Tìm hiểu về kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao tại công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC

Tìm hiểu quy trình kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao tại công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC, đánh giá hiệu quả và tính chính xác.

• Tác giả: Trần Thị Kim Phượng
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Phan Khánh Trang
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Đánh Giá Kiểm Toán Tài Sản Cố Định Và Chi Phí Khấu Hao Tại AAC
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Phạm vi thời gian
• 1.4.2. Phạm vi không gian
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.5.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.5.3. Phương pháp phân tích
• 1.6. Kết cấu đề tài
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH
• 2.1.1. Những vấn đề chung về Kiểm toán báo cáo tài chính
• 2.1.2. Khái niệm Kiểm toán báo cáo tài chính
• 2.1.3. Tổng quan về Tài sản cố định và khấu hao tài sản cố định
• 2.1.3.1. Khái niệm và các vấn đề chung liên quan đến Tài sản cố định
• 2.1.3.2. Đặc điểm
• 2.1.3.3. Xác định nguyên giá Tài sản cố định hữu hình
• 2.2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THỰC HIỆN KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ KẾ TOÁN AAC TẠI CÔNG TY TNHH XYZ
• 2.3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THỰC HIỆN KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ KẾ TOÁN AAC
• 3. PHẦN 3: KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 01: Bảng tổng hợp khấu hao TSCĐ (D742-1)
• Phụ lục 02: Sai sót cần điều chỉnh
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• CÁC KÝ HIỆU KIỂM TOÁN QUY ƯỚC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về đánh giá kiểm toán tài sản cố định tại AAC

Đánh giá kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao là một phần quan trọng trong quy trình kiểm toán tài chính tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC. Tài sản cố định đóng vai trò chủ chốt trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Việc kiểm toán chính xác các khoản mục này không chỉ giúp đảm bảo tính trung thực của báo cáo tài chính mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý tài sản hiệu quả.

1.1. Khái niệm và vai trò của tài sản cố định

Tài sản cố định là những tài sản có giá trị lớn, sử dụng lâu dài trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Chúng bao gồm tài sản hữu hình và vô hình, có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

1.2. Chi phí khấu hao và ảnh hưởng đến báo cáo tài chính

Chi phí khấu hao là khoản chi phí phân bổ cho tài sản cố định trong suốt thời gian sử dụng. Việc tính toán chính xác chi phí khấu hao giúp doanh nghiệp phản ánh đúng giá trị tài sản và lợi nhuận thực tế.

II. Những thách thức trong kiểm toán tài sản cố định tại AAC

Trong quá trình kiểm toán tài sản cố định, Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến tính chính xác và độ tin cậy của báo cáo kiểm toán.

2.1. Khó khăn trong việc xác định nguyên giá tài sản cố định

Việc xác định nguyên giá tài sản cố định có thể gặp khó khăn do thiếu thông tin hoặc sai sót trong quá trình ghi chép. Điều này có thể dẫn đến việc báo cáo tài chính không phản ánh đúng giá trị thực tế của tài sản.

2.2. Rủi ro trong việc tính toán chi phí khấu hao

Rủi ro trong việc tính toán chi phí khấu hao có thể phát sinh từ việc áp dụng sai phương pháp hoặc không cập nhật kịp thời các thay đổi trong quy định kế toán. Điều này có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận và báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

III. Phương pháp kiểm toán tài sản cố định hiệu quả tại AAC

Để đảm bảo tính chính xác trong kiểm toán tài sản cố định, AAC áp dụng nhiều phương pháp kiểm toán khác nhau. Những phương pháp này giúp kiểm tra và xác nhận tính hợp lý của các khoản mục tài sản cố định và chi phí khấu hao.

3.1. Quy trình kiểm toán tài sản cố định

Quy trình kiểm toán tài sản cố định bao gồm các bước chuẩn bị, thực hiện và hoàn thành kiểm toán. Mỗi bước đều cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo tính chính xác của báo cáo kiểm toán.

3.2. Các công cụ hỗ trợ trong kiểm toán

AAC sử dụng nhiều công cụ hỗ trợ trong quá trình kiểm toán, bao gồm phần mềm kế toán và các bảng biểu phân tích. Những công cụ này giúp tăng cường độ chính xác và hiệu quả trong công tác kiểm toán.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kiểm toán tài sản cố định tại AAC

Kiểm toán tài sản cố định không chỉ giúp đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý tài sản hiệu quả. Các ứng dụng thực tiễn từ kiểm toán tài sản cố định tại AAC đã mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp.

4.1. Cải thiện quy trình quản lý tài sản

Thông qua kiểm toán, AAC đã giúp doanh nghiệp nhận diện và khắc phục những điểm yếu trong quy trình quản lý tài sản. Điều này giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản cố định.

4.2. Tăng cường độ tin cậy của báo cáo tài chính

Kiểm toán tài sản cố định giúp tăng cường độ tin cậy của báo cáo tài chính, từ đó tạo niềm tin cho các nhà đầu tư và đối tác kinh doanh.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kiểm toán tài sản cố định tại AAC

Kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao tại AAC đã đạt được nhiều thành công. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cơ hội để cải thiện và phát triển hơn nữa trong tương lai.

5.1. Đánh giá tổng quan về công tác kiểm toán

Công tác kiểm toán tài sản cố định tại AAC đã được thực hiện một cách chuyên nghiệp và hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng báo cáo tài chính.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

AAC sẽ tiếp tục cải tiến quy trình kiểm toán và áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong công tác kiểm toán tài sản cố định.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Báo cáo tài chính là nguồn thông tin kinh tế quan trọng phục vụ cho việc ra quyết định của các nhà quản lý, nhà đầu tư, ngân hàng và các bên liên quan. Trong môi trường cạnh tranh gay gắt của nền kinh tế thị trường, tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính trở thành yếu tố quyết định lòng tin của thị trường. Khoản mục tài sản cố định (TSCĐ) và chi phí khấu hao TSCĐ đóng vai trò nền tảng trong quá trình sản xuất kinh doanh, đặc biệt tại các doanh nghiệp thuộc ngành sản xuất, nơi giá trị TSCĐ thường chiếm tỷ trọng áp đảo trên Bảng cân đối kế toán. Việc ghi nhận sai nguyên giá, trích khấu hao không chính xác hay phân loại sai chi phí sửa chữa, nâng cấp sẽ làm sai lệch nghiêm trọng các chỉ tiêu tài chính trọng yếu như giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và lợi nhuận trước thuế. Xuất phát từ yêu cầu bảo đảm độ tin cậy của thông tin tài chính và qua thời gian thực tập tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu về thực trạng kiểm toán khoản mục này.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể qua ba nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa lý luận cơ bản về kế toán, kiểm soát nội bộ và quy trình kiểm toán khoản mục tài sản cố định và chi phí khấu hao trong kiểm toán báo cáo tài chính.
2. Tìm hiểu và phân tích thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục tài sản cố định và chi phí khấu hao do Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện tại khách hàng thực tế là Công ty TNHH XYZ.
3. Đưa ra các nhận xét, đánh giá về ưu điểm, hạn chế trong quy trình kiểm toán của công ty, từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác kiểm toán khoản mục tài sản cố định và chi phí khấu hao tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là toàn bộ quy trình kiểm toán khoản mục tài sản cố định và chi phí khấu hao do Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC áp dụng trong thực tế cuộc kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty TNHH XYZ.

Phạm vi nghiên cứu được xác định rõ ràng:

• Phạm vi thời gian: Đề tài tập trung khai thác số liệu trên hồ sơ kiểm toán báo cáo tài chính cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2018 của Công ty TNHH XYZ. Cuộc kiểm toán thực địa được nhóm kiểm toán AAC tiến hành từ ngày 09/01/2019 đến ngày 13/01/2019.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thông qua hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính của Công ty TNHH XYZ (doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử hoạt động tại Khu công nghiệp Hòa Khánh, quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng). Do đơn vị khách hàng chỉ sở hữu và phát sinh nghiệp vụ liên quan đến tài sản cố định hữu hình, đề tài giới hạn phạm vi nghiên cứu vào kiểm toán tài sản cố định hữu hình; không đi sâu vào tài sản cố định vô hình, tài sản cố định thuê tài chính hay tài sản cố định thuê hoạt động.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật, chuẩn mực nghề nghiệp và giáo trình chuyên ngành:

• Khái niệm và mục tiêu kiểm toán báo cáo tài chính: Trích dẫn theo quan điểm của Arens và James K. Loebbecke, Liên đoàn Kế toán Quốc tế (IFAC), Chuẩn mực kiểm toán Vương quốc Anh và quy định pháp lý tại Điều 5, Chương 1, Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12.
• Chuẩn mực kế toán và chế độ quản lý tài chính: Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03 (VAS 03) về TSCĐ hữu hình (ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001); Thông tư số 45/2013/TT-BTC ngày 25/04/2013 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ (xác lập tiêu chuẩn nhận biết TSCĐ từ 30 triệu đồng trở lên và 3 phương pháp trích khấu hao gồm đường thẳng, số dư giảm dần có điều chỉnh, số lượng/khối lượng sản phẩm); Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn nguyên tắc ghi nhận nguyên giá (Điều 35) và hạch toán Tài khoản 211 (6 tiểu khoản cấp 2) cùng Tài khoản 214; khung pháp lý áp dụng tại đơn vị khách hàng theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC sửa đổi theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam: VSA 310 về hiểu biết tình hình kinh doanh; VSA 315 về xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu; VSA 520 về thủ tục phân tích.
• Khung lý thuyết kiểm soát nội bộ và thủ tục kiểm toán: Dựa trên giáo trình kiểm toán của TS. Vũ Huy Đức và ThS. Võ Anh Dũng (2009, NXB Lao động và Xã hội). Khóa luận tổng hợp 6 mục tiêu kiểm toán cơ sở dẫn liệu đối với khoản mục tài sản cố định gồm: Tính hiện hữu, Tính đầy đủ, Quyền và nghĩa vụ, Đánh giá và phân bổ, Trình bày và công bố, Tính chính xác.

Phương pháp nghiên cứu thực tế gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập tài liệu lưu trữ hồ sơ kiểm toán năm trước của AAC; hệ thống chứng từ kế toán năm 2018 của Công ty TNHH XYZ (bảng kê chứng từ, sổ chi tiết TK 211, TK 214, tài khoản chi phí, bảng tính khấu hao, biên bản kiểm kê tài sản, hợp đồng kinh tế mua sắm và thanh lý, biên bản nghiệm thu và quyết toán xây dựng cơ bản hoàn thành); phỏng vấn trực tiếp các kiểm toán viên phụ trách hợp đồng và kiểm toán viên trực tiếp kiểm toán phần hành TSCĐ tại khách hàng XYZ.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Tổng hợp, tính toán lại các chỉ tiêu tài chính; đối chiếu số liệu giữa sổ chi tiết, sổ cái và Bảng cân đối phát sinh; sử dụng kỹ thuật phân tích xu hướng biến động và tỷ suất để nhận diện các sai lệch kế toán, từ đó đưa ra bằng chứng kiểm toán độc lập.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm toán tài sản cố định và khấu hao tài sản cố định trong kiểm toán báo cáo tài chính

Chương này tổng kết toàn diện lý luận về kế toán, kiểm soát nội bộ và kiểm toán tài sản cố định:

• Khái quát về kiểm toán báo cáo tài chính: Mục tiêu xác nhận tính trung thực, hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu; phân định rõ đối tượng kiểm toán gồm Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Thuyết minh báo cáo tài chính.
• Kế toán TSCĐ và trích khấu hao: Phân tích 4 tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình theo VAS 03; hướng dẫn cách xác định nguyên giá trong các trường hợp mua sắm, tự xây dựng, giao thầu hoàn thành, trao đổi hoặc nhận điều chuyển; phân tích nguyên tắc trích khấu hao bắt đầu từ ngày tăng/giảm tài sản và cơ chế vận hành của 3 phương pháp trích khấu hao theo Thông tư 45/2013/TT-BTC.
• Kiểm soát nội bộ (KSNB) đối với chu trình TSCĐ: Phân tích chi tiết các chốt kiểm soát thiết yếu gồm nguyên tắc phân chia trách nhiệm (giữa người phê chuẩn, người bảo quản và người ghi sổ), công tác lập kế hoạch - dự toán ngân sách mua sắm, hệ thống sổ và thẻ chi tiết TSCĐ, thủ tục xét duyệt thanh lý/nhượng bán thông qua hội đồng thanh lý, quy định ranh giới giữa chi phí vốn hóa và chi phí thời kỳ, chế độ kiểm kê định kỳ và các biện pháp bảo vệ vật chất.
• Quy trình kiểm toán TSCĐ và chi phí khấu hao: Trình bày chi tiết 3 giai đoạn theo thông lệ: Chuẩn bị kiểm toán (tìm hiểu khách hàng, xác định mức trọng yếu tổng thể và mức trọng yếu thực hiện, thiết kế chương trình kiểm toán); Thực hiện kiểm toán (thử nghiệm kiểm soát đánh giá rủi ro kiểm soát, thử nghiệm cơ bản gồm thủ tục phân tích các tỷ số và thử nghiệm chi tiết số dư/nghiệp vụ như đối chiếu số dư đầu kỳ, kiểm tra chứng từ tăng giảm, chứng kiến kiểm kê, xác minh quyền sở hữu, kiểm tra tính toán khấu hao); Hoàn thành kiểm toán (soát xét sự kiện phát sinh sau ngày khóa sổ, đánh giá tổng hợp sai sót để lập Báo cáo kiểm toán và Thư quản lý).

Chương 2: Thực trạng công tác thực hiện kiểm toán tài sản cố định và khấu hao tài sản cố định tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC tại Công ty TNHH XYZ

Chương 2 mô tả chi tiết hồ sơ kiểm toán thực tế:

• Khái quát về đơn vị kiểm toán: Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC tiền thân trực thuộc Bộ Tài chính, thành lập từ năm 1993, tái cơ cấu năm 1995; là thành viên của PrimeGlobal (mạng lưới kiểm toán quốc tế có trụ sở chính tại Hoa Kỳ với hơn 300 thành viên tại 90 quốc gia). AAC sở hữu quy mô hơn 150 nhân viên chuyên nghiệp, có trụ sở chính tại Đà Nẵng cùng hai chi nhánh tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
• Khách hàng kiểm toán: Công ty TNHH XYZ thành lập ngày 01/07/2013 theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0401545297 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Đà Nẵng cấp, hoạt động chính thức từ 01/10/2013 tại Khu công nghiệp Hòa Khánh, chuyên sản xuất linh kiện điện tử. Doanh nghiệp áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ, tính khấu hao theo phương pháp đường thẳng. Nhóm kiểm toán gồm 06 thành viên thuộc Phòng BCTC II của AAC, thực hiện kiểm toán trong 04 ngày (09/01/2019 - 13/01/2019).
• Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán:
  • Đánh giá chấp nhận khách hàng: XYZ là khách hàng cũ, rủi ro hợp đồng được AAC đánh giá ở mức trung bình.
  • Xác định mức trọng yếu (Giấy tờ làm việc A710): AAC lựa chọn chỉ tiêu Doanh thu bán hàng trước kiểm toán làm tiêu chí định lượng vì phản ánh quy mô và kết quả hoạt động được Ban Giám đốc quan tâm. Tỷ lệ ước tính được áp dụng là 2,0%. Mức trọng yếu thực hiện được ấn định ở tỷ lệ 50% mức trọng yếu tổng thể do bộ phận kế toán của khách hàng chỉ có 01 nhân sự phụ trách khối lượng công việc lớn, tiềm ẩn rủi ro sai sót kế toán cao. Ngưỡng sai sót không đáng kể được xác định bằng 4% mức trọng yếu thực hiện.
  • Đánh giá KSNB cấp độ toàn doanh nghiệp (Giấy tờ làm việc A600): Thực hiện đánh giá 3 cấu phần (Môi trường kiểm soát, Quy trình đánh giá rủi ro, Giám sát các kiểm soát). Kết quả khảo sát nhận diện điểm yếu tại môi trường kiểm soát: doanh nghiệp chưa xây dựng văn bản quy định về giá trị đạo đức, không có cơ chế giám sát tuân thủ đạo đức nghề nghiệp và chưa có quy định xử lý các vi phạm này.
• Giai đoạn thực hiện kiểm toán:
  • Khoản mục TSCĐ được đánh giá là trọng yếu, có rủi ro tiềm tàng ở mức trung bình. Do đó, kiểm toán viên quyết định kiểm tra 100% chứng từ, sổ sách phát sinh liên quan đến TSCĐ.
  • Kiểm toán viên thực hiện kiểm tra biến động tăng TSCĐ hữu hình trong năm (nghiệp vụ nghiệm thu công trình xây dựng cơ bản hoàn thành đưa vào sử dụng), đối chiếu hồ sơ quyết toán và chứng từ thanh toán.
  • Vận dụng các giấy làm việc kỹ thuật: Bảng kiểm tra chính sách kế toán (Bảng 2.4), Bảng đối chiếu số dư sổ cái và bảng cân đối phát sinh (Bảng 2.5), Bảng phân tích biến động TSCĐ (Bảng 2.6), Bảng đối chiếu thời gian khấu hao theo khung Thông tư 45 (Bảng 2.7), Bảng kiểm tra biến động bất thường và bút toán lạ (Bảng 2.10), Phiếu kiểm kê thực tế tài sản (Bảng 2.11) và Bảng tính toán lại mức khấu hao (Bảng 2.12).
• Giai đoạn hoàn thành kiểm toán: Kiểm toán viên tổng hợp kết quả kiểm tra chi tiết, rà soát các sự kiện sau ngày kết thúc kỳ kế toán, lập bảng tổng hợp khấu hao TSCĐ (mã giấy làm việc D742-1) và lập bảng tổng hợp các sai sót cần điều chỉnh trình cấp soát xét phê duyệt trước khi phát hành báo cáo.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác thực hiện kiểm toán tài sản cố định và khấu hao tài sản cố định tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC

Chương 3 tổng kết các mặt đạt được cùng các điểm hạn chế tại AAC, tập trung vào 4 nhóm vấn đề:

• Đánh giá ưu điểm: AAC đã thiết lập quy trình kiểm toán chặt chẽ từ khâu tiền kế hoạch đến kết thúc; việc phân bổ mức trọng yếu và ngưỡng sai sót rõ ràng theo biểu mẫu chuẩn; kiểm toán viên tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực nghề nghiệp.
• Nhược điểm và hạn chế:
  • Chương trình kiểm toán TSCĐ: Biểu mẫu kiểm tra còn mang tính dàn trải chung cho các loại tài sản, chưa có chương trình thiết kế riêng biệt cho nhóm TSCĐ chuyên dụng ngành linh kiện điện tử.
  • Thành viên nhóm kiểm toán: Thời gian phân bổ cho cuộc kiểm toán thực địa tương đối ngắn (04 ngày), nhân sự phân công kiểm tra phần hành TSCĐ phần lớn là trợ lý kiểm toán trẻ, kinh nghiệm thực tiễn về kỹ thuật máy móc còn hạn chế.
  • Khảo sát hệ thống KSNB: Mới chỉ dừng lại ở việc đánh giá KSNB cấp toàn doanh nghiệp qua bảng câu hỏi đóng; chưa đào sâu thử nghiệm kiểm soát chi tiết cho chu trình mua sắm, sửa chữa và bàn giao TSCĐ.
  • Vận dụng thủ tục phân tích: Kiểm toán viên chủ yếu so sánh số học giữa hai niên độ; chưa khai thác triệt để các tỷ suất tài chính phân tích năng lực tạo doanh thu hay tỷ lệ chi phí bảo trì trên doanh thu thuần.
• Các giải pháp hoàn thiện: Tác giả đề xuất AAC cần chuẩn hóa chương trình kiểm toán đặc thù cho các doanh nghiệp sản xuất phần cứng/điện tử; nâng cao năng lực chuyên môn và đào tạo kỹ năng thực tế cho trợ lý kiểm toán; mở rộng khảo sát KSNB chuyên biệt cho chu kỳ tài sản cố định; tăng cường vận dụng thủ tục phân tích phân tích tỷ suất và dự báo khấu hao độc lập để nâng cao chất lượng bằng chứng kiểm toán.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã trích xuất và lượng hóa đầy đủ các số liệu kiểm toán thực tế tại Công ty TNHH XYZ:

Chỉ tiêu xác định mức trọng yếu (Giấy làm việc A710)	Năm kiểm toán 2018 (VND)	Năm trước 2017 (VND)
Tiêu chí định lượng lựa chọn (Doanh thu bán hàng)	64.762.976.337	-
Tỷ lệ áp dụng ước tính mức trọng yếu	2,0%	-
Mức trọng yếu tổng thể (PM)	1.295.259.527	1.091.220.799
Tỷ lệ xác định mức trọng yếu thực hiện	50,0%	50,0%
Mức trọng yếu thực hiện (MP)	647.629.763	545.610.400
Ngưỡng sai sót không đáng kể / có thể bỏ qua (4% MP)	25.905.191	21.824.416

Các kết quả và phát hiện chính:

• Làm rõ phương pháp luận của AAC khi xác định mức trọng yếu thực hiện (MP) ở mức 50% (cận dưới của khoảng biên độ 50% - 75% theo quy định công ty), xuất phát từ thực trạng phòng kế toán của Công ty TNHH XYZ chỉ có duy nhất 01 nhân sự phụ trách toàn bộ các phần hành kế toán, dẫn tới rủi ro sai sót phát sinh ở mức cao.
• Kiểm tra toàn diện 100% hồ sơ tăng tài sản cố định hữu hình do xây dựng cơ bản hoàn thành bàn giao trong năm 2018; xác lập sự phù hợp của thời gian trích khấu hao tài sản tại đơn vị theo đúng khung thời gian của Thông tư 45/2013/TT-BTC.
• Chỉ ra các thiếu sót trong hệ thống kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp khách hàng thông qua Giấy làm việc A600, cụ thể là sự vắng mặt của các văn bản quy chuẩn đạo đức và cơ chế kiểm soát kỷ luật nội bộ.
• Đóng góp khoa học của đề tài: Khóa luận không dừng lại ở việc tổng thuật lý thuyết sách vở mà đã đối chiếu, minh họa trực tiếp quy trình kiểm toán bằng hệ thống giấy tờ làm việc thực tế tại một công ty kiểm toán độc lập uy tín (AAC), gắn kết chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VSA 310, VSA 315, VSA 520) với thực tiễn kiểm toán khoản mục tài sản cố định tại doanh nghiệp FDI/sản xuất linh kiện điện tử.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu thực tế:

• Phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn trong một khách hàng đơn lẻ (Công ty TNHH XYZ) với đặc thù sản xuất linh kiện điện tử, chưa bao quát được các loại hình doanh nghiệp thuộc các ngành nghề khác có chu kỳ đầu tư TSCĐ phức tạp hơn.
• Về mặt nội dung chuyên môn, nghiên cứu mới chỉ tập trung vào tài sản cố định hữu hình; các khoản mục có tính phức tạp cao về mặt kế toán và rủi ro định giá như tài sản cố định vô hình, tài sản cố định thuê tài chính, chi phí tháo dỡ hoàn trả mặt bằng hay bất động sản đầu tư chưa thuộc phạm vi khảo sát của đề tài.
• Thời gian kiểm toán thực địa tại khách hàng ngắn (04 ngày) cùng sự hạn chế trong quyền tiếp cận thông tin bảo mật hồ sơ khách hàng khiến việc quan sát toàn bộ chu trình kiểm soát nội bộ xuyên suốt cả năm tài chính chưa thực sự sâu sắc.

Hướng mở rộng cho các nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng khảo sát quy trình kiểm toán khoản mục tài sản cố định trên nhóm khách hàng thuộc nhiều loại hình doanh nghiệp khác nhau (doanh nghiệp xây lắp, doanh nghiệp logistics, đơn vị có vốn nhà nước).
• Đi sâu nghiên cứu quy trình kiểm toán đối với tài sản cố định vô hình và tài sản cố định thuê tài chính, đặc biệt là kỹ thuật kiểm tra suy giảm giá trị tài sản và định giá giá trị hợp lý.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp góc nhìn thực tế về cách tổ chức hồ sơ kiểm toán, phương pháp lập và lưu trữ giấy tờ làm việc chuẩn mực (hệ thống mã hóa A600, A710, D742) tại một công ty kiểm toán độc lập thành viên mạng lưới quốc tế.
• Trợ lý kiểm toán và kiểm toán viên mới vào nghề: Tài liệu tham khảo cụ thể về cách tính toán mức trọng yếu (PM, MP, sai sót có thể bỏ qua), các câu hỏi khảo sát KSNB cấp độ doanh nghiệp và các thủ tục kiểm tra chi tiết bảng tính khấu hao, hồ sơ tăng TSCĐ từ xây dựng cơ bản.
• Người làm đề tài nghiên cứu tương tự: Bản mô tả hệ thống hóa đầy đủ cơ sở pháp lý kế toán - kiểm toán TSCĐ hiện hành tại Việt Nam (VAS 03, Thông tư 45/2013/TT-BTC, Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 133/2016/TT-BTC) cùng quy trình phân tích số liệu đối ứng tài khoản.

Câu hỏi thường gặp

Mức trọng yếu tổng thể và mức trọng yếu thực hiện trong cuộc kiểm toán năm 2018 tại Công ty TNHH XYZ được xác định là bao nhiêu?

Theo giấy tờ làm việc A710 của AAC, mức trọng yếu tổng thể (PM) được xác định là 1.295.259.527 VND, dựa trên tiêu chí Doanh thu bán hàng trước kiểm toán là 64.762.976.337 VND với tỷ lệ 2,0%. Mức trọng yếu thực hiện (MP) được xác định bằng 50% mức trọng yếu tổng thể, tương đương 647.629.763 VND. Ngưỡng sai sót không đáng kể (có thể bỏ qua) là 25.905.191 VND (tương đương 4% mức trọng yếu thực hiện).

Tại sao AAC lựa chọn tỷ lệ xác định mức trọng yếu thực hiện ở mức 50% thay vì tỷ lệ cao hơn?

Theo quy định kiểm toán của AAC, mức trọng yếu thực hiện dao động từ 50% đến 75% mức trọng yếu tổng thể. Nhóm kiểm toán quyết định chọn mức 50% (mức thận trọng nhất) do đánh giá rủi ro sai sót của khách hàng ở mức cao, xuất phát từ việc bộ phận kế toán của Công ty TNHH XYZ chỉ có duy nhất 01 nhân sự đảm nhiệm toàn bộ khối lượng công việc kế toán phát sinh lớn.

Phạm vi đối tượng tài sản cố định được nghiên cứu trong khóa luận gồm những loại nào?

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu công tác kiểm toán đối với tài sản cố định hữu hình. Các đối tượng khác gồm tài sản cố định vô hình, tài sản cố định thuê tài chính và tài sản cố định thuê hoạt động không phát sinh tại Công ty TNHH XYZ nên hoàn toàn không thuộc phạm vi nghiên cứu của đề tài.

Kiểm toán viên AAC đã chỉ ra điểm khiếm khuyết nào trong hệ thống kiểm soát nội bộ cấp doanh nghiệp của XYZ?

Thông qua Bảng đánh giá hệ thống KSNB ở cấp độ toàn doanh nghiệp (Giấy làm việc A600), kiểm toán viên ghi nhận doanh nghiệp có khiếm khuyết thuộc Môi trường kiểm soát: Công ty TNHH XYZ chưa xây dựng các quy định bằng văn bản về giá trị đạo đức (như Nội quy lao động, Quy chế nhân viên, Bộ quy tắc ứng xử); không có quy định giám sát việc tuân thủ các nguyên tắc đạo đức và chưa ban hành chế tài xử lý sai phạm đối với các vi phạm về tính chính trực.

Cuộc kiểm toán thực địa tại Công ty TNHH XYZ được tổ chức với thời gian và nhân sự như thế nào?

Cuộc kiểm toán báo cáo tài chính năm 2018 của Công ty TNHH XYZ được thực hiện bởi nhóm kiểm toán gồm 06 thành viên thuộc Phòng BCTC II của Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC. Thời gian kiểm toán thực địa diễn ra trong 04 ngày, bắt đầu từ ngày 09/01/2019 và kết thúc vào ngày 13/01/2019 tại văn phòng khách hàng ở Khu công nghiệp Hòa Khánh, Đà Nẵng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Kim Phượng đã hệ thống hóa chặt chẽ cơ sở lý luận về kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao theo hệ thống Chuẩn mực Kế toán và Kiểm toán Việt Nam hiện hành. Nghiên cứu phản ánh chân thực, chi tiết thực tế áp dụng quy trình kiểm toán của Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC tại khách hàng sản xuất linh kiện điện tử XYZ thông qua hồ sơ kỹ thuật định lượng cụ thể. Các đánh giá về ưu, nhược điểm và hệ thống giải pháp đề xuất bám sát thực tiễn công tác kiểm toán, mang lại giá trị học thuật và tư liệu nghiệp vụ tham khảo hữu ích cho sinh viên cũng như những người làm công tác kiểm toán độc lập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1, Điều 5 thì Kiểm toán báo cáo tài chính là việc kiểm toán viên hành nghề, doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam kiểm tra, đưa ra ý kiến về tính trung thực và hợp lý trên các khía SVTH: Trần Thị Kim Phượng – K50B Kiểm toán 4 Khoá luận tốt nghiệp cạnh trọng yếu của báo cáo tài chính của đơn vị được kiểm toán theo quy định của chuẩn mực kiểm toán. Như tên gọi, đối tượng của kiểm toán báo cáo tài chính là các báo cáo tài chính của đơn vị, cụ thể đó là: Bảng cân đối kế toán, Kết quả kinh doanh, Lưu chuyển tiền tệ và Thuyết minh BCTC. Mục tiêu Mục tiêu tổng quát của Kiểm toán BCTC là “giúp cho kiểm toán viên và công ty kiểm toán đưa ra ý kiến xác nhận rằng BCTC có được lập trên cơ sở chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành (hoặc được chấp nhận), có tuân thủ pháp luật liên quan và có phản ảnh trung thực và hợp lý các khía cạnh trọng yếu hay không”. Ngoài ra mục tiêu của kiểm toán BCTC còn giúp cho đơn vị được kiểm toán thấy rõ những tồn tại, sai sót để khắc phục, nâng cao chất lượng thông tin tài chính của đơn vị.

Sự đạt được các mục tiêu kiểm toán trên đây được biểu hiện thông qua kết quả cuối cùng của cuộc kiểm toán BCTC đó là Báo cáo Kiểm toán và Thư quản lý. Hướng tới mục tiêu cuối cùng, lý do duy nhất để kiểm toán viên thu thập bằng chứng kiểm toán là để họ có thể đi đến kết luận là các báo cáo tài chính có trung thực hợp lý hay không và đưa ra một bản báo cáo kiểm toán thích hợp. Tổng quan về Tài sản cố định và khấu hao tài sản cố định 1. Khái niệm và các vấn đề chung liên quan đến Tài sản cố định 1.

Khái niệm Tài sản cố định: được trình bày trên bảng CĐKT tại phần B, tài sản dài hạn, khoản mục II: Tài sản cố định chủ yếu bao gồm tài sản cố định hữu hình, tài sản cố định vô hình, tài sản cố định thuê tài chính. Theo Chuẩn mực kế toán số 03 - TSCĐ hữu hình, TSCĐ hữu hình là tài sản có hình thái vật chất do DN nắm giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đồng thời thỏa mãn 4 tiêu chuẩn ghi nhận sau: 1. Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó; 2. Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy; SVTH: Trần Thị Kim Phượng – K50B Kiểm toán 5 Khoá luận tốt nghiệp 3.

Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm; 4. Có đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định hiện hành. Theo Thông tư số 45/2013/TT-BTC ngày 25 tháng 4 năm 2013 của Bộ tài chính (áp dụng từ ngày 10/06/2013), tiêu chuẩn giá trị của TSCĐ là từ 30 triệu đồng trở lên. Đặc điểm Đặc điểm nổi bật và quan trọng nhất của TSCĐ là tồn tại trong nhiều chu kì kinh doanh của doanh nghiệp.

Đối với TSCĐ hữu hình có thêm các đặc điểm: - Giữ nguyên hình thái hiện vật lúc ban đầu cho đến khi hư háng hoàn toàn. - Trong quá trình tồn tại, TSCĐ bị hao mòn. - Do có kết cấu phức tạp gồm nhiều bộ phận với mức độ hao mòn không đồng đều nên trong quá trình sử dụng TSCĐ có thể bị hư hỏng từng bộ phận. Xác đinh nguyên giá Tài sản cố định hữu hình Nguyên giá TSCĐ hữu hình: Là toàn bộ các chi phí mà DN phải bỏ ra để có được TSCĐ hữu hình tính đến thời điểm đưa tài sản đó vào trạng thái sẵn sàng sử dụng.

(Theo Bộ tài chính, “Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03 - TSCĐ hữu hình”, năm 2001, ban hành và công bố theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ tài chính.) Xác định nguyên giá TSCĐ hữu hình trong một số trường hợp cụ thể: (TheoĐiều 35 Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ trưởng Bộ tài chính.) - TSCĐ hữu hình mua sắm: Nguyên giá bao gồm giá mua (trừ các khoản đượcchiết khấu thương mại hoặc giảm giá), các khoản thuế không hoàn lại và các chi phíliên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng, như: Chi phíchuẩn bị mặt bằng; Chi phí vận chuyển và bốc xếp ban đầu; Chi phí lắp đặt, chạy thử(trừ các khoản thu hồi về sản phẩm, phế liệu do chạy thử); Chi phí chuyên gia và cácchi phí liên quan trực tiếp khác. - TSCĐ hữu hình hình thành do đầu tư xây dựng theo phương thức giaothầu: Nguyên giá bao gồm giá quyết toán công trình đầu tư xây dựng, các chi phí liênquan trực tiếp khác và lệ phí trước bạ (nếu có). SVTH: Trần Thị Kim Phượng – K50B Kiểm toán 6 Khoá luận tốt nghiệp - TSCĐ hữu hình tự xây dựng hoặc tự chế: Nguyên giá TSCĐ bao gồm cả chi phí lắp đặt, chạy thử trừ giá trị sản phẩm thu hồi trong quá trình chạy thử, sản xuất thử. Doanh nghiệp không được tính vào nguyên giá TSCĐ hữu hình các khoản lãi nội bộ và các khoản chi phí không hợp lý như nguyên liệu, vật liệu lãng phí, lao động hoặc các khoản chi phí khác sử dụng vượt quá mức bình thường trong quá trình tự xây dựng hoặc tự sản xuất.

- TSCĐ hữu hình mua dưới hình thức trao đổi với một TSCĐ hữu hình không tương tự hoặc tài sản khác: Nguyên giá được xác định theo giá trị hợp lý của TSCĐ hữu hình nhận về, hoặc giá trị hợp lý của tài sản đem trao đổi, sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tương đương tiền trả thêm hoặc thu về cộng các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng (không bao gồm các khoản thuế được hoàn lại). - TSCĐ hữu hình được cấp, được điều chuyển đến: Nguyên giá bao gồm: Giá trị còn lại trên sổ kế toán của tài sản cố định ở doanh nghiệp cấp, doanh nghiệp điều chuyển hoặc giá trị theo đánh giá thực tế của Hội đồng giao nhận hoặc tổ chức định giá chuyên nghiệp theo quy định của pháp luật và các chi phí liên quan trực tiếp như vận chuyển, bốc dỡ, chi phí nâng cấp, lắp đặt, chạy thử, lệ phí trước bạ (nếu có). mà bên nhận tài sản phải chi ra tính đến thời điểm đưa TSCĐ vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. - TSCĐ hữu hình điều chuyển giữa các đơn vị không có tư cách pháp nhân hạch toán phụ thuộc trong cùng doanh nghiệp: Nguyên giá phản ánh ở doanh nghiệp bị điều chuyển phù hợp với bộ hồ sơ của tài sản cố định đó.

Đơn vị nhận tài sản cố định căn cứ vào nguyên giá, số khấu hao luỹ kế, giá trị còn lại trên sổ kế toán và bộ hồ sơ của tài sản cố định đó để phản ánh vào sổ kế toán. Các chi phí có liên quan tới việc điều chuyển tài sản cố định giữa các đơn vị khôngcó tư cách pháp nhân hạch toán phụ thuộc không được hạch toán tăng nguyên giá tài sản cố định mà hạch toán vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ. Tài khoản sử dụng Theo Hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp Việt Nam ban hành kèm theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, tài sản cố định được hạch toán theo một số tài khoản sau đây: SVTH: Trần Thị Kim Phượng – K50B Kiểm toán 7 Khoá luận tốt nghiệp Tài khoản 211- tài sản cố định hữu hình: Phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến động tăng, giảm tài sản cố định hữu hình theo nguyên giá. TK này có 6 TK chi tiết cấp 2: - TK 2111 - Nhà cửa, vật kiến trúc - TK 2112 - Máy móc, thiết bị; - TK 2113 - Phương tiện vận tải, truyền dẫn; - TK 2114 - Thiết bị, dụng cụ quản lý; - TK 2115 - Cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm; - TK 2118 - Tài sản cố định hữu hình khác.

Bên Nợ Bên Có - Nguyên giá của TSCĐ HH tăng do xây - Nguyên giá của TSCĐ HH dựng cơ bản hoàn thành bàn giao đưa giảm do điềuchuyển cho đơn vào sử dụng, do mua sắm, do nhận vốn vị khác, donhượng bán, thanh góp liên doanh, liên kết, do được tặng, lý hoặc đemđi góp vốn liên biếu, tài trợ,… doanh,… - Nguyên giá của TSCĐ giảm - Điều chỉnh tăng nguyên giá của TSCĐ do xây lắp, trang bị thêm hoặc do cải do tháo bớt một hoặcmột số tạo, nâng cấp,… bộ phận; - Điều chỉnh giảm nguyên - Điều chỉnh tăng nguyên giá TSCĐ do đánh giá lại,…. giádo đánh giá lại TSCĐ. - Số dư bên nợ: Nguyên giá TSCĐ HH hiện có ở doanhnghiệp. Khái niệm Khấu hao tài sản cố định và phương pháp tính khấu hao 1.

Khái niệm Trong quá trình tham gia hoạt động SXKD, do chịu tác động của nhiều nguyên nhân nên TSCĐ bị hao mòn dần. Để thu hồi lại giá trị của TSCĐ cũng như có một nguồn vốn để tái đầu tư TSCĐ, DN cần phải tiến hành khấu hao TSCĐ. SVTH: Trần Thị Kim Phượng – K50B Kiểm toán 8 Khoá luận tốt nghiệp Theo văn bản quy định hiện hành - Thông tư số 45/2013/TT-BTC: Hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ, khấu hao TSCĐ được định nghĩa như sau: Khấu hao tài sản cố định là việc tính toán và phân bổ một cách có hệ thống nguyên giá của tài sản cố định vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong thời gian trích khấu hao của tài sản cố định. Nguyên tắc trích khấu hao Theo điều 9 Thông tư 45/2013/TT-BTC quy định Nguyên tắc trích khấu hao TSCĐ: - Tất cả TSCĐ hiện có của DN đều phải trích khấu hao, trừ những TSCĐ sau đây: + TSCĐ đã khấu hao hết giá trị nhưng vẫn đang sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh.

+ TSCĐ khấu hao chưa hết bị mất. + TSCĐ khác do DN quản lý mà không thuộc quyền sở hữu của DN (Trừ TSCĐ thuê tài chính). + TSCĐ không được quản lý, theo dõi, hạch toán tỏng sổ sách kế toán của DN. + TSCĐ sử dụng trong các hoạt động phúc lợi phục vụ người lao động của DN (trừ các TSCĐ phục vụ cho người lao động làm việc tại DN như: nhà nghỉ giữa ca, nhà ăn giữa ca, nhà thay quần áo, nhà vệ sinh, bể chứa nước sạch, nhà để xe, phòng hoặc trạm y tế khám chữa bệnh, xe đưa đón người lao động, cơ sở đào tạo, dạy nghề, nhà ở cho người lao động do DN đầu tư xây dựng).