Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Trong nền kinh tế thị trường, công tác kế toán đóng vai trò then chốt trong việc phản ánh trung thực tình hình tài chính và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Việc ghi nhận, đo lường và quản lý doanh thu, chi phí cùng quá trình xác định kết quả kinh doanh không chỉ là công cụ kiểm soát nội bộ mà còn cung cấp thông tin tài chính phục vụ các đối tượng liên quan như nhà quản trị, nhà đầu tư, ngân hàng và cơ quan quản lý nhà nước. Dữ liệu kế toán chuẩn xác là căn cứ để doanh nghiệp xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp, tối ưu hóa chi phí hoặc cân đối nguồn lực nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, việc vận hành hệ thống kế toán doanh thu, chi phí tại nhiều doanh nghiệp vẫn còn gặp những khó khăn, vướng mắc nhất định.
Đối với ngành xây lắp, công tác kế toán mang tính chất đặc thù rõ rệt. Sản phẩm xây lắp có tính đơn chiếc, quy mô lớn, địa bàn thi công phân tán và thời gian thực hiện kéo dài qua nhiều kỳ kế toán. Quá trình thi công chịu ảnh hưởng lớn từ điều kiện tự nhiên, thời tiết, môi trường và địa hình, đồng thời tiêu hao khối lượng lớn vật tư, nhân công và chi phí sử dụng máy thi công. Khi trúng thầu, kế toán phải căn cứ vào dự toán trúng thầu để bóc tách chi phí, theo dõi chi phí sản xuất kinh doanh dở dang cho từng công trình, hạng mục công trình và chỉ ghi nhận doanh thu khi có biên bản nghiệm thu hoàn thành bàn giao. Thực tế tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO (LAMA IDICO) cho thấy công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh đã được thiết lập nhưng vẫn bộc lộ một số điểm hạn chế cần hoàn thiện. Vì vậy, tác giả Trần Đức Cảnh Tùng đã lựa chọn đề tài khóa luận: "Đánh giá hiệu quả công tác kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh: Nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO".
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:
- Mục tiêu tổng quát: Đánh giá hiệu quả công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO, từ đó đưa ra các hàm ý quản trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kế toán và quản lý của doanh nghiệp.
- Mục tiêu cụ thể:
- Thứ nhất: Mô tả công tác kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO.
- Thứ hai: Phân tích và đánh giá công tác kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO.
- Thứ ba: Đưa ra các hàm ý hoặc giải pháp nhằm cải thiện hiệu quả công tác kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO.
Để thực hiện các mục tiêu trên, khóa luận đặt ra ba câu hỏi nghiên cứu:
- Câu hỏi 1: Quy trình kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO ra sao?
- Câu hỏi 2: Quy trình kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO hiệu quả và chưa hiệu quả chỗ nào?
- Câu hỏi 3: Giải pháp nào có thể nhằm cải thiện hiệu quả công tác kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO?
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định rõ:
- Đối tượng nghiên cứu: Các quy trình, chứng từ và bút toán hạch toán liên quan đến công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp.
- Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO (địa chỉ tại KM 23, Quốc lộ 51, Ấp 1, Xã Long An, Huyện Long Thành, Tỉnh Đồng Nai).
- Phạm vi thời gian: Số liệu và thực trạng hoạt động trong năm tài chính 2023.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp
Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành do Bộ Tài chính ban hành, kết hợp với đặc trưng quản lý chi phí trong lĩnh vực xây lắp:
- Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01 - "Chuẩn mực chung"): Xác định khái niệm, điều kiện ghi nhận doanh thu và chi phí; định nghĩa chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức dòng tiền chi ra, khấu trừ tài sản hoặc phát sinh nợ phải trả dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu (không tính phần phân phối cho chủ sở hữu).
- Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14 - "Doanh thu và thu nhập khác"): Định nghĩa doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu; quy định nguyên tắc ghi nhận doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ và doanh thu hợp đồng xây dựng.
- Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 17 (VAS 17 - "Thuế thu nhập doanh nghiệp") và Quyết định 12/2005/QĐ-BTC: Hướng dẫn ghi nhận chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành và chi phí thuế thu nhập hoãn lại.
- Hệ thống văn bản chế độ kế toán: Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 177/2015/TT-BTC sửa đổi bổ sung Thông tư 200, và tham chiếu một số điều khoản liên quan tại Thông tư 133/2016/TT-BTC. Các tài khoản kế toán trọng yếu được hệ thống hóa gồm: TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), TK 521 (Các khoản giảm trừ doanh thu), TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính), TK 635 (Chi phí tài chính), TK 641 (Chi phí bán hàng), TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 711 (Thu nhập khác), TK 811 (Chi phí khác), TK 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp) và TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh).
Phương pháp nghiên cứu được triển khai thuần túy theo hướng tiếp cận định tính, kết hợp nhiều kỹ thuật thu thập và xử lý thông tin:
- Phương pháp thu thập và nghiên cứu tài liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tài chính, tài liệu ban hành nội bộ của LAMA IDICO (sơ đồ cơ cấu tổ chức, quy chế phân công nhiệm vụ, quy trình ký hợp đồng xây lắp, quy trình tập hợp chi phí tháng, quý, năm); tra cứu thông tin doanh nghiệp công bố trên website chuyên ngành tài chính; tra cứu các chuẩn mực VAS, thông tư hướng dẫn kế toán từ các cơ sở dữ liệu pháp luật. Tác giả chọn ngẫu nhiên các nghiệp vụ phát sinh theo từng tài khoản doanh thu, chi phí, thuế và thu thập bộ chứng từ thực tế kèm theo để đối chiếu với quy định.
- Phương pháp quan sát tham dự: Trong quá trình thực tập tại Phòng Tài chính Kế toán LAMA IDICO, tác giả quan sát trực tiếp thao tác xử lý nghiệp vụ hằng ngày của các kế toán viên, tham gia nhập liệu, scan, đóng và lưu trữ chứng từ kế toán, thao tác trên phần mềm kế toán CADS.
- Phương pháp phỏng vấn sâu: Thực hiện phỏng vấn trực tiếp Kế toán trưởng và các nhân viên kế toán tại doanh nghiệp nhằm ghi nhận đánh giá về quy trình làm việc, sự phối hợp giữa các bộ phận, những thuận lợi, vướng mắc thực tế và phương hướng xử lý tồn tại trong hạch toán.
Bên cạnh lý thuyết kế toán, tác giả thực hiện tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước để làm cơ sở so sánh và phân tích thực trạng:
| Tác giả & Năm công bố |
Địa bàn / Đơn vị nghiên cứu |
Phương pháp nghiên cứu |
Phát hiện và đóng góp chính |
| Fira Aulia, Ikbal Yasin, Yuri Rahmanto (2022) |
Indonesia |
Mô hình nguyên mẫu (Prototyping) trên nền tảng web |
Ứng dụng hệ thống thông tin kế toán bán hàng web giúp xử lý dữ liệu tin cậy; chỉ ra hạn chế về tốc độ xử lý khi khối lượng giao dịch tăng cao và lưu trữ tài liệu thủ công. |
| Qurotul Aini, Anoesyirwan, Yuli Ana (2020) |
Indonesia |
Quan sát, nghiên cứu tài liệu thứ cấp |
Kế toán đám mây nâng cao hiệu suất làm việc từ xa của kế toán viên, tự động sao lưu dữ liệu, nhưng đòi hỏi chi phí đào tạo và giám sát sai sót. |
| Khuất Thu Hương (2017) |
Công ty TNHH Thương mại Hà Phát (Việt Nam) |
Định tính, phỏng vấn, khảo sát thực địa |
Quy trình ghi nhận doanh thu chưa bám sát chuẩn mực, kiểm soát chi phí lỏng lẻo, nhân sự kế toán thiếu kinh nghiệm, thiếu hệ thống kế toán quản trị. |
| Võ Thị Ngọc Quỳnh (2021) |
Công ty Cổ phần Ô Tô Sông Hàn (Việt Nam) |
Phỏng vấn sâu, thống kê mô tả, phân tích nhân tố |
Bộ máy kế toán phân công rõ ràng nhưng việc giao chức năng phân tích kết quả kinh doanh cho kế toán gây quá tải; đề xuất lập bộ phận phân tích riêng. |
| Nguyễn Thị Loan (2021) |
Công ty Cổ phần Tân Hoàng Mai (Việt Nam) |
Thu thập chứng từ, phân tích sổ sách, so sánh đối chiếu |
Nhân sự kế toán kiêm nhiệm nhiều khâu, lưu trữ chứng từ chưa khoa học, chưa trích lập dự phòng phải thu và giảm giá hàng tồn kho đúng quy định. |
Nội dung chính theo từng chương
CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
Chương 1 trình bày tổng quan về tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu trong bối cảnh công tác kế toán quyết định chất lượng thông tin tài chính của doanh nghiệp xây lắp. Tác giả xác định rõ mục tiêu nghiên cứu tổng quát là đánh giá hiệu quả công tác kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO; triển khai thành ba mục tiêu cụ thể và ba câu hỏi nghiên cứu tương ứng. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn về không gian tại trụ sở LAMA IDICO và thời gian là năm 2023. Ngoài ra, chương này phác thảo phương pháp nghiên cứu định tính (phỏng vấn sâu, thu thập chứng từ, phân tích tài liệu), kết cấu đề tài gồm 5 chương và đóng góp dự kiến của khóa luận đối với công tác quản lý tài chính tại đơn vị thực tập.
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU
Chương 2 tổng hợp và lược khảo các công trình khoa học liên quan đến kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh. Phần nghiên cứu nước ngoài xem xét hai công trình tại Indonesia của Fira Aulia và cộng sự (2022) về hệ thống kế toán bán hàng nền tảng web và Qurotul Aini và cộng sự (2020) về ứng dụng kế toán đám mây trong nâng cao hiệu suất làm việc của kế toán viên. Phần nghiên cứu trong nước phân tích ba khóa luận và đề tài của Khuất Thu Hương (2017), Võ Thị Ngọc Quỳnh (2021), Nguyễn Thị Loan (2021) tại các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ ô tô và sản xuất. Tác giả đúc kết các bài học kinh nghiệm từ các nghiên cứu trước về phương pháp thu thập chứng từ gốc, phỏng vấn nhân viên chuyên trách và nhận diện các sai sót phổ biến trong ghi nhận doanh thu, quản lý chi phí, làm cơ sở lý luận và định hướng nghiên cứu cho Chương 3 và Chương 4.
CHƯƠNG 3: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Chương 3 trình bày chi tiết các nguyên tắc, khái niệm kế toán theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam VAS 01, VAS 14, VAS 17 và các quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 177/2015/TT-BTC, Thông tư 133/2016/TT-BTC. Tác giả phân tích tính cấp thiết của tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp xây lắp do tính chất đơn chiếc, công trình kéo dài, bóc tách chi phí phức tạp theo từng dự toán trúng thầu. Tiếp đó, chương này chuẩn hóa phương pháp hạch toán, chứng từ và sổ sách kế toán của từng phần hành:
- Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511);
- Các khoản giảm trừ doanh thu (TK 521: chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại);
- Doanh thu hoạt động tài chính (TK 515) và chi phí tài chính (TK 635);
- Chi phí bán hàng (TK 641) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642);
- Giá vốn hàng bán (TK 632);
- Thu nhập khác (TK 711) và chi phí khác (TK 811);
- Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành và hoãn lại (TK 821);
- Kế toán kết chuyển xác định kết quả kinh doanh (TK 911).
Cuối chương, tác giả làm rõ phương pháp luận nghiên cứu gồm phương pháp thu thập tài liệu nội bộ và văn bản pháp luật, kỹ thuật chọn mẫu chứng từ ngẫu nhiên, phương pháp quan sát thực địa và phỏng vấn trực tiếp kế toán trưởng tại doanh nghiệp.
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
Chương 4 tập trung phân tích thực trạng công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO (thành lập ngày 13/02/2008, thành viên Tổng công ty IDICO-CTCP, trụ sở tại Long Thành, Đồng Nai, sở hữu nhà máy cơ khí 4 ha tại KCN Nhơn Trạch 1). Tác giả mô tả chi tiết:
- Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và mô hình tổ chức bộ máy kế toán tập trung tại văn phòng chính.
- Chức năng, nhiệm vụ cụ thể của 4 vị trí nhân sự trong phòng kế toán: Kế toán trưởng; Phó phòng Tài chính Kế toán kiêm Kế toán tổng hợp, ngân hàng; Kế toán thanh toán kiêm kế toán thuế; Thủ quỹ kiêm kế toán ngân hàng.
- Chính sách kế toán áp dụng: Thông tư 200/2014/TT-BTC, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, đồng tiền hạch toán là VND, hình thức sổ kế toán Nhật ký chung và ứng dụng phần mềm kế toán CADS.
- Thực tế quy trình kinh doanh xây lắp, gia công kết cấu thép; quy trình lập hồ sơ nghiệm thu (Biên bản nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình đưa vào sử dụng bản tiếng Việt và tiếng Anh); quy trình xuất hóa đơn (phân tích chứng từ mẫu như hóa đơn số 00000008, phiếu kế toán); quy trình chốt chi phí định kỳ và kết chuyển xác định kết quả kinh doanh.
- Kết quả phỏng vấn ý kiến chuyên gia (Kế toán trưởng) nhằm đánh giá các mặt làm được và những khó khăn trong quản lý chứng từ, định mức vật tư và nhân lực kế toán.
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý
Chương 5 tổng kết lại các phát hiện nghiên cứu từ thực tế tại LAMA IDICO. Tác giả chỉ ra các hạn chế tồn tại trong công tác kế toán tại đơn vị: nhân sự kế toán quá mỏng dẫn đến tình trạng kiêm nhiệm nhiều mảng công việc chuyên môn phức tạp; việc thu nhận và kiểm soát chứng từ từ các công trình thi công, ban chỉ huy công trường có lúc bị chậm trễ; phần mềm kế toán CADS dù vận hành ổn định nhưng vẫn cần được nâng cấp để đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý. Từ đó, tác giả đưa ra các hàm ý quản trị thiết thực nhằm kiện toàn bộ máy kế toán, hoàn thiện quy trình kiểm soát chi phí thi công theo dự toán, tối ưu hóa công tác lưu trữ và luân chuyển chứng từ, cùng các định hướng nghiên cứu tiếp theo.
Kết quả và đóng góp
Nghiên cứu làm rõ thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO trong năm tài chính 2023, ghi nhận các đặc điểm vận hành cụ thể:
- Chính sách và hình thức kế toán: Doanh nghiệp tuân thủ Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính; kỳ kế toán theo năm dương lịch (01/01 - 31/12); đơn vị tiền tệ hạch toán là VND. Công ty sử dụng hình thức kế toán Nhật ký chung trên nền tảng phần mềm kế toán CADS.
- Tổ chức bộ máy kế toán: Bộ máy kế toán được tổ chức theo hình thức tập trung, toàn bộ nghiệp vụ kế toán phát sinh từ các công trường, dự án đều chuyển về xử lý tại văn phòng chính. Sự phân công nhiệm vụ giữa các vị trí được văn bản hóa cụ thể:
| Vị trí nhân sự |
Nhiệm vụ chuyên môn chính theo quy chế nội bộ |
| Kế toán trưởng |
Điều hành chung hoạt động tài chính kế toán; xây dựng kế hoạch tài chính, tín dụng; kiểm tra tính hợp pháp của chứng từ; chỉ đạo lập báo cáo quyết toán tài chính quý, năm; theo dõi quyết toán vốn đầu tư xây lắp; tổ chức phân tích giá thành sản phẩm và hoạt động kinh tế. |
| Phó phòng TCKT - Kế toán tổng hợp, ngân hàng |
Lập báo cáo quyết toán tài chính quý, năm; kê khai và quyết toán thuế TNDN; kiểm soát chứng từ kế toán các đội thi công; theo dõi nhập - xuất vật tư, tập hợp chi phí công trình; theo dõi hợp đồng khoán gọn; theo dõi tài sản cố định, hợp đồng tín dụng và lãi vay ngân hàng. |
| Kế toán thanh toán kiêm kế toán thuế |
Lập bảng thanh toán lương hàng tháng; kiểm soát chứng từ thu chi, tạm ứng; lập phiếu thu, chi, ủy nhiệm chi; theo dõi bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN); kê khai báo cáo thuế (TNCN, GTGT, chuyển nhượng chứng khoán...); theo dõi xuất hóa đơn các công trình trong nước và xuất khẩu; quản lý công cụ dụng cụ và kiểm kê. |
| Thủ quỹ kiêm kế toán ngân hàng |
Quản lý quỹ tiền mặt, đối chiếu tồn quỹ cuối ngày; theo dõi sổ sách kế toán Công đoàn, Đảng; giao dịch nhận chứng từ tại ngân hàng; nhập chứng từ ngân hàng, theo dõi dư nợ vay; lưu trữ công văn, hợp đồng kinh tế và đóng chứng từ Nhật ký chung; theo dõi công cụ dụng cụ văn phòng. |
- Quy trình ghi nhận doanh thu và chi phí xây lắp: Doanh nghiệp ghi nhận doanh thu xây lắp dựa trên cơ sở Biên bản nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình để đưa vào sử dụng (có lập bản song ngữ đối với các hạng mục xuất khẩu hoặc đối tác nước ngoài), Phiếu kế toán và xuất hóa đơn GTGT. Chi phí công trình được bóc tách từ dự toán trúng thầu, tập hợp theo từng mã công trình gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công và máy thi công.
Về mặt giải pháp, tác giả đề xuất các hàm ý quản trị xuất phát từ thực tế khảo sát:
- Kiện toàn và bổ sung nhân sự kế toán: Do tính chất kiêm nhiệm quá nhiều khâu chuyên sâu (kế toán thanh toán kiêm luôn thuế và xuất hóa đơn toàn bộ công trình; thủ quỹ kiêm kế toán ngân hàng và kế toán đoàn thể), công ty cần tuyển dụng thêm nhân sự chuyên trách hoặc tái cơ cấu phân công để giảm tải áp lực, tránh rủi ro sai sót chứng từ.
- Nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin: Tiến hành rà soát, nâng cấp phần mềm kế toán CADS nhằm tăng cường tính năng tự động hóa đối chiếu số liệu và kết xuất báo cáo quản trị kịp thời cho ban lãnh đạo.
- Hoàn thiện quy trình luân chuyển chứng từ công trình: Ban hành quy chế chặt chẽ hơn về thời hạn gửi chứng từ nghiệm thu, chứng từ xuất vật tư từ các đội thi công, ban chỉ huy công trường về phòng kế toán trung tâm, hạn chế tình trạng dồn ứ chứng từ cuối quý/cuối năm.
Khóa luận đóng góp tài liệu nghiên cứu thực tiễn cho ban giám đốc và bộ phận kế toán LAMA IDICO trong việc đánh giá lại hiệu năng vận hành của bộ máy kế toán, nhận diện điểm nghẽn trong kiểm soát chi phí xây lắp và hoàn thiện công tác quản lý tài chính doanh nghiệp.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
Giá trị tham khảo
Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn đối với các nhóm đối tượng sau:
- Ban lãnh đạo và Phòng Tài chính Kế toán LAMA IDICO: Cung cấp bức tranh tổng thể về thực trạng vận hành bộ máy kế toán của đơn vị, chỉ ra các vị trí đang bị quá tải do kiêm nhiệm và đề xuất căn cứ thực tế để cải tiến quy trình luân chuyển chứng từ công trình.
- Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán: Tài liệu minh họa cụ thể cho mô hình khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành kế toán doanh nghiệp xây lắp. Sinh viên có thể tham khảo phương pháp hệ thống hóa tài khoản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, cách trích dẫn các văn bản VAS 01, VAS 14, VAS 17 và cách thiết kế bảng mô tả nhiệm vụ kế toán thực tế.
- Người làm công tác kế toán tại các doanh nghiệp xây lắp, gia công cơ khí: Tham khảo quy trình luân chuyển chứng từ nghiệm thu công trình xây dựng đưa vào sử dụng, mối quan hệ giữa dự toán trúng thầu với việc bóc tách chi phí giá vốn (TK 632) và hạch toán doanh thu xây lắp (TK 511).
Các phần nội dung đáng tham khảo nhất gồm: phần hệ thống hóa chứng từ - tài khoản kế toán tại Chương 3 và bản phân tích quy chế phân công nhiệm vụ 4 vị trí kế toán kèm quy trình xử lý hồ sơ nghiệm thu thực tế tại Chương 4.
Câu hỏi thường gặp
1. Khóa luận nghiên cứu thực tế tại đơn vị nào và doanh nghiệp đó hoạt động trong lĩnh vực gì?
Khóa luận nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO (LAMA IDICO), thành viên của Tổng công ty IDICO-CTCP, thành lập ngày 13/02/2008, trụ sở tại Huyện Long Thành, Tỉnh Đồng Nai. Doanh nghiệp hoạt động chính trong lĩnh vực xây lắp, gia công và lắp đặt kết cấu thép, chế tạo lắp đặt thiết bị máy móc công nghệ (với nhà máy cơ khí rộng 4 ha tại Khu công nghiệp Nhơn Trạch 1).
2. Bộ máy kế toán của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO gồm những vị trí nào và có đặc điểm gì nổi bật?
Bộ máy kế toán của LAMA IDICO được tổ chức theo mô hình tập trung tại văn phòng chính, gồm 4 nhân sự: Kế toán trưởng; Phó phòng Tài chính Kế toán kiêm Kế toán tổng hợp, ngân hàng; Kế toán thanh toán kiêm kế toán thuế; và Thủ quỹ kiêm kế toán ngân hàng. Đặc điểm nổi bật là đội ngũ nhân sự mỏng nhưng phải kiêm nhiệm rất nhiều phần hành phức tạp (từ thuế, bảo hiểm, thanh toán lương đến kế toán công đoàn, đảng và ấn chỉ).
3. Doanh nghiệp áp dụng chính sách, chuẩn mực và phần mềm kế toán nào?
Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính; niên độ kế toán theo năm dương lịch từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ hạch toán là đồng Việt Nam (VND). Công ty sử dụng hình thức sổ Nhật ký chung và xử lý số liệu trên phần mềm kế toán CADS.
4. Căn cứ nào được doanh nghiệp sử dụng để ghi nhận doanh thu và giá vốn công trình xây lắp?
Để ghi nhận doanh thu, doanh nghiệp căn cứ vào Hợp đồng kinh tế, Biên bản nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình để đưa vào sử dụng (có lập bản tiếng Anh nếu cần), Phiếu kế toán và Hóa đơn GTGT xuất cho chủ đầu tư. Đối với giá vốn và chi phí, kế toán căn cứ vào dự toán trúng thầu để bóc tách chi phí nguyên vật liệu chính, nhân công, máy thi công và chi phí quản lý cho từng công trình cụ thể.
5. Những hạn chế chính trong công tác kế toán tại LAMA IDICO được tác giả phát hiện là gì?
Tác giả chỉ ra ba hạn chế chính: (1) Đội ngũ kế toán có chuyên môn và kinh nghiệm nhưng số lượng nhân sự quá ít dẫn đến việc kiêm nhiệm quá nhiều khâu; (2) Phần mềm kế toán CADS vận hành tốt nhưng còn cần nâng cấp để tối ưu hóa hiệu quả xử lý dữ liệu; (3) Việc thu nhận, tập hợp chứng từ từ các công trình, đội thi công phân tán về phòng kế toán đôi khi chưa kịp thời.
Kết luận
Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Đức Cảnh Tùng là công trình nghiên cứu định tính phân tích toàn diện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng lắp máy IDICO trong năm 2023. Tác giả đã kết nối chặt chẽ giữa hệ thống lý luận theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam, Thông tư 200/2014/TT-BTC với đặc thù hạch toán bóc tách dự toán của ngành xây lắp cơ khí. Các dữ liệu về tổ chức bộ máy kế toán 4 nhân sự, quy trình nghiệm thu công trình và phần mềm kế toán CADS phản ánh chính xác thực trạng vận hành tại đơn vị. Các giải pháp và hàm ý quản trị được đề xuất bám sát các hạn chế nội tại, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác hoàn thiện quản lý tài chính kế toán tại doanh nghiệp.
