Đặt vấn đề Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho con người. Đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu và đặc biệt không gì thay thế được, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố khu dân cư, xây dựng các cơ sở văn hóa, kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng. Từ xa xưa, con người đã biết bảo vệ và sử dụng vốn tài nguyên đất để tạo ra những sản phẩm phục vụ cho đời sống xã hội, đã có những biện pháp quản lý và khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên này. Từ khi loài người biết chăn nuôi, trồng trọt, họ cũng đã có ý thức bảo vệ đất như: đắp đê, trồng cây phủ xanh đất trống đồi núi trọc, bón phân nhằm đem lại hiệu quả sử dụng đất một cách tốt nhất.
Do vậy không thể sử dụng đất một cách bừa bãi mà phải theo quy hoạch và kế hoạch của thể. Ngày nay đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới với nền kinh tế thị trường mở cửa thì nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng, do dân số ngày một đông và phát triển các khu công trình công cộng, khu công nghiệp tạo nên áp lực ngày càng lớn đối với đất đai, nhất là đất nông nghiệp đang có nguy cơ giảm về diện tích, trong khi khả năng mở thêm diện tích đất mới lại hạn chế. Dựa vào sản xuất nông nghiệp có thể tạo ra một khối lượng lớn lương thực phục vụ cho nhu cầu nhân dân, không những vậy còn đưa nước ta trở thành một nước xuất khẩu gạo và các sản phẩm khác từ đất thì vấn đề quản lý sử dụng đất có hiệu quả là hết sức bức thiết và quan trọng trong sản xuất nông lâm nghiệp. Diện tích đất cho sản xuất nông nghiệp ở khu vực nông thôn bị thu hẹp dần nhường cho diện tích đất khu đô thị tăng lên nhanh chóng, quan hệ kinh tế đất đô thị cũng được tiền tệ hóa theo quy luật của kinh tế thị trường.
Để đảm bảo sử dụng đất đai một cách có hiệu quả cũng như công tác bảo vệ và quản lý tốt đất đai thì công tác đánh giá hiện trạng và định hướng sử dụng đất đai là e 2 việc làm rất quan trọng, nhằm đưa ra các giải pháp khắc phục những khó khăn, tồn tại để đem lại hiệu quả thiết thực nhất phục vụ đời sống xã hội. Xuất phát từ những nhu cầu thực tiễn trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất tại phường Gia Sàng, thành phố Thái Nguyên tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011 - 2013”. Mục đích nghiên cứu của đề tài - Đánh giá thực trạng và kết quả hoạt động chuyển quyền sử dụng đất tại phường Gia Sàng giai đoạn 2011-2013 - Xác định những tồn tại và đề xuất những phương hướng để hoàn thiện hơn công tác chuyển quyền s ử dụng đất. Yêu cầu của đề tài - Thu thập thông tin và nắm bắt chính xác tình hình thực tế tại các đơn vị thực tập.
- Số liê ̣u thu thập để phân tić h phải chin ́ h xác , trung thực. - Thông tin được sử dụng trong đề tài phải phản ánh chính xác và đúng thực tế. - Vận dụng kiến thức chuyên môn đã học giải quyết những vấn đề thực tế tại đơn vị thực tập. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: Đây là cơ hội cho bản thân củng cố kiến thức đã học trên ghế nhà trường, đồng thời là cơ hội áp dụng lý thuyết đã học vào thực tiễn.
Giúp bản thân rèn luyện kĩ năng, nghiên cứu sau khi ra trường. - Ý nghĩa trong thực tiễn: + Đánh giá đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai. + Đánh giá tình hình thực hiện công tác chuyển mục đích sử dụng đất tại phường Gia Sàng. e 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở lý luận của đề tài Xuất phát từ vai trò vô cùng quan trọng của đất đai đối với sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội và quốc phòng an ninh , Nhà nước ta đã xây dựng hệ thống các chính sách về đất đai chặt chẽ , khoa học nhằm không ngừng tăng cường công tác quản lý, khai thác và sử dụng đất đai trong phạm vi cả nước. Thông qua hiến pháp và pháp luật đất đai quy định quyền sở hữu duy nhất và thống nhất trên toàn vẹn lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Dưới góc độ Nhà nước và pháp luật thì đất đai là một bộ phận không thể tách rời khỏi lãnh thổ quốc gia, nó gắn liền với chủ quyền của mọi quốc gia, nó cũng đồng nghĩa với việc không thể có một quốc gia nào là không có đất đai và lãnh thổ.
Tôn trọng chủ quyền quốc gia thì điều đầu tiên phải nhắc đến đó là việc tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của mỗi quốc gia. Vì vậy, việc xâm phạm đến đất đai và lãnh thổ chính là xâm phạm đến chủ quyền quốc gia. Chuyển quyền sử dụng đất là một trong những hoạt động đang được các cơ quan chức năng quan tâm đặc biệt , nó là một phần trong công tác quản lý đất đai theo các nội dung quản lý nhà nước về đất đai đã được quy định tại Luật đất đai 2003 và các văn bản hướng dẫn thi hành luật. Thực chất của các hình thức chuyển quyền bao gồm những nội dung cơ bản đó là: "Chuyển đổi quyền sử dụng đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, cho thuê và cho thuê lại quyền sử dụng đất, thừa kế quyền sử dụng đất, tặng cho quyền sử dụng đất, thế chấp bằng giá trị quyền sử dụng đất, bảo lãnh bằng giá trị quyền sử dụng đất và góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất".
Trong những năm gần đây, hoạt động chuyển quyền sử dụng đất đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi cả nước, đặc biệt là tại các đô thị lớn, các trung tâm kinh tế, trung tâm công nghiệp v.v… đó là hệ quả tất yếu trong bối cảnh nền kinh tế nước ta đang trên đà phát triển mạnh mẽ, cần rất nhiều quỹ đất dành cho phát triển e 4 kinh tế xã hội. Bên cạnh những kết quả khả quan đáng ghi nhận trong quá trình quản lý hoạt động chuyển quyền sử dụng đất nói riêng , công tác quản lý nhà nước về đất đai theo các nội dung nói chung thì chúng ta còn bộc lộ nhiều mặt hạn chế, yếu kém trong quá trình quản lý tài nguyên đất đai đòi hỏi Nhà nước và các cơ quan chức năng phải đề ra những biện pháp cụ thể và kịp thời nhằm quản lý tốt quỹ đất đai phục vụ tốt cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội. Cơ sở thực tiễn của đề tài Trong những năm qua, công tác quản lý nhà nước về đất đai nói chung , công tác quản lý hoạt động chuyển quyền sử dụng đất đai nói riêng luôn được các cơ quan Nhà nước và các tổ chức, cá nhân quan tâm theo dõi. Đặc biệt, từ khi Luật Đất đai 2003 ra đời và có hiệu lực , công tác quản lý hoạt động chuyển quyền sử dụng đất, công tác quản lý đất đai giúp cho Nhà nước nắm được thực trạng quỹ đất đai , hiện trạng sử dụng, đồng thời nắm rõ thông tin về các thành phần, đối tượng chủ sử dụng đất trên các địa bàn.
Việc quản lý tốt hoạt động chuyển quyền sử dụng đất là cơ sở giúp các cơ quan chức năng Nhà nước nắm chắc không những về mặt số lượng, chất lượng, đối tượng chủ sử dụng đất mình còn đảm bảo quản lý chặt chẽ nguồn tài nguyên đất đai, thực hiện đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng đất, đảm bảo nguồn thu tài chính đối với Nhà nước đồng thời nắm rõ các biến động về sử dụng đất đai để từ đó có những quyế t đinh ̣ hợp lý nhằm điều chỉnh quy hoạch , kế hoạch sử dụng đất đai, thực hiện phân phối quỹ đất đai khoa học, bảo vệ tài nguyên đất đai quý giá và thực hiện thành công mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, phát triển bền vững. Đối với người sử dụng đất, quản lý tốt hoạt động chuyển quyền sử dụng đất giúp minh bạch hóa thông tin về đất đai, cho người sử dụng đất có nhiều cơ hội lựa chọn, đầu tư cho đất đai , yên tâm đầu tư sản xuất kinh doanh , giúp cho mọi người dân đều có cơ hội sử dụng đất và là nền tảng thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển. Do vậy, công tác quản lý hoạt động chuyển quyền sử dụng đất có một vai trò hết sức quan trọng, đang được Nhà nước quan tâm và có hướng điều chỉnh một mặt quản lý một cách chặt chẽ, khoa học nhưng mặt khác lại tiến hành cải cách đơn giản hóa các e 5 thủ tục hành chính để hoạt động này diễn ra minh bạch, thuận tiện cho người sử dụng đất, thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển mà vẫn đảm bảo thực hiện đầy đủ theo các quy định của pháp luật đất đai. Cơ sở pháp lý về công tác chuyển quyền sử dụng đất.
Hiến Pháp 1992 Luật đất đai ngày 26/11/2003 Bộ luật Dân sự 2005 Luật thuế sử dụng đất và nhà ở Luật thuế chuyển quyền sử dụng đất Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính Phủ về thi hành Luật đất đai 2003 Nghị định số 182/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính Phủ về sử phạt hành chính trong lĩnh vực đất đai. Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính Phủ về giá đất. Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của chính phủ quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ, thu hồi đất, thực hiện QSDĐ, trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đát và giải quyết khiếu nại về đất đai. Thông tư số 23/2006/TT-/BTC-BTNMT ngày 24/3/2006 của Bộ Tài chính - Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn xác định tiền sử dụng đất, tiền nhận chuyển nhượng QSDĐ đã trả lại có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước theo quy định của Chính phủ hướng dẫn thi hành luật đất đai.
Thông tư số 03/2006/TT/BTP-BTNMT ngày 13/6/2006 của Bộ Tư pháp - Bộ Tài Nguyên và Môi Trường về sửa đổi, bổ sung một số quy định của Thông tư liên tịch số 05/2006/TTLT/BTP-BTNMT ngày 13/06/2006 của Bộ Tư Pháp - Bộ Tài Nguyên và Môi Trường về việc hướng dẫn đăng ký thế chấp bảo lãnh bằng QSDĐ, tài sản gắn liền với đất.