MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn nội lực và nguồn vốn vô cùng to lớn có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Trong giai đoạn hiện nay, nước ta đang trong quá trình đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cùng với sự phát triền nhanh của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã đặt ra hàng loạt vấn đề cho ngành quản lý đất đai, phải giải quyết tốt nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực, giao đất cho thuê đất để các hộ gia đình, cá nhân và các nhà đầu tư, các thành phần kinh tế thực hiện các chương trình, dự án góp phần phát triển kinh tế - xã hội bảo đảm quốc phòng, an ninh nhất là vấn đến an sinh xã hội. Đồng thời để phát huy được thế mạnh nội lực từ đất đai thì bài toán đặt ra cho các nhà quản lý là phải khai thác có hiệu quả quỹ đất đai dưới góc độ kinh tế hóa đất đai.
Nhà nước là đại diện chủ sở hữu về đất đai, có đầy đủ các quyền năng của chủ sở hữu, đó là quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt đất đai. Tuy nhiên trên thực tế Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho các tổ chức, hộ gia đình và cộng đồng dân cư sử dụng thông qua công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất. Chính vì vậy mà công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất luôn có ý nghĩa quan trọng trong quản lý đất đai qua các thời kỳ lịch sử của đất nước, có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của mọi tầng lớp nhân dân. Công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất là một trong những nội dung quan trọng, thể hiện quyền của chủ sở hữu về đất đai.
Đây là bước tạo lập cơ sở pháp lý để người sử dụng đất thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Cùng với sự phát triển của tỉnh Tuyên Quang, Yên Sơn một huyện trung du miền núi đang từng bước đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá, đặc biệt huyện Yên Sơn là một huyện có điều kiện khá thuận lợi về giao thông, đất đai, khoáng sản nên thu hút được nhiều nhà đầu tư, nhiều công trình, dự án được thực hiện do vậy thị trường đất đai có xu hướng phát triển. Chính vì vậy, việc đánh giá công tác quản lý n 2 đất đai nói chung và công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất trên địa bàn huyện Yên Sơn nói riêng để đánh giá được những tồn tại, khó khăn và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm làm tăng hiệu quả trong quá trình quản lý, sử dụng đất trong giai đoạn hiện nay là hết sức cần thiết. Xuất phát từ những yêu cầu thực tế đó, được sự nhất trí của BGH Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, khoa Quản lý tài nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo PGS TS.
ĐỖ THỊ LAN em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất giai đoạn 2010– 2013 tại huyện Yên Sơn - tỉnh Tuyên Quang”. Mục đích của đề tài - Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất của huyện Yên Sơn tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2010-2013 - Đánh giá những thành tựu đạt được và khó khăn còn tồn tại - Đề xuất các giải pháp khắc phục nhằm tăng cường hiệu quả đối với công tác này trong thời gian tới nhằm quản lý đất đai một cách chặt chẽ và có hiệu quả. Yêu cầu của đề tài - Nắm vững các quy định trong các văn bản pháp luật, pháp quy của Nhà nước, của địa phương trong công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất - Nắm sơ lược được công tác quản lý nhà nước về đất đai của huyện - Số liệu thu thập đầy đủ, khách quan, chính xác và trung thực. - Đề xuất phải có tính khả thi phù hợp với thực trạng của địa phương 1.
Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa học tập và ý nghĩa khoa học: Tìm hiểu, nắm vững lý thuyết trong công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất của luật đất đai 2003 - Ý nghĩa thực tiễn: Tìm ra những mặt tích cực và tiêu cực của công tác quản lý đất đai nói chung và công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất nói riêng của địa phương, từ đó tìm ra những giải pháp khắc phục cho những tồn tại, khó khăn trong thời gian tới. n 3 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý của công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất 2. Cơ sở khoa học Tại Khoản 1 của Điều 4 Luật Đất đai 2003 quy định: “Nhà nước giao đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng quyết định hành chính cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất ” Tại Khoản 2 của Điều 4 Luật Đất đai 2003 quy định: “Nhà nước cho thuê đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng hợp đồng cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất ” Tại Khoản 5 của Điều 4 Luật Đất đai 2003 quy định: “Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn quản lý theo quy định của Luật này” Công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất là cơ sở để xác lập quyền hợp pháp của người sử đất khi đăng ký.
Đây là điều kiện để xác định bước đi mới, tạo điều kiện thu hút đầu tư của các doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn. Mặt khác cũng thông qua hoạt động này mà Nhà nước thực hiện quyền giám sát tình hình sử dụng đất của các chủ sử dụng theo đúng quy định của pháp luật. Đảm bảo cho việc sử dụng đất của các chủ sử dụng đất trên từng thửa đất tuân thủ theo đúng nề nếp kỹ cương pháp luật. Tạo điều kiện để Nhà nước quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật.
Điều mà chúng ta có thể thấy trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai, thì hoạt động giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất có một vai trò hết sức quan trọng và đây là một trong những hoạt động nắm chắc tình hình về đất đai. Chính vì vậy thông qua hoạt động này chúng ta sẽ xác định và biết được n 4 về thông tin của từng thửa đất và là cơ sở để quản lý các thông tin về đất đai trong hệ thống hồ sơ địa chính với đầy đủ về các thông tin tự nhiên, kinh tế - xã hội của từng thửa đất. Hệ thống các thông tin đó chính là sản phẩm kế thừa từ việc thực hiện các nội dung, nhiệm vụ quản lý nhà nước dụng đất đai. Đồng thời đây cũng chính là nội dung làm tiền đề và hướng tới hoàn thiện các nội dung quản lý nhà nước về đất đai khác.
Cở sở pháp lí của công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất - Căn cứ Luật Đất đai ngày 26 tháng 11 năm 2003; - Căn cứ Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai; - Căn cứ Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ Quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; - Căn cứ Nghị định số 08/2005/NĐ-CP ngày 24 tháng 01 năm 2005 của Chính phủ về quy hoạch xây dựng và Nghị định số 16/2005/NĐ-CP ngày 07 tháng 02 năm 2005 của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình; - Nghị định số 69/2008/NĐ-CP ngày 30/05/2008 của Chính phủ về chính sách khuyến khích xã hội hóa đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường; - Nghị định số 120/2010/NĐ-CP ngày 30/12/2010 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất; - Nghị định số 142/2005/NĐ-CP ngày 14/11/2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước; - Nghị định số 121/2010/NĐ-CP ngày 30/12/2010 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 142/2005/NĐ-CP ngày 14/11/2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước; n 5 -Thông tư số 135/2008/TT-BTC ngày 31/12/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn Nghị định số 69/2008/NĐ-CP ngày 30/05/2008 của Chính phủ về chính sách khuyến khích xã hội hóa đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường; -Thông tư 01/2005/TT-BTNMT ngày 13/04/2005 hướng dẫn một số điều của Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành luật đất đai; -Thông tư 14/2008/TTLT/BTC ngày 31/01/2008 hướng dẫn một số điều của Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ quy định bổ sung của việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khướu nại tố cáo về đất đai; - Quyết định số 16/2009/QĐ-UBND ngày 21 tháng 10 năm 2009 của UBND tỉnh Tuyên Quang V/v Ban hành Quy định về trình tự, thủ tục thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, mục đích phát triển kinh tế trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang; - Quyết định số 07/2012/QĐ-UBND ngày 02 tháng 05 năm 2012 của UBND tỉnh Tuyên Quang V/v Ban hành Quy định về xác định tài sản và chính sách bồi thường tài sản là rừng trên đất lâm nghiệp khi thực hiện thu hồi rừng và đất lâm nghiệp của các tổ chức cá nhân để giao cho các hộ gia đình tái định cư tỉnh Tuyên Quang; 2. Khái niệm và một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất 2. Công tác giao đất, cho thuê đất 2. Bản chất của việc giao đất, cho thuê đất Theo quy định tại Điều 4 Luật Đất đai năm 2003 thì việc giao đất, cho thuê đất được hiểu như sau: Giao đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng n 6 quyết định hành chính cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất; cho thuê đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng hợp đồng cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất.