Đánh giá hiệu quả điều trị phục hồi chức năng thoái hoá cột sống cổ bằng vật lý trị liệu kết hợp với vận động trị liệu tại trung tâm phục hồi chức năng bệnh viên bạch ma

Đánh giá hiệu quả điều trị phục hồi chức năng thoái hóa cột sống cổ bằng vật lý trị liệu và vận động trị liệu tại Bệnh viện Bạch Mai.

• Trường học: Trường Đại Học Y Dược
• Chuyên ngành: Y học
• Đề tài: Tác động của hội chứng cột sống cổ đến sức khỏe người lao động
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giải phẫu chức năng cột sống cổ
• 1.2. Chức năng cột sống cổ
• 1.3. Thoái hóa cột sống cổ
• 1.3.1. Định nghĩa thoái hóa cột sống cổ
• 1.3.2. Nguyên nhân thoái hóa cột sống cổ
• 1.3.3. Quá trình tiến triển thoái hóa cột sống cổ
• 1.3.3.1. Tiến triển về giải phẫu
• 1.3.3.2. Tiến triển về lâm sàng
• 1.3.4. Chèn đoạn thoái hóa cột sống cổ

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của hội chứng cột sống cổ

Hội chứng cột sống cổ (THCSC) là một vấn đề sức khỏe ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn tác động nghiêm trọng đến sức khỏe của người lao động. Theo nghiên cứu, tỷ lệ mắc THCSC đang gia tăng, đặc biệt ở những người làm việc trong môi trường văn phòng. Việc hiểu rõ về hội chứng này là rất cần thiết để có biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

1.1. Định nghĩa và triệu chứng của hội chứng cột sống cổ

THCSC được định nghĩa là tình trạng đau và khó chịu ở vùng cổ, có thể kèm theo các triệu chứng như đau đầu, đau lưng và tê bì tay. Các triệu chứng này thường xuất hiện do áp lực kéo dài lên cột sống cổ, gây ra bởi tư thế làm việc không đúng cách.

1.2. Nguyên nhân gây ra hội chứng cột sống cổ

Nguyên nhân chính của THCSC bao gồm tư thế ngồi không đúng, thiếu vận động và căng thẳng. Những yếu tố này làm tăng áp lực lên cột sống cổ, dẫn đến tình trạng thoái hóa và viêm nhiễm.

II. Vấn đề sức khỏe do hội chứng cột sống cổ gây ra

THCSC không chỉ gây ra cảm giác khó chịu mà còn có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác. Người lao động mắc hội chứng này thường gặp khó khăn trong việc thực hiện các công việc hàng ngày, ảnh hưởng đến năng suất lao động. Theo thống kê, khoảng 51,35% người lao động bị ảnh hưởng đến khả năng làm việc do THCSC.

2.1. Tác động đến sức khỏe tâm lý

THCSC có thể gây ra các vấn đề tâm lý như lo âu và trầm cảm. Cảm giác đau đớn kéo dài có thể làm giảm chất lượng cuộc sống và gây ra stress cho người lao động.

2.2. Tác động đến năng suất lao động

Người lao động mắc THCSC thường gặp khó khăn trong việc tập trung và hoàn thành công việc. Điều này dẫn đến giảm năng suất lao động và tăng chi phí cho doanh nghiệp.

III. Phương pháp phòng ngừa hội chứng cột sống cổ hiệu quả

Để giảm thiểu tác động của THCSC, việc áp dụng các phương pháp phòng ngừa là rất quan trọng. Các biện pháp này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động.

3.1. Cải thiện tư thế làm việc

Người lao động nên chú ý đến tư thế ngồi làm việc. Sử dụng ghế có hỗ trợ lưng và điều chỉnh độ cao của bàn làm việc để giữ cho cột sống ở vị trí tự nhiên.

3.2. Tăng cường vận động và thể dục

Thực hiện các bài tập thể dục nhẹ nhàng giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp và linh hoạt cho cột sống. Việc này cũng giúp giảm căng thẳng và cải thiện tâm trạng.

IV. Giải pháp điều trị hội chứng cột sống cổ

Việc điều trị THCSC cần được thực hiện kịp thời để tránh các biến chứng nghiêm trọng. Có nhiều phương pháp điều trị khác nhau, từ thuốc giảm đau đến vật lý trị liệu.

4.1. Sử dụng thuốc giảm đau

Các loại thuốc giảm đau như NSAIDs có thể giúp giảm triệu chứng đau do THCSC. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần được theo dõi và chỉ định bởi bác sĩ.

4.2. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Vật lý trị liệu là một phương pháp hiệu quả trong việc điều trị THCSC. Các bài tập phục hồi chức năng giúp cải thiện sức mạnh và linh hoạt cho cột sống.

V. Kết luận về hội chứng cột sống cổ và sức khỏe người lao động

Hội chứng cột sống cổ là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ảnh hưởng đến nhiều người lao động. Việc nhận thức và áp dụng các biện pháp phòng ngừa, điều trị kịp thời là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe. Tương lai, cần có nhiều nghiên cứu hơn nữa để tìm ra các phương pháp điều trị hiệu quả hơn cho THCSC.

5.1. Tương lai của nghiên cứu về hội chứng cột sống cổ

Nghiên cứu về THCSC cần được đẩy mạnh để tìm ra các phương pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả hơn. Điều này sẽ giúp cải thiện sức khỏe cho người lao động và nâng cao năng suất lao động.

5.2. Vai trò của doanh nghiệp trong việc bảo vệ sức khỏe người lao động

Doanh nghiệp cần chú trọng đến sức khỏe của nhân viên bằng cách tạo ra môi trường làm việc an toàn và hỗ trợ các chương trình chăm sóc sức khỏe.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 §Æt vÊn ®Ò Cét sèng cæ lµ ®o¹n cét sèng mÒm dÎo nhÊt, cã tÇm vËn ®éng linh ho¹t h¬n cét sèng th¾t lng vµ lu«n ph¶i chÞu mét träng lùc thêng xuyªn, tuy nhÑ nhng nã ph¶i chÞu co c¬ th- êng xuyªn vµ liªn tôc cña c¸c c¬ vïng g¸y v× vËy sÏ t¹o nªn mét ¸p lùc ®Æc biÖt trªn c¸c ®Üa ®ªm [15]. Cïng víi qu¸ tr×nh l·o ho¸, t×nh tr¹ng chÞu ¸p lùc qu¸ t¶i kÐo dµi cña sôn khíp vµ ®Üa ®Öm sÏ dÉn ®Õn THCSC (hay cßn gäi lµ h cét sèng). THCSC cã tû lÖ m¾c bÖnh cao ®øng thø 2 sau tho¸t vÞ ®Üa ®Öm (TV§§) cét sèng (theo Spencer - 1989) ë NhËt B¶n lµ 1,54/100. ë ViÖt Nam ngµy nay do sù ph¸t triÓn cña v« sè ho¹t ®éng cña con ngêi ngµy cµng phong phó, ®a d¹ng THCSC l¹i thêng khëi ph¸t ë ®é tuæi lao ®éng, liªn quan ®Õn t thÕ lao ®éng nghÒ nghiÖp nh ngåi lµm viÖc ph¶i cói cæ l©u hoÆc ®éng t¸c ®¬n ®iÖu lÆp ®i lÆp l¹i cña ®Çu ®ßi hái sù chÞu ®ùng vµ thÝch nghi cña cét sèng cæ (CSC).

Nªn tû lÖ THCSC ngµy cµng t¨ng 64,86% biÓu hiÖn ë løa tuæi lao ®éng 36-39. Theo NguyÔn V¨n Ch¬ng nghiªn cøu hµng n¨m cã kho¶ng 8 - 10% bÖnh nh©n ®Õn ®iÒu trÞ t¹i khoa ThÇn kinh bÖnh viÖn Qu©n Y 103 bÞ THCSC, TrÇn Ngäc ¢n THCSC chiÕm tû lÖ 14% trong sè bÖnh nh©n cã tho¸i ho¸ [1]. NguyÔn Xu©n Nghiªn bÖnh ®au cét sèng do t¾c nghÏn cã tho¸i ho¸ chiÕm 16,83% [17]. Trong ®ã 51,35% THCSC ®· t¸c ®éng ®Õn s¶n xuÊt, y tÕ x· héi.

THCSC cã biÓu hiÖn l©m sµng ë ®é tuæi lao ®éng tõ 30 tuæi trë lªn [15, 13] nhiÒu nhÊt lµ tõ 40 - 49 chiÕm tíi 51,35% [13]. 2 Do ®Æc ®iÓm cña cÊu tróc chøc n¨ng, cïng víi sù gia t¨ng cña tuæi t¸c, cét sèng còng cã biÕn ®æi sinh lý - bÖnh lý ë tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn cÊu tróc cña chóng. C¸c biÕn ®æi nµy thêng biÓu hiÖn rÊt ®a d¹ng, phæ biÕn (tho¸i ho¸ (TH) viªm chÊn th¬ng (CT)). HiÖu qu¶ còng theo møc ®é sÏ ¶nh h- ëng tíi toµn bé n·o bé còng nh toµn bé c¸c ho¹t ®éng cña c¬ thÓ víi nhiÒu HC kh¸c nhau (héi chøng (HC) thiÓu n¨ng tuÇn hoµn n·o, HC vai g¸y, HC vai c¸nh tay) [13, [14].

THCSC kh«ng g©y ®Õn tö vong nhng bÖnh cã tÝnh chÊt ®au dai d¼ng ¶nh hëng tíi søc khoÎ - t©m lý, kinh tÕ vµ chÊt lîng cuéc sèng cña ngêi bÖnh. MÆt kh¸c nÕu kh«ng ®îc chÈn ®o¸n sím, ®iÒu trÞ kÞp thêi bÖnh tiÕn triÓn tõng ®ît, nÆng dÇn g©y chÌn Ðp tuû, bÖnh nh©n trë thµnh tµn phÕ [13]. V× vËy THCSC ngµy cµng trë thµnh vÊn ®Ò quan träng trong viÖc CSSK céng ®ång vµ lµ mèi quan t©m cña nhiÒu chuyªn ngµnh néi, thÇn kinh, phÉu thuËt, phôc håi chøc n¨ng, chÈn ®o¸n h×nh ¶nh. THCSC t¸c ®éng kh«ng nhá tíi nÒn kinh tÕ, x· héi cña ®Êt níc v× nh÷ng chi phÝ trong ®iÒu trÞ.

T¹i Mü THCSC chiÕm tíi 151000 ngêi, víi chi phÝ hµng n¨m lªn tíi 40 tû USD cho c¸c bÖnh nh©n tho¸i ho¸ cét sèng cæ [26]. T¹i Ph¸p còng chi tíi 6 tû franc cho nh÷ng bÖnh nh©n tho¸i ho¸ [2]. Theo tµi liÖu cña Reuter Health, ë ch©u ¢u ®au m¹n tÝnh tiªu tíi 34 tû Euro mçi n¨m, trong ®ã ®au do viªm khíp vµ tho¸i ho¸ khíp chiÕm 34% bÖnh nh©n. ë ViÖt Nam, tuy cha cã thèng kª cô thÓ vÒ chi phÝ ®iÒu trÞ cho nh÷ng bÖnh nh©n cã tho¸i ho¸ nhng ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ ®iÒu trÞ THCSC b»ng c¸c ph¬ng ph¸p kh¸c nhau, theo y häc hiÖn ®¹i cã thÓ dïng thuèc chèng viªm gi¶m ®au toµn 3 th©n, kÐo gi·n CSC, ®iÒu trÞ b»ng nhiÖt (hång ngo¹i, níc nãng, parraphin), theo y häc cæ truyÒn kÕt hîp víi ch©m chøu bÊm huyÖt, kÐo gi·n trÞ liÖu… ®· gi¶i quyÕt ®îc ®¸ng kÓ c¸c triÖu chøng do THCSC g©y nªn.

Trong khi ®ã l¹i kh¾c phôc ®îc h¹n chÕ cña mét sè ph- ¬ng ph¸p kh¸c. §iÒu trÞ b»ng thuèc NB chÞu t¸c dông phô cña thuèc vµ ph¶i bá ra mét nguån kinh phÝ lín. Nhng ph¬ng ph¸p PHCN kÕt hîp víi vËn ®éng trÞ liÖu ngêi bÖnh kh¾c phôc ®îc c¸c h¹n chÕ trªn Do vËy chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi nµy nh»m môc tiªu sau: 1. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ PHCN trªn bÖnh nh©n THCSC b»ng vËt lý trÞ liÖu kÕt hîp víi vËn ®éng trÞ liÖu 2.

T×m hiÓu mét sè yÕu tè ¶nh hëng tíi kÕt qu¶ ®iÒu trÞ THCSC. 4 Ch¬ng 1 Tæng quan tµi liÖu 1. Gi¶i phÉu chøc n¨ng cét sèng cæ Cét sèng cæ gåm 7 ®èt sèng gi÷a C I vµ CII kh«ng cã ®Üa ®Öm, 1 ®Üa ®Öm chuyÓn ®o¹n lµ ®Üa ®Öm cæ lng CVII - D1. Cét sèng cæ lµ trô cét chÝnh ®Ó gi÷ vµ vËn ®éng ®Çu, cong ra tríc, di ®éng nhiÒu, c¸c mám khíp h¬i nghiªng nªn dÔ bÞ tæn th¬ng (thêng gÆp ë ®o¹n chuyÓn tiÕp C V - CVIcoo [4, 11, 15, 25].

C¸c ®èt sèng cæ trªn ghÐp l¹i (nh×n sau trªn) 1. §Æc ®iÓm chung cña c¸c ®èt sèng cæ 5 - Mçi ®èt sèng gåm hai phÇn: Th©n ®èt sèng ë phÝa tríc, cung ®èt sèng ë phÝa sau. Th©n ®èt sèng cã ®êng kÝnh ngang dµi h¬n ®êng kÝnh tríc sau. Mçi cung ®èt sèng gåm hai cuèng cung nèi hai m¶nh cung ®èt sèng vµo th©n ®èt sèng, cã mét mám gai, hai mám ngang, bèn mám khíp (2 mám khíp trªn vµ 2 mám khíp díi).

- Mám khíp: DiÖn khíp t¬ng ®èi ph¼ng réng. Gai sèng: ®Ønh cña gai sèng t¸ch lµm 2 cñ, gai sèng dµi dÇn tõ CII ®Õn CVII. - Lç ®èt sèng: C¸c lç to dÇn tõ ®èt C I ®Õn CV, sau ®ã nhá dÇn ë ®èt CVI vµ CVII. * §èt sèng cæ I (®èt ®éi): H×nh 1.

§èt ®éi (CI) (Nh×n trªn) 6 - MÆt trªn tiÕp khíp víi 2 låi cÇu cña x¬ng chÈm. - Kh«ng cã gai sèng vµ th©n ®èt sèng. - Cã 2 cung gièng nh ®ai vßng: Cung tríc vµ cung sau máng. §©y lµ ®iÓm yÕu khi cã chÊn th¬ng.

- MÆt tríc cung tríc cã ñ tríc lµ n¬i b¸m cña c¸c c¬, mÆt sau cung tríc cã hâm r¨ng t¹o nªn diÖn khíp nhá tiÕp nèi víi mám nha cña ®èt trôc. - Lç ®èt sèng ë ®©y rÊt réng cã d©y ch»ng ngang chia lç thµnh 2 phÇn kh«ng ®Òu nhau, phÇn tríc nhá cã mám r¨ng, phÇn sau réng cã tuû sèng. * §èt sèng cæ II (®èt trôc): - Cã th©n ®èt nh c¸c ®èt CIII ®Õn CVIII nhng cßn cã thªm mám nha. - Mám nha dÝnh liÒn vµo th©n ®èi lµm trôc tùa ®Ó ®èt CI quay quanh mám nha nªn biªn ®é xoay cæ rÊt réng v× thÕ ®èt CII cßn gäi lµ ®èt trôc.

* §èt sèng cæ díi (CIII - CVIII): 7 H×nh 1. §èt sèng CIV (nh×n phÝa trªn) Cã chung nh÷ng ®Æc tÝnh: - Th©n ®èt sèng cã bÒ mÆt h×nh bÇu dÞch, chiÒu cao nhá h¬n chiÒu réng. - Mám ngang ë 2 bªn vµ cã lç ë gi÷a, lç ë mám ngang cho ®éng m¹ch ®èt sèng ®i qua. - Lç sèng lín réng vµ cã h×nh tam gi¸c, t¹o bëi 2 m¶nh cung ®èt sèng réng vµ dÑt.

- Mám gai CVIII dµi vµ lín nhÊt, gièng nh mám gai cña ®èt sèng ngùc. Lç cña mám ngang C VII nhá h¬n c¸c ®èt sèng cæ kh¸c vµ kh«ng cho ®éng m¹ch ®èt sèng ®i qua. 8 - MÆt trªn th©n ®èt sèng cã thªm hai mám mãc (hai mÈu b¸n nguyÖt) «m lÊy gãc díi cña th©n ®èt sèng phÝa trªn h×nh thµnh khíp mám mãc ®èt sèng. - C¸c khíp nµy ®îc phñ b»ng sôn vµ còng cã mét bao khíp chøa dÞch, cã t¸c dông gi÷ cho ®Üa ®Öm kh«ng bÞ lÖch sang hai bªn khi khíp nµy bÞ tho¸i ho¸ gai x¬ng cña mám mãc nh« vµo lç gian ®èt sèng sÏ chÌn Ðp vµo rÔ thÇn kinh ë ®ã [ ].

§Üa ®Öm cét sèng cæ. - §Üa ®Öm lµ bé phËn chÝnh cïng víi c¸c d©y ch»ng ®¶m b¶o sù liªn kÕt chÆt chÏ gi÷a c¸c th©n ®èt sèng vµ ®ãng vai trß hÊp thu chÊn ®éng. ë phÝa tríc, ®Üa ®Öm dÇy h¬n phÝa sau nªn cét sèng cæ cã chiÒu cong sinh lý ìn ra tríc. - §Üa ®Öm cã h×nh thÊu kÝnh hai mÆt låi, n»m trong khoang gian ®èt sèng bao gåm nh©n nhµy, vâng sîi vµ m©m sôn.

- Díi 20 tuæi ®Üa ®Öm ®îc nu«i dìng trùc tiÕp tõ c¸c m¹ch m¸u, sau ®ã m¹ch m¸u trë nªn bÞ ®Æc do sù Calci ho¸. Tõ 30 tuæi trë lªn ®Üa ®Öm ®îc nu«i dìng chñ yÕu b»ng sù thÈm thÊu cña c¸c ion hoµ tan trong chÊt nu«i dìng ®Üa ®Öm. MÆt kh¸c phô thuéc vµo yÕu tè c¬ häc thÈm thÊu, v× vËy khi c¸c yÕu tè: Lùc ®Ì Ðp, ®é ®µn håi cña vßng x¹, kh¶ n¨ng chÞu lùc cña nh©n mÒn cho phÐp sù nu«i dìng. 9 Nh©n mÒn cã tû lÖ rÊt cao 80%, c¸c sîi coladen chøa nhiÒu nhãm cã t¸c dông ngËm níc theo quy luËt pasc«l 1.

C¸c khíp ®èt sèng - Khíp ®èt sèng ë cét sèng cæ lµ mét khíp ®éng, mÆt khíp ph¼ng vµ nghiªng theo chiÒu tríc sau mét gãc 450 cho nªn cã thÓ cói, ngöa cæ dÔ dµng. - Khíp ®èt sèng cßn tiÕp nèi víi nhau bëi c¸c cÆp khíp nhá h¬n gi÷a diÖn khíp cña c¸c cuèng. - §Üa ®Öm vµ khíp ®èt sèng ®Òu cã kh¶ n¨ng chèng ®ì víi tû träng vµ chÊn th¬ng b»ng c¸ch ®µn håi. - Lç gian ®èt ®îc h×nh thµnh bëi cuèng trªn vµ cuèng díi, phÝa tríc bëi ®Üa ®Öm, khoang sèng khíp nót luska, phÝa sau bëi c¸c mÆt vµ diÖn khíp.

Lç gian ®èt cã c¸c dÔ thÇn kinh tuû sèng ®i qua 1. C¸c d©y ch»ng Cïng víi ®Üa ®Öm, c¸c d©y ch»ng ®¶m b¶o sù liªn kÕt chÆt chÏ gi÷a c¸c th©n ®èt sèng vµ ®ãng vai trß hÊp thu chÊn ®éng. Vai trß cña c¸c d©y ch»ng ®o¹n cæ trªn cã t¸c dông h¹n chÕ sù chuyÓn ®éng ®Ó b¶o vÖ c¸c thµnh phÇn trong èng tuû (tuû cæ vµ rÔ thÇn kinh). Bao gåm c¸c d©y ch»ng sau: D©y ch»ng däc tríc, d©y ch»ng däc sau, d©y ch»ng vµng, d©y ch»ng liªn gai vµ d©y ch»ng trªn gai.

C¸c c¬ ë cæ §îc chia thµnh 2 vïng chÝnh c¸c c¬ ë cæ vïng cæ tríc bªn vµ c¸c c¬ ë vïng cæ sau. 1 0 - §éng t¸c gÊp ®Çu chñ yÕu gåm c¸c c¬ th¼ng ng¾n vµ c¬ ®Çu dµi. - §éng t¸c duçi ®Çu lµ 4 c¬ ng¾n: C¬ th¼ng ®Çu sau, nhá vµ lín, c¸c c¬ chÐo ®Çu trªn vµ díi. - C¸c c¬ duçi, xoay, nghiªng bªn cét sèng cæ lµ c¬ thang, c¬ n©ng vai, c¬ dµi kh¸c cña cét sèng ngùc trªn.

èng sèng cæ Gåm 2 phÇn: èng x¬ng vµ èng d©y ch»ng - èng x¬ng: §îc t¹o thµnh tõ c¸c th©n ®èt sèng, c¸c cuèng vµ cung sau ®èt sèng.