Luận văn thạc sĩ đánh giá chất lượng nước sinh hoạt khu vực khai thác than an khánh đại từ thái nguyên

Luận văn thạc sĩ đánh giá chất lượng nước sinh hoạt tại khu vực khai thác than An Khánh, Đại Từ, Thái Nguyên, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Phạm Thị Bích Huyền
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thế Hùng
• Trường học: Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Chất Lượng Nước Sinh Hoạt Khu Vực Khai Thác Than An Khánh, Đại Từ, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• 1. Phần 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Lí do chọn đề tài
• 1.3. Mục tiêu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Cơ sở lý luận
• 2.1.2. Cơ sở pháp lý
• 2.2. Tình hình ô nhiễm và các vấn đề môi trường trên thế giới và ở Việt Nam
• 2.2.1. Hiện trạng ô nhiễm nước sinh hoạt tại các quốc gia trên thế giới
• 2.2.2. Hiện trạng ô nhiễm nước sinh hoạt tại Việt Nam
• 2.2.2.1. Tình hình chung
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.1.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu sơ cấp
• 3.3.2. Phương pháp điều tra, phỏng vấn
• 3.3.3. Phương pháp khảo sát và lấy mẫu tại hiện trường
• 3.3.4. Phương pháp chuyên gia
• 3.3.5. Phương pháp so sánh và dự báo dựa trên số liệu thu thập được
• 3.3.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.3.7. Nghiên cứu các văn bản pháp luật
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên- kinh tế- xã hội xã An Khánh - Đại Từ - Thái Nguyên
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Vị Trí địa lý
• 4.1.3. Các nguồn tài nguyên
• 4.1.4. Hiện trạng kinh tế - xã hội
• 4.1.4.1. Cơ cấu dân số
• 4.1.4.2. Đặc điểm điều kiện kinh tế xã hội
• 4.1.4.3. Cơ sở hạ tầng
• 4.1.4.4. Văn hóa - Giáo dục - Y tế
• 4.2. Hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt trên địa bàn nghiên cứu
• 4.3. Đánh giá hàm lượng các chất gây ô nhiễm có trong nguồn nước sinh hoạt khu vực nghiên cứu
• 4.3.1. Kết quả qua phỏng vấn điều tra
• 4.3.2. Kết quả lấy mẫu phân tích
• 4.4. Nhận xét hiện trạng sử dụng nước sinh hoạt của người dân ở xã An Khánh
• 4.5. Nhận xét về chất lượng nguồn nước khu vực xã An Khánh
• 4.6. Nguyên nhân gây ô nhiễm
• 4.7. Đánh giá nhu cầu sử dụng nước sạch của người dân
• 4.8. Đề xuất phương án xử lý nước sinh hoạt
• 4.8.1. Đối với cơ quan quản lý
• 4.8.2. Đối với hộ gia đình
• 4.8.3. Giải pháp hỗ trợ
• 4.8.4. Sự tham gia của cộng đồng
• 4.8.5. Thông tin giáo dục - truyền thông
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Chất lượng nước sinh hoạt khu vực khai thác than An Khánh Đại Từ Thái Nguyên

Nghiên cứu đánh giá chất lượng nước sinh hoạt tại khu vực khai thác than An Khánh, Đại Từ, Thái Nguyên tập trung vào việc xác định hàm lượng các chất ô nhiễm trong nguồn nước. Kết quả cho thấy, nước sinh hoạt tại đây bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi hoạt động khai thác than, dẫn đến sự gia tăng các chất độc hại như kim loại nặng và vi sinh vật gây bệnh. Ô nhiễm nước không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân mà còn tác động tiêu cực đến môi trường sống. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc quản lý và xử lý nước thải từ hoạt động khai thác than chưa được thực hiện hiệu quả, dẫn đến tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng.

1.1. Hiện trạng ô nhiễm nước sinh hoạt

Hiện trạng ô nhiễm nước sinh hoạt tại khu vực An Khánh được đánh giá qua các chỉ tiêu như BOD, COD, và hàm lượng kim loại nặng. Kết quả phân tích cho thấy, các chỉ số này đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép theo QCVN 02:2009/BYT. Nguyên nhân chính là do nước thải từ hoạt động khai thác than không được xử lý triệt để, thấm vào nước ngầm và các nguồn nước mặt. Điều này gây ra những tác động xấu đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa và da liễu.

1.2. Tác động môi trường từ khai thác than

Hoạt động khai thác than tại An Khánh không chỉ gây ô nhiễm nước mà còn ảnh hưởng đến hệ sinh thái xung quanh. Các chất thải từ quá trình khai thác như bụi than, nước thải chứa hóa chất độc hại đã làm suy giảm chất lượng đất và nước. Tác động môi trường này còn kéo dài đến các khu vực lân cận, gây ra hiện tượng ô nhiễm nước ngầm và ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của người dân. Nghiên cứu đề xuất cần có các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn để giảm thiểu tác động tiêu cực từ hoạt động khai thác than.

II. Đánh giá và quản lý nước sinh hoạt

Nghiên cứu đưa ra các giải pháp nhằm cải thiện chất lượng nước sinh hoạt tại khu vực An Khánh. Các biện pháp bao gồm việc xây dựng hệ thống xử lý nước thải từ hoạt động khai thác than, tăng cường giám sát chất lượng nước, và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước. Quản lý nước sinh hoạt cần được thực hiện đồng bộ từ cấp địa phương đến cấp quốc gia, với sự tham gia tích cực của các cơ quan chức năng và người dân.

2.1. Giải pháp xử lý nước ô nhiễm

Để cải thiện chất lượng nước sinh hoạt, nghiên cứu đề xuất áp dụng các công nghệ xử lý nước tiên tiến như lọc sinh học, hấp thụ bằng than hoạt tính, và sử dụng các chất keo tụ để loại bỏ kim loại nặng. Các giải pháp này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn đảm bảo nguồn nước an toàn cho người dân. Quản lý nước sinh hoạt cần được thực hiện thường xuyên và có sự giám sát chặt chẽ từ các cơ quan chức năng.

2.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng

Một trong những yếu tố quan trọng để cải thiện chất lượng nước sinh hoạt là nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ nguồn nước. Nghiên cứu khuyến nghị tổ chức các chương trình giáo dục và truyền thông để người dân hiểu rõ hơn về tác hại của ô nhiễm nước và cách sử dụng nước an toàn. Sự tham gia của cộng đồng sẽ góp phần quan trọng trong việc bảo vệ và quản lý nguồn nước bền vững.

III. Ý nghĩa và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu không chỉ cung cấp cái nhìn toàn diện về chất lượng nước sinh hoạt tại khu vực khai thác than An Khánh mà còn đưa ra các giải pháp thiết thực để cải thiện tình trạng ô nhiễm. Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc hoạch định chính sách và quản lý môi trường tại các khu vực khai thác khoáng sản khác. Đánh giá môi trường và quản lý nước sinh hoạt là những vấn đề cấp bách cần được quan tâm để đảm bảo sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.

3.1. Ứng dụng trong quản lý môi trường

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm cơ sở để xây dựng các chính sách quản lý môi trường tại các khu vực khai khoáng. Các cơ quan chức năng có thể áp dụng các giải pháp được đề xuất để giảm thiểu tác động môi trường từ hoạt động khai thác than. Quản lý nước sinh hoạt cần được tích hợp vào các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

3.2. Đóng góp cho nghiên cứu khoa học

Nghiên cứu đóng góp vào việc bổ sung tài liệu khoa học về đánh giá môi trường và quản lý nước sinh hoạt tại các khu vực khai thác khoáng sản. Các phương pháp và kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực môi trường và tài nguyên nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Cuộc sống trên Trái Đất bắt nguồn từ trong nước. Tất cả các sự sống trên Trái Đất đều phụ thuộc vào nước và vòng tuần hoàn nước. Nước là thành phần quan trọng của các tế bào sinh học và là môi trường của các quá trình sinh hóa cơ bản như quang hợp.

Hơn 70% diện tích của Trái Đất được bao phủ bởi nước. Lượng nước trên Trái Đất có vào khoảng 1,38 tỉ km³. Trong đó 97,4% là nước mặn trong các đại dương trên thế giới, phần còn lại, 2,6%, là nước ngọt, tồn tại chủ yếu dưới dạng băng tuyết đóng ở hai cực và trên các ngọn núi, chỉ có 0,3% nước trên toàn thế giới (hay 3,6 triệu km³) là có thể sử dụng làm nước uống. Việc cung cấp nước uống sẽ là một trong những thử thách lớn nhất của loài người trong vài thập niên tới đây.

Nước được sử dụng trong công nghiệp từ lâu như là nguồn nhiên liệu (cối xay nước, máy hơi nước, nhà máy thủy điện), Như là chất trao đổi nhiệt. Với tình trạng ô nhiễm ngày một nặng và dân số ngày càng tăng, nước sạch dự báo sẽ sớm trở thành một thứ tài nguyên quý giá không kém dầu mỏ trong thế kỷ trước. Nhưng không như dầu mỏ có thể thay thế bằng các loại nhiên liệu khác như điện, nhiên liệu sinh học, khí đốt., nhưng nước thì không thể thay thế và trên thế giới tất cả các dân tộc đều cần đến nó để bảo đảm cuộc sống của mình, cho nên vấn đề nước trở thành chủ đề quan trọng trên các hội đàm quốc tế và những mâu thuẫn về nguồn nước đã được dự báo trong tương lai. n 2 Nước uống luôn luôn là một thức uống quan trọng và duy trì cuộc sống cho con người và là điều kiện cần thiết cho sự sống còn của tất cả các sinh vật trên địa cầu này.

Nước chiếm khoảng 70% khối lượng của cơ thể con người và là một thành phần quan trọng của quá trình trao đổi chất, một dung môi cho nhiều chất hòa tan của cơ thể. Con người cần uống 2,0 lít mỗi ngày (tức khoảng 8 ly cối nước) để tốt cho sức khỏe và cần lưu ý uống nước hợp vệ sinh. Trong phần lớn thế giới, con người có thể không tìm kiếm được đầy đủ nước uống và các nguồn nước sử dụng có thể bị nhiễm các mầm bệnh, tác nhân gây bệnh hoặc mức độ không thể chấp nhận được do sự tồn tại các chất độc hoặc chất rắn dạng lỏng. Uống hoặc sử dụng nước như vậy để chuẩn bị thực phẩm dẫn đến các bệnh cấp tính và mãn tính phổ biến và là nguyên nhân chính gây tử vong và bệnh tật ở nhiều nước.

Giảm các bệnh đường nước là một mục tiêu của chính sách y tế công cộng ở các nước đang phát triển. Việt Nam là quốc gia có nguồn nước ngầm khá phong phú về trữ lượng và khá tốt về chất lượng. Nước ngầm tồn tại trong các lỗ hổng và các khe nứt của đất đá, được tạo thành trong giai đoạn trầm tích đất đá hoặc do sự thẩm thấu, thấm của nguồn nước mặt nước mưa nước ngầm có thể tồn tại cách mặt đất vài mét, vài chục mét, hay hàng trăm mét. Đối với các hệ thống cấp nước cộng đồng thì nguồn nước ngầm luôn là nguồn nước được ưa thích.

Bởi vì, các nguồn nước mặt thường bị ô nhiễm và lưu lượng khai thác phải phụ thuộc vào sự biến động theo mùa. Nguồn nước ngầm ít chịu ảnh hưởng bởi các tác động của con người. Chất lượng nước ngầm thường tốt hơn chất lượng nước mặt nhiều. Trong nước ngầm hầu như không có các hạt keo hay các hạt lơ lửng, và vi sinh, vi trùng gây bệnh thấp.

Nhưng ngày nay, tình trạng ô nhiễm và suy thái nước ngầm đang phổ biến ở các khu vưc đô thị và các thành phố n 3 lớn trên TG. Không ít nguồn nước ngầm do tác động của con người dã bị ô nhiễm bởi các hợ chất hữu cơ khó phân hủy, các vi khuẩn gây bệnh, nhất là các chất độc hại như kiêm loại nặng. Nước bị ô nhiễm kim loại nặng thường gặp trong các lưu vực nước ngầm các khu công nghiệp, các thành phố lớn và khu vực khai thác khoáng sản. Ở tầng nước sâu hơn, từ 18 đến 20m thì nước ngầm ít bị ảnh hưởng nhưng đôi khi bị nhiễm mặn nên cũng không thể sử dụng được.

Vì thế hơn ở đâu hết, khát khao được dùng nguồn nước sạch là cấp thiết to lớn nhất. Vì vậy cần phải tiến hành đồng bộ các công tác điều tra, thăm dò trữ lượng và chất lượng nguồn nước ngầm, xử lý nước thải và chống ô nhiễm nguồn nước mặt, quan trắc thường xuyên trữ và chất lượng nước ngầm. Bảo vệ tài nguyên nguồn nước, xử lý kim loại nặng trong nước ngầm là vô cùng cấp thiết. Theo báo cáo hiện trạng môi trường nước của trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường, (2010) (1) thì nhu cầu về nước trong cơ thể con người phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa và vận động, do vậy đối với mỗi con người nhu cầu nước là khác nhau: * Trẻ bú mẹ cần từ 0,3 đến 1 lít nước (sữa)/ngày.

* Trẻ từ 1-15 tuổi cần từ 1 đến 1,8 lít nước/ngày. * Người lớn cần từ 1,8 đến 2,5 lít nước/ngày. * Lượng nước thu nạp hàng ngày đó có tới 50% là nước uống, 40-45% là từ thức ăn và phần còn lại là từ chuyển hóa. Xuất phát từ nguyện vọng của bản thân và sự nhất trí của Khoa Môi trường trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, em tiến hành nghiên cứu đề tài: "Đánh giá chất lượng nước sinh hoạt khu vực khai thác than An Khánh - Đại Từ - Thái nguyên" dưới sự hướng dẫn của thầy giáo PGS.TS Nguyễn Thế Hùng.

Lí do chọn đề tài Hiện nay vấn đề ô nhiễm nói chung và vấn đề ô nhiễm môi trường nước nói riêng đang là một thực trạng đáng lo ngại. Vấn đề xử lý nước và cung cấp nước sạch đang là mối quan tâm lớn của nhiều quốc gia, tổ chức xã hội, bản thân mỗi cộng đồng dân cư, nước ta cũng không ngoại lệ. Nhằm góp phần nhỏ vào việc bảo vệ môi trường sống của người dân em chọn đề tài để: - Biết được chất lượng nước sinh hoạt trên địa bàn xã. - Khuyến cáo người dân sử dụng nước sạch trong sinh hoạt nhằm đảm bảo sức khỏe.

Mục tiêu của đề tài - Xác định hàm lượng các chất có trong nguồn nước sinh hoạt tại địa bàn xã An Khánh - Đại Từ - Thái Nguyên. - Một số phương pháp xử lý nước ô nhiễm. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Nâng cao kiến thức thực tế.

- Tích lũy kinh nghiệm trong quá trình thực tập cho công việc sau khi ra trường. - Áp dụng kiến thức đã học vào thực tế. - Bổ sung tài liệu cho học tập. - Tập cho sinh viên bước đầu làm quen với nghiên cứu khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn - Xác định hàm lượng các chất ô nhiễm có trong nguồn nước sinh hoạt. - Khuyến cáo sử dụng nước sạch trong sinh hoạt - Giảm bệnh tật do sử dụng nước không hợp vệ sinh. n 5 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2.

Cơ sở lý luận * Môi trường là gì? - "Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên. - Môi trường là một phần của ngoại cảnh, bao gồm các hiện tượng và các thực thể của tự nhiên. mà ở đó, cá thể, quần thể, loài.có quan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp bằng các phản ứng thích nghi của mình (Vũ Trung Tạng, 2000). - Theo định nghĩa của UNESCO (1981) thì môi trường của con người bao gồm toàn bộ các hệ thống tự nhiên và các hệ thống do con người tạo ra, những cái hữu hình (đô thị, hồ chứa.) và những cái vô hình (tập quán, niềm tin, nghệ thuật.), trong đó con người sống bằng lao động của mình, họ khai thác các tài nguyên thiên nhiên và nhân tạo nhằm thoả mãn những nhu cầu của mình.

* Chức năng của môi trường: 1. Môi trường là không gian sống cho con người và thế giới sinh vật. Môi trường là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất của con người. Môi trường là nơi chứa đựng các chất phế thải do con người tạo ra trong quá trình sống.

Chức năng lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người 5. Bảo vệ con người và sinh vật khỏi những tác động từ bên ngoài. n 6 * Tiêu chuẩn môi trường: Theo luật bảo vệ môi trường Việt Nam năm 2005: "Tiêu chuẩn môi trường là những chuẩn mực, giới hạn cho phép, được quy định dùng làm căn cứ để quản lý môi trường". * Ô nhiễm môi trường nước: Ô nhiễm môi trường nước là sự thay đổi thành phần và chất lượng nước không đáp ứng cho các mục đích sử dụng khác nhau, vượt quá tiêu chuẩn cho phép và có ảnh hưởng xấu đến đời sống con người và sinh vật.

* Nước ngầm: Là một dạng nước dưới đất, tích trữ trong các lớp đất đá trầm tích bở rời như cặn, sạn, cát bột kết, trong các khe nứt, hang caxtơ dưới bề mặt trái đất, có thể khai thác cho các hoạt động sống của con người". Theo độ sâu phân bố, có thể chia nước ngầm thành nước ngầm tầng mặt và nước ngầm tầng sâu. Ðặc điểm chung của nước ngầm là khả năng di chuyển nhanh trong các lớp đất xốp, tạo thành dòng chảy ngầm theo địa hình. Nước ngầm tầng mặt thường không có lớp ngăn cách với địa hình bề mặt.

Do vậy, thành phần và mực nước biến đổi nhiều, phụ thuộc vào trạng thái của nước mặt. Loại nước ngầm tầng mặt rất dễ bị ô nhiễm. Nước ngầm tầng sâu thường nằm trong lớp đất đá xốp được ngăn cách bên trên và phía dưới bởi các lớp không thấm nước. Theo không gian phân bố, một lớp nước ngầm tầng sâu thường có ba vùng chức năng: + Vùng thu nhận nước.

+ Vùng chuyển tải nước. + Vùng khai thác nước có áp. n 7 Khoảng cách giữa vùng thu nhận và vùng khai thác nước thường khá xa, từ vài chục đến vài trăm km. Các lỗ khoan nước ở vùng khai thác thường có áp lực.

Ðây là loại nước ngầm có chất lượng tốt và lưu lượng ổn định. Trong các khu vực phát triển đá cacbonat thường tồn tại loại nước ngầm caxtơ di chuyển theo các khe nứt caxtơ.