MỞ ĐẦU 1. Vấn đề chung của đề tài. Xã hội ngày càng phát triển, đời sống người dân ngày càng được nâng cao cùng theo đó là hàng loạt vấn đề cần được giải quyết. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường thì áp lực đối với môi trường ngày càng nghiêm trọng.
Vấn đề môi trường không những chỉ diễn ra ở các nước phát triển, mà ở các nước đang phát triển cũng đang phải đối mặt với vấn đề ô nhiễm môi trường trong đó có Việt Nam chúng ta. Nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, công cuộc phát triển kinh tế đó đã tạo đề cho sự gia tăng không ngừng trên mọi lĩnh vực của đời sống, từ khoa học công nghệ, các ngành công nghiệp, đời sống, dịch vụ, nhu cầu xã hội. Thời kỳ đổi mới kinh tế nước ta đã có những bước phát triển quan trọng, đặc biệt trong đó phải nói đến vai trò to lớn của nông nghiệp, nông thôn. Cho đến nay nước ta bước vào thời kỳ công nghiệp hóa- hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn, nông dân càng có vị trí quan trọng.
Tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ IV Ban chấp hàng Trung ương Đảng khóa VIII đã chỉ rõ: Phát triển nông nghiệp, nông thôn là một trong các chủ trương và giải pháp lớn thúc đẩy sự nghiệp đổi mới tiến lên. Trong quá trình thực hiện quan điểm đó chúng ta cũng đặt được nhiều thành tựu quan trọng về kinh tế, chính trị xã hội, nông thôn, từng bước cải thiện về đời sống vất chất lẫn tinh thần.[3] Nước ta có 77% dân số sinh sống ở nông thôn, với cơ cấu ngành nghề chủ yếu là sản xuất nông- lâm- ngư nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ. Trong tổng thể nền kinh tế quốc dân, khu vực nông thôn mang tính chiến lược trước mắt, lâu dài. Vì vậy nông thôn chi phối và tác động nhiều mặt đến môi trường và bảo vệ môi trường quốc gia.
Hiện nay nông thôn đang trong quá trình đổi mới và phát triển. Cùng với quá trình đó cũng phát sinh không ít vấn đề về môi trường và tình trạng ô nhiễm môi trường. Ô nhiễm môi trường nông thôn Việt Nam hiện nay hiện đang cấp bách đòi hỏi chúng ta phải thực sự n 2 quan tâm sâu hơn vấn đề này chứ không phải dừng lại ở sự quan tâm hô hào một cách chung chung. Môi trường nông thôn ngày càng bị ô nhiễm nghiêm trọng hơn, song chúng ta chưa có giải pháp để khắc phục hậu quả.
Sự ô nhiễm môi trường gia tăng đã bắt đầu hạn chế tính năng của môi trường, giảm năng xuất cây trồng vật nuôi, là trở ngại cho sự phát triển bền vững. Càng ngày những vấn đề ô nhiễm môi trường càng phổ biến và rộng rãi hơn trong hoạt động sản xuất và sinh hoạt của người dân nông thôn. Nguy cấp hơn là đã tác động xấu đến sức khỏe dân cư nông thôn, và mỹ quan thôn xóm. Để bảo vệ môi trường nói chung và môi trường nông thôn nói riêng Đảng, Chỉnh Phủ và Nhà Nước đã đưa tiêu chí môi trường là tiêu chí thứ 17 trong 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới theo: - Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16 tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới; - Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020; - Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTC ngày 13 tháng 4 năm 2011 của Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ kế hoạch và đầu tư, Bộ tài chính về việc Hướng dẫn một số nội dung thực hiện quyết định số 800/QĐ-TTG ngày 4 tháng 6 năm 2010 của Thủ tướng chính phủ về phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020.
Để thực hiện tốt tiêu chí về môi trường, các bộ và người dân đã có những hoạt động, những chương trình hành động về môi trường, và không thể nói đến hiệu quả hoạt động của Hợp Tác Xã môi trường mang lại diện mạo mới cho môi trường địa phương. Xuất phát từ sự cần thiết và thực tiễn trên. Em xin tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá vai trò và hiệu quả hoạt động của Hợp Tác Xã môi trường trong quản lý và bảo vệ môi trường tại Xã Đức Hòa , Huyện Đức Thọ, Tỉnh Hà Tĩnh”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài.
Mục đích của đề tài. - Đánh giá thực trạng môi trường nông thôn. - Nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường nông thôn. - Đánh giá vai trò và trách nhiệm của cán bộ môi trường địa phương.
- Đánh giá vai trò và quy mô hoạt động của Hợp Tác Xã môi trường. Yêu cầu của đề tài. - Phản ánh được đầy đủ chính xác hiện trạng môi trường nông thôn trên địa bàn xã Đức Hòa. - Tìm hiểu rõ hoạt động của HTX môi trường.
- Hiệu quả của HTX môi trường mang lại có góp phần trong hoạt động bảo vệ môi trường. Ý nghĩa của đề tài. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học. - Giúp cho sinh viên nắm được thực trạng về môi trường tại đơn vị mình thực hiện đề tài.
- Sinh viên được trải nghiệm qua các hoạt động bảo vệ môi trường tại địa phương. - Giúp cho sinh viên có điều kiện áp dụng lý thuyết đã học vào thực tế, đồng thời học hỏi và nâng cao kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm trong quá trình thực tập và thực hiện đề tài. Ý nghĩa trong thực tiễn. - Tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, thái độ, hành vi thu gom, xử lý chất thải, rác thải trên địa bàn; hạn chế mức độ gia tăng ô nhiễm môi trường.
Nhanh chóng khắc phục những tồn tại, yếu kém, ngăn chặn tình trạng mất vệ sinh trong thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn, cải thiện và nâng cao chất lượng môi trường. Phấn đấu để mọi người dân đều được sống trong môi trường trong sạch, có chất lượng tiêu chuẩn do Nhà nước quy định, góp phần xây dựng đời sống mới văn minh, hiện đại; đảm bảo một môi trường ngày càng Xanh - Sạch - Đẹp; - Thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải, rác thải; áp dụng tiến bộ khoa học và n 4 công nghệ để nâng cao chất lượng, hiệu quả trong thu gom, vận chuyển xử lý chất thải, rác thải; - Trong lộ trình thực hiện Nông thôn mới, nhằm đảm bảo vệ sinh môi trường cộng đồng dân cư và xã hội bắt buộc mỗi xã phải có một HTX môi trường; - Tiến trình hoạt động của HTX - Xác định vai của HTX môi trường - Công tác quản lý của cán bộ môi trường cấp cơ sở. n 5 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2.
Khái niệm về môi trường Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật. Khái niệm phát triển bền vững. Phát triển bền vững là phát triển đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu đó của các thế hệ tương lai trên sự kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, đảm bảo tiến độ xã hội và bảo vệ môi trường. Chức năng của môi trường.
- Môi trường là không gian sống cho con người và thế giới sinh vật. - Môi trường là nơi cung cấp nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất của con người. - Môi trường là nơi chứa đựng các phế thải do con người thải ra trong cuộc sống và hoạt động sản xuất. - Chức năng giảm nhẹ các tác động có hại của thiên nhiên tới con người và sinh vật trên Trái Đất.
- Chức năng lưu giữ và cung cấp thông tin cho con người. Khái niệm nông thôn. Nông thôn là nơi tập hợp dân cư, trong đó có nhiều nông dân. Tập hợp này tham gia vào các hoạt động văn hóa- kinh tế- xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác.
Khái niệm “nông thôn” thường đồng nghĩa với làng, xóm, thôn…Trong tâm thức người Việt,đó là một môi trường kinh tế sản xuất với nghề trồng lúa nước cổ truyền, không gian sinh tồn, không gian xã hội và cảnh quan văn hoá xây đắp nên nền tảng tinh thần, tạo thành lối sống, cốt cách và bản lĩnh của người Việt. Nông thôn được xác định là tổng hợp của các làng, nói cách khác, Làng n 6 Việt là đơn vị cơ bản của nông thôn Việt Nam. Làng - xã đã từng đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển đất nước, là nơi lưu giữ những giá trị văn hoá, nuôi dưỡng nguyên khí của dân tộc trước các nguy cơ đồng hoá, nô dịch. Khái niệm xây dựng nông thôn mới.
Xây dựng nông thôn mới là là một chính sách về một mô hình phát triển về cả nông nghiệp và nông thôn nên vừa mang tính tổng hợp bao quát nhiều lĩnh vực, vừa đi sâu giải quyết nhiều vấn đề cụ thể, đồng thời các mối quan hệ với các chính sách khác, các lĩnh vực khác trong sự tính toán, cân đối mang tính tổng thể, khắc phục tình trạng rời rạc, hoặc duy ý chí. Khái niệm Hợp Tác Xã. Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tự chủ do những người lao động có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện cùng góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của pháp luật để phát huy sức mạnh của tập thể và của từng xã viên nhằm giúp nhau thực hiện có hiệu quả hơn các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và cải thiện đời sống góp phần phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Căn cứ vào Luật bảo vệ môi trường Việt Nam 2005 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa 11 kỳ họp thứ VIII thông qua ngày 29/11/2005 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2006.