LỜI MỞ ĐẦU Trong xu thế toàn cầu hoá, hội nhập và phát triển mở ra rất nhiều cơ hội và khác khó khăn cho mỗi quốc gia, đòi hỏi mỗi quốc gia cần nỗ lực không ngừng để bắt kịp được dòng chảy của khoa học kỹ thuật. Một nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thu hút rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài và cả doanh nghiệp Việt Nam đã tạo ra một môi trường cạnh tranh tự do, bình đẳng. Nền kinh tế Việt Nam đang trong quá trình hội nhập toàn cầu, do đó hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng trở nên sôi động và nắm giữ vai trò thiết yếu trong kinh doanh quốc tế hiện nay. Theo thống kê của nhà nước , kim ngạch xuất khẩu năm 2021 đạt 336,3 tỷ USD , đóng vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế nước ta.
Xuất nhập khẩu phát triển là biểu hiện rõ nhất sự phát triển trong hoạt động sản xuất của một đất nước. Kinh doanh xuất nhập khẩu hàng hoá gắn liền với hoạt động vận tải và giao nhận hàng hoá, hoạt động này chính là mạch máu nối các chủ hàng ở các quốc gia và vùng lãnh thổ nhau, do đó không thể không nói đến ngành vận tải biển đang đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển kinh tế đất nước. Tuy nhiên không phải doanh nghiệp sản xuất nào cũng có thể tự mình thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu vì quá trình này khá phức tạp, nhiều doanh nghiệp vấp phải khó khăn từ đó tạo tiền đề cho sự ra đời của một hình thức doanh nghiệp trung gian , đó là các công ty giao nhận vận tải. Hiện nay, hành lang pháp lý cho hoạt động cạnh tranh trong ngành đã được ban hành đầy đủ, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các công ty.
Ngày càng có nhiều công ty Forwarder, công ty Logistics xuất hiện tại Việt Nam tạo ra một thì trường giao nhận hết sức sôi động. Có rất nhiều yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh của một doanh nghiệp giao nhận trong thị trường ấy từ chất lượng dịch vụ, giá cả, cho đến yếu tố về con người,. Trong số những yếu tố đấy không thể không kể đến năng lực đội ngũ giao nhận của các công ty này. Ngoài nhu cầu tiết kiệm chi phí của khách hàng thông qua mức giá cước cạnh tranh thì chất lượng giao nhận cũng hết sức quan trọng.
Quy trình giao nhận đạt được sự hiệu quả, nhanh chóng sẽ giúp tiết kiệm được thời gian, tránh được các chi phí phát sinh, hạn chế được các sự cố xảy ra từ đó xây dựng được hình ảnh tốt trong mắt khách hàng. Việt Nam là một nước xuất siêu , nên năng lực giao nhận hàng xuất khẩu của các đơn vị giao nhận là tốt hơn so với hàng nhập khẩu. Trong quá trình làm việc tại Công ty TNHH Star Concord Việt Nam, nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động giao nhận nói chung và hoạt động giao nhận hàng hóa nhập khẩu nói riêng, nên bài luận văn tốt nghiệp này sẽ đi sâu đánh giá và đưa ra giải pháp nâng cao năng lực giao nhận hàng hóa nhập khẩu với tên đề tài: “Đánh giá kết quả công tác giao nhận hàng hóa nhập khẩu vận chuyển bằng Container tại Công ty Star Concord Việt Nam năm 2021 ”. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY TNHH STAR CONCORD (VN) 1.1Cơ sở lí luận về giao nhận hàng hóa bằng đường biển 1.1 Khái niệm, vai trò của dịch vụ giao nhận vận tải bằng đường biển.1 Khái niệm dịch vụ giao nhận và người giao nhận.
• Khái niệm Theo quy tắc mẫu của liên đoàn các hiệp hội giao nhận quốc tế (FIATA) dịch vụ giao nhận được định nghĩa như là “bất kì loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa” Theo khái niệm trong bộ luật ThươQng Mại Việt Nam thì giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan đến giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người giao nhận khác Có thể nói một cách dễ hiểu thì giao nhận là một quá trình của những nghiệp vụ cũng như thủ tục nhằm thực hiện việc vận tải, vận chuyển hàng hóa từ nơi gửi ( người gửi hàng ) đến nơi nhận hàng ( người nhận hàng) Dịch vụ giao nhận cũng có những đặc điểm riêng: - Dịch vụ giao nhận vận tải không tạo ra sản phẩm vật chất mà nó tạo ra sản phẩm dịch vụ, tuy vậy nhưng vận tải lại đóng vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế, của hoạt động sản xuất và cả đời sống nhân dân - Mang tính thụ động: việc giao nhận hàng hóa phụ thuộc vào nhu cầu thị trường vận tải , cũng như các cơ chế, chính sách của mỗi quốc gia ( nước xuất khẩu, nước nhập khẩu ). Có thể dễ hiểu vì giao nhận là dịch vụ và phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố - Mang tính thời vụ: Sự sôi động của hoạt động dịch vụ không đều theo thời gian mà phụ thuộc vào mùa vụ, có những khoảng thời gian khi mà hoạt động mua bán nước ngoài tăng nhanh thì nhu cầu vận chuyển cũng tăng, từ đó kéo theo hoạt động cũng gia tăng. Bên cạnh đó còn phụ thuộc vào thời vụ của mặt hàng ví dụ như nông sản, thực phẩm,… • Yêu cầu của dịch vụ giao nhận vận tải. Một số yêu cầu của dịch vụ giao nhận vận tải bao gồm: 1 - Giao nhận hàng hóa phải nhanh gọn: việc giao nhận nhanh chóng giúp hàng đến người nhận nhanh hơn , tránh phát sinh các chi phí do chậm trễ - Giao nhận chính xác an toàn: tính chính xác là rất quan trọng, hàng hóa phải được giao chính xác, an toàn, nguyên vẹn khi đến tay người nhận - Đảm bảo chi phí thấp nhất: chi phí thấp là một trong những lợi thế cạnh tranh của các công ty giao nhận 1.2 Người giao nhận • Khái niệm Theo FIATA, “người giao nhận là người lo toan để hàng hóa được chuyên chở theo hợp đồng ủy thác và hành động vì lợi ích của người ủy thác.
Người giao nhận cũng đảm nhận thực hiện mọi công việc liên quan đến hợp đồng giao nhận như bảo quản, lưu kho trung chuyển, làm thủ tục hải quan, kiểm hóa”. Qua khái niệm có thể thấy người giao nhận có thể là các chủ thể sau : chủ hàng ( tự giao nhận hàng hóa của chính mình ), chủ tàu ( thay chủ hàng làm giao nhận ) , người giao nhận chuyên nghiệp hay bất cứ ai có giấy phép kinh doanh giao nhận. Từ các định nghĩa trên ta có thể rút ra nhận xét: - Người giao nhận hoạt động theo hợp đồng ủy thác ký với chủ hàng, bảo vệ lợi ích của chủ hàng. - Người giao nhận lo liệu việc vận tải nhưng chưa hẳn là người vận tải.
Công ty có thể sử dụng, thuê mướn người vận tải. Công ty cũng có thể có phương tiện vận tải, có thể tham gia vận tải, nhưng đối với chủ hàng ủy thác, công ty là người giao nhận, ký hợp đồng ủy thác giao nhận - Cùng với việc tổ chức vận tải, người giao nhận còn làm nhiều việc khác trong phạm vi ủy thác của chủ hàng để đưa hàng từ nơi này đến nơi khác theo những điều khoản đã cam kết. • Phạm vi các dịch vụ của người giao nhận Cho dù người giao nhận thực hiện rất nhiều dịch vụ khác nhau liên quan đến hàng hóa nhưng có thể tổng hợp thành các nhóm sau: - Dịch vụ thay mặt người gửi hàng (người xuất khẩu). - Dịch vụ thay mặt người nhận hàng (người nhập khẩu).
- Dịch vụ giao nhận hàng hóa đặc biệt. Tùy vào từng lô hàng xuất hay nhập khẩu, người giao nhận sẽ thực hiện những công việc vận chuyển phù hợp để hàng hóa từ nơi nhận hàng đến nơi giao hàng.3 Vai trò của dịch vụ giao nhận vận tải hàng hóa quốc tế a. Môi giới hải quan. Lúc ban đầu khi mới hình thành , thì người giao nhận chỉ đảm nhận việc giao nhận mãng hàng nhập.
Họ tiến hành làm thủ tục cho các lô hàng nhập. Tuy nhiên dần về sau khi mà nhu cầu xuất khẩu tăng cao thì người giao nhận đảm nhận thêm cả việc làm thủ tục hàng xuất. Từ đó nhà nước cho phép người giao nhận có thể mô giới hải quan, thay người xuất khẩu hoặc người nhập khẩu khai hải quan và thủ tục liên quan đến hải quan. Trên cơ sở hợp đồng ủy thác , người giao nhận cũng có thể nhận ủy thác để làm đại lí của chủ hàng hoặc là chủ tàu để thực hiện các dịch vụ như nhận hàng, làm chứng từ , thông quan, giao hàng ,… c.
Người gom hàng. Ngoài việc giao nhận các lô hàng nguyên container (FCL) thì người giao nhận còn nhận các lô hàng lẽ (LCL) để thực hiện đóng container như thế có thể giúp giảm thiểu chi phí cho chủ hàng , vì có những lô hàng chỉ vài m3 nhưng nếu dùng một container để vận chuyển thì rất lãng phí và tốn kém d. Người chuyên chở: Có rất nhiều đơn vị giao nhận thực hiện ký hợp đồng và mua chổ trên tàu của các hãng tàu và đóng vai trò của một nhà chuyên chở không tàu ( NVOCC). Trong hình thức này nhà giao nhận sẽ mua trước chổ trống trên tàu và bán lại cho khách hàng ( chủ yếu là các nhà giao nhận khác) e.
Người kinh doanh vận tải đa phương thức: Không chỉ giới hạn ở vận tải đường biển hay đơn lẻ một phương thức, nhà giao nhận còn có thể thực hiện trên nhiều phương thức vận tải khác nhau như đường sắt, đường bộ bộ, đường hàng không, đường thủy nội địa.Có thể kết hợp nhiều phương thức lại với nhau. Hơn thế nữa nhà giao nhận có thể đảm nhận việc vận chuyển một lô hàng từ kho của người bán đến tận kho người mua ( door to door).4 Phạm vi hoạt động của người giao nhận. Phạm vi hoạt động của ngoài giao nhận thể hiện thông qua những dịch vụ mà người giao nhận thường tiến hành sau đây: - Chuẩn bị hàng hóa để chuyên chở. - Tổ chức chuyên chở hàng hóa trong phạm vị ga, cảng.
- Tổ chức xếp dỡ hàng hóa.