HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRỊNH THỊ BÍCH NGỌC ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN DU LỊCH TỈNH ĐIỆN BIÊN Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: TS.Nguyễn Thị Bích Yên NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Trịnh Thị Bích Ngọc i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến TS.
Nguyễn Thị Bích Yên đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Sinh thái nông nghiệp, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Sở Văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Điện Biên đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Trịnh Thị Bích Ngọc ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục ……. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.
vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Giả thiết khoa học. Mục đích nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới.
Tổng quan tài liệu. Biến đổi khí hậu. Khái niệm và nguyên nhân gây biến đổi khí hậu. Biến đổi khí hậu ở Châu Á và Việt Nam.
Kịch bản biến đổi khí hậu. Du lịch và biến đổi khí hậu. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến du lịch. Ảnh hưởng của du lịch đến biến đổi khí hậu.
Phát triển du lịch bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Tình hình phát triển du lịch trên thế giới và tại Việt Nam. Phát triển du lịch bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Chỉ số khí hậu du lịch.
Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. 17 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Tìm hiểu đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh. Đặc điểm ngành du lịch ở tỉnh Điện Biên.
Xu hướng biến đổi khí hậu ở tỉnh Điện Biên. Ảnh hưởng của BĐKH tới hoạt động du lịch. Các biện pháp thích ứng với BĐKH của ngành du lịch. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Kết quả và thảo luận. Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của tỉnh Điện Biên.
Điều kiện tự nhiên. Kinh tế - xã hội. Các cơ quan/công ty, dịch vụ phục vụ ngành du lịch. Cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch và các hoạt động trong ngành du lịch.
Xu hướng biến đổi khí hậu ở tỉnh Điện Biên. Xu hướng thay đổi nhiệt độ. Ảnh hưởng của BĐKH tới hoạt động du lịch. Xu thế biến đổi chỉ số khí hậu du lịch.
Hiện tượng thời tiết cực đoan và ảnh hưởng của chúng tới hoạt động du lịch. Đánh giá của người lao động trong ngành về ảnh hưởng của BĐKH đến hoạt động du lịch………………. Các biện pháp thích ứng với biến đổi khí hậu của ngành du lịch ở Điện Biên. Đánh giá trở ngại, nhu cầu thông tin, phân tích swot và đề xuất giải pháp thích ứng với bđkh cho ngành du lịch ở Điện Biên.
Đánh giá trở ngại trong thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhu cầu về các nguồn thông tin cần thiết giúp ứng phó với biến đổi khí hậu. 51 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phân tích SWOT đối với ngành du lịch ở Điện Biên trong ứng phó với BĐKH.
Đề xuất giải pháp thích ứng và ứng phó với BĐKH. Kết luận và kiến nghị. 58 Tài liệu tham khảo. 62 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BĐKH Biến đổi khí hậu IPCC Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu SREX Báo cáo đặc biệt của Việt Nam về quản lý rủi ro thiên tai và các hiện tượng cực đoan nhằm thúc đẩy thích ứng với BĐKH SWOT Strengths Weaknesses Opportunities Threats UBND Ủy ban nhân dân UNDP Chương trình phát triển của Liên Hiệp Quốc UNEP Chương trình Môi trường Liên hiệp quốc (UNEP) UNWTO Tổ chức Du lịch Thế giới vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Tình hình khách quốc tế đến Việt Nam tháng 12 và cả năm 2016. Thông tin về người tham gia phỏng vấn. Giá trị chỉ số khí hậu du lịch và phân loại mức thoải mái của chỉ số. Lịch sử các hiện tượng thời tiết cực đoan ảnh hưởng đến hoạt động du lịch tỉnh Điện Biên.
Nhận thức của người lao động trong ngành du lịch về sự thay đổi của các sự kiện thời tiết. Các hiện tượng thời tiết cực đoan ảnh hưởng tới hoạt động du lịch. Ảnh hưởng của gia tăng các sự kiện thời tiết cực đoan đến các hoạt động du lịch (%). Các hoạt động du lịch bị ảnh hưởng bởi BĐKH.
Mô tả các tác động của BĐKH đến các hoạt động du lịch. Mục đích của các hoạt động thích ứng, ứng phó với BĐKH. Nguồn thông tin chủ yếu cung cấp cho người làm ngành du lịch. Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của người làm ngành du lịch trong thích ứng với BĐKH.
53 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Dự tính biến đổi khí hậu ở các vùng theo kịch bản nồng độ khí nhà kính cao (RCP8. Dự báo tăng trưởng số lượng khách du lịch quốc tế trên toàn thế giới đến 2030. Cơ cấu kinh tế năm 2015.
Sự thay đổi số lượng lao động trực tiếp của ngành du lịch tỉnh Điện Biên. Sự thay đổi số lượng cơ sở lưu trú trong ngành du lịch tỉnh Điện Biên. Nhiệt độ tối cao trung bình tháng ở hai giai đoạn 1970-1999 và 2000- 2015 (*P<0,05; **P<0,01; ***P<0,001). Độ ẩm không khí tối thấp trung bình tháng ở hai giai đoạn 1970-1999 và 2000-2015 (*P<0,05; **P<0,01; ***P<0,001).
Xu thế biến đổi chỉ số khí hậu du lịch qua các giai đoạn 1980-1999, 1986-2015 và các năm 2020, 2050, 2080 và 2100 (các khoảng thời gian theo mũi tên bên dưới là thời gian hoạt động du lịch phổ biến hiện nay). Đánh giá của người lao động trong ngành du lịch về mức độ mẫn cảm của ngành đối với BĐKH. Việc thực hiện hoạt động thích ứng BĐKH. Các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu.
Các trở ngại trong việc ứng phó với BĐKH của ngành du lịch tại Điện Biên. Nhu cầu các nguồn thông tin cần thiết giúp ứng phó tốt hơn với BĐKH. 52 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trịnh Thị Bích Ngọc Tên Luận văn: Đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến du lịch tỉnh Điện Biên. Ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Đề tài được thực hiện nhằm tìm hiểu đặc điểm ngành du lịch của tỉnh Điện Biên đồng thời nắm được xu hướng biến đổi khí hậu (BĐKH) khu vực và đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến phát triển du lịch của tỉnh Điện Biên.
Từ đó, đề xuất một số giải pháp thích ứng nhằm phát triển bền vững du lịch tỉnh Điện Biên. Phương pháp nghiên cứu: Việc tìm hiểu đặc điểm ngành du lịch tại tỉnh Điện Biên được thực hiện dựa trên việc thu thập số liệu thứ cấp có liên quan đến ngành du lịch của địa phương. Đồng thời thu thập số liệu khí tượng bao gồm các yếu tố về: Nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, số giờ nắng, vận tốc gió để phân tích xu hướng BĐKH và tính toán chỉ số khí hậu du lịch (Tourism Climate Index - TCI) nhằm đánh giá một cách hệ thống các yếu tố khí hậu thoải mái, phù hợp đối với hoạt động du lịch qua các giai đoạn. Mặt khác, để đánh giá được ảnh hưởng của BĐKH đến hoạt động du lịch trên địa bàn, đề tài thực hiện phỏng vấn bằng phiếu hỏi có cấu trúc, phỏng vấn sâu và phân tích swot nhằm đánh giá nhận thức, mức độ quan tâm của người lao động trong ngành kết hợp đánh giá tác động của các hiện tượng thời tiết cực đoan đến các hoạt động du lịch.
Đồng thời, luận văn cũng đưa ra được những thuận lợi và khó khăn trong việc thích ứng với BĐKH của ngành du lịch trên địa bàn. Từ đó, đề xuất những giải pháp phù hợp với điều kiện địa phương. Kết quả chính và kết luận: Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng: Ngành du lịch tỉnh Điện Biên đã và đang bị ảnh hưởng bởi BĐKH, thông qua sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan và sự thay đổi của các yếu tố khí hậu như: Nhiệt độ tối cao, độ ẩm tối thấp và lượng mưa. Bên cạnh đó, chỉ số khí hậu du lịch (TCI) ngày càng giảm qua các giai đoạn (đặc biệt trong tương lai các năm 2020, 2050, 2080 và 2100).