Luận văn đánh giá hiệu quả của trạm xử lý nước thải sinh hoạt bằng công nghệ aao tại khu tập thể vàng danh công ty than uông bí

Trạm xử lý nước thải tại khu tập thể Vàng Danh, thuộc Công ty Than Uông Bí, được thiết kế để xử lý… 69 trang · Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên · 2016.

• Tác giả: Vi Văn Thân
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Thị Lan
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả của trạm xử lý nước thải sinh hoạt bằng công nghệ AAO tại khu tập thể Vàng Danh, Công ty Than Uông Bí
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Một số phương pháp xử lý nước thải
• 2.2.1. Phương pháp xử lý nước thải bằng biện pháp cơ học
• 2.2.2. Phương pháp hóa lý trong xử lý nước thải
• 2.2.3. Phương pháp hóa học trong xử lý nước thải
• 2.2.4. Phương pháp xử lý nước thải bằng biện pháp sinh học
• 2.2.5. Xử lý nước thải bằng phương pháp hiếu khí trong điều kiện nhân tạo
• 2.3. Hiện trạng môi trường nước Thế giới và Việt Nam
• 2.3.1. Hiện trạng môi trường nước Thế giới
• 2.3.2. Hiện trạng môi trường nước ở Việt Nam
• 2.3.3. Tài nguyên nước của tỉnh Quảng Ninh và Phường Vàng Danh, TP.
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2.1. Địa điểm tiến hành
• 3.2.2. Thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của phường Vàng Danh, TP.
• 3.5. Giới thiệu về công nghệ xử lý nước thải của khu tập thể Vàng Danh công ty than Uông Bí
• 3.5.1. Hiện trạng hệ thống xử lý nước của khu tập thể Vàng Danh công ty than Uông Bí
• 3.5.2. Đánh giá khả năng xử lý nước thải sinh hoạt bằng công nghệ aao
• 3.5.3. Kết quả phân tích mẫu nước
• 3.5.4. Những hạn chế tồn tại khi vận hành công nghệ aao
• 3.5.5. Biện pháp xử lý các sự cố xảy ra trong quá trình vận hành
• 3.6. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 3.6.2. Phương pháp điều tra và khảo sát thực địa
• 3.6.3. Phương pháp tổng hợp so sánh
• 3.6.4. Phương pháp lấy mẫu nước
• 3.6.5. Phương pháp phân tích
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của phường Vàng Danh, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.1.2. Địa hình, đất đai và điều kiện khí hậu
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 4.1.2.1. Điều kiện kinh tế
• 4.1.2.2. Điều kiện xã hội
• 4.2. Hiện trạng hệ thống nước thải của khu tập thể Vàng Danh công ty Than Uông Bí
• 4.2.1. Các loại nước thải có trong nguồn thải
• 4.2.1.1. Nước thải sinh hoạt
• 4.2.1.2. Nước mưa chảy tràn
• 4.2.2. Mô tả hệ thống thu gom, xử lý và quy trình công nghệ xử lý nước thải
• 4.2.2.1. Đối với nước thải sinh hoạt
• 4.2.2.2. Đối với nước mưa chảy tràn
• 4.2.3. Chế độ xả thải
• 4.2.3.1. Lưu lượng xả thải
• 4.2.3.2. Phương thức xả thải
• 4.2.4. Mô tả công trình hệ thống xả nước thải
• 4.2.5. Đánh giá tác động của việc xả nước thải đến chế độ thủy văn của nguồn nước tiếp nhận
• 4.2.6. Đánh giá tác động đến của việc xả nước thải đến chất lượng nguồn nước
• 4.2.7. Đánh giá tác động của việc xả nước thải đến hệ sinh thái thủy sinh
• 4.2.8. Đánh giá tác động của việc xả nước thải đến các hoạt động kinh tế, xã hội khác
• 4.2.9. Đánh giá khả năng tiếp nhận nước thải của nguồn nước
• 4.2.10. Đánh giá khả năng xử lý nước thải sinh hoạt bằng công nghệ aao
• 4.2.10.1. Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của công nghệ
• 4.2.10.2. Nguyên lý hoạt động
• 4.2.10.3. Kết quả phân tích mẫu nước
• 4.2.10.4. Những hạn chế tồn tại khi vận hành hệ thống xử lý nước thải
• 4.2.10.5. Một số vấn đề xảy ra trong quá trình vận hành hệ thống
• 4.2.10.6. Nguyên nhân xảy ra các sự cố trong quá trình vận hành hệ thống
• 4.2.10.7. Biện pháp xử lý các sự cố xảy ra trong quá trình vận hành hệ thống
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về trạm xử lý nước thải sinh hoạt tại khu tập thể Vàng Danh

Trạm xử lý nước thải tại khu tập thể Vàng Danh, thuộc Công ty Than Uông Bí, được thiết kế để xử lý nước thải sinh hoạt từ các hộ dân và công nhân trong khu vực. Công nghệ chính được áp dụng là công nghệ AAO (Anaerobic - Anoxic - Oxic), một phương pháp hiện đại và hiệu quả trong việc xử lý nước thải. Mục tiêu của trạm là giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đảm bảo chất lượng nước thải đầu ra đạt tiêu chuẩn quy định.

1.1. Công nghệ AAO và nguyên lý hoạt động

Công nghệ AAO là sự kết hợp của ba quá trình: kỵ khí (Anaerobic), thiếu khí (Anoxic), và hiếu khí (Oxic). Quá trình kỵ khí giúp phân hủy các chất hữu cơ phức tạp thành các chất đơn giản hơn. Giai đoạn thiếu khí thúc đẩy quá trình khử nitrat, trong khi giai đoạn hiếu khí oxy hóa các chất hữu cơ còn lại. Công nghệ này không chỉ hiệu quả trong việc xử lý chất hữu cơ mà còn giảm thiểu lượng nitơ và phốt pho trong nước thải.

1.2. Hiện trạng hệ thống xử lý nước thải

Hệ thống xử lý nước thải tại khu tập thể Vàng Danh bao gồm các bể chứa, bể lắng, và bể xử lý sinh học. Nước thải sau khi qua các bước xử lý cơ học sẽ được đưa vào bể AAO để xử lý sinh học. Hiện trạng hệ thống cho thấy khả năng xử lý tốt các chất ô nhiễm, tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn chế như tắc nghẽn đường ống và sự cố trong quá trình vận hành.

II. Đánh giá hiệu quả xử lý nước thải bằng công nghệ AAO

Hiệu quả xử lý nước thải của công nghệ AAO tại khu tập thể Vàng Danh được đánh giá thông qua các chỉ tiêu chất lượng nước thải đầu ra. Các thông số như BOD5, COD, TSS, và hàm lượng nitơ, phốt pho được đo lường và so sánh với tiêu chuẩn quy định. Kết quả cho thấy công nghệ AAO đạt hiệu quả cao trong việc giảm thiểu các chất ô nhiễm, đặc biệt là chất hữu cơ và nitơ.

2.1. Kết quả phân tích mẫu nước

Các mẫu nước thải được lấy và phân tích định kỳ tại các giai đoạn khác nhau của quá trình xử lý. Kết quả cho thấy nồng độ BOD5 giảm từ 200 mg/l xuống còn 20 mg/l, TSS giảm từ 150 mg/l xuống còn 30 mg/l. Hàm lượng nitơ và phốt pho cũng giảm đáng kể, đáp ứng tiêu chuẩn QCVN 14:2008 về nước thải sinh hoạt.

2.2. Những hạn chế và giải pháp

Mặc dù đạt hiệu quả cao, hệ thống vẫn gặp phải một số vấn đề như tắc nghẽn đường ống do rác thải và sự cố trong quá trình vận hành. Để khắc phục, các biện pháp như lắp đặt thêm lưới lọc, tăng cường bảo trì định kỳ, và đào tạo nhân viên vận hành đã được đề xuất.

III. Ý nghĩa thực tiễn và bảo vệ môi trường

Việc áp dụng công nghệ AAO tại khu tập thể Vàng Danh không chỉ mang lại hiệu quả trong xử lý nước thải mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Hệ thống giúp giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân. Đây cũng là cơ sở để nghiên cứu và áp dụng các giải pháp xử lý nước thải hiệu quả hơn trong tương lai.

3.1. Đóng góp vào bảo vệ môi trường

Hệ thống xử lý nước thải bằng công nghệ AAO đã góp phần giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước tại khu vực, đặc biệt là các sông, hồ tiếp nhận nước thải. Điều này không chỉ bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh mà còn cải thiện chất lượng nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.

3.2. Ứng dụng và phát triển công nghệ

Kết quả nghiên cứu và đánh giá hiệu quả của công nghệ AAO tại khu tập thể Vàng Danh là cơ sở quan trọng để áp dụng rộng rãi công nghệ này tại các khu vực khác. Đồng thời, nghiên cứu cũng mở ra hướng phát triển các công nghệ xử lý nước thải tiên tiến hơn trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, ô nhiễm môi trường nước trở thành một thách thức lớn khi năng lực của hệ thống thu gom và xử lý thoát nước chưa bắt kịp tốc độ phát triển kinh tế. Nhiều nguồn nước thải sinh hoạt và công nghiệp chưa qua xử lý đã xả thải trực tiếp vào các thủy vực tự nhiên như kênh mương, ao hồ, sông suối, gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng nguồn nước mặt, nước ngầm và hệ sinh thái thủy sinh.

Tại tỉnh Quảng Ninh, ngành khai thác than là ngành kinh tế chủ lực nhưng cũng là nguồn phát sinh khối lượng lớn nước thải. Ngoài nước thải mỏ từ quá trình khai trường hầm lò, nước thải sinh hoạt phát sinh từ các khu nhà ăn, khu tập thể và hoạt động tắm giặt của công nhân viên chứa hàm lượng chất hữu cơ cao, cặn lơ lửng, hóa chất tẩy rửa và đặc thù có lẫn nhiều bụi than mịn. Khu tập thể Vàng Danh trực thuộc Công ty Than Uông Bí là nơi tập trung sinh hoạt của lực lượng công nhân lớn, xả thải ra hệ thống thủy văn kết nối với suối Uông Thượng - nguồn cấp nước cho đập Lán Tháp phục vụ sinh hoạt của cư dân địa phương. Nhằm đánh giá mức độ phù hợp và độ ổn định của hệ thống công nghệ xử lý đang vận hành, tác giả Vi Văn Thân đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài: "Đánh giá hiệu quả của trạm xử lý nước thải sinh hoạt bằng công nghệ AAO tại khu tập thể Vàng Danh công ty than Uông Bí".

Mục tiêu và các yêu cầu cụ thể của nghiên cứu được xác định theo văn bản gồm:

1. Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá được hiệu quả xử lý của công nghệ AAO tại trạm xử lý nước thải khu tập thể Vàng Danh thuộc Công ty Than Uông Bí.
2. Yêu cầu của đề tài:
   • Đánh giá và đưa ra kết quả xử lý bằng công nghệ AAO trong nguồn nước bị ô nhiễm.
   • Thu thập thông tin và số liệu chính xác, trung thực, khách quan.
   • Mẫu nghiên cứu và quy trình phân tích phải đảm bảo tính khoa học, chính xác và mang tính đại diện cho khu vực nghiên cứu.
   • So sánh các kết quả phân tích chất lượng nước thải với các tiêu chuẩn, quy chuẩn môi trường Việt Nam hiện hành.
3. Đối tượng nghiên cứu: Nước thải sinh hoạt và hệ thống trạm xử lý nước thải ứng dụng công nghệ AAO tại khu tập thể Vàng Danh, Công ty Than Uông Bí.
4. Phạm vi nghiên cứu:
   • Không gian: Khu tập thể Vàng Danh, Công ty Than Uông Bí, đóng trên địa bàn phường Vàng Danh, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.
   • Thời gian: Khóa luận thực hiện các đợt quan trắc và khảo sát trong khoảng thời gian từ tháng 9 năm 2015 đến tháng 12 năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết lập dựa trên các khái niệm nền tảng của khoa học môi trường, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường nước, kết hợp quy trình phân tích thực nghiệm phòng thí nghiệm.

Cơ sở khoa học và pháp lý

Văn bản luận giải các khái niệm cốt lõi theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 (khoản 1 Điều 3) về môi trường, hiện tượng suy giảm chất lượng môi trường nước do chất ngoại lai, tính chất nước thải sinh hoạt (chứa khoảng 52% hợp chất hữu cơ, 48% hợp chất vô cơ cùng vi sinh vật gây bệnh) và cơ chế phân hủy bùn hoạt tính hiếu khí - kỵ khí. Về mặt pháp lý, đề tài vận dụng các văn bản quản lý tài nguyên và xả thải:

• Luật Bảo vệ môi trường số 55/2014/QH13;
• Luật Tài nguyên nước số 17/2012/QH13 và Nghị định số 201/2013/NĐ-CP;
• Nghị định số 67/2003/NĐ-CP và Nghị định số 04/2007/NĐ-CP về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải;
• Thông tư số 27/2014/TT-BTNMT, Thông tư số 56/2004/TT-BTNMT, Thông tư số 02/2009/TT-BTNMT và Thông tư liên tịch số 63/2013/TTLT-BTC-BTNMT;
• Tiêu chuẩn đối chiếu chất lượng: QCVN 14:2008/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh hoạt, Cột A và Cột B) và QCVN 08:2008/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt).

Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận kết hợp 5 phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và đánh giá môi trường:

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập các tư liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội địa phương, hồ sơ thiết kế kỹ thuật của trạm xử lý nước thải và các công trình khoa học liên quan.
• Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa: Khảo sát thực tế mặt bằng trạm xử lý, mạng lưới mương dẫn nước thải và nước mưa chảy tràn, trực tiếp tham gia quá trình theo dõi vận hành hệ thống.
• Phương pháp tổng hợp, so sánh: Thống kê số liệu phân tích qua 4 đợt quan trắc để so sánh hiệu quả xử lý giữa các thời điểm và đối chiếu với ngưỡng giới hạn quy chuẩn.
• Phương pháp lấy và bảo quản mẫu: Thực hiện lấy mẫu nước thải theo tiêu chuẩn TCVN 5999:1995 tại cửa xả và trạm xử lý; bảo quản mẫu theo tiêu chuẩn TCVN 5993:1995 (mẫu được bảo quản lạnh từ 2°C đến 5°C, lưu trữ ở -20°C đối với phân tích dài ngày).
• Phương pháp phân tích phòng thí nghiệm: Toàn bộ 10 chỉ tiêu chất lượng nước được kiểm nghiệm theo các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế:

STT	Chỉ tiêu phân tích	Phương pháp / Tiêu chuẩn áp dụng
1	pH	TCVN 6492:1999
2	BOD5 (20°C)	TCVN 6001:1995
3	Tổng chất rắn lơ lửng (TSS)	TCVN 6625:2000 (Lọc qua màng sợi thủy tinh)
4	Sunfua (tính theo H2S)	TCVN 4567:1988 (Kết tủa CdS/PbS, hòa tan iot, chuẩn độ thiosunfat)
5	Amoni (tính theo N)	TCVN 5988:1995
6	Nitrat ($NO_3^-$ tính theo N)	TCVN 6180:1996 (Phương pháp trắc phổ dùng axit sunfosalixylic)
7	Dầu mỡ động, thực vật	US EPA Method 1664
8	Tổng các chất hoạt động bề mặt	TCVN 6336:1998 (Thử chất hoạt động bề mặt bằng metylen xanh)
9	Phosphat ($PO_4^{3-}$ tính theo P)	TCVN 6222:1996
10	Tổng Coliforms	TCVN 6187-1:1996

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Mở đầu

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ áp lực nước thải trong khai thác khoáng sản than tại Quảng Ninh nói chung và Công ty Than Uông Bí nói riêng. Tác giả thiết lập mục tiêu đánh giá trạm xử lý nước thải sinh hoạt công nghệ AAO, nêu rõ 4 yêu cầu mang tính khách quan - thực chứng, đồng thời xác lập ý nghĩa học thuật trong việc bổ sung tư liệu nghiên cứu xử lý nước thải và ý nghĩa thực tiễn đối với công tác bảo vệ môi trường tại doanh nghiệp.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng kết cơ sở lý luận về nước thải và các kỹ thuật xử lý nước thải hiện hành (biện pháp cơ học: song chắn rác, bể điều hòa, bể lắng, thiết bị lọc; biện pháp hóa lý: tuyển nổi, keo tụ - tạo bông, hấp phụ, trao đổi ion; biện pháp hóa học: trung hòa, oxy hóa khử; biện pháp sinh học: bãi lọc, đất ngập nước, bể biophin, bể oxyten, mương oxy hóa tuần hoàn). Chương cũng tổng quan bức tranh tài nguyên nước thế giới, hiện trạng tài nguyên nước Việt Nam, đặc điểm thủy văn tỉnh Quảng Ninh và phường Vàng Danh, chỉ ra suối Uông Thượng tiếp nhận nước thải rồi đổ về đập Lán Tháp - nơi cấp nước sinh hoạt cho phường Bắc Sơn và Nam đến hết năm 2017.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương mô tả chi tiết đối tượng nghiên cứu (nước thải sinh hoạt và hệ thống công nghệ AAO khu tập thể Vàng Danh), phạm vi không gian, thời gian quan trắc (tháng 9/2015 đến tháng 12/2015). Tác giả cụ thể hóa các phương pháp nghiên cứu bao gồm điều tra khảo sát thực địa, lấy mẫu theo TCVN 5999:1995, bảo quản mẫu theo TCVN 5993:1995 và danh mục phương pháp phân tích 10 chỉ tiêu hóa lý, vi sinh vật tương ứng.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương 4 là phần nội dung trọng tâm của khóa luận, gồm các cụm vấn đề chính:

• Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội phường Vàng Danh: Nằm ở tọa độ 21°06'56''B và 106°48'21''Đ, tổng diện tích tự nhiên 54,57 km2, địa hình đồi núi thung lũng thuộc cánh cung Đông Triều - Móng Cái. Khí hậu nhiệt đới gió mùa chia 2 mùa rõ rệt, lượng mưa lớn nhất trong năm từng ghi nhận đạt 3.076 mm (năm 1966). Phường tập trung các mỏ than lớn, trong đó Công ty Cổ phần Than Vàng Danh năm 2014 khai thác gần 3,3 triệu tấn than, doanh thu 3.350 tỷ đồng.
• Hiện trạng phát sinh và xả thải: Trạm thu gom nước thải từ khu nhà ăn, tắm giặt công nhân và khu vệ sinh. Lưu lượng xả thải trung bình đạt 96 m3/ngày đêm, lưu lượng xả lớn nhất đạt 100 m3/ngày đêm. Chế độ xả thải liên tục 24/24 giờ, phương thức xả mặt, tự chảy, ven bờ. Tuyến thoát dẫn qua mương đô thị đường Uông Thượng 70 m, qua cống ngang đồng lúa 2 rồi đổ vào suối Uông Thượng (cách cơ sở hơn 50 m). Hệ thống nước mưa bố trí mương gom riêng dọc vỉa hè với độ dốc đáy từ 0,25% đến 0,3%, bố trí hố ga 50 m/hố.
• Cấu tạo và nguyên lý công nghệ AAO: Quy trình xử lý gồm các đơn nguyên nối tiếp:
  1. Song chắn rác: Giữ lại tạp chất thô kích thước >2 mm (túi nilon, giẻ lau, vỏ gói dầu gội...).
  2. Ngăn thu nước và Bể điều hòa: Điều lượng, ổn định lưu lượng và nồng độ chất bẩn, lắng sơ bộ cặn nặng.
  3. Ngăn xử lý yếm khí (Anaerobic): Diễn ra 4 giai đoạn sinh hóa:
     • Giai đoạn 1 (Thủy phân): Enzyme hydrolase bẻ gãy protein, lipid, glucid thành phân tử nhỏ (đường đơn, axit amin).
     • Giai đoạn 2 (Lên men axit hữu cơ): Vi sinh vật chuyển hóa thành axit propionic, butyric, lactic, rượu, axeton.
     • Giai đoạn 3 (Tạo axit axetic): Chuyển hóa axit béo, axit lactic thành axit axetic ($CH_3COOH$).
     • Giai đoạn 4 (Metan hóa): Khí metan ($CH_4$) hình thành từ decarboxyl hóa axit axetic ($CH_3COOH \rightarrow CH_4 + CO_2$), axit béo khác, và quá trình vi khuẩn methanogen dùng $H_2$ khử $CO_2$ ($CO_2 + 4H_2 \rightarrow CH_4 + 2H_2O$).
  4. Ngăn xử lý thiếu khí (Anoxic): Khử nitơ thông qua quá trình khử nitrat bởi vi khuẩn chuyên biệt (Nitrosomonas, Nitrobacter), biến đổi $NO_3^- \rightarrow NO_2^- \rightarrow NO \rightarrow N_2O \rightarrow N_2$ thoát ra không khí.
  5. Thiết bị hợp khối sinh học hiếu khí (Oxic): Cung cấp oxy liên tục nhờ 2 máy thổi khí và giá thể vi sinh đệm, vi sinh vật hiếu khí oxy hóa triệt để chất hữu cơ, chuyển hóa thành sinh khối bùn hoạt tính.
  6. Thiết bị lắng: Lắng bùn trọng lực, tách nước trong dâng lên trên; một phần bùn hoạt tính được tuần hoàn lại bể thiếu khí/yếm khí, phần bùn dư định kỳ hút xả bằng xe chuyên dụng.
  7. Ngăn lọc và khử trùng: Lọc tinh qua lớp vật liệu than hoạt tính, cát, sỏi; sau đó châm hóa chất khử trùng (Clo) để triệt tiêu vi khuẩn gây bệnh trước khi thải ra môi trường.
• Kết quả phân tích mẫu nước: Tác giả tổng hợp dữ liệu 4 đợt quan trắc (ngày 10/9/2015, ngày 06/10/2015, ngày 06/11/2015 và ngày 07/12/2015). Đánh giá cho thấy các thông số ô nhiễm sau hệ thống AAO đều giảm mạnh, nước thải đầu ra đạt yêu cầu theo quy chuẩn.
• Đánh giá tác động môi trường và sự cố vận hành: Lưu lượng xả 96 m3/ngày đêm không làm biến đổi chế độ thủy văn của suối Uông Thượng. Nguồn nước tiếp nhận có mật độ thủy sinh nghèo nàn, tác động không đáng kể. Tuy nhiên, hoạt động xả thải vẫn tạo thêm tải lượng cho nguồn nước trong bối cảnh khu vực có mật độ mỏ than cao. Một số vấn đề kỹ thuật phát sinh trong vận hành gồm: tắc nghẽn song chắn rác do rác thải sinh hoạt, nguy cơ trôi bùn tại bể lắng khi lưu lượng tăng đột biến, và yêu cầu bảo dưỡng máy thổi khí, định lượng hóa chất Clo ổn định.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết toàn bộ giá trị vận hành của hệ thống, khẳng định tính hiệu quả của mô hình AAO trong xử lý nước thải sinh hoạt thợ mỏ và đưa ra các đề xuất về quản lý vận hành, bảo dưỡng định kỳ trang thiết bị.

Kết quả và đóng góp nghiên cứu

Kết quả chính

• Xác lập đầy đủ hồ sơ vận hành trạm xử lý: Công suất thực tế trung bình đạt 96 m3/ngày đêm (cực đại 100 m3/ngày đêm), vận hành 24/24 giờ liên tục, thu gom toàn bộ nước thải tắm giặt, vệ sinh của công nhân khu tập thể Vàng Danh.
• Đánh giá khả năng làm sạch của dây chuyền hợp khối AAO: Nước thải sau xử lý qua 4 đợt quan trắc định kỳ (10/9, 6/10, 6/11, 7/12/2015) đạt quy chuẩn xả thải theo QCVN 14:2008/BTNMT Cột A trước khi dẫn thoát ra suối Uông Thượng.
• Bảng giới hạn quy chuẩn áp dụng làm mốc so sánh chất lượng nước thải:

TT	Thông số ô nhiễm	Đơn vị	QCVN 14:2008/BTNMT (Cột B)
1	pH	-	5 - 9
2	BOD5 (20°C)	mg/l	50
3	Tổng chất rắn lơ lửng (TSS)	mg/l	100
4	Tổng chất rắn hòa tan (TDS)	mg/l	1.000
5	Sunfua (tính theo H2S)	mg/l	4
6	Amoni (tính theo N)	mg/l	10
7	Nitrat ($NO_3^-$)	mg/l	50
8	Dầu mỡ động, thực vật	mg/l	20
9	Tổng các chất hoạt động bề mặt	mg/l	10
10	Phosphat ($PO_4^{3-}$)	mg/l	10
11	Tổng Coliforms	MPN/100ml	5.000

Giải pháp và kiến nghị vận hành của tác giả

• Thực hiện vớt rác tại song chắn rác định kỳ để ngăn ngừa tắc nghẽn máy bơm và đường ống dẫn.
• Giám sát nghiêm ngặt hoạt động sục khí của 2 máy thổi khí nhằm duy trì nồng độ oxy hòa tan cho bùn hoạt tính hiếu khí và giữ ổn định chu trình tuần hoàn bùn từ bể lắng.
• Bố trí xe chuyên dụng định kỳ hút bùn dư tại bể lắng để tránh hiện tượng phân hủy kỵ khí thứ cấp gây nổi bùn.
• Kiểm soát chính xác liều lượng cấp hóa chất khử trùng (Clo) tại ngăn lọc - khử trùng, đảm bảo triệt tiêu Coliforms nhưng không gây dư thừa hóa chất độc hại vào nguồn tiếp nhận.
• Thường xuyên nạo vét hệ thống mương gom nước mưa có độ dốc 0,25 - 0,3% và các hố ga định khoảng 50 m/hố để tránh úng ngập cục bộ và cuốn trôi bụi than ra môi trường.

Đóng góp thực tiễn

Khóa luận đã cung cấp bộ dẫn liệu quan trắc thực tế, kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ sinh học hợp khối AAO trong xử lý nước thải sinh hoạt đặc thù ngành than (chứa nồng độ cặn lơ lửng và bụi than cao), làm tiền đề nhân rộng cho các cơ sở khác thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số hạn chế gắn liền với điều kiện thực hiện đề tài:

• Chuỗi số liệu phân tích được theo dõi trong phạm vi 4 tháng (từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2015), chưa bao quát toàn bộ chu kỳ diễn biến khí hậu 12 tháng của khu vực Vàng Danh, đặc biệt là giai đoạn cao điểm mùa mưa lũ (tháng 7 - tháng 8) với lượng mưa ngày từng đạt 324 mm.
• Nghiên cứu chỉ tập trung đánh giá chất lượng nước tại trạm xử lý đơn lẻ của khu tập thể Vàng Danh, chưa đánh giá định lượng sâu tác động tích lũy dài hạn của nguồn thải đối với thủy vực đập Lán Tháp trong các điều kiện thủy văn biến động.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được gợi mở từ văn bản là duy trì chương trình giám sát định kỳ liên tục trong cả mùa khô và mùa mưa, đồng thời nghiên cứu sâu hơn các giải pháp lắng lọc sơ bộ chuyên dụng để xử lý triệt để cặn bụi than mịn trước khi dẫn vào cụm xử lý sinh học.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Khoa học môi trường, Kỹ thuật môi trường, Quản lý tài nguyên và môi trường: Cung cấp tài liệu trực quan về phương pháp luận khảo sát, quy trình lấy mẫu, bảo quản mẫu theo chuẩn TCVN và bộ tiêu chuẩn phân tích 10 chỉ tiêu nước thải.
• Cán bộ kỹ thuật và đơn vị quản lý môi trường tại các doanh nghiệp khai khoáng: Cung cấp hồ sơ công nghệ chi tiết về hệ thống hợp khối AAO, cơ chế 4 giai đoạn phân hủy kỵ khí sinh biogas, cơ chế khử nitrat thiếu khí, kèm theo các biện pháp xử lý sự cố cơ học và sinh học trong vận hành thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Trạm xử lý nước thải khu tập thể Vàng Danh gồm những công trình đơn vị nào?

Dây chuyền công nghệ của trạm gồm các hạng mục nối tiếp: Song chắn rác (khe hở >2 mm), Ngăn thu nước, Bể điều hòa xử lý sơ bộ và điều lượng, Ngăn xử lý yếm khí (Anaerobic), Ngăn xử lý thiếu khí (Anoxic), Thiết bị hợp khối sinh học hiếu khí (Oxic có máy thổi khí), Thiết bị lắng (kèm đường ống tuần hoàn bùn và xả bùn định kỳ), và Ngăn lọc (vật liệu lọc than hoạt tính, cát, sỏi) kết hợp khử trùng bằng hóa chất Clo.

Lưu lượng và phương thức xả thải của hệ thống được quy định ra sao?

Hệ thống có lưu lượng xả thải trung bình là 96 m3/ngày đêm, lưu lượng xả lớn nhất là 100 m3/ngày đêm. Chế độ xả thải được tiến hành liên tục 24/24 giờ theo phương thức xả mặt, tự chảy, vị trí xả ven bờ.

Nước thải sau xử lý thoát theo lộ trình nào và đổ vào nguồn tiếp nhận nào?

Nước thải sau xử lý thoát ra hệ thống mương thoát nước đô thị dọc đường Uông Thượng khoảng 70 m, dẫn qua cống ngang vào khu vực đồng lúa 2, sau đó đổ vào nguồn tiếp nhận là suối Uông Thượng (cách cơ sở hơn 50 m). Dòng chảy suối Uông Thượng hợp lưu với suối Vàng Danh và chảy về đập Lán Tháp - nơi cấp nước sinh hoạt cho dân cư phường Bắc Sơn và Nam.

Quá trình phân giải kỵ khí (yếm khí) trong công nghệ AAO của trạm diễn ra qua các giai đoạn nào?

Quá trình phân giải kỵ khí trong ngăn yếm khí gồm 4 giai đoạn sinh hóa:

1. Giai đoạn thủy phân các hợp chất hữu cơ cao phân tử (protein, lipid, glucid) nhờ enzyme hydrolase của vi sinh vật thành đường đơn và axit amin.
2. Giai đoạn lên men tạo các axit hữu cơ phân tử nhỏ (axit propionic, butyric, lactic) và các chất trung tính (rượu, axeton).
3. Giai đoạn lên men chuyển hóa các axit béo và chất hữu cơ thành axit axetic ($CH_3COOH$).
4. Giai đoạn metan hóa: tạo khí $CH_4$ qua phản ứng decarboxyl hóa axit axetic, các axit hữu cơ khác và khử $CO_2$ bằng hydro phân tử ($CO_2 + 4H_2 \rightarrow CH_4 + 2H_2O$).

Việc phân tích chất lượng nước thải của trạm được thực hiện vào những thời điểm nào?

Tác giả đã thực hiện lấy mẫu và phân tích chất lượng nước qua 4 đợt quan trắc hiện trường trong năm 2015, tương ứng vào các ngày: ngày 10/9/2015, ngày 06/10/2015, ngày 06/11/2015 và ngày 07/12/2015.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vi Văn Thân đã hoàn thành mục tiêu khảo sát, phân tích và đánh giá thực nghiệm hiệu quả vận hành của trạm xử lý nước thải sinh hoạt công nghệ AAO tại khu tập thể Vàng Danh - Công ty Than Uông Bí. Dữ liệu thực nghiệm qua 4 đợt quan trắc từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2015 khẳng định hệ thống xử lý ổn định, nước thải đầu ra đạt tiêu chuẩn quy định theo QCVN 14:2008/BTNMT Cột A với lưu lượng bình quân 96 m3/ngày đêm. Công trình cung cấp giải pháp vận hành thực tế đối với trạm xử lý nước thải sinh hoạt có lẫn bụi than thợ mỏ, đóng góp cơ sở dữ liệu quan trọng cho công tác kiểm soát ô nhiễm nguồn nước trên địa bàn thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất nƣớc ngày càng phát triển và đến năm 2020 nƣớc ta cơ bản sẽ trở thành một nƣớc công nghiệp song song với quá trình đó các hoạt động kinh tế, xã hội ngày càng đƣợc đẩy mạnh, một mặt những hoạt động đó cải thiện, nâng cao đời sống con ngƣời mặt khác làm cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên, gây ô nhiễm và suy thoái môi trƣờng. Trong đó ô nhiễm môi trƣờng nƣớc đang rất nghiêm trọng, hệ thống thoát nƣớc hiện nay không đủ năng lực để đáp ứng nhu cầu thoát nƣớc, hầu hết nƣớc thải sinh hoạt cũng nhƣ nƣớc thải công nghiệp không đƣợc xử lý mà đƣợc thải trực tiếp vào môi trƣờng tự nhiên: kênh mƣơng, ao, hồ, sông, suối… gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nƣớc mặt, nƣớc ngầm, ảnh hƣởng đến môi trƣờng hệ sinh thái và ảnh hƣởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Vấn đề nƣớc thải đang trở nên nhức nhối hơn bao giờ hết.Ở nƣớc ta vấn đề bảo vệ môi trƣờng là vấn đề chiến lƣợc quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội. Trƣớc tình hình đó, con ngƣời đang tìm mọi giải pháp để bảo vệ môi trƣờng, có sự quản lý chặt chẽ của nhà nƣớc cũng nhƣ của các cơ quan quản lý có thẩm quyền.

Trong đó hoạt động khai thác than ở nƣớc ta phát sinh một lƣợng lớn nƣớc thải, đặc biệt là nƣớc thải sinh hoạt, tắm giặt công nhân gây ô nhiễm môi trƣờng và công ty than Uông Bí cũng nằm trong số đó. Hiện nay nhiều mô hình xử lý nƣớc thải sinh hoạt ở các công ty than đã đƣợc nghiên cứu và đƣa vào ứng dụng ở nhiều nơi. Trong khuôn khổ thực hiện đề tài tốt nghiệp tôi xin đƣa ra đề tài nghiên cứu: “Đánh giá hiệu quả của trạm xử lý nước thải sinh hoạt bằng công nghệ aao tại khu tập thể Vàng Danh công ty than Uông Bí”. Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá đƣợc hiệu quả xử lý của công nghệ aao tại khu tập thể Vàng Danh công ty than Uông Bí.

Yêu cầu của đề tài - Đánh giá và đƣa ra kết quả xử lý bằng công nghệ aao trong nƣớc bị ô nhiễm. - Thông tin và số liệu thu đƣợc chính xác trung thực, khách quan. - Các mẫu nghiên cứu và phân tích phải đảm bảo tính khoa học, chính xác và đại diện cho khu vực nghiên cứu. - Các kết quả phân tích phải đƣợc so sánh với tiêu chuẩn, quy chuẩn môi trƣờng Việt Nam.

Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học. - Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút ra kinh nghiệm thực tế phục vụ công tác nghiên cứu sau này. - Vận dụng và phát huy các kiến thức đó vào thực tế. - Bổ xung tƣ liệu cho học tập.

* Ý nghĩa thực tiễn. - Đánh giá đƣợc hiệu quả xử lý nƣớc thải nhà máy đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ môi trƣờng và góp phần nâng cao thƣơng hiệu của công ty. - Là cơ sở nghiên cứu các giải pháp phù hợp cho xử lý nƣớc thải hiện nay đặc biệt là nƣớc thải sinh hoạt. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học - Khái niệm môi trƣờng: Theo khoản 1 Điều 3 Luật Bảo Vệ Môi Trƣờng Việt Nam năm 2014 môi trƣờng đƣợc định nghĩa nhƣ sau:”Môi Trƣờng là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động đối với sự tồn tại và phát triển của con ngƣời và sinh vật [9]. - Khái niệm ô nhiễm môi trƣờng: Là hiện tƣợng suy giảm chất lƣợng môi trƣờng quá một giới hạn cho phép, đi ngƣợc lại với mục đích sử dụng môi trƣờng, ảnh hƣởng đến sức khỏe con ngƣời và sinh vật. Ô nhiễm môi trƣờng nếu vƣợt quá mức nhất định sẽ là hiện tƣợng nhiễm độc và ngộ độc sinh vật và con ngƣời [1]. - Khái niệm ô nhiễm môi trƣờng nƣớc: Là sự có mặt của một số chất ngoại lai trong môi trƣờng nƣớc tự nhiên dù chất đó có hại hay không.

Khi vƣợt quá một ngƣỡng nào đó trở nên độc hại với con ngƣời và sinh vật [10]. - Khái niệm nƣớc thải: Là nƣớc đã qua sử dụng vào các mục đích, nhƣ sinh hoạt, dịch vụ, tƣới tiêu, thủy lợi, chế biến công nghiệp, chăn nuôi v. - Khái niệm nƣớc thải sinh hoạt: Là nƣớc đƣợc thải bỏ sau khi sử dụng cho các mục đích sinh hoạt của cộng đồng: tắm, giặt giũ, tẩy rửa, vệ sinh cá nhân, chúng thƣờng đƣợc thải ra từ các căn hộ, cơ quan, trƣờng học, bệnh viện, chợ và các công trình công cộng khác [11]. - Dấu hiệu nguồn nƣớc bị nhiễm bẩn:[10] + Xuất hiện chất nổi trên bề mặt và cặn lắng ở đáy.

+ Thay đổi tính chất vật lý (độ nhìn thấy, màu sắc, mùi vị…) 4 + Thay đổi thành phần hóa học (phản ứng, số lƣợng chất hữu cơ, chất khoáng và chất độc hại). + Lƣợng ôxy hòa tan giảm xuống + Thay đổi hình dạng và số lƣợng vi trùng gây và truyền bệnh. Giá trị các thông số ô nhiễm tối đa cho phép trong nƣớc thải sinh hoạt QCVN 14:2008 TT Thông số Đơn vị Cột (B) 1 Ph - 5-9 2 BOD5 (200C) mg/l 50 3 Tổng chất rắn lơ lửng (TSS) mg/l 100 4 Tổng chất rắn hòa tan (TDS) mg/l 1000 5 Sunfua (tính theo H2S) mg/l 4 6 Amoni (tính theo N) mg/l 10 7 Nitrat (NO3-) mg/l 50 8 Dầu mỡ, động thực vật mg/l 20 9 Tổng các chất hoạt động bề mặt mg/l 10 10 Phosphat (PO43-) mg/l 10 11 Tổng colifom MPN/100ml 5000 Những thông số cơ bản đánh giá chất lƣợng môi trƣờng nƣớc[7]. * Thông số vật lý: Độ PH: + Là một trong những chỉ tiêu xác định đối với nƣớc cấp và nƣớc thải.

Chỉ số này cho thấy cần thiết phải trung hòa hay không và tính lƣợng hóa chất cần thiết trong quá trình xử lý đông keo tụ, khử khuẩn… + Sự thay đổi trị số pH làm thay đổi các quá trình hòa tan hoặc keo tụ, làm tăng,giảm vận tốc của các phản ứng hóa sinh xảy ra trong nƣớc. 5 Hàm lƣợng các chất rắn: Các chất rắn có trong nƣớc là các chất vô cơ (là dạng các muối hòa tan hoặc không tan nhƣ đất đá ở dạng huyền phù lơ lửng), các chất hữu cơ nhƣ xác các vi sinh vật, tảo, động vật nguyên sinh, động vật phù du…, các chất hữu cơ tổng hợp nhƣ phân bón, các chất thải công nghiệp. Các chất rắn ở trong nƣớc làm trở ngại cho việc sử dụng và lƣu chuyển nƣớc, làm giảm chất lƣợng nƣớc sinh hoạt và sản xuất, gây trở ngại cho việc nuôi trồng thủy sản. Độ cứng: Nƣớc tự nhiên thƣờng đƣợc phân thành nƣớc cứng và nƣớc mềm.

Độ cứng của nƣớc thƣờng không đƣợc coi là ô nhiễm vì không gây hại cho sức khỏe con ngƣời, nhƣng độ cứng lại gây nên ảnh hƣởng lớn đến công nghệ, nhƣ cáu cặn lò hơi,… Mầu: Nƣớc có thể có mầu, đặc biệt là nƣớc thải thƣờng có mầu nâu đen, các chất hữu cơ trong xác động, thực vật phân rã tạo thành, nƣớc có sắt và mangan ở dạng keo hoặc hòa tan, nƣớc có chất thải công nghiệp. Mầu của nƣớc đƣợc phân thành hai dạng mầu thực (do các chất hòa tan), mầu biểu kiến (mầu của các chất lơ lửng trong nƣớc tạo nên). Độ đục: Độ đục của nƣớc do các hạt lơ lửng, các chất hữu cơ phân hủy hoặc do giới thủy sinh gây ra, độ đục làm giảm khả năng truyền ánh sáng trong nƣớc, ảnh hƣởng khả năng quang hợp của các vi sinh vật tự dƣỡng trong nƣớc, gây giảm thẩm mĩ và làm giảm chất lƣợng nƣớc khi sử dụng. * Thông số hóa học.

Oxi hòa tan (DO- Dissolved oxigen): Oxi hòa tan trong nƣớc rất cần cho sinh vật hiếu khí.Bình thƣờng oxi hòa tan trong nƣớc khoảng 8-10mg/l, chiếm 70-85% khi oxi bão hòa. Mức oxi hòa tan trong nƣớc tự nhiên và nƣớc thải phụ thuộc vào mức độ ô nhiễm chất hữu cơ, vào hoạt động của thế giới thủy sinh, các hoạt động hóa sinh, hóa học và vật lý của nƣớc. Trong môi 6 trƣờng nƣớc bị ô nhiễm nặng, oxi đƣợc dùng nhiều cho các quá trình hóa sinh và xuất hiện hiện tƣợng thiếu Oxi trầm trọng. Chỉ số BOD (Nhu cầu oxi sinh hóa-Biochemical oxigen Demand): Là lƣợng oxi cần thiết để oxi hóa các chất hữu cơ có trong nƣớc bằng vi sinh vật (chủ yếu là vi khuẩn hoại sinh, hiếu khí) quá trình này đƣợc gọi là quá trình oxi hóa sinh học, quá trình này đƣợc tóm tắt nhƣ sau: Chất hữu cơ + O2 CO2 + H2O Vi sinh vật tế bào mới Chỉ số COD (Nhu cầu oxi hóa học-Chemical oxigen Denmand): Chỉ số này đƣợc dùng rộng rãi để đặc trƣng cho hàm lƣợng chất hữu cơ của nƣớc thải và sự ô nhiễm của nƣớc tự nhiên, cOD là lƣợng oxi cần thiết cho quá trình oxi hóa toàn bộ các chất hữu cơ có trong mẫu nƣớc thành CO2 và nƣớc.

Hàm lƣợng nitơ (N): Hợp chất chứa N có trong nƣớc thải thƣờng là các hợp chất protein và các sản phẩm phân hủy: amôn, nitrat, nitrit. chúng có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái nƣớc. Trong nƣớc rất cần thiết có một lƣợng nitơ thích hợp, đặc biệt là trong nƣớc thải, mỗi quan hệ giữa BOD5 với N và P có ảnh hƣởng rất lớn đến sự hình thành và khả năng oxi hóa của bùn hoạt tính. Hàm lƣợng P: Phospho tồn tại ở trong nƣớc với các dạng H2PO4-, HPO42-, các polyphosphat nhƣ Na3 (PO3)6 và phospho hữu cơ, đây là một trong những nguồn dinh dƣỡng cho thực vật dƣới nƣớc, gây ô nhiễm và góp phần thúc đẩy hiện tƣợng phú dƣỡng ở các thủy vực.

*Thông số sinh học Chỉ số vệ sinh (E. Coli): Trong nƣớc thải, đặc biệt là nƣớc thải sinh hoạt, nƣớc thải bệnh viện, nƣớc thải vùng du lịch, dịch vụ, khu chăn nuôi,… nhiễm nhiều vi sinh vật có sẵn ở trong phân ngƣời, phân súc vật. 7 Vi khuẩn: Những vi khuẩn gây bệnh đƣờng ruột hay gặp trong nƣớc là vi khuẩn tả vibrio cholera, vi khuẩn lị disenteriae-shigella, vi khuẩn thƣơng hàn và phó thƣơng hàn samonella typhos và s. Paratyphos… cũng nhƣ trực khuẩn đƣờng ruột escherichia (gây bệnh có điều kiện).

- Khái niệm xử lý sinh học hiếu khí: Thực chất là thực hiện các quá trình oxy hóa các chất hữu cơ và vô cơ có thể oxy hóa đƣợc nhờ vi sinh vật - Khái niệm xử lý sinh học yếm khí: Là quá trình phân giải yếm khí các hợp chất hữu cơ, vô cơ có thể chuyển hóa sinh nhờ vi khuẩn hô hấp yếm khí và hô hấp tùy tiện.