MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Mục tiêu tổng quát.
Mục tiêu cụ thể. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn .3 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU.
Cơ sở pháp lý của đề tài. Các văn bản của Nhà nước. Các văn bản của tỉnh Nghệ An. Khái quát về công tác bồi thường GPMB.
Khái niệm về công tác bồi thường GPMB. Bản chất của công tác bồi thường GPMB. Quy trình thực hiện công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư để giải phóng mặt bằng. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường GPMB.
Thực trạng về công tác bồi thường GPMB trong nước và một số nước trên thế giới. Công tác bồi thường GPMB một số nước trên Thế giới. Công tác bồi thường GPMB ở Việt Nam. Hiện trạng sử dụng đất, tình hình quản lý sử dụng đất và một số dự án Nhà máy thủy điện tại Nghệ An.25 Chƣơng 2: NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Đối tượng và nội dung nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Đánh giá về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng sử dụng đất và tình hình quản lý sử dụng đất của huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB của dự án xây dựng nhà máy thủy điện Khe Bố, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Đánh giá tác động của việc thực hiện công tác bồi thường GPMB đến đời sống, lao động, việc làm, thu nhập của người dân sau khi bị thu hồi đất của dự án.
Đánh giá những mặt đạt được, chưa đạt được, thuận lợi, khó khăn, rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin tài liệu. Phương pháp xử lý thông tin, số liệu.
Phương pháp thống kê.32 Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, hiện trạng sử dụng đất và tình hình quản lý sử dụng đất của huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.
Hiện trạng sử dụng đất. Tình hình quản lý đất đai trên địa bàn huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Kết quả công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án xây dựng nhà máy thủy điện Khe Bố, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Tổng quan về dự án xây dựng nhà máy thủy điện Khe Bố, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An và những vấn đề liên quan.
Kết quả công tác bồi thường GPMB tại dự án xây dựng nhà máy thủy điện Khe Bố, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB thông qua ý kiến của người dân và cán bộ chuyên môn của dự án xây dựng nhà máy thủy điện Khe Bố, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Tác động của dự án đến đời sống, lao động, việc làm và thu nhập của người dân sau khi bị thu hồi đất của dự án xây dựng nhà máy thủy điện Khe Bố, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Kết quả thu hồi đất nông nghiệp.
Tác động của dự án đến đời sống của người dân sau khi bị thu hồi đất. Tác động của dự án đến lao động, việc làm và thu nhập của người dân sau khi bị thu hồi đất. Đánh giá những mặt đạt được, chưa đạt được, thuận lợi, khó khăn, rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Những mặt đạt được.
Những mặt chưa đạt được. Bài học kinh nghiệm. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An .69 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .71 TÀI LIỆU THAM KHẢO .73 PHỤ LỤC vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT GPMB : Giải phóng mặt bằng NĐ - CP : Nghị định chính phủ QĐ-UBND : Quyết định Ủy ban nhân dân TĐC : Tái định cư ĐKTN - KTXH : Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội UBND : Ủy ban nhân dân BTGPMB : Bồi thường giải phóng mặt bằng BTHTTĐC : Bồi thường hỗ trợ tái định cư SDĐ : Sử dụng đất GCNQSDĐ : Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất QSD : Quyền sử dụng CP : Chính phủ TTLB : Thông tư liên bộ TT-BTC : Thông tư bộ tài chính TC-QLCS : Tài chính quản lý công sở TT-BTNMT : Thông tư bộ tài nguyên môi trường TTLT-BTNMT-BTC : Thông tư - bộ tài nguyên môi trường - bộ tài chính CNH-HĐH : Công nghiệp hóa hiện đại hóa CHDCND : Cộng hòa dân dân chủ nhân dân QHKHSDĐ : Quy hoạch kế hoạch sử dụng đất vii DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 3.1: Hiện trạng sử dụng đất huyện Tương Dương năm 2015 .2: Dân số theo độ tuổi trong khu vực GPMB .3: Tình hình lao động trong khu vực GPMB .4: Kết quả về đối tượng bồi thường và điều kiện được bồi thường .5: Kết quả về đất đai đã thực hiện bồi thường GPMB .6: Kết quả bồi thường về đất của dự án .7: Kết quả bồi thường về tài sản trên đất .8: Tổng hợp kinh phí hỗ trợ GPMB .9: Tổng hợp kết quả ý kiến người dân trong khu vực giải phóng mặt bằng của dự án qua phiếu điều tra .10: Tổng hợp kết quả ý kiến của cán bộ chuyên môn về công tác giải phóng mặt bằng của dự án .11: Kết quả thu hồi đất nông nghiệp của các hộ dân tại dự xây dựng nhà máy thủy điện Khe Bố, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An.12: Phương thức sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ của các hộ dân tại dự án xây dựng nhà máy thủy điện Khe Bố, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An .13: Trình độ văn hóa, chuyên môn của số người trong độ tuổi lao động của dự án .14: Tình hình lao động, việc làm của các hộ thuộc khu vực GPMB .15: Tình hình thu nhập của các hộ dân sau khi bị thu hồi đất. 65 viii DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 2.
Vị trí của nhà máy thủy điện Khe Bố trên bản đồ hành chính tỉnh Nghệ An. Vị trí của nhà máy thủy điện Khe Bố trên bản đồ hành chính huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Tính cấp thiết của đề tài Những năm gần đây, nền kinh tế phát triển mạnh mẽ cùng với áp lực về sự gia tăng dân số làm cho nhu cầu về đất đai của con người ngày càng tăng, diện tích đất đai ngày càng bị thu hẹp. Đồng thời quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa diễn ra mạnh làm cho đất đai ngày càng có giá trị kinh tế cao và nhu cầu về mặt bằng lớn để phục vụ cho sản xuất, kinh doanh, trong đó có các công trình công nghiệp lớn như Thủy điện.
Để có mặt bằng thực hiện các dự án nói chung và các dự án nhà máy thủy điện nói riêng đòi hỏi cần có một diện tích thu hồi đất đai lớn. Đối với các dự án xây dựng nhà máy thủy điện có diện tích ngập lớn nên quá trình xây dựng phải thực hiện di dân và vận hành các công trình đã gây ra nhiều khó khăn trong sinh hoạt, sản xuất của người dân, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, gia tăng tác hại của hạn hán, lũ lụt. Bởi xây dựng nhà máy thủy điện đi cùng với việc xây dựng các hồ đập để tích nước, dẫn đến mất rừng, mất đất sản xuất; phù sa bị giữ lại lòng hồ tạo nên “dòng nước trong” đổ về hạ lưu, là tác nhân gây ra xói lở lòng sông, bờ sông và gây ảnh hưởng lớn đến môi trường sinh thái. Vào mùa khô, thuỷ điện tích nước dẫn đến lưu lượng nước ở các sông, suối thấp, người dân vùng hạ lưu thiếu nước sinh hoạt, sản xuất; ngược lại, mùa mưa thì xả lũ gây ra tình trạng ngập lụt, sạt.
Chính vì vậy, công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng là điều kiện tiên quyết của sự phát triển, nó tác động mạnh mẽ công tác quản lý nhà nước về đất đai. Công tác bồi thường GPMB hiện nay còn trì trệ và gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện do nhiều nguyên nhân như các chính sách về đền bù thiệt hại GPMB còn chưa cụ thể, chưa công khai, hay thay đổi gây nhiều khó khăn cho việc xác định mức độ đền bù, giá đền bù tái định cư và giải quyết hậu quả sau GPMB. Trước những khó khăn như vậy, việc đánh giá công tác bồi thường GPMB để đưa ra những phương án khả thi giải quyết những khó khăn bồi thường GPMB đang là một nhu cầu hết sức cấp thiết của xã hội. Huyện Tương Dương là huyện miền núi của tỉnh Nghệ An có diện tích là 281.129,73 ha và dân số là 71.
Là một huyện nghèo, nhưng 2 Tương Dương có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế, một trong những tiềm năng đó là về thuỷ điện. Vào 9/2007, tỉnh Nghệ An khởi công xây dựng nhà máy Thuỷ Điện Khe Bố, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An. Dự án đầu tư xây dựng nhà máy thuỷ điện thực hiện sẽ ngập có một diện tích đất khá lớn vì thế khi GPMB sẽ ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của người dân trong khu vực thực hiện dự án. Nhất là những người dân ở 8 xã có trình độ dân trí còn thấp, chủ yếu là người dân tộc thiểu số nên khả năng thích ứng cuộc sống mới khi thay đổi chỗ ở là rất khó khăn, ngoài ra dự án thực thi cũng sẽ ảnh hưởng tới môi trường sinh thái tại dự án và xung quanh dự án.
Cùng với thực trạng đó, công tác bồi thường GPMB tại dự án xây dựng nhà máy thủy điện Khe Bố, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An là vấn đề được quan tâm rất nhiều ở cả trong và ngoài tỉnh. Vì vậy, em đã nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng dự án xây dựng nhà máy thủy điện Khe Bố, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An”. Mục tiêu của đề tài 2.