HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THU HÀ ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA PHỤC VỤ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN TIÊN LỮ, TỈNH HƯNG YÊN Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Cao Việt Hà NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thu Hà i LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và nhiệt tình giảng dạy, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu luận văn này. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS. Cao Việt Hà, là người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn UBND huyện Tiên Lữ đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và cung cấp đầy đủ các thông tin, số liệu, trong quá trình nghiên cứu luận văn này.
Cuối cùng, tôi xin trân trọng cám ơn các bạn học viên cùng lớp, những người thân trong gia đình và bạn bè đã giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thu Hà ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn.
ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích của đề tài. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tổng quan về dồn điền, đổi thửa. Khái quát về ruộng đất manh mún.
Khái quát về dồn điền đổi thửa. Manh mún đất đai và ảnh hưởng của manh mún đất đai tới sản xuất nông nghiệp. Khái niệm manh mún đất đai. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng manh mún ruộng đất.
Những hạn chế của tình trạng manh mún ruộng đất đối với sản xuất nông nghiệp và quản lý Nhà nước ở địa phương. Thực trạng quá trình dồn dồn điền đổi thửa ở các nước trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình dồn điền đổi thửa trên thế giới. Tình hình thực hiện dồn điền đổi thửa ở Việt Nam.
Công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới ở hưng yên. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá khái quát điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Tình hình quản lý và sử dụng đất huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên.
Thực trạng công tác dồn điền ở huyện Tiên Lữ phục vụ xây dựng nông thôn mới. Đánh giá hiệu quả của công tác dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai sau dồn điền đổi thửa. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thống kê và xử lý số liệu. Phương pháp phân tích, so sánh, đánh giá.
Kết quả và thảo luận. Khái quát về điều kiện tự nhiên – kinh tế xã hội huyện Tiên Lữ. Khái quát về điều kiện tự nhiên huỵên Tiên Lữ. Khái quát phát triên kinh tế xã hội.
Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và môi trường. Tình hình quản lý và sử dụng đất huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Tình hình quản lý đất đai. Biến động sử dụng đất nông nghiệp.
Thực trạng công tác dồn điền đổi thửa ở huyện Tiên Lữ phục vụ xây dựng nông thôn mới. Cơ sở pháp lý của việc dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Tiên Lữ tỉnh Hưng Yên. Quá trình tổ chức thực hiện dồn điền đổi thửa. Kết quả thực hiện chính sách “dồn điền đổi thửa” đất nông nghiệp phục vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện.
Tình hình thực hiện dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới tại 2 xã nghiên cứu. Đánh giá ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới. Nhận xét chung về sử dụng đất sau dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Tiên Lữ. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Tiên Lữ.
Giải pháp về chính sách. Giải pháp kỹ thuật chuyển dịch cơ cấu sản xuất. Giải pháp tuyên truyền. Kết luận và kiến nghị .76 Tài liệu tham khảo.
80 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CĐML Cánh đồng mẫu lớn CNH - HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa DĐĐT Dồn điền đổi thửa ĐBSH Đồng bằng sông Hồng HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã NN và PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NTM Nông thôn mới QSDĐ Quyền sử dụng đất UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tích tụ ruộng đất ở một số nước. Tình hình tích tụ đất ở một số nước Châu Á. Thay đổi quy mô đất nông nghiệp ở nông hộ (%).
Mức độ manh mún ruộng đất ở các vùng trong cả nước. Mức độ manh mún ruộng đất ở một số tỉnh vùng ĐBSH. Tổng hợp số lượng bản đồ địa chính của huyện Tiên Lữ. Hiện trạng và dự kiến quy hoạch phát triển nông thôn huyện đến năm 2020.
Tình hình thu hồi đất của huyện Tiên Lữ qua 3 năm 2012-2014. Biến động sử dụng đất năm 2012-2014 của huyện Tiên Lữ. Tình hình thực hiện trước và sau dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Tiên Lữ. Quy mô diện tích đất sản xuất nông nghiệp trước và sau chuyển đổi ruộng đất của các xã.
Tổng hợp ý kiến của người dân về công tác dồn điền đổi thửa tại hai xã Thiện Phiến và Nhật Tân. Tình hình sử dụng đất trước và sau dồn điền đổi thửa tại 2 xã điều tra. Giao thông và thủy lợi nội đồng huyện Tiên Lữ. Ý kiến của người dân về hệ thống tưới tiêu sau khi thực hiện DĐĐT.
Hiệu quả kinh tế về sử dụng đất của một số cây trồng chính. Hiệu quả xã hội về sử dụng đất của một số cây trồng chính. Mức đầu tư phân bón trong thâm canh cây trồng tại địa phương. Mức độ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong thâm canh cây trồng tại huyện Tiên Lữ.
Sự thay đổi vật tư và các thiết bị phục vụ sản xuất sau khi dồn điền đổi thửa ở 2 xã điều tra. Ý kiến của người dân về hiệu quả sản xuất sau khi dồn điền đổi thửa. Ý kiến của người dân về quá trình sản xuất sau khi thực hiện dồn điền đổi thửa. Quá trình phát triển trang trại giai đoạn 2012 -2014.
Số lượng gia súc, gia cầm huyện Tiên Lữ năm 2012 và năm 2014 .70 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4. Sơ đồ hành chính huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Cơ cấu kinh tế năm 2015 huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Các bước thực hiện dồn điền đổi thửa ở huyện Tiên Lữ.
Quy mô diện tích đất sản xuất nông nghiệp trước và sau dồn điền đổi thửa xã Thiện Phiến. Đường giao thông nội đồng và kênh tưới cứng hóa ở xã Thiện Phiến. Áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp ở xã Thiện Phiến sau khi dồn điền đổi thửa. Mô hình cánh đồng mẫu lớn 40 ha ở xã Nhật Tân.
Mô hình trang trại ở xã Nhật Tân năm 2014 .70 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thu Hà Tên đề tài: “Đánh giá công tác dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới tại huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên” Ngành: Quản lý Đất đai Mã số: 62.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI - Đánh giá thực trạng và ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa đến xây dựng nông thôn mới. - Đề xuất những giải pháp chủ yếu liên quan đến vấn đề tập trung ruộng đất nhằm thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU + Phương pháp chọn điểm nghiên cứu: Hai xã Thiện Phiến, Nhật Tân được chọn làm điểm nghiên cứu công tác dồn điền, đổi thửa.
+ Phương pháp thu thập số liệu - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp - Phương pháp thu thập thông tin, số liệu sơ cấp Để thu thập được các thông tin trên sử dụng phương pháp điều tra nhanh có sự tham gia của nông hộ: sử dụng 60 phiếu điều tra nông hộ (mỗi xã nghiên cứu 30 phiếu). + Phương pháp thống kê và xử lý số liệu. + Phương pháp phân tích, so sánh, đánh giá. KẾT QUẢ CHÍNH VÀ KẾT LUẬN 1.
Tiên Lữ là huyện đồng bằng nằm ở phía Nam của tỉnh Hưng Yên có vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội. Tổng giá trị sản xuất tính theo tỷ giá năm 2014 đạt 4. Cơ cấu kinh tế nông nghiệp chiếm 26,6%; công nghiệp, xây dựng chiếm 34%; thương mại và dịch vụ chiếm 39,4%. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật được đầu tư, nâng cấp; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân tiếp tục được cải thiện; sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hóa, xã hội tiếp tục phát triển theo hướng tích cực, an ninh chính trị được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo.
Trong những năm qua, ở huyện Tiên Lữ tình hình quản lý sử dụng đất từng bước đi vào nề nếp, ổn định. Nguồn tài nguyên đất đai được khai thác ngày càng có hiệu quả. Công tác đo đạc thành lập bản đồ địa chính tỷ lệ 1/2000 và 1/1000 đã được hoàn thành ở 15/15 xã, thị trấn. Công tác cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau dồn điền đổi thửa đang được tiến hành khẩn trương.
Tổng diện tích tự nhiên của Tiên Lữ năm 2014 là 7841,50 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp chiếm 70,62%, đất phi nông nghiệp chiếm 29,38%.