Đặt vấn đề Đất đai ngoài chức năng vốn có của nó là tự liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế, thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các công trình kinh tế, văn hoá,xã hội an ninh và quốc phòng thì trong thời điểm phát triển kinh tế mới, đất đai còn có thêm chức năng tạo nguồn vốn và thu hút cho đầu tư phát triển kinh tế mang ý nghĩa rất quan trọng. Trong những năm qua, Nhà nước đã thực hiện mạnh mẽ chủ trương công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và thực tế đã cho thấy nền kinh tế đã có những bước phát triển vượt bậc, đời sống nhân dân đã và đang từng bước được cải thiện, hạ tầng xã hội cũng như hạ tầng kỹ thuật được thay đổi tạo ra bộ mặt mới cho đất nước và thu hẹp dần khoảng cách đối với các nước phát triển. Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách và đã được các địa phương nỗ lực vận dụng để giải quyết vấn đề bồi thường, tái định cư, bảo đảm việc làm, thu nhập và đời sống của người dân có đất bị thu hồi. Song tình trạng thiếu việc làm, thất nghiệp, không chuyển đổi được nghề nghiệp, khó khăn trong cuộc sống sinh hoạt nơi ở mới, đặc biệt đối với người nông dân bị thu hồi đất đã và đang diễn ra ở nhiều địa phương.
Nguyên nhân này một phần do nhiều nơi thực hiện đền bù, tái định cư, đào tạo, giải quyết việc làm cho người dân bị thu hồi đất còn chưa hợp lý, dẫn đến tình trạng khiếu kiện gây mất trật tự, an ninh xã hội. Bên cạnh đó, bản thân người dân bị thu hồi đất còn thụ động trông chờ vào Nhà nước, chưa tích cực tự đào tạo để đáp ứng với sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. Ngoài ra khung giá bồi thường của nhà nước thấp hơn so với giá thị trường nên người dân không chấp nhận mức giá đó, họ cho rằng mức bồi thường như vậy là chưa thỏa đáng. Do đó, các hộ không tự nguyện di chuyển, điều đó đã làm chậm tiến độ GPMB, ảnh hưởng nhiều đến thời gian hoàn thành dự án.
Để công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của Thái Nguyên nói chung và của xã Quyết Thắng, tp Thái Nguyên nói riêng trở thành yếu tố thực sự thúc đẩy sự 2 phát triển kinh tế và phù hợp với cơ chế thị trường vừa phải giải quyết các vấn đề xã hội. Được sự đồng ý của Ban Giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài Nguyên, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của cô giáo, ThS.Nông Thu Huyền, em tiến hành thực hiện đề tài:“ Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án trường trung cấp luật Thái Nguyên tại xã Quyết Thắng thành phố Thái Nguyên (giai đoạn 2)” 1. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu tổng quát Đánh giá công tác bồi thường, GPMB dự án trường trung cấp luật Thái Nguyên (giai đoạn 2) tại xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
Từ đó tìm ra những thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác này cho xã Quyết Thắng trong thời gian tới.2 Mục tiêu cụ thể - Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Quyết Thắng, Tp Thái Nguyên - Đánh giá kết quả công tác bồi thường. GPMB của dự ántrường trung cấp luật Thái Nguyên (giai đoạn 2)tại xã Quyết Thắng thành phố Thái Nguyên. - Đánh giá ảnh hưởng của dự án đến đời sống kinh tế - xã hội và môi trường của người dân. - Đánh giá thuận lợi.
khó khăn và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, GPMB cho địa phương thời gian tới 1. Yêu cầu của đề tài - Nắm chắc luật đất đai, các quyết định có lien quan đến công tác giải phóng mặt bằng. - Nắm chắc các Nghị định, thông tư, quyết định, văn bản hướng dẫn thi hành luật và khung giá đền bù của Chính phủ và của địa phương có liên quan đến bồi thường thiệt hại. - Số liệu điều tra, thu thập phải đảm bảo chính xác, khách quan.
- Phân tích và nhận xét công tác giải phóng mặt bằng dự án trường trung cấp luật Thái Nguyên tại xã Quyết Thắng thành phố Thái Nguyên, giai đoạn 2 3 - Đề xuất phương án giải quyết dụa trên cơ sở Ngị định, quy định và kinh nghiệm đã làm. - Kết quả phải được các cấp ngành có trách nhiệm nghiệm thu và tổ chức cá nhân, hộ gia đình nhất trí. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và thực tiễn khoa học - Đề tài này giúp sinh viên củng cố và hoàn thiện kiến thức đã học trong nhà trường để áp dụng vào thực tế công việc.
Qua đó biết cách thu thập, tổng hợp xử lý số liệu và biết cách trình bày một báo cáo khoa học hoàn chỉnh - Nắm chắc các quyết định bồi thường và giải phóng mặt bằng bằng việc áp dụng kinh nghiệm thực tế công việc. Ý nghĩa trong thực tiễn: - Đối với bản thân việc tìm hiểu và vận dụng chính sách của nhà nước trong công tác giải phóng mặt bằng giúp bổ sung kinh nghiệm trong công tác quản lí Nhà nước về đất đai nhanh, đầy đủ và hoàn thiện hơn. - Đối với địa phương có thể nâng cao hiệu quả việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đảm bảo ấp dụng chính xác, đúng, đủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cự cho những hộ dân bị nhà nước thu hồi đất.
Rút kinh nghiệm trong việc giải quyết những vướng mắc và đối thoại với nhân dân cho những dự án sau này. 4 PHẦN 2 TỔNG QUANTÀI LIỆU 2. Cơ sở pháp lý của đề tài 2. Các văn bản pháp quy của nhà nước có liên quan đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng - Luật Đất đai 2013; - Quyết định số: 2787/QĐ-BTP về việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình Dự án: Trường trung cấp Luật Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên; - Nghị định số: 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ về Quy định chi tiết thi hành một số điều luật của luật đất đai 2013; - Nghị định số: 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ Quy định về giá đất; - Nghị định số: 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ Quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất; - Thông tư số: 37/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường Quy định chi tiết về bồi thường hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất.
Các văn bản pháp quy của Thái Nguyên có liên quan đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng - Quyết định số: 10079/2012/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án tổng thể bồi thường, hỗ trợ GPMB Dự án: Xây dựng Trường Trung cấp Luật Thái Nguyên; - Quyết định số 15/2012/QĐ-UBND về việc ban hành đơn giá, công trình kiến trúc gắn liền với đất khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; - Quyết định số: 1883/2005/QĐ-UBND tỉnh Thái Nguyên V/v ban hành quy định về hạn mức đất ở khi giao đất và hạn mức công nhận đất ở đối với trường hợp thửa đất ở có vườn, ao khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; 5 - Quyết định số: 1093/QĐ-UBND ngày 30/5/2012 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết Trường Trung cấp Luật Thái Nguyên; - Quyết định số: 429/2014/QĐ-UBND về việc phê duyệt giá đất ở để tính bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng dự án xây dựng Trường Trung cấp Luật Thái Nguyên; - Quyết định số 31/20104QĐ-UBND ngày 22/08/2014 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh; - Thông báo số: 19/TB-TTPTQĐ ngày 21/02/2014 của Trung tâm phát triển Quỹ đất tỉnh Thái Nguyên về niêm yết công khai danh sách thu hồi đất và phương án bồi thường GPMB cho các hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp thuộc dự án xây dựng Trường Trung cấp Luật Thái Nguyên. Khái quát về công tác bồi thường GPMB 2. Khái niệm về bồi thường GPMB Công tác bồi thường GPMB là việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc ph.ng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, mục đích phát triển kinh tế. Việt Nam là nước có nền kinh tế đang phát triển, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã có những thay đổi về mọi mặt, với tốc độ phát triển nhanh và đạt những thành quả hết sức quan trọng trong quá trình đổi mới đất nước.
Do đó đã thu hút được nhiều nguồn vốn đầu tư của các cá nhân, tổ chức doanh nghiệp trong và ngoài nước. Cùng với quá trình công nghiệp hoá tốc độ đô thị hoá ngày càng mạnh, kéo theo những thay đổi đã làm ảnh hưởng rất lớn đến quá trình sử dụng đất, đất nông nghiệp giảm dẫn đến đất phi nông nghiệp tăng lên. Vì vậy việc thu hồi đất là không tránh khỏi. Việc bồi thường có thể tiến hành bằng tiền hoặc bằng vật chất khác có thể do các quy định của pháp luật điều tiết hoặc do thoả thuận của các chủ thể.
Bồi thường thiệt hại về đất đai thực chất là việc giải quyết mối quan hệ về kinh tế giữa Nhà 6 nước với người được giao đất, cho thuê đất và những người bị thu hồi đất. Bồi thường thiệt hại về đất phải được thực hiện theo quy định của của nhà nước về giá đất, phương thức thu hồi và thanh toán. Nó vừa đảm bảo lợi ích của người bị thu hồi đất đồng thời cũng đảm bảo lợi ích của Nhà nước, của người nhận đất thu hồi để sử dụng, tức là phải giải quyết hài hoà lợi ích của cả ba đối tượng này. Đặc điểm của quá trình bồi thường GPMB Quá trình bồi thường giải phóng mặt bằng là quá trình đa dạng và phức tạp, nó thể hiện khác nhau giữa các dự án, liên quan đến lợi ích của toàn xã hội.
Do đó quá trình bồi thường GPMB có đặc điểm sau: + Tính đa dạng: Mỗi dự án được tiến hành trên các vùng khác nhau với điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế xã hội trình độ dân trí nhất định. Đối với khu vực nội thành, mức độ tập trung dân cao, ngành nghề đa dạng, giá trị đất và tài sản trên đất lớn dẫn đến quá trình giải phóng mặt bằng có đặc trưng nhất định.