Môc lôc Ch¬ng I : Mét sè lÝ luËn chung vÒ quü tÝn dông nh©n d©n 1.Quü tÝn dông nh©n d©n.3 Ch¬ng II : Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña quü tÝn dông nh©n d©n 2. LÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn. Thùc tr¹ng.§¸nh gi¸ ho¹t ®éng.Thµnh tùu. Nh÷ng mÆt cßn h¹n chÕ.48 Ch¬ng III: Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña quü tÝn dông nh©n d©n 3.C¸c ®Þnh híng c¬ b¶n cña QTDND.C¸c gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña hÖ thèng QTD.
54 Më §Çu §¶ng vµ Nhµ níc ta ®· x¸c ®Þnh c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ (CNH-H§H) n«ng th«n lµ mét trong nh÷ng nhiÖm vô quan träng hµng ®Çu cña CNH-H§H ®Êt níc. Nh÷ng ®êng lèi ®Þnh híng c¬ b¶n vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng nghiÖp n«ng th«n ®· ®îc ®Ò ra trong c¸c NghÞ quyÕt §¹i héi §¶ng lÇn thø VII, VIII, IX vµ ®îc cô thÓ ho¸ t¹i NghÞ quyÕt Héi nghÞ lÇn thø 5 Ban chÊp hµnh Trung - ¬ng kho¸ IX. XuÊt ph¸t tõ thùc t¹i trong xu híng toµn cÇu ho¸ kinh tÕ th× viÖc h×nh thµnh nªn mét nÒn n«ng nghiÖp ph¸t triÓn m¹nh mÏ cã vai trß hÕt søc quan träng vµ lµ nßng cèt ®èi víi c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ gãp phÇn thùc hiÖn thµnh c«ng chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi 2001-2010 cña ®Êt níc. KÓ tõ khi triÓn khai ®Ò ¸n 390/TTg cña Thñ tíng ChÝnh phñ thµnh lËp thÝ ®iÓm QTDND ®Õn nay hÖ thèng QTDND ®· chuÈn bÞ bíc sang tuæi thø 10.
Bªn c¹nh nh÷ng mÆt tån t¹i yÕu kÐm hÖ thèng QTDND còng ®· bíc ®Çu kh¼ng ®Þnh ®îc vai trß to lín cña m×nh. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng thùc tiÔn ®ã chóng em ®· chän ®Ò tµi: §¸nh gi¸ ho¹t ®éng cña hÖ thèng Quü tÝn dông nh©n d©n. Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, môc lôc, danh môc tµi liÖu tham kh¶o, ®Ò tµi nghiªn cøu gåm 3 ch¬ng : Ch¬ng I: Mét sè lÝ luËn chung vÒ quÜ tÝn dông nh©n d©n. Ch¬ng II: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña hÖ thèng quÜ tÝn dông nh©n d©n ViÖt Nam.
Ch¬ng III: Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña hÖ thèng quÜ tÝn dông nh©n d©n ViÖt Nam. Ch¬ng I mét sè lý luËn chung vÒ quü tÝn dông nh©n d©n 1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn Quü tÝn dông nh©n d©n Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn m« h×nh QTDND lu«n g¾n liÒn víi lÞch sö phong trµo Hîp t¸c x· nãi chung vµ Hîp t¸c x· tÝn dông nãi riªng. Sù h×nh thµnh c¸c HTX ë c¸c níc ch©u ¢u vµ B¾c Mü vµo cuèi thÕ kû 19, ®Çu thÕ kû 20 ®Õn nay, c¸c tæ chøc tÝn dông hîp t¸c víi nhiÒu lo¹i h×nh vµ tªn gäi kh¸c nhau nh : HTXTD, Quü tÝn dông vµ tiÕt kiÖm, Quü TDND , Ng©n hµng, HTX.
hÇu nh ®· hiÖn diÖn ë tÊt c¶ c¸c níc trªn thÕ giíi vµ tËp hîp vµo nh÷ng HiÖp héi quèc tÕ víi sè héi viªn cña trªn 100 níc tham gia. MÆc dï hiÖn nay, phong trµo HTXTD vµ Quü tÝn dông ®· ph¸t triÓn réng kh¾p trªn thÕ giíi, nhng lÞch sö ph¸t triÓn lo¹i h×nh TCTD nµy cho thÊy Ng©n hµng HTX ë Céng hoµ Liªn bang §øc vµ QTD Desjardins ë Canada lµ nh÷ng m« h×nh ph¸t triÓn thµnh c«ng nhÊt, vµ ®©y còng lµ nh÷ng m« h×nh ®îc chóng ta nghiªn cøu ¸p dông thÝ ®iÓm vµo ®iÒu kiÖn thùc tiÔn ë ViÖt Nam. LÞch sö ph¸t triÓn QTDND ®· minh chøng r»ng ®Ó ph¸t triÓn thµnh c«ng m« h×nh nµy th× hÖ thèng QTDND ph¶i cã c¬ cÊu tæ chøc hoµn chØnh bao gåm 2 bé phËn, ®ã lµ bé phËn trùc tiÕp ho¹t déng kinh doanh phôc vô thµnh viªn vµ bé phËn tæ chøc liªn kÕt ph¸t triÓn hÖ thèng; nÕu thiÕu bÊt cø mét bé phËn nµo th× hÖ thèng QTDND còng kh«ng thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng ®îc. VÒ m« h×nh ho¹t ®éng cña QTDND ®· ®îc c¸c chuyªn gia vÒ kinh tÕ ë Trung ¦¬ng (cña ChÝnh Phñ , cña Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam) ®· ®i nghiªn cøu kh¶o s¸t ë 1 sè níc nh : Ph¸p, §øc, Nga, Canada, Malaysia, Indonexia, Th¸i Lan.nhng c¸c QTD ho¹t ®éng thµnh c«ng vµ hiÖu qu¶ nhÊt, phï hîp víi ®iÒu kiÖn hoµn c¶nh cña níc ta lµ hÖ thèng QTD cña Canada.
ChÝnh phñ ViÖt Nam ®· lÊy m« h×nh QTD cña Canada ®Ó ¸p dông vµo níc ta. ViÖt Nam ®· mêi c¸c chuyªn gia kinh tÕ cña Canada sang ViÖt Nam ®Ó híng dÉn, tËp huÊn ,®µo t¹o c¸n bé cña ViÖt Nam vÒ viÖc thµnh lËp, vÒ viÖc triÓn khai ho¹t ®éng, vÒ viÖc qu¶n lý c¸c QTDND trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng. Theo chØ thÞ sè 57/CT-TW ngµy 10/10/2000 cña Bé ChÝnh trÞ: ”QuÜ tÝn dông nh©n d©n lµ lo¹i h×nh tæ chøc tÝn dông do c¸c thµnh viªn (chñ yÕu lµ c¸c c¸ nh©n vµ hé gia ®×nh ë n«ng th«n ) gãp vèn lËp nªn, ho¹t ®éng theo nguyªn t¾c tù nguyÖn tù chñ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ kÕt qu¶ ho¹t ®éng, thùc hiÖn môc tiªu chñ yÕu lµ t¬ng trî gi÷a c¸c thµnh viªn nh»m ph¸t huy søc m¹nh cña tËp thÓ vµ cña tõng thµnh viªn vµ gióp nhau thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ h¬n c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh dÞch vô vµ c¶i thiÖn ®êi sèng”. Ho¹t ®éng chñ yÕu cña QTDND 1.
Vèn vµ nghiÖp vô huy ®éng vèn - §èi víi vèn tù cã: mét trong nh÷ng yÕu tè ®Ó t¨ng trëng lµ QTD ph¶i kh«ng ngõng ph¸t triÓn thµnh viªn. Hä sÏ thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh trong viÖc ®ãng gãp cæ phÇn x¸c lËp, mua cæ phiÕu cña QTD. ViÖc gãp vèn vµ vay vèn cña thµnh viªn lµ c¬ së g¾n bã quyÒn lîi vµ tr¸ch nhiÖm cña mçi thµnh viªn víi QTD cña m×nh. QTD cã thÓ t¨ng vèn ®iÌu lÖ b»ng c¸ch ph¸t hµnh thªm cæ phiÕu míi hoÆc t¨ng thªm mÖnh gi¸ cæ phiÕu ®· ph¸t hµnh.
§i ®«i víi viÖc t¨ng trëng vµ qu¶n lý vèn ®iÒu lÖ, QTD ph¶i më réng c¸c ho¹t ®éng nghiÖp vô ®¸p øng c¸c nhu cÇu vay vèn cña c¸c thµnh viªn kÞp thêi linh ho¹t, ®¶m b¶o kinh doanh cã hiÖu qu¶. §ã lµ c¬ së ®Ó t¨ng thu lîi nhuËn, trÝch lËp c¸c quü. - §èi víi vèn huy ®éng: QTD ®ù¬c phÐp huy ®éng vèn t¹m thêi nhµn rçi cña c¸c thÓ nh©n vµ ph¸p nh©n díi h×nh thøc tiÒn göi ®Ó cho vay t¹i chç nh»m t¬ng trî, ph¸t triÓn s¶n xuÊt, n©ng cao ®êi sèng thµnh viªn vµ ph¶i chÞu hoµn toµn tr¸ch nhiÖm tríc ph¸p luËt trong viÖc huy ®éng vµ sö dông vèn cña m×nh. §Ó t¨ng cêng nguån vèn huy ®éng, QTD cÇn ph¶i t¹o ®îc uy tÝn víi kh¸ch hµng trong ho¹t ®éng kinh doanh vµ cã biÖn ph¸p huy ®éng vèn linh ho¹t nh ¸p dông c¸c h×nh thøc huy ®éng tiÒn göi, ®Þnh møc l·i xuÊt vµ ph¬ng thøc tr¶ l·i.
- §èi víi vèn ®i vay: QTD cã thÓ vay c¸c tæ chøc tµi chÝnh tÝn dông kh¸c hoÆc t¸i t¹o vèn khi gÆp khã kh¨n t¹i NHNN th«ng qua t¸i cÊp vèn mµ chñ yÕu lµ t¸i chiÕt khÊu. - §èi víi vèn kh¸c: QTD ph¶i tÝch cùc tiÕp nhËn, t¹o uy tÝn dÓ ®îc tiÕp nhËn vèn vay, vèn gi÷ hé t¹m gi÷. NghiÖp vô cho vay vèn Khi vay vèn c¸c thµnh viªn cÇn t«n träng c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña QTD nh sau : - Vèn vay ph¶i ®îc hoµn tr¶ ®Çy ®ñ c¶ gèc vµ l·i theo ®óng h¹n cam kÕt - Vèn vay ph¶i ®îc sö dông ®óng môc ®Ých, cã hiÖu qu¶ kinh tÕ - Vèn vay ph¶i ®îc ®¶m b¶o b»ng gi¸ trÞ vËt t, hµng ho¸ t¬ng ®¬ng §iÒu kiÖn cho vay : - Ph¶i lµ thµnh viªn cña QTD n¬i vay vèn. Thµnh viªn ph¶i cã n¨ng lùc s¶n xuÊt kinh doanh dÞch vô, cã kh¶ n¨ng tiªu thô s¶n phÈm, cung øng dÞch vô cã hiÖu qu¶.
Trong trêng hîp vay vèn ®Ó gi¶i quyÕt nh÷ng khã kh¨n trong ®êi sèng th× ph¶i cã kh¶ n¨ng tr¶ nî theo ®óng thêi h¹n quy ®Þnh. - Ngêi vay ph¶i cã mét sè vèn tù cã nhÊt ®Þnh do QTD quy ®Þnh, tr¶ nî sßng ph¼ng, kh«ng cã nî nÇn d©y da. - Ngêi vay lµ c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã giÊy phÐp kinh doanh vÒ lÜnh vùc ®ang ho¹t ®éng do c¬ quan cã thÈm quyÒn cÊp, ph¶i chÊp hµnh ®óng ph¸p luËt kÕ to¸n thèng kª, kinh doanh cã hiÖu qu¶ kinh tÕ (cã l·i). Ngêi vay lµ c¸c c¬ quan, ®oµn thÓ quÇn chóng ph¶i cã nghÞ quyÕt vÒ viÖc vay vèn, tr¶ nî, tr¸ch nhiÖm cña ngêi l·nh ®¹o cao nhÊt cña tæ chøc ®ã.
- Nh÷ng mãn vay lín ph¶i cã tµi s¶n thÕ chÊp hoÆc ngêi cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó b¶o l·nh. Møc cô thÓ ®èi víi tõng mãn vay do QTDND quy ®Þnh. - Thõa nhËn vµ chÊp hµnh mäi quy ®Þnh cua QTDND ph¶i chÞu sù kiÓm tra cña QTD, ph¶i cung cÊp c¸c th«ng tin ®Çy ®ñ, kÞp thêi, trung thùc vÒ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh khi QTDND yªu cÇu. Vai trß cña quü tÝn dông nh©n d©n 1.
Huy ®éng vèn vµ cung cÊp vèn cho nh©n d©n Tæng kÕt giai ®o¹n thÝ ®iÓm còng nh nh×n nhËn trong suèt giai ®o¹n chÊn chØnh cñng cè, m« h×nh QTDND ®· ®îc ®¸nh gi¸ lµ ®· vµ ®ang hç trî rÊt ®¾c lùc, hiÖu qu¶ cho ®«ng ®¶o nh©n d©n. §Æc biÖt lµ ngêi d©n khu vùc n«ng ngiÖp vµ n«ng th«n kh«ng chØ ®îc vay vèn ®Ó s¶n suÊt kinh doanh mµ hä cã ®iÒu kiÖn, c¬ héi cã thÓ tiÕp cËn víi c¸c dÞch vô tµi chÝnh ng©n hµng mµ tríc hÕt cã n¬i an toµn vµ thuËn tiÖn ®Ó ®Çu t c¸c kho¶n tiÒn nhµn rçi, tiÕt kiÖm cña m×nh. ChÝnh c¸c nguån vèn huy ®éng t¹i chç nµy míi lµ nÒn t¶ng c¬ së c¨n b¶n vµ l©u dµi ®Ó c¸c QTDND tõ ®ã cã thÓ cho c¸c thµnh viªn cña m×nh vay vèn, hay nãi c¸ch kh¸c ý tëng vµ nhu cÇu thµnh lËp mét QTDND ®îc xuÊt ph¸t ®ång thêi tõ c¶ hai nhu cÇu cña c¸c thµnh viªn : nhu cÇu vay vèn khi cÇn vµ nhu cÇu ®Çu t c¸c kho¶n tiÒn nhµn rçi, kho¶n tiÒn tiÕt kiÖm ®îc. Vµ ®©y lµ ®iÓm kh¸c biÖt quan träng nhÊt gi÷a mét QTDND vµ c¸c tæ chøc trung gian chÝnh thøc vµ kh«ng chÝnh thøc kh¸c nh c¸c tæ ®¹i diÖn cho vay, tæ vay vèn cña NHNo&PTNT, héi phô n÷, héi n«ng d©n, héi cùu chiÕn binh hay thËm chÝ lµ ñy ban nh©n d©n x·.
tÊt c¶ c¸c tæ chøc nµy thùc ra ho¹t ®éng chñ yÕu lµ lµm ®¹i lý cho vay vèn, gi¶i ng©n cho NHNo&PTNT, hoÆc dïng uy tÝn cña m×nh ®øng lµm ®¹i diÖn ®Ó vay vèn tõ c¸c ch¬ng tr×nh tÝn dông u ®·i trong vµ ngoµi níc cho ngêi d©n trªn ®Þa bµn víi môc ®Ých, ph¬ng thøc ho¹t ®éng chñ yÕu nh vËy nªn c¸c tæ chøc nµy nãi chung, mét mÆt, ho¹t ®éng kh«ng chuyªn nghiÖp, kh«ng cã hoÆc hÇu nh kh«ng cã c¸n bé chuyªn m«n vµ vÒ c¬ b¶n, hä chØ thùc hiÖn cho vay hay gi¶i ng©n tÝn dông chø kh«ng thùc hiÖn huy ®éng vèn.