Dương viết tuấn đánh giá chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư và một số yếu tố ảnh hưởng tại bệnh viện k năm 2021 luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp ii

Đánh giá chất lượng cuộc sống người bệnh ung thư và các yếu tố ảnh hưởng tại bệnh viện K năm 2021 trong luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp II.

• Tác giả: Dương Viết Tuấn
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Thanh Hương
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược sĩ chuyên khoa cấp II - Tổ chức quản lý dược
• Đề tài: Đánh Giá Chất Lượng Cuộc Sống Của Người Bệnh Ung Thư Tại Bệnh Viện K Năm 2021
• Loại tài liệu: Luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp II
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG NGƯỜI BỆNH UNG THƯ VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG
• 1.1. Một số khái niệm trong ung thư
• 1.2. Khái quát về chất lượng cuộc sống
• 1.3. Các phương pháp đánh giá chất lượng cuộc sống
• 2. THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA NGƯỜI BỆNH UNG THƯ VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
• 2.1. Thực trạng chất lượng cuộc sống
• 2.2. Một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống
• 3. GIỚI THIỆU VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 4.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.1.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 4.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.2.1. Biến số nghiên cứu
• 4.2.2. Thiết kế nghiên cứu
• 4.2.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 4.2.4. Mẫu nghiên cứu
• 4.2.5. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.1. THÔNG TIN CHUNG CỦA MẪU NGHIÊN CỨU
• 5.1.1. Đặc điểm nhân khẩu học của đối tượng nghiên cứu
• 5.1.2. Một số đặc điểm lâm sàng của người bệnh
• 5.1.3. Một số đặc điểm nhu cầu chăm sóc hỗ trợ của người bệnh
• 5.2. ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA BỆNH NHÂN
• 5.2.1. Lĩnh vực các chức năng của người bệnh
• 5.2.2. Lĩnh vực triệu chứng và tài chính
• 5.2.3. Lĩnh vực sức khoẻ tổng quát
• 5.2.4. Điểm số chất lượng cuộc sống tổng quát và điểm thành phần
• 5.3. PHÂN TÍCH MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA BỆNH NHÂN
• 5.3.1. Đặc điểm nhân khẩu học liên quan đến chất lượng cuộc sống tổng quát
• 5.3.2. Đặc điểm lâm sàng liên quan đến chất lượng cuộc sống tổng quát
• 5.3.3. Mối tương quan giữa các chỉ số triệu chứng với chất lượng cuộc sống tổng quát
• 5.3.4. Mối tương quan giữa các chỉ số nhu cầu chăm sóc hỗ trợ với chất lượng cuộc sống tổng quát
• 5.3.5. Phân tích đa biến với chất lượng cuộc sống tổng quát
• 5.4. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 5.4.1. Một số đặc điểm nhân khẩu xã hội học của người bệnh
• 5.4.2. Đặc điểm lâm sàng của người bệnh
• 5.4.3. Đặc điểm nhu cầu chăm sóc hỗ trợ của người bệnh
• 5.5. VỀ CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA BỆNH NHÂN UNG THƯ
• 5.5.1. Điểm chất lượng cuộc sống tổng quát
• 5.5.2. Điểm chất lượng cuộc sống từng lĩnh vực chức năng
• 5.5.3. Điểm chất lượng cuộc sống từng lĩnh vực triệu chứng
• 5.6. MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG CỦA BỆNH NHÂN UNG THƯ
• 5.6.1. Một số đặc điểm của người bệnh ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống
• 5.6.2. Một số đặc điểm lâm sàng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống
• 5.6.3. Một số đặc điểm triệu chứng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống
• 5.6.4. Một số đặc điểm nhu cầu chăm sóc hỗ trợ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Chất Lượng Cuộc Sống Người Bệnh Ung Thư

Chất lượng cuộc sống (CLCS) của người bệnh ung thư là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu y tế. Năm 2021, Bệnh viện K đã tiến hành nhiều nghiên cứu nhằm đánh giá CLCS của bệnh nhân ung thư. Việc đánh giá này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của bệnh nhân mà còn cung cấp thông tin cần thiết để cải thiện chất lượng chăm sóc. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, CLCS liên quan đến sức khỏe là một khái niệm đa chiều, bao gồm các khía cạnh thể chất, tinh thần và xã hội. Đánh giá CLCS giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe và từ đó đưa ra các giải pháp hỗ trợ hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Về Chất Lượng Cuộc Sống Trong Ung Thư

Chất lượng cuộc sống trong bối cảnh ung thư được định nghĩa là cảm nhận của bệnh nhân về sức khỏe, sự hài lòng và mức độ hoạt động độc lập. Theo nghiên cứu, CLCS của bệnh nhân ung thư thường thấp hơn so với người khỏe mạnh, đặc biệt trong các lĩnh vực thể chất và tâm lý.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Chất Lượng Cuộc Sống

Đánh giá CLCS không chỉ giúp theo dõi tình trạng sức khỏe của bệnh nhân mà còn là cơ sở để cải thiện các dịch vụ chăm sóc. Việc hiểu rõ CLCS của bệnh nhân ung thư giúp các bác sĩ và nhân viên y tế đưa ra các can thiệp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho họ.

II. Thực Trạng Chất Lượng Cuộc Sống Của Người Bệnh Ung Thư Tại Bệnh Viện K

Nghiên cứu tại Bệnh viện K năm 2021 cho thấy chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Các yếu tố này bao gồm tình trạng sức khỏe, giai đoạn bệnh, và nhu cầu chăm sóc chưa được đáp ứng. Theo số liệu thu thập, nhiều bệnh nhân cho biết họ gặp khó khăn trong việc quản lý triệu chứng và cảm thấy thiếu hỗ trợ tâm lý. Điều này cho thấy cần có các chương trình can thiệp nhằm cải thiện CLCS cho bệnh nhân.

2.1. Đánh Giá Chất Lượng Cuộc Sống Qua Các Khía Cạnh

Nghiên cứu đã sử dụng các bộ công cụ đánh giá CLCS như EORTC QLQ-C30 để đo lường các khía cạnh khác nhau của cuộc sống bệnh nhân. Kết quả cho thấy nhiều bệnh nhân gặp khó khăn trong các lĩnh vực như thể chất, tâm lý và xã hội.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Chất Lượng Cuộc Sống

Một số yếu tố như độ tuổi, giới tính, và giai đoạn bệnh có ảnh hưởng lớn đến CLCS của bệnh nhân. Nghiên cứu chỉ ra rằng bệnh nhân ở giai đoạn muộn thường có CLCS thấp hơn so với những người ở giai đoạn đầu.

III. Phương Pháp Đánh Giá Chất Lượng Cuộc Sống Của Người Bệnh Ung Thư

Để đánh giá CLCS của bệnh nhân ung thư, Bệnh viện K đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm khảo sát trực tiếp và sử dụng các bộ công cụ đánh giá tiêu chuẩn. Việc sử dụng các bộ công cụ như SCNS-SF34 giúp xác định nhu cầu chăm sóc hỗ trợ của bệnh nhân, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

3.1. Các Bộ Công Cụ Đánh Giá Chất Lượng Cuộc Sống

Bệnh viện K đã sử dụng nhiều bộ công cụ khác nhau để đánh giá CLCS, bao gồm EORTC QLQ-C30 và SCNS-SF34. Những bộ công cụ này giúp thu thập thông tin chi tiết về tình trạng sức khỏe và nhu cầu của bệnh nhân.

3.2. Quy Trình Đánh Giá Chất Lượng Cuộc Sống

Quy trình đánh giá CLCS bao gồm việc thu thập dữ liệu từ bệnh nhân thông qua các bảng hỏi và phỏng vấn. Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến CLCS và nhu cầu chăm sóc của bệnh nhân.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Chất Lượng Cuộc Sống Của Người Bệnh Ung Thư

Kết quả nghiên cứu cho thấy CLCS của người bệnh ung thư tại Bệnh viện K năm 2021 có sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm bệnh nhân. Những bệnh nhân trẻ tuổi và ở giai đoạn đầu của bệnh thường có CLCS cao hơn. Ngược lại, bệnh nhân lớn tuổi và ở giai đoạn muộn có CLCS thấp hơn, cho thấy sự cần thiết phải có các chương trình hỗ trợ đặc biệt cho nhóm này.

4.1. Điểm Số Chất Lượng Cuộc Sống Tổng Quát

Điểm số CLCS tổng quát của bệnh nhân ung thư cho thấy sự giảm sút rõ rệt so với người khỏe mạnh. Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi và lo âu, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của họ.

4.2. Phân Tích Các Khía Cạnh Chất Lượng Cuộc Sống

Phân tích cho thấy các khía cạnh như thể chất, tâm lý và xã hội đều có ảnh hưởng lớn đến CLCS. Bệnh nhân thường gặp khó khăn trong việc duy trì các hoạt động hàng ngày và cảm thấy thiếu hỗ trợ từ gia đình và xã hội.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Chất Lượng Cuộc Sống

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc cải thiện CLCS cho bệnh nhân ung thư là một nhiệm vụ cấp bách. Cần có các chương trình can thiệp nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc chưa được đáp ứng của bệnh nhân. Các giải pháp như tăng cường hỗ trợ tâm lý, cải thiện dịch vụ chăm sóc và nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh ung thư là rất cần thiết.

5.1. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện Chất Lượng Cuộc Sống

Các giải pháp cải thiện CLCS bao gồm việc cung cấp dịch vụ chăm sóc hỗ trợ toàn diện, từ thể chất đến tâm lý. Cần có các chương trình giáo dục sức khỏe để nâng cao nhận thức của bệnh nhân và gia đình về bệnh ung thư.

5.2. Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Chất Lượng Cuộc Sống

Nghiên cứu về CLCS của bệnh nhân ung thư cần được tiếp tục mở rộng để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng. Việc áp dụng các công nghệ mới trong đánh giá CLCS cũng cần được xem xét để nâng cao hiệu quả nghiên cứu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh ung thư hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ hai trên toàn cầu với tốc độ gia tăng đáng báo động. Dữ liệu từ Tổ chức Ghi nhận Ung thư Toàn cầu ghi nhận thế giới có khoảng 19,3 triệu ca mắc mới và 9,9 triệu ca tử vong mỗi năm, trong đó khu vực Châu Á chiếm tỷ lệ cao nhất với 49,3% tổng số ca mắc mới. Tại Việt Nam, thống kê ghi nhận hơn 182.563 ca mới mắc mỗi năm, với các mặt bệnh phổ biến gồm ung thư gan chiếm 14,5%, ung thư phổi chiếm 14,4%, ung thư vú chiếm 11,8%, ung thư dạ dày chiếm 9,8% và ung thư đại trực tràng chiếm 9,0%.

Bên cạnh mục tiêu kéo dài thời gian sống, việc đánh giá chất lượng cuộc sống và giải quyết các nhu cầu chăm sóc hỗ trợ chưa được đáp ứng là trọng tâm cốt lõi theo định hướng lấy người bệnh làm trung tâm. Nghiên cứu được triển khai nhằm mục tiêu: Đánh giá thực trạng chất lượng cuộc sống và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư tại Khoa Điều trị theo yêu cầu, Bệnh viện K cơ sở Tân Triều trong giai đoạn từ tháng 08/2021 đến tháng 11/2021.

Công trình có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với công tác tổ chức và quản lý dược bệnh viện. Việc lượng hóa chính xác các chỉ số sức khỏe chức năng và triệu chứng giúp nhà quản lý y tế thiết kế phác đồ chăm sóc giảm nhẹ đa mô thức, tối ưu hóa danh mục thuốc điều trị triệu chứng, góp phần nâng cao chỉ số thỏa dụng của người bệnh từ 15% đến 25% trong quá trình điều trị nội trú.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khỏe theo Tổ chức Y tế Thế giới và định nghĩa đa chiều của Revicki, phản ánh toàn diện các khía cạnh thể chất, tâm lý, xã hội và các triệu chứng tác dụng phụ của liệu pháp điều trị. Luận văn kế thừa mô hình chất lượng cuộc sống chuyên biệt cho ung thư của tác giả Ferrell (năm 1995) cùng mô hình tích hợp bổ sung của Firkins (năm 2021), chia cấu trúc sức khỏe thành 4 khía cạnh trọng yếu: thể lực, tâm lý, xã hội và tinh thần.

Để lượng giá các khái niệm, nghiên cứu áp dụng hai bộ công cụ chuẩn hóa quốc tế:

• Bộ câu hỏi EORTC QLQ-C30 phiên bản 3.0 do Tổ chức Nghiên cứu và Điều trị Ung thư Châu Âu phát triển, gồm 30 câu hỏi khảo sát 5 thang đo chức năng (thể chất, hoạt động, nhận thức, cảm xúc, xã hội), 3 thang đo triệu chứng (mệt mỏi, đau, buồn nôn), 6 triệu chứng đơn lẻ và thang đo sức khỏe tổng quát.
• Bộ công cụ khảo sát nhu cầu chăm sóc hỗ trợ SCNS-SF34 gồm 34 hạng mục đo lường trên thang Likert 5 điểm, phân chia thành 5 lĩnh vực: thể chất và sinh hoạt hàng ngày, tâm lý, tình dục, dịch vụ chăm sóc và thông tin y tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang có phân tích. Dữ liệu được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp người bệnh kết hợp trích xuất hồ sơ bệnh án nội trú tại Khoa Điều trị theo yêu cầu (Khoa Điều trị A), Bệnh viện K cơ sở Tân Triều từ ngày 01/08/2021 đến ngày 01/11/2021.

Cỡ mẫu được tính theo công thức ước lượng giá trị trung bình của quần thể với mức sai số tương đối 0,07 và hệ số tin cậy 95%. Dựa trên độ lệch chuẩn 20,6 và điểm trung bình 52,0 từ các nghiên cứu tiền nhiệm, cỡ mẫu tối thiểu cần thiết là 123 bệnh nhân. Để đảm bảo độ tin cậy và bù trừ sai số thông tin, nghiên cứu đã chọn mẫu thuận tiện với quy mô 131 bệnh nhân trưởng thành (từ 18 tuổi trở lên) có đầy đủ năng lực nhận thức và đồng ý tham gia.

Dữ liệu được làm sạch trên bảng tính và phân tích bằng phần mềm R phiên bản 3.1. Các điểm số thô được quy đổi tuyến tính về thang chuẩn 0–100 điểm theo hướng dẫn quốc tế. Các biến định tính được mô tả qua tần số và tỷ lệ phần trăm; biến định lượng được trình bày qua giá trị trung bình và độ lệch chuẩn. Để xác định các yếu tố ảnh hưởng, nghiên cứu áp dụng kiểm định tham số (T-test, ANOVA) cho biến có phân phối chuẩn, kiểm định phi tham số (Mann-Whitney, Kruskal-Wallis) cho biến không phân phối chuẩn, cùng phân tích tương quan và mô hình hồi quy tuyến tính đa biến với ngưỡng ý nghĩa thống kê p < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát trên 131 người bệnh ung thư ghi nhận các đặc trưng nhân khẩu học và lâm sàng nổi bật:

• Về nhân khẩu học: Độ tuổi trung bình của mẫu là 56,8 ± 11,1 tuổi, tập trung cao nhất ở nhóm 50–59 tuổi với 35,9% và nhóm 60–69 tuổi với 32,8%. Bệnh nhân nữ chiếm tỷ lệ áp đảo 65,6% (86 ca), cao gần gấp đôi nam giới 34,4% (45 ca). Tỷ lệ cư trú thành thị (51,1%) và nông thôn (48,9%) tương đối đồng đều. Đa số người bệnh đã kết hôn và sống cùng vợ/chồng (86,3%), 44,3% đã nghỉ hưu và 31,3% có mức thu nhập dưới 5 triệu đồng/tháng.
• Về đặc điểm bệnh học và điều trị: Ung thư vú chiếm tỷ lệ cao nhất với 35,1% (46 bệnh nhân), tiếp đến là ung thư đại trực tràng (16,8%), ung thư phổi (16,0%), ung thư phụ khoa (9,2%) và ung thư dạ dày/thực quản (9,2%). Bệnh nhân chủ yếu ở giai đoạn tiến triển muộn gồm giai đoạn II (32,8%), giai đoạn IV (30,5%) và giai đoạn III (26,0%), trong khi giai đoạn I chỉ chiếm 10,7%. Về điều trị, 45,8% áp dụng phác đồ phối hợp đa mô thức, 74,8% bệnh nhân có sử dụng hóa trị và 45,0% có phẫu thuật.
• Về nhu cầu chăm sóc hỗ trợ (SCNS-SF34): Tỷ lệ có nhu cầu chưa được đáp ứng cao nhất tập trung ở lĩnh vực tâm lý và thể chất. Cụ thể, 65,6% bệnh nhân lo sợ ung thư lan rộng, 61,1% có nhu cầu giữ tinh thần tích cực, 58,0% lo lắng kết quả điều trị ngoài tầm kiểm soát. Về thể chất, 56,5% cần giảm bớt tình trạng mệt mỏi/thiếu năng lượng, 55,0% cảm thấy phần lớn thời gian không khỏe và 56,5% có nhu cầu thêm lựa chọn về chuyên gia ung bướu.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu có thể được trực quan hóa rõ nét thông qua biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu loại bệnh ung thư và giai đoạn bệnh, kết hợp biểu đồ cột phân bố điểm chất lượng cuộc sống theo thang đo EORTC QLQ-C30. Bảng ma trận tương quan giữa các triệu chứng và điểm sức khỏe tổng quát phản ánh mối liên hệ mật thiết giữa gánh nặng lâm sàng và chất lượng sống.

Phân tích dữ liệu cho thấy sự suy giảm chất lượng cuộc sống chịu tác động mạnh mẽ từ các triệu chứng thực thể và giai đoạn tiến triển của khối u. Cụ thể, triệu chứng mệt mỏi và đau đớn có hệ số tương quan nghịch có ý nghĩa thống kê với điểm sức khỏe tổng quát (r dao động từ -0,43 đến -0,63; p < 0,05). Tình trạng này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu trong nước của Lê Đại Minh và Mai Thu Trang, khi bệnh nhân ở giai đoạn III và IV có điểm chức năng thể chất và hoạt động sụt giảm đáng kể so với giai đoạn sớm do gánh nặng khối u và độc tính tích lũy từ hóa trị.

Bên cạnh đó, nhu cầu chăm sóc hỗ trợ tâm lý chưa được đáp ứng là yếu tố then chốt làm giảm sút chức năng cảm xúc. Hiện tượng 65,6% bệnh nhân luôn sợ hãi bệnh tái phát, di căn phản ánh sự thiếu hụt các can thiệp tham vấn chuyên biệt trong bệnh viện. Kết quả phân tích đa biến ủng hộ mạnh mẽ các nghiên cứu quốc tế của Doubova tại Mexico và Huang tại Trung Quốc: cứ mỗi điểm gia tăng trong nhu cầu thể chất và tâm lý chưa được giải quyết sẽ kéo theo sự sụt giảm từ 0,17 đến 0,36 điểm trong chỉ số sức khỏe tổng quát. Điều này khẳng định can thiệp giảm nhẹ toàn diện đóng vai trò không thể tách rời trong tối ưu hóa chất lượng sống cho bệnh nhân ung thư.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thiết lập quy trình sàng lọc và can thiệp tâm lý định kỳ: Phòng Công tác xã hội phối hợp cùng các bác sĩ điều trị triển khai thang đo đánh giá tâm lý cho 100% bệnh nhân ngay khi nhập viện, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ lo âu và sợ hãi ung thư lan rộng từ mức 65,6% hiện nay xuống dưới 40% trong lộ trình 12 tháng.
2. Nâng cấp phác đồ quản lý đau và mệt mỏi do điều trị: Hội đồng Thuốc và Điều trị Bệnh viện K cần cập nhật hướng dẫn kiểm soát triệu chứng mệt mỏi và đau mạn tính bằng phối hợp liệu pháp dược lý và dinh dưỡng, hướng tới nâng điểm chức năng thể chất trung bình thêm 15–20 điểm trong vòng 6 tháng áp dụng.
3. Chuẩn hóa kênh cung cấp thông tin y tế và hội chẩn chuyên gia: Khoa Điều trị theo yêu cầu thiết lập hệ thống cẩm nang điều trị dạng hình ảnh và tổ chức các buổi tư vấn chuyên khoa định kỳ, nhằm đáp ứng trên 85% nhu cầu tìm kiếm thông tin và tiếp cận chuyên gia của người bệnh trong năm hoạt động tiếp theo.
4. Xây dựng chính sách trợ cấp tài chính và hỗ trợ xã hội: Ban Lãnh đạo bệnh viện cùng các đơn vị thiện nguyện tăng cường các gói bảo trợ viện phí cho nhóm bệnh nhân có thu nhập thấp dưới 5 triệu đồng/tháng (chiếm 31,3% mẫu nghiên cứu), giảm thiểu gánh nặng tài chính từ mức 54,8 điểm hiện tại xuống dưới 35 điểm trong giai đoạn 2022–2024.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ chuyên khoa Ung bướu và Chăm sóc giảm nhẹ: Tiếp cận cơ sở dữ liệu thực nghiệm về các khía cạnh triệu chứng và tâm lý của bệnh nhân, từ đó điều chỉnh kế hoạch hóa xạ trị kết hợp kiểm soát tác dụng phụ một cách cá thể hóa.
2. Dược sĩ lâm sàng và Nhà quản lý dược bệnh viện: Sử dụng các kết quả đánh giá chất lượng cuộc sống (PROs) làm căn cứ lựa chọn thuốc trong danh mục bảo hiểm, tối ưu hóa các phác đồ hỗ trợ điều trị chống nôn, giảm đau và nâng cao thể trạng.
3. Điều dưỡng trưởng và Nhân viên công tác xã hội: Khai thác bộ công cụ SCNS-SF34 để chuẩn hóa quy trình chăm sóc nội trú, nắm bắt kịp thời các nhu cầu sinh hoạt hàng ngày và tham vấn tâm lý cho người bệnh giai đoạn muộn.
4. Học viên sau đại học và Nghiên cứu sinh ngành Y - Dược: Tham khảo cấu trúc nghiên cứu mô tả cắt ngang chuẩn mực, quy trình chuẩn hóa thang đo Likert sang thang điểm 100 và phương pháp phân tích số liệu y tế chuyên sâu bằng ngôn ngữ R.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn sử dụng những bộ công cụ đo lường nào? Nghiên cứu kết hợp hai thang đo quốc tế chuẩn hóa là EORTC QLQ-C30 (gồm 30 câu hỏi đánh giá chất lượng cuộc sống, chức năng và triệu chứng) và SCNS-SF34 (gồm 34 hạng mục đánh giá 5 khía cạnh nhu cầu chăm sóc hỗ trợ giảm nhẹ), tất cả đều được quy đổi về thang điểm chuẩn 0–100.

Tại sao nhu cầu hỗ trợ tâm lý của người bệnh lại chiếm tỷ lệ rất cao? Chẩn đoán ung thư tạo ra cú sốc tâm lý lớn với 65,6% bệnh nhân sợ khối u di căn và hơn 57% bất an về tương lai. Khi phác đồ điều trị kéo dài và gây nhiều tác dụng phụ, nếu thiếu sự hỗ trợ tâm lý kịp thời, người bệnh dễ rơi vào trạng thái tuyệt vọng và lo âu.

Yếu tố lâm sàng nào tác động mạnh nhất đến chất lượng cuộc sống? Giai đoạn tiến triển của bệnh và phương pháp điều trị là hai yếu tố then chốt. Bệnh nhân ở giai đoạn muộn (III và IV chiếm 56,5%) cùng nhóm điều trị đa mô thức phối hợp có điểm chất lượng cuộc sống tổng quát và chức năng thể chất thấp hơn rõ rệt so với giai đoạn sớm.

Kết quả nghiên cứu đóng góp gì cho công tác quản lý tại Bệnh viện K? Nghiên cứu cung cấp bức tranh dữ liệu thực chứng trên 131 bệnh nhân, giúp ban quản lý bệnh viện định hướng phân bổ nguồn lực, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc theo yêu cầu và thiết lập mô hình chăm sóc giảm nhẹ toàn diện kết hợp y khoa và tâm lý.

Có thể nhân rộng phương pháp nghiên cứu này cho các bệnh viện tuyến tỉnh không? Hoàn toàn khả thi. Bộ công cụ EORTC QLQ-C30 và SCNS-SF34 có tính chuẩn hóa cao, dễ triển khai qua phỏng vấn trực tiếp và xử lý dữ liệu thống nhất, rất phù hợp để các bệnh viện chuyên khoa hoặc đa khoa tuyến tỉnh ứng dụng định kỳ.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện thực trạng chất lượng cuộc sống của 131 người bệnh ung thư tại Khoa Điều trị theo yêu cầu, Bệnh viện K cơ sở Tân Triều thông qua bộ công cụ EORTC QLQ-C30 và SCNS-SF34.
• Nhóm đối tượng nghiên cứu có độ tuổi trung bình 56,8 tuổi, nữ giới chiếm ưu thế (65,6%), tỷ lệ ung thư vú chiếm cao nhất (35,1%) và đa số bệnh nhân ở giai đoạn bệnh tiến triển II, III, IV (chiếm 89,3%).
• Nhu cầu chăm sóc hỗ trợ chưa được đáp ứng xuất hiện phổ biến ở lĩnh vực tâm lý với 65,6% bệnh nhân lo sợ ung thư lan rộng và lĩnh vực thể chất với 56,5% gặp tình trạng mệt mỏi kéo dài.
• Nghiên cứu chứng minh mối tương quan nghịch có ý nghĩa thống kê giữa các triệu chứng thực thể (mệt mỏi, đau, khó khăn tài chính), nhu cầu chăm sóc chưa đáp ứng với chỉ số chất lượng cuộc sống tổng quát (p < 0,05).
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp quản lý dược và chăm sóc giảm nhẹ đa chuyên khoa được đề xuất là cơ sở khoa học giá trị giúp các nhà quản lý y tế tối ưu hóa chất lượng khám chữa bệnh ung bướu.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo cần triển khai các thiết kế theo dõi dọc từ 12 đến 24 tháng nhằm đánh giá hiệu quả can thiệp thực tế của các mô hình chăm sóc tâm lý và dược lâm sàng trên chất lượng cuộc sống người bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Hiện nay bệnh ung thư là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ hai trên thế giới, chỉ sau bệnh tim mạch. Đặc biệt trong những năm gần đây, tỷ lệ mắc bệnh ung thư trên thế giới có xu hướng tăng nhanh và đáng báo động. Theo số liệu của Tổ chức Ghi nhận Ung thư toàn cầu GLOBOCAN 2020, trên thế giới có khoảng 19,3 triệu ca mới mắc và 9,9 triệu ca tử vong mỗi năm, trong đó Châu Á chiếm tỷ lệ cao nhất với 49,3% tổng số ca mới mắc trên toàn cầu. Tại Việt Nam, theo GLOBOCAN 2020, có hơn 182,563 ca mới mắc mỗi năm, trong đó phổ biến nhất là ung thư gan chiếm 14,5%, ung thư phổi chiếm 14,4%, ung thư vú chiếm 11,8%, ung thư dạ dày chiếm 9,8% và ung thư đại trực tràng chiếm 9,0% trên tổng số các ca mới mắc ung thư [26].

Trong điều trị và chăm sóc người bệnh ung thư thì việc đánh giá chất lượng cuộc sống (CLCS) của họ luôn là mục tiêu quan trọng. Điều này phù hợp với quan điểm lấy bệnh nhân làm trung tâm chăm sóc trong các bệnh nói chung và ung thư nói riêng. Thông thường, người mắc bệnh ung thư sẽ có CLCS thấp hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực thể chất và cảm xúc [28]. Ngoài ra CLCS có thể thay đổi tùy theo đặc điểm nhân khẩu – xã hội học như tuổi, giới tính, tình trạng hôn nhân hoặc các đặc điểm điều trị của người bệnh như giai đoạn bệnh và thời gian mắc bệnh [2].

Bên cạnh đó, một số nghiên cứu còn cho thấy CLCS của người bệnh có liên quan đến nhu cầu chăm sóc hỗ trợ chưa được đáp ứng của họ [23]. Do đó, cải thiện CLCS của bệnh nhân ung thư đòi hỏi phải giải quyết các nhu cầu chăm sóc chưa được đáp ứng này của bệnh nhân ung thư. Nhằm góp phần cung cấp thêm bằng chứng về đánh giá chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư và một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống trên đối tượng này, đề tài “Đánh giá chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư và một số yếu tố ảnh hưởng tại Bệnh viện K năm 2021” được thực hiện với mục tiêu sau: 1 1. Đánh giá chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư tại khoa điều trị theo yêu cầu bệnh viện K cơ sở Tân Triều năm 2021 2.

Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư tại khoa điều trị theo yêu cầu bệnh viện K cơ sở Tân Triều năm 2021. CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG NGƯỜI BỆNH UNG THƯ VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG 1. Một số khái niệm trong ung thư. Bệnh ung thư Ung thư là bệnh các tế bào phát triển không bình thường, không tuân theo cơ chế kiểm soát và phát triển của cơ thể.

Đây là một bệnh lý ác tính của tế bào, khi bị kích thích bởi một số tác nhân thì tế bào tăng sinh một cách vô hạn, xâm lấn các bộ phận liền kề của cơ thể và/hoặc lây lan sang các cơ quan khác. Quá trình này được gọi là di căn và là nguyên nhân chính gây tử vong do ung thư. Ung thư có thể bắt đầu tại bất kỳ cơ quan, bộ phận nào trong cơ thể. Nơi bắt đầu có thể là não, xương, dạ dày, vú, phổi, kể cả ung thư máu [9].

Các giai đoạn bệnh ung thư Đối với bệnh ung thư đánh giá mức độ xâm lấn, việc xếp giai đoạn là cần thiết, giúp các bác sĩ trong việc tiên lượng bệnh, làm cơ sở cho việc áp dụng các phác đồ điều trị hợp lý và là cơ sở để so sánh hiệu quả của các phương pháp điều trị. Theo cách xếp loại kinh điển áp dụng cho ung thư hệ đặc (solid tumor) thì có thể chia các giai đoạn như sau: Giai đoạn 0: Giai đoạn này mô tả bệnh ung thư vẫn ở tại chỗ và chưa lan sang các mô lân cận. Bệnh nhân ở giai đoạn này có khả năng chữa khỏi cao và thường được điều trị bằng cách phẫu thuật loại bỏ toàn bộ khối u. Giai đoạn I: Ở giai đoạn này thường khối u vẫn nhỏ hoặc khối u chưa phát triển sâu vào các mô lân cận.

Nó cũng không lan đến các hạch bạch huyết hoặc các bộ phận khác của cơ thể. Bệnh nhân ở giai đoạn này thường được gọi là ung thư giai đoạn đầu. Giai đoạn II: Bướu ăn lan với mức độ giới hạn và/ hoặc di căn đến các hạch lympho tại vùng. 3 Giai đoạn III: Bướu ăn lan rộng ra và/ hoặc di căn nhiều đến các hạch lympho tại vùng.

Giai đoạn IV: Bướu ăn lan rất nhiều hoặc mọi tình huống có di căn xa, bất chấp tình trạng xâm nhiễm của bướu. ở giai đoạn này ung thư đã lan sang các cơ quan hoặc bộ phận khác của cơ thể. Nó cũng có thể được gọi là ung thư tiến triển hoặc di căn, ung thư giai đoạn cuối. Việc phân loại này chủ yếu được áp dụng cho các bệnh ung thư có khối u đặc (solid tumor), ví dụ như ung thư vú, ruột kết và ung thư phổi.

Đối với một số loại ung thư đặc biệt sẽ có các hệ thống xác định giai đoạn khác, ví dụ các bệnh bạch cầu, ung thư hạch hoặc đa u tủy vì không tạo thành khối u rắn, hoặc ung thư não vì khối u ở não thường không lan ra bên ngoài não và tủy sống [14]. Chăm sóc hỗ trợ giảm nhẹ trong ung thư Chăm sóc hỗ trợ giảm nhẹ là cách thức tiếp cận đa ngành để chăm sóc y tế cho những người mắc các bệnh giới hạn tuổi thọ. Chăm sóc hỗ trợ giảm nhẹ thực sự cần thiết cho nhiều bệnh lý khác nhau, như bệnh tim mạch, đái tháo đường và đặc biệt là ung thư. Chăm sóc hỗ trợ giảm nhẹ là cách tiếp cận khoa học và nhân văn để cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh, cả người lớn và trẻ em và gia đình của họ - những người đang phải đối mặt với các vấn đề liên quan đến bệnh tật.

Theo WHO: Chăm sóc hỗ trợ giảm nhẹ là các biện pháp nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh và gia đình người bệnh, những người đang đối mặt với những vấn đề liên quan tới ốm đau, đe dọa tính mạng, thông qua sự ngăn ngừa và làm giảm gánh nặng họ chịu đựng bằng cách nhận biết sớm, đánh giá toàn diện và điều trị đau cũng như các vấn đề khác như thể lực, tâm lý xã hội và tinh thần. Như vậy chăm sóc hỗ trợ giảm nhẹ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh, từ đó mang lại ảnh hưởng tích cực đến quá trình tiến triển của bệnh [42] 4 Theo Bộ Y tế Việt Nam: Chăm sóc hỗ trợ giảm nhẹ cho người mắc các bệnh đe dọa đến tính mạng là sự kết hợp nhiều biện pháp nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh thông qua việc phòng ngừa, phát hiện sớm, điều trị đau, các vấn đề tâm lý và thực thể thông qua việc tư vấn, hỗ trợ nhằm giải quyết các vấn đề tâm lý – xã hội và tâm linh mà người bệnh và gia đình họ phải chịu đựng [5] [7]. Như vậy, cả hai định nghĩa chăm sóc hỗ trợ giảm nhẹ đều nhấn mạnh về: - Đối phó lại sự chịu đựng đau đớn bằng cách phòng ngừa và làm giảm sự đau đớn. - Tập trung không chỉ vào những vấn đề thực thể mà còn những vấn đề về tâm lý, xã hội và tâm linh.

- Nâng cao tối đa chất lượng cuộc sống. Bộ công cụ SCNS – SF34 (The Supportive Care Needs Survey) trong phân tích nhu cầu hỗ trợ giảm nhẹ của bệnh nhân: SCNS-SF34 được đề xuất bởi tác giả Boyes vào năm 2003 và bao gồm 34 hạng mục đề cập đến nhiều khía cạnh như nhu cầu hỗ trợ trong cuộc sống hàng ngày (5 hạng mục), tâm lý (10 hạng mục), dịch vụ chăm sóc người bệnh (5 hạng mục), thông tin y tế( 11 mục), và các vấn đề tình dục (3 mục). Các đối tượng trả lời cho từng phần dựa trên thang Likert 5 điểm bao gồm không cần sử dụng, không có nhu cầu, nhu cầu thấp, nhu cầu trung bình và nhu cầu cao, tương ứng từ 1 đến 5. Giá trị cao hơn phản ánh nhu cầu cao hơn.

Cấu trúc bộ câu hỏi SCNS-SF34 STT Lĩnh vực Số câu hỏi 1 Nhu cầu thể chất và sinh hoạt hàng ngày 5 2 Nhu cầu chăm sóc tâm lý 10 5 3 Nhu cầu liên quan tình dục 3 4 Nhu cầu dịch vụ chăm sóc người bệnh 5 5 Nhu cầu thông tin y tế 11 1. Khái quát về chất lượng cuộc sống 1. Chất lượng cuộc sống Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế thế giới, chất lượng cuộc sống (CLCS) là cảm nhận của mỗi cá nhân về các khía cạnh của cuộc sống trong điều kiện văn hoá và hệ thống các giá trị mà ở đó họ đang sống, có liên quan với những mục đích, mong đợi, chuẩn mực, những mối quan tâm của họ. Chất lượng cuộc sống được coi là một khái niệm rộng và phức tạp [4].

Chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khoẻ Bên cạnh đó, Tổ chức y tế thế giới cũng đã đưa ra định nghĩa CLCS liên quan đến sức khỏe, đó là “Sự đo lường các mối quan hệ kết hợp về thể chất, tinh thần, sự hài lòng và mức độ hoạt động độc lập của cá nhân như sự tác động của các mối quan hệ này với các đặc tính nổi bật trong hoàn cảnh sống của người đó” [4]. Một định nghĩa khá toàn diện đã được tác giả Revicki đề cập như sau: “Chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khỏe là một khái niệm rộng, đa chiều bao gồm các triệu chứng của bệnh tật hoặc tình trạng sức khỏe, tác dụng phụ của điều trị và tình trạng chức năng trên các lĩnh vực sức khỏe thể chất, xã hội và tinh thần” [35]. Như vậy, chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khỏe là một phần của CLCS, đề cập đến các khía cạnh sức khỏe của CLCS một cách đa chiều, thay đổi theo thời gian, phản ánh sự ảnh hưởng của bệnh tật và liệu pháp điều trị lên bệnh nhân, do chính người bệnh tự đánh giá. Trong các nghiên cứu và bài báo liên quan đến sức khỏe, thuật ngữ CLCS thường được sử dụng thay thế cho thuật ngữ CLCS liên quan đến sức khoẻ bởi tất cả các khía cạnh của CLCS đều ít nhiều ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp đến CLCS liên quan đến sức khỏe.

CLCS có vai trò quan trọng trong đo lường tác động của các bệnh tật lên sức khỏe, đặc biệt là những bệnh nhân có bệnh lý mạn tính.