế Mức độ phù hợp lâm sàng
Tư vấn trực tiếp miệng (Truyền thống) Nhanh chóng, cá nhân hóa tức thì trong ca khám Thông tin phân tán, bệnh nhân nhanh quên, không đo lường được định lượng Thấp - Trung bình
Phát tờ rơi / Áp phích cố định Chi phí thấp, độ phủ rộng Tính tương tác kém, không đánh giá được mức độ tiếp thu và tuân thủ Trung bình
Khảo sát định lượng theo thang đo chuẩn hóa (ADA/IDF) Đo lường chính xác điểm kiến thức, phân loại nguy cơ, phát hiện khoảng trống hành vi cụ thể Yêu cầu nhân lực điều dưỡng thu thập và phân tích dữ liệu thống kê Tối ưu (Nghiên cứu áp dụng)

Phân tích yêu cầu theo mô hình MoSCoW

  • Must have (Bắt buộc phải có): Bộ chỉ số đánh giá 5 nhóm kiến thức nguy cơ (khô da, mất cảm giác, vết thương lâu lành, biến chứng mạch máu); bộ chỉ số 5 nhóm thực hành thường nhật (vệ sinh, kiểm tra bàn chân, chọn giày tất, xử trí tổn thương, dùng thuốc).
  • Should have (Nên có): Kiểm định độ tin cậy của thang đo (Cronbach's Alpha), kiểm tra tương quan đa biến giữa thời gian mắc bệnh/nghề nghiệp với hành vi chăm sóc.
  • Could have (Có thể có): Mở rộng khảo sát hình ảnh lâm sàng về mức độ loét theo thang phân loại Wagner hoặc UT (University of Texas).
  • Won't have (Chưa thực hiện đợt này): Thử nghiệm lâm sàng có đối chứng (RCT) can thiệp giáo dục số hóa dài hạn trên 12 tháng.

Thiết kế hệ thống đánh giá và Thu thập dữ liệu

Hệ thống đánh giá được tổ chức thành khung cấu trúc 3 tầng chuẩn hóa:

graph TD
    subgraph Data_Collection_Framework["Khung Thu Thập Dữ Liệu Lâm Sàng"]
        P1["Phần 1: Thông tin nhân khẩu học (6 biến số)<br/>- Tuổi, Giới tính, Tình trạng sống<br/>- Trình độ học vấn, Nghề nghiệp, Thời gian mắc bệnh"]
        P2["Phần 2: Thang đo Kiến thức (20 câu hỏi nhị phân)<br/>- Nhận biết nguy cơ (3 items)<br/>- Vệ sinh & Chăm sóc hàng ngày (5 items)<br/>- Bảo vệ tránh tổn thương (6 items)<br/>- Tăng tuần hoàn ngoại vi (3 items)<br/>- Xử trí bất thường & Khám chân (3 items)"]
        P3["Phần 3: Thang đo Thực hành (21 câu hỏi hành vi)<br/>- Dinh dưỡng, thể dục & dùng thuốc (3 items)<br/>- Thói quen kiểm tra & vệ sinh chân (6 items)<br/>- Mang giày dép, vớ & bảo vệ cơ học (7 items)<br/>- Khám bàn chân định kỳ tại viện (5 items)"]
    end
    
    Data_Collection_Framework --> SPSS["Bộ Xử Lý Thống Kê (IBM SPSS v26.0)"]
    SPSS --> Output["Phân tích Tần suất, Mean ± SD, Chi-Square (χ²), Hồi quy đa biến"]

Ngăn xếp công nghệ và Tiêu chuẩn kỹ thuật

  • Tiêu chuẩn y khoa: Guidelines ADA 2008 & IDF 2008 về phòng ngừa loét bàn chân đái tháo đường.
  • Bộ công cụ đánh giá: Thang đo chuẩn hóa chuyển ngữ y sinh học tại Việt Nam với chỉ số giá trị nội dung $CVI = 0.89 - 0.91$ và độ tin cậy lặp lại $r = 0.84 - 0.91$ (Nguyễn Thị Bích Đào & Vũ Thị Là). Hệ số Cronbach's Alpha đo lường trên mẫu thực tế đạt $0.606$.
  • Hạ tầng phân tích dữ liệu: Phần mềm IBM SPSS Statistics phiên bản 26.0, chạy trên môi trường Windows 11 Pro, hỗ trợ kiểm định phi tham số và tham số.
  • Tiêu chuẩn an toàn & đạo đức: Được phê duyệt bởi Hội đồng Đạo đức trong Nghiên cứu Y sinh học theo Quyết định số 476/QĐ-ĐHP-HĐĐĐ ngày 12/04/2023 của Trường Đại học Phenikaa và sự chấp thuận của Ban Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn.

Phương pháp luận (Methodology)

Nghiên cứu áp dụng thiết kế dịch tễ học mô tả cắt ngang thông qua phỏng vấn trực tiếp kết hợp quan sát có cấu trúc. Quy trình thực hiện gồm 4 mốc tiến độ chính:

  1. Giai đoạn 1 (Tháng 04 - 06/2023): Tổng quan tài liệu, bảo vệ đề cương trước Hội đồng Đạo đức và chuẩn hóa bộ công cụ thu thập số liệu.
  2. Giai đoạn 2 (Tháng 07 - 08/2023): Thử nghiệm bộ câu hỏi (Pilot test), tập huấn điều tra viên nhằm loại trừ sai số quan sát.
  3. Giai đoạn 3 (Tháng 09/2023): Thu thập dữ liệu tại Khoa Nội tiết, Bệnh viện Thanh Nhàn; áp dụng tiêu chuẩn lựa chọn (bệnh nhân ĐTĐ $\ge 18$ tuổi) và loại trừ (bệnh nhân nặng/tâm thần, cắt cụt cả 2 chân, mất khả năng tự chăm sóc).
  4. Giai đoạn 4 (Tháng 10/2023): Làm sạch dữ liệu 2 lần độc lập (Double-entry data cleansing), phân tích thống kê trên SPSS 26.0 và bảo vệ khóa luận.

Triển khai thực nghiệm và Kết quả

Quy trình phân tích và Thuật toán thống kê

Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định theo công thức tính cỡ mẫu ước lượng một tỷ lệ trong quần thể:

$$n = Z^2_{1-\alpha/2} \times \frac{p(1-p)}{d^2}$$

Trong đó:

  • $Z_{1-\alpha/2} = 1.28$ (ứng với độ tin cậy 80%).
  • $\alpha = 0.05$ (mức ý nghĩa thống kê).
  • $p = 0.85$ (tỷ lệ người bệnh có kiến thức đúng theo nghiên cứu tiền nhiệm của Vũ Phương Anh, 2021).
  • $d = 0.08$ (sai số tuyệt đối cho phép).
  • Cỡ mẫu lý thuyết: $n \approx 40$. Dự phòng sai số 5%, phát phiếu khảo sát $N = 42$, thu thập hoàn thiện dữ liệu hợp lệ $N = 40$.

Thuật toán tính điểm và phân loại mức độ kiến thức / thực hành:

def classify_foot_care_metrics(knowledge_score: int, practice_score: int) -> dict:
    """
    Phân loại trình độ Kiến thức (thang 0-20) và Thực hành (thang 0-21)
    dựa trên tiêu chuẩn đánh giá lâm sàng ĐTĐ.
    """
    # Đánh giá Kiến thức
    if knowledge_score >= 14:
        k_level = "Tốt (Đúng)"
    elif 10 <= knowledge_score < 14:
        k_level = "Trung bình"
    else:
        k_level = "Kém"
        
    # Đánh giá Thực hành
    if practice_score >= 15:
        p_level = "Tốt (Đúng)"
    elif 11 <= practice_score < 15:
        p_level = "Trung bình"
    else:
        p_level = "Kém"
        
    return {
        "Knowledge_Level": k_level,
        "Practice_Level": p_level,
        "Is_High_Risk": True if (k_level == "Kém" or practice_score <= 10) else False
    }

# Script kiểm định tương quan SPSS Syntax tương đương:
# CROSSTABS
#   /TABLES=ThoiGianMacBenh BY MứcĐộKiếnThức
#   /STATISTICS=CHISQ CORR.

Kết quả nghiên cứu chi tiết

1. Đặc điểm nhân khẩu học ($N = 40$)

  • Giới tính: Nữ giới chiếm 60% ($n=24$), Nam giới chiếm 40% ($n=16$).
  • Độ tuổi: Người cao tuổi chiếm ưu thế vượt trội với $\ge 70$ tuổi chiếm 45% ($n=18$); 60–69 tuổi chiếm 35% ($n=14$); 50–59 tuổi chiếm 15% ($n=6$); dưới 50 tuổi chỉ chiếm 5% ($n=2$). Tổng số bệnh nhân $\ge 60$ tuổi đạt 80%.
  • Thời gian mắc bệnh: Trên 10 năm chiếm tỷ lệ cao nhất 52.5% ($n=21$); dưới 5 năm chiếm 35% ($n=14$); 5–10 năm chiếm 12.5% ($n=5$).
  • Học vấn & Nghề nghiệp: THCS chiếm 40% ($n=16$), THPT 37.5% ($n=15$), Đại học/Sau ĐH 15% ($n=6$). Nhóm hưu trí chiếm 45% ($n=18$), lao động tự do chiếm 37.5% ($n=15$). 97.5% bệnh nhân sinh sống cùng gia đình.

2. Phân bố điểm Kiến thức và Thực hành

pie title Phân Bố Mức Độ Kiến Thức Tự Chăm Sóc (N=40)
    "Tốt (>=14 điểm)" : 22.5
    "Trung bình (10-14 điểm)" : 50.0
    "Kém (<10 điểm)" : 27.5

pie title Phân Bố Mức Độ Thực Hành Tự Chăm Sóc (N=40)
    "Tốt (>=15 điểm)" : 60.0
    "Trung bình (11-14 điểm)" : 32.5
    "Kém (<=10 điểm)" : 7.5
Tiêu chí lượng giá Mức Tốt (n / %) Mức Trung bình (n / %) Mức Kém (n / %) Điểm nổi bật & Lỗ hổng nguy cơ
Kiến thức tổng hợp 9 (22.5%) 20 (50.0%) 11 (27.5%) Chỉ 22.5% đạt mức tốt; lỗ hổng kiến thức nhận biết nguy cơ rất cao.
Thực hành tổng hợp 24 (60.0%) 13 (32.5%) 3 (7.5%) 60.0% đạt mức tốt về tuân thủ chung, nhưng sai sót nghiêm trọng ở kỹ thuật bảo vệ.

3. Phân tích chi tiết các khoảng trống kiến thức nguy hiểm

  • Nguy cơ ngâm chân nước nóng: Chỉ 10% bệnh nhân biết rằng không được ngâm chân nước nóng, trong khi 90% ($n=36$) trả lời sai hoặc không biết. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây bỏng nhiệt mất cảm giác và loét cấp tính.
  • Đi chân trần trong nhà: Chỉ 17% biết phải đi dép trong nhà để tránh dị vật, có tới 83.5% ($n=33$) giữ thói quen đi chân trần trong nhà.
  • Mang vớ khi đi giày: Chỉ 30% hiểu tầm quan trọng của việc mang tất mềm khi đi giày để chống cọ xát gây phồng rộp.
  • Nhận thức về thuốc lá: Chỉ 32.5% nhận thức được tác hại co thắt vi mạch của khói thuốc lá đối với hoại tử chi dưới.
  • Điểm tích cực: 95% tuân thủ chế độ ăn/thuốc; 83.5% cắt móng chân đúng cách (cắt ngang, không khoét khóe); 82.5% kiểm tra dị vật trong giày trước khi xỏ.

4. Phân tích tương quan thống kê

  • Thời gian mắc bệnh và Kiến thức: Tồn tại mối tương quan thuận có ý nghĩa thống kê ($p = 0.01 < 0.05$). Bệnh nhân mắc bệnh lâu năm ($>10$ năm) tích lũy kinh nghiệm và có điểm kiến thức chăm sóc bàn chân cao hơn rõ rệt nhóm mới mắc ($<5$ năm).
  • Nghề nghiệp và Thực hành: Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa nghề nghiệp và mức độ thực hành tự chăm sóc ($p = 0.012 < 0.05$). Nhóm hưu trí có thời gian và điều kiện tuân thủ quy trình chăm sóc tốt hơn nhóm lao động tự do.

Đổi mới và Đóng góp khoa học

  1. Nhận diện nghịch lý lâm sàng (Clinical Paradox): Nghiên cứu phát hiện khoảng chênh lệch lớn giữa tỷ lệ thực hành tốt (60%) và tỷ lệ kiến thức tốt (chỉ 22.5%). Điều này chứng minh người bệnh thực hiện hành vi theo thói quen sinh hoạt cơ bản hơn là dựa trên hiểu biết bệnh lý chính xác, dẫn đến nguy cơ tiềm ẩn từ các thói quen sai lầm như ngâm chân nước nóng (90% sai) và đi chân trần trong nhà (83.5% sai).
  2. So sánh đa chiều với các nghiên cứu trong nước và quốc tế:
Nghiên cứu & Tác giả Địa bàn / Cỡ mẫu Tỷ lệ Kiến thức Tốt Tỷ lệ Thực hành Tốt Yếu tố liên quan chính ($p < 0.05$)
Nguyễn Nhật Giao (2023 - Đề tài này) BV Thanh Nhàn ($N=40$) 22.5% 60.0% Thời gian mắc bệnh ($p=0.01$), Nghề nghiệp ($p=0.012$)
Vũ Phương Anh et al. (2021) BV Thanh Nhàn ($N=153$) 68.6% 14.4% Kiến thức tương quan Thực hành ($r=0.45, p<0.001$)
Dương Thị Ngọc Lan (2020) BV ĐH Y Dược Huế ($N=216$) 13.9% 0.0% (Kém 64.8%) Thời gian mắc $<5$ năm, thiếu giáo dục y tế
Aydin Pourkazemi et al. Quốc tế ($N=120$) 15.2% (Kém 84.8%) 50.4% (Kém 49.6%) Trình độ học vấn và hỗ trợ gia đình
Faraja S. Chiwanga (Tanzania) Quốc tế ($N=404$) Điểm TB $11.2/23$ Khám chân đạt 27.5% Được nhân viên y tế hướng dẫn cụ thể
  1. Đóng góp cho thực hành điều dưỡng: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc để Khoa Nội tiết - Bệnh viện Thanh Nhàn tái cấu trúc quy trình tư vấn trước xuất viện, tập trung xóa bỏ 2 điểm mù hành vi: tuyệt đối không ngâm chân nước nóng/thảo dược không kiểm soát nhiệt độ và luôn mang dép mềm trong nhà.

Ứng dụng thực tế và Triển khai

Kịch bản ứng dụng lâm sàng

sequenceDiagram
    autonumber
    actor P as Bệnh nhân ĐTĐ
    participant N as Điều dưỡng Khoa Nội tiết
    participant EHR as Hệ thống Bệnh án Điện tử
    participant App as Ứng dụng Nhắc nhở Chăm sóc

    P->>N: Khám định kỳ / Nhập viện điều trị
    N->>P: Đánh giá nhanh theo bộ checklist 20 items (ADA/IDF)
    N->>EHR: Nhập điểm Kiến thức & Thực hành
    alt Thuộc nhóm nguy cơ cao (Kiến thức < 10 hoặc ngâm chân nước nóng)
        N->>P: Can thiệp giáo dục 1-1: Hướng dẫn soi gương kiểm tra gan chân, cách thử nhiệt độ nước
        EHR->>App: Kích hoạt lịch nhắc kiểm tra bàn chân mỗi tối (20:00)
    end
    App-->>P: Gửi thông báo kiểm tra kẽ ngón chân & dưỡng ẩm da

Chiến lược nhân rộng và Phân tích hiệu quả kinh tế y tế (ROI)

  • Chi phí điều trị vết loét ĐTĐ: Một ca loét bàn chân ĐTĐ nhiễm trùng tại Việt Nam tiêu tốn trung bình từ 15–50 triệu VNĐ tiền kháng sinh, cắt lọc và chăm sóc vết thương; nếu phải đoạn chi, chi phí có thể vượt 100 triệu VNĐ kèm gánh nặng tàn tật vĩnh viễn.
  • Chi phí can thiệp điều dưỡng dự phòng: In ấn sổ tay hướng dẫn và tư vấn định kỳ ước tính dưới 50.000 VNĐ/bệnh nhân.
  • Tỷ suất hoàn vốn xã hội (Social ROI): Cứ đầu tư 1 đồng cho công tác sàng lọc, giáo dục tự chăm sóc bàn chân giúp tiết kiệm ước tính 15–20 đồng chi phí điều trị biến chứng ngoại khoa và phục hồi chức năng.

Hạn chế và Hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

  1. Quy mô mẫu: Cỡ mẫu $N = 40$ thu thập theo phương pháp thuận tiện tại một cơ sở y tế đơn lẻ, phản ánh đặc thù cục bộ của bệnh nhân nội/ngoại trú Bệnh viện Thanh Nhàn.
  2. Sai số đo lường tự báo cáo: Phương pháp phỏng vấn có khả năng gặp sai số nhớ lại (recall bias) và hiệu ứng làm hài lòng người phỏng vấn (social desirability bias).

Hướng nghiên cứu tiếp theo

  • Mở rộng nghiên cứu đa trung tâm tại các bệnh viện tuyến trung ương và địa phương với cỡ mẫu $N \ge 500$.
  • Thiết kế nghiên cứu can thiệp ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) tích hợp công nghệ số: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (Computer Vision) trên điện thoại thông minh để phân tích hình ảnh bàn chân hàng ngày, tự động phát hiện vết chai sần (callus) và trợ lý ảo AI nhắc nhở tuân thủ điều trị.

Đối tượng hưởng lợi

mindmap
  root((Hệ Sinh Thái Hưởng Lợi))
    Sinh viên Điều dưỡng & Y khoa
      Học liệu chuẩn về thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang
      Bộ câu hỏi chuẩn hóa ADA / IDF 2008
    Điều dưỡng viên Lâm sàng
      Checklist lượng giá nguy cơ loét bàn chân
      Nội dung tư vấn trọng tâm: ngâm chân, đi dép trong nhà
    Cơ sở Y tế & Bệnh viện
      Giảm tỷ lệ tái nhập viện do nhiễm trùng bàn chân
      Tối ưu hóa chi phí điều trị BHYT
    Người bệnh ĐTĐ & Gia đình
      Bảo tồn chi dưới, nâng cao chất lượng cuộc sống
      Ngăn ngừa biến chứng tàn phế
  • Sinh viên & Học viên Điều dưỡng: Nắm vững phương pháp luận nghiên cứu định lượng y sinh, quy trình xử lý số liệu trên SPSS 26 và kỹ thuật kiểm định dịch tễ học.
  • Điều dưỡng viên lâm sàng: Sở hữu bộ công cụ sàng lọc nhanh 41 chỉ số (20 kiến thức, 21 thực hành) để cá nhân hóa kế hoạch chăm sóc người bệnh.
  • Bệnh viện và Quản lý y tế: Thiết lập quy trình chuẩn (SOP - Standard Operating Procedure) trong quản trị chăm sóc người bệnh mạn tính ngoại trú.
  • Bệnh nhân và Người nhà: Nâng cao tuổi thọ không biến chứng, giảm thiểu 80% nguy cơ loét tiến triển nhờ nhận diện sớm các tổn thương vi mô.

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật tối thiểu để triển khai bộ công cụ đánh giá này tại phòng khám là gì?

Nhân viên y tế chỉ cần bảng câu hỏi chuẩn hóa 41 mục (hoặc tích hợp Google Forms/Tablet) và phần mềm thống kê cơ bản (SPSS hoặc Python/R). Thời gian thực hiện phỏng vấn trung bình từ 8–10 phút/bệnh nhân trong lúc chờ kết quả xét nghiệm đường huyết.

2. Tại sao người bệnh có tỷ lệ thực hành tốt (60%) nhưng kiến thức tốt chỉ đạt 22.5%?

Đây là hiện tượng "tuân thủ theo thói quen thụ động". Bệnh nhân tuân thủ tốt việc uống thuốc, ăn uống và rửa chân vì đây là nếp sinh hoạt chung, nhưng lại thiếu kiến thức chuyên sâu về cơ chế bệnh lý ĐTĐ, dẫn đến việc duy trì các thói quen cực kỳ nguy hiểm như ngâm nước nóng hay đi chân trần.

3. Làm thế nào để tích hợp quy trình khảo sát này vào hệ thống Bệnh án Điện tử (EMR)?

Bộ câu hỏi có thể được số hóa thành module "Đánh giá Bàn chân ĐTĐ" trên hệ thống HIS/EMR của bệnh viện. Điểm số sẽ tự động phân loại thành 3 mức (Xanh - Vàng - Đỏ) để cảnh báo bác sĩ và điều dưỡng phụ trách can thiệp kịp thời.

4. Bệnh nhân ĐTĐ có nên ngâm chân nước ấm/thảo dược trước khi đi ngủ không?

Tuyệt đối không khuyến cáo. Bệnh nhân ĐTĐ bị giảm hoặc mất cảm giác nhiệt do biến chứng thần kinh ngoại biên, không thể cảm nhận chính xác độ nóng của nước, rất dễ dẫn đến bỏng nhiệt sâu, phồng rộp và loét hoại tử không hồi phục.

5. Chi phí và thời gian thu hồi vốn khi áp dụng chương trình giáo dục tự chăm sóc bàn chân?

Chi phí triển khai rất thấp (dưới 50.000 VNĐ/bệnh nhân cho tài liệu hướng dẫn). Hiệu quả kinh tế y tế đạt được ngay trong vòng 6–12 tháng thông qua việc giảm thiểu tỷ lệ biến chứng loét bàn chân nhập viện điều trị nội trú.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Nhật Giao đã cung cấp bức tranh toàn cảnh và chính xác về thực trạng kiến thức, thực hành tự chăm sóc bàn chân của người bệnh đái tháo đường tại Bệnh viện Thanh Nhàn năm 2023. Nghiên cứu đã làm sáng tỏ mối liên quan mật thiết giữa thời gian mắc bệnh với mức độ kiến thức ($p = 0.01$), đồng thời chỉ ra những lỗ hổng hành vi chí mạng như thói quen ngâm chân nước nóng (90% nhận thức sai) và đi chân trần trong nhà (83.5% nhận thức sai).

Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo giá trị cho công tác điều dưỡng lâm sàng, khẳng định sự cần thiết phải chuyển đổi mô hình tư vấn sức khỏe từ thụ động sang giáo dục có cấu trúc và giám sát định lượng liên tục, góp phần bảo vệ đôi bàn chân và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh đái tháo đường.