Đặc điểm thơ Hoàng Việt Hằng: Nghiên cứu và phân tích

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay đặc điểm thơ hoàng việt hằng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thiên Sinh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Bích Thu
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ, Văn học và Văn hóa Việt Nam
• Đề tài: Đặc điểm thơ Hoàng Việt Hằng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: SÁNG TÁC CỦA HOÀNG VIỆT HẰNG TRONG DÒNG CHẢY CỦA THƠ NỮ THỜI KỲ ĐỔI MỚI
• 1.1. Khái lược về thơ nữ Việt Nam đương đại
• 1.2. Hành trình sáng tác của Hoàng Việt Hằng
• 1.3. Vài nét về tác giả. Thơ Hoàng Việt Hằng
• 1.4. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CẢM HỨNG CHỦ ĐẠO VÀ CÁI TÔI TRỮ TÌNH TRONG THƠ HOÀNG VIỆT HẰNG
• 2.1. Cảm hứng chủ đạo trong thơ Hoàng Việt Hằng
• 2.2. Giới thuyết khái niệm cảm hứng chủ đạo
• 2.3. Cảm hứng về những chuyến đi
• 2.4. Cảm hứng trở về với chính mình
• 2.5. Cái tôi trữ tình trong thơ Hoàng Việt Hằng
• 2.6. Giới thuyết khái niệm về cái tôi trữ tình
• 2.7. Cái tôi thân phận
• 2.8. Cái tôi chia sẻ, đồng cảm với đồng loại
• 2.9. Cái tôi hoà nhập với thiên nhiên
• 2.10. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NGHỆ THUẬT THỂ HIỆN TRONG THƠ HOÀNG VIỆT HẰNG
• 3.1. Cấu tứ trữ tình
• 3.2. Giới thuyết về khái niệm cấu tứ
• 3.3. Cấu tứ tương phản trong thơ Hoàng Việt Hằng
• 3.4. Cấu tứ để lửng trong thơ Hoàng Việt Hằng
• 3.5. Giới thuyết khái niệm về thể thơ
• 3.6. Thể thơ lục bát
• 3.7. Thể thơ tự do
• 3.8. Thể thơ 5 chữ
• 3.9. Giọng điệu trữ tình
• 3.10. Giới thuyết khái niệm về giọng điệu
• 3.11. Giọng điệu suy tư, trăn trở, nhiều dự cảm
• 3.12. Giọng điệu giàu thương cảm, đậm chất nữ tính
• 3.13. Tiểu kết Chương 3
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về đặc điểm thơ Hoàng Việt Hằng trong văn học Việt Nam

Thơ Hoàng Việt Hằng là một phần quan trọng trong dòng chảy của văn học Việt Nam hiện đại. Với những tác phẩm nổi bật, nhà thơ đã khẳng định được vị trí của mình trong lòng độc giả. Đặc điểm thơ của Hoàng Việt Hằng không chỉ thể hiện qua ngôn từ mà còn qua cảm xúc chân thành, sâu sắc. Những bài thơ của chị thường mang đậm dấu ấn cá nhân, phản ánh tâm tư, tình cảm của người phụ nữ trong xã hội hiện đại.

1.1. Đặc điểm nổi bật trong phong cách thơ Hoàng Việt Hằng

Phong cách thơ của Hoàng Việt Hằng thể hiện sự kết hợp giữa cảm xúc và hiện thực. Chị thường sử dụng hình ảnh gần gũi, dễ hiểu để truyền tải thông điệp sâu sắc về cuộc sống và con người.

1.2. Tác động của thơ Hoàng Việt Hằng đến văn học nữ Việt Nam

Thơ Hoàng Việt Hằng đã góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn học nữ Việt Nam. Những tác phẩm của chị không chỉ phản ánh tâm tư của phụ nữ mà còn mở ra những góc nhìn mới về cuộc sống.

II. Những thách thức trong việc nghiên cứu thơ Hoàng Việt Hằng

Việc nghiên cứu thơ Hoàng Việt Hằng gặp nhiều thách thức do sự đa dạng trong phong cách và nội dung. Các tác phẩm của chị thường mang tính cá nhân cao, điều này khiến cho việc phân tích trở nên phức tạp. Ngoài ra, sự thay đổi trong thị hiếu độc giả cũng là một yếu tố cần xem xét.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận nội dung thơ

Nội dung thơ Hoàng Việt Hằng thường chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa, đòi hỏi người nghiên cứu phải có sự nhạy bén và hiểu biết sâu sắc về văn hóa và xã hội.

2.2. Sự thay đổi trong thị hiếu độc giả

Thị hiếu độc giả hiện nay có sự thay đổi lớn, điều này ảnh hưởng đến cách tiếp nhận và đánh giá thơ Hoàng Việt Hằng. Việc tìm kiếm sự đồng điệu giữa tác phẩm và độc giả là một thách thức không nhỏ.

III. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm thơ Hoàng Việt Hằng

Để nghiên cứu đặc điểm thơ Hoàng Việt Hằng, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này giúp làm rõ nội dung và nghệ thuật trong thơ của chị, từ đó khẳng định giá trị của tác phẩm.

3.1. Phương pháp phân tích nội dung

Phân tích nội dung giúp làm rõ các chủ đề chính trong thơ Hoàng Việt Hằng, từ đó hiểu được thông điệp mà tác giả muốn truyền tải.

3.2. Phương pháp so sánh với các tác giả khác

So sánh thơ Hoàng Việt Hằng với các tác giả nữ khác giúp làm nổi bật những đặc điểm riêng biệt trong phong cách sáng tác của chị.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ thơ Hoàng Việt Hằng trong đời sống

Thơ Hoàng Việt Hằng không chỉ là tác phẩm nghệ thuật mà còn có giá trị thực tiễn trong đời sống. Những thông điệp trong thơ của chị thường gắn liền với những vấn đề xã hội, từ đó tạo ra sự đồng cảm và kết nối với độc giả.

4.1. Thơ Hoàng Việt Hằng và sự đồng cảm trong xã hội

Nhiều bài thơ của Hoàng Việt Hằng chạm đến những nỗi đau, niềm vui của con người, từ đó tạo ra sự đồng cảm mạnh mẽ trong xã hội.

4.2. Giá trị giáo dục từ thơ Hoàng Việt Hằng

Thơ của Hoàng Việt Hằng không chỉ mang tính nghệ thuật mà còn có giá trị giáo dục, giúp người đọc nhận thức rõ hơn về cuộc sống và con người.

V. Kết luận về tương lai của thơ Hoàng Việt Hằng trong văn học Việt Nam

Tương lai của thơ Hoàng Việt Hằng trong văn học Việt Nam hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển và được đón nhận. Với những đặc điểm nổi bật, tác phẩm của chị sẽ luôn là nguồn cảm hứng cho các thế hệ nhà thơ sau này.

5.1. Dự đoán về sự phát triển của thơ Hoàng Việt Hằng

Dự đoán rằng thơ Hoàng Việt Hằng sẽ tiếp tục được nghiên cứu và khám phá, mở ra những hướng đi mới trong văn học.

5.2. Vai trò của thơ Hoàng Việt Hằng trong văn học nữ

Thơ Hoàng Việt Hằng sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc khẳng định vị trí của văn học nữ trong bối cảnh văn học Việt Nam hiện đại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam sau năm 1986, sự bùng nổ của đội ngũ tác giả nữ đã tạo nên một diện mạo mới cho nền thi ca đương đại với hơn 30 gương mặt tiêu biểu qua nhiều thế hệ. Nổi bật trong dòng chảy ấy, nhà thơ Hoàng Việt Hằng, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 2002, đã khẳng định vị thế vững chắc với gia tài đồ sộ gồm 7 tập thơ và 11 tập văn xuôi. Công trình nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Thiên Sinh dưới sự hướng dẫn khoa học của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Bích Thu tại Trường Đại học Sư phạm thuộc Đại học Thái Nguyên năm 2018 đã tập trung giải mã toàn diện các đặc điểm thi pháp nổi bật trong thơ Hoàng Việt Hằng.

Vấn đề nghiên cứu then chốt của luận văn là làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa trải nghiệm đời sống cá nhân đầy biến động với phương thức biểu hiện nghệ thuật độc đáo của nữ thi sĩ. Mục tiêu cụ thể của công trình là nhận diện nguồn cảm hứng chủ đạo, khắc họa thế giới cái tôi trữ tình và phân tích các thủ pháp nghệ thuật then chốt như cấu tứ, thể thơ và giọng điệu. Phạm vi khảo sát tập trung vào 5 tập thơ xuất sắc được xuất bản trong giai đoạn 1990 - 2015, bao gồm Những dấu lặng, Tự tay nhóm lửa, Một mình khâu những lặng im, Vệt trăng và cánh cửa, cùng Trăng vàng ngồi vớt trăng vàng.

Ý nghĩa khoa học của luận văn được lượng hóa cụ thể khi bổ sung một hệ thống phân tích toàn diện vào kho tàng nghiên cứu thơ nữ đương đại. Luận văn cung cấp cái nhìn xác đáng về giá trị của 5 giải thưởng văn học lớn mà tác giả đã đạt được từ năm 1980 đến 2016, đồng thời khẳng định đóng góp quan trọng của một ngòi bút nữ luôn cần mẫn cày trên cánh đồng chữ nghĩa vì con người.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết thi pháp học hiện đại và lý thuyết về cái tôi trữ tình được phát triển từ các quan điểm kinh điển của Hegel, Belinsky kết hợp với hệ thống lý luận văn học của Giáo sư Trần Đình Sử và nhà nghiên cứu Mã Giang Lân. Theo khung lý thuyết này, cảm hứng chủ đạo được xác định là trạng thái cảm xúc mãnh liệt mang tính tư tưởng dẫn dắt toàn bộ cấu trúc văn bản nghệ thuật. Cái tôi trữ tình được định vị là sự tổng hòa giữa bản chất chủ quan của người nghệ sĩ với bản chất xã hội của thời đại.

Bốn khái niệm cốt lõi làm nền tảng phân tích gồm có:

1. Cảm hứng chủ đạo: Trục tư tưởng định hướng nội dung và hình thức biểu đạt của tác phẩm.
2. Cái tôi thân phận: Trạng thái nội cảm phản ánh những nỗi đau, sự cô đơn và gánh nặng mưu sinh của người phụ nữ.
3. Cấu tứ trữ tình: Cách thức tổ chức, liên kết hình ảnh và cảm xúc trong bài thơ qua thủ pháp tương phản và kết cấu để lửng.
4. Giọng điệu nghệ thuật: Âm hưởng thẩm mỹ thể hiện thái độ, cảm xúc của chủ thể trữ tình đối với hiện thực đời sống.

Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài trong mốc thời gian từ năm 2016 đến tháng 6 năm 2018, tác giả đã triển khai một hệ thống phương pháp nghiên cứu khoa học chặt chẽ:

• Cỡ mẫu và nguồn dữ liệu: Khảo sát toàn diện 5 tập thơ tiêu biểu với dung lượng hơn 150 bài thơ, đối chiếu với 11 tác phẩm văn xuôi cùng hơn 10 bài viết phê bình học thuật của các nhà nghiên cứu uy tín.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu khảo sát theo tiến trình lịch sử xuất bản của các tập thơ đạt giải thưởng nhằm phản ánh trung thực bước chuyển biến trong phong cách sáng tác của tác giả từ năm 1990 đến năm 2015.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Kết hợp 4 phương pháp chuyên ngành gồm phương pháp tiểu sử, phương pháp thống kê và phân loại, phương pháp so sánh đối chiếu với các nhà thơ cùng thời như Xuân Quỳnh, Đoàn Thị Lam Luyến, Bùi Kim Anh, và phương pháp phân tích tổng hợp. Việc phối hợp này bảo đảm tính khách quan khoa học, giúp đánh giá chuẩn xác sự tương quan giữa cuộc đời thực tế của nhà thơ với thế giới nghệ thuật trong tác phẩm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát định lượng và định tính trên toàn bộ 5 tập thơ đã mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, về cảm hứng chủ đạo, nghiên cứu chỉ ra sự song hành giữa cảm hứng những chuyến đi, chiếm khoảng 42% số lượng tác phẩm, và cảm hứng trở về với chính mình, chiếm khoảng 58% dung lượng thi phẩm. Nhà thơ đã đưa vào tác phẩm hơn 25 địa danh trải dài từ vùng biên ải phía Bắc như Sìn Hồ, Bình Liêu đến cực Nam Cà Mau, cùng các không gian văn hóa quốc tế như Lào, Thái Lan, Ấn Độ.

Thứ hai, cái tôi trữ tình thể hiện sự lưỡng hợp sâu sắc giữa cái tôi thân phận cô độc, chiếm khoảng 45% cảm xúc, và cái tôi đồng cảm, sẻ chia với những mảnh đời bất hạnh, chiếm khoảng 55%. Sự mất mát người bạn đời sau 10 năm kiên cường chăm sóc cùng trách nhiệm một mình nuôi con đã hun đúc nên một bản lĩnh sống kiên cường trong thơ.

Thứ ba, về tổ chức cấu tứ, thủ pháp tương phản và cấu tứ để lửng xuất hiện trong hơn 65% bài thơ khảo sát. Cách triển khai này tạo ra những khoảng lặng giàu sức gợi, biến câu thơ thành nơi chiêm nghiệm triết lý nhân sinh.

Thứ tư, về hệ thống thể loại, tác giả sử dụng linh hoạt ba thể thơ chủ lực gồm thơ tự do chiếm tỷ lệ khoảng 45%, thể lục bát truyền thống chiếm 35% và thơ 5 chữ chiếm 20%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên bản sắc thơ Hoàng Việt Hằng bắt nguồn từ vốn sống thực tế phong phú qua nghề làm báo du lịch cùng những thăng trầm đời sống cá nhân. Khi so sánh với các tác giả cùng thời, nếu thơ Xuân Quỳnh luôn khắc khoải lo âu, thơ Đoàn Thị Lam Luyến sắc sảo và bộc trực, thơ Bùi Kim Anh rắn rỏi kiên cường, thì thơ Hoàng Việt Hằng lại mang đậm chất nền nã Thăng Long, mộc mạc, cam chịu nhưng vô cùng nhân hậu và giàu lòng vị tha.

Toàn bộ dữ liệu nghiên cứu có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua bảng thống kê tần suất phân bổ thể loại thơ và biểu đồ cột so sánh các trường cảm xúc của cái tôi trữ tình. Kết quả chứng minh rằng nghệ thuật thơ Hoàng Việt Hằng không nhằm mục đích gây sốc bằng kỹ thuật câu chữ hào nhoáng, mà chinh phục người đọc bằng sự chân thành, giản dị và những câu thơ lấp lánh nước mắt thấm đẫm tình người.

Biểu đồ cơ cấu thể thơ trong 5 tập thơ khảo sát:
- Thơ tự do:     45% [====================]
- Thơ lục bát:   35% [===============]
- Thơ 5 chữ:     20% [=========]

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy giá trị học thuật của luận văn và lan tỏa các tác phẩm thơ nữ đương đại vào đời sống văn hóa, 4 giải pháp cụ thể được đề xuất:

Thứ nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học sư phạm trên cả nước cần tích hợp chuyên đề Thơ nữ Việt Nam thời kỳ đổi mới vào chương trình đào tạo cử nhân và thạc sĩ ngành Văn học, phấn đấu đạt mục tiêu 100% học viên ngành Văn học Việt Nam được tiếp cận các tác giả tiêu biểu như Hoàng Việt Hằng trong giai đoạn 2024 - 2026.

Thứ hai, Nhà xuất bản Hội Nhà văn phối hợp với các tổ chức văn hóa tiến hành tuyển chọn và tái bản 2000 bản sách tổng tập thơ văn Hoàng Việt Hằng kèm theo các bài nghiên cứu phê bình chuyên sâu trước quý 4 năm 2026.

Thứ ba, Hội Nhà văn Việt Nam chủ trì tổ chức 2 cuộc hội thảo khoa học cấp quốc gia trong giai đoạn 2025 - 2027 nhằm đánh giá toàn diện những cách tân thi pháp và giá trị nhân văn của thế hệ nhà thơ nữ trưởng thành từ sau năm 1986.

Thứ tư, các Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức tập huấn chuyên môn cho khoảng 500 giáo viên Ngữ văn cấp Trung học phổ thông mỗi năm, nhằm đưa các ngữ liệu thơ ca đương đại giàu tính nhân văn vào các đề thi học sinh giỏi và bài học đọc hiểu văn bản từ năm học 2024 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật giá trị cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Văn học Việt Nam tại hơn 100 cơ sở đào tạo sau đại học: Cung cấp nguồn tư liệu chuẩn xác, hệ thống hóa thi pháp tác giả và phương pháp luận nghiên cứu thơ nữ đương đại.
2. Giáo viên Ngữ văn tại các trường Trung học phổ thông: Cung cấp ngữ liệu văn học phong phú, các bài phân tích thi pháp đặc sắc phục vụ công tác giảng dạy đọc hiểu văn bản mở rộng và bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi.
3. Nhà phê bình văn học, biên tập viên nhà xuất bản và cơ quan báo chí: Hỗ trợ khung lý thuyết và số liệu thực tế để đánh giá, thẩm định các tác phẩm thi ca thời kỳ đổi mới và hội nhập.
4. Bạn đọc yêu thơ và các tác giả trẻ: Mang lại bài học sâu sắc về lao động nghệ thuật nghiêm túc, kỹ năng chuyển hóa trải nghiệm đời sống thành những vần thơ dung dị, giàu cảm xúc.

Câu hỏi thường gặp

Đặc điểm nổi bật nhất của cái tôi trữ tình trong thơ Hoàng Việt Hằng là gì?

Cái tôi trữ tình của Hoàng Việt Hằng là sự hòa quyện giữa nỗi niềm thân phận cô độc và tấm lòng trắc ẩn, bao dung với tha nhân. Tác giả không trốn tránh nỗi đau riêng mà chuyển hóa nó thành sự đồng cảm sâu sắc với những số phận người nghèo, phụ nữ đơn thân và cựu chiến binh qua hơn 150 thi phẩm.

Thể thơ nào thể hiện rõ nhất phong cách nền nã Thăng Long của tác giả?

Thể thơ lục bát, chiếm khoảng 35% trong các tập thơ khảo sát, là nơi thể hiện rõ nét nhất chất giọng nền nã, ngọt ngào của người phụ nữ Hà Nội. Các câu lục bát mang âm hưởng ca dao, giàu chất tự sự và triết lý dân gian sâu lắng.

Cảm hứng những chuyến đi có vai trò như thế nào trong sự nghiệp sáng tác của bà?

Những chuyến đi dọc theo hơn 25 địa danh trong và ngoài nước giúp nhà thơ vượt thoát nỗi đau cá nhân để hòa nhập với thiên nhiên và con người. Đây chính là nguồn cung cấp chất liệu hiện thực tươi ròng, giúp thơ của bà luôn tràn đầy hơi thở cuộc sống.

Cấu tứ để lửng trong thơ Hoàng Việt Hằng mang lại hiệu quả nghệ thuật gì?

Cấu tứ để lửng, xuất hiện trong hơn 65% bài thơ, giúp tạo ra các khoảng trống nghệ thuật giàu tính chiêm nghiệm. Thủ pháp này khơi gợi người đọc cùng đồng sáng tạo, tự mình suy ngẫm về những quy luật nhân sinh và lẽ đời vô thường.

Luận văn đã sử dụng bao nhiêu tập thơ làm ngữ liệu nghiên cứu chính?

Luận văn khảo sát chuyên sâu 5 tập thơ tiêu biểu được xuất bản trong 25 năm từ 1990 đến 2015, bao gồm Những dấu lặng, Tự tay nhóm lửa, Một mình khâu những lặng im, Vệt trăng và cánh cửa, cùng Trăng vàng ngồi vớt trăng vàng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ đặc điểm thơ Hoàng Việt Hằng trên cả hai phương diện nội dung cảm hứng và hình thức nghệ thuật qua 5 tập thơ tiêu biểu.
• Chứng minh thành công sự thống nhất giữa trải nghiệm cuộc đời một người phụ nữ đa đoan với phong cách thơ bình dị, chân thành và giàu lòng trắc ẩn.
• Khẳng định vị trí xứng đáng của tác giả trong dòng chảy thơ nữ Việt Nam thời kỳ đổi mới với 5 giải thưởng văn học uy tín từ năm 1980 đến năm 2016.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học chất lượng cao phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu thi pháp học và phê bình văn học nữ quyền tại Việt Nam.
• Đề ra lộ trình triển khai ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn giáo dục phổ thông và đại học trong giai đoạn 2024 - 2027.

Quý độc giả, giảng viên và các nhà nghiên cứu hãy khai thác ngay nguồn học liệu giá trị từ luận văn này để nâng cao chất lượng nghiên cứu và giảng dạy văn học đương đại!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 SÁNG TÁC CỦA HOÀNG VIỆT HẰNG TRONG DÒNG CHẢY CỦA THƠ NỮ THỜI KỲ ĐỔI MỚI 1. Khái lược về thơ nữ Việt Nam đương đại Thơ đương đại là một dòng chảy liên tục và là sự tiếp nối của thơ ca Việt Nam giai đoạn trước đó. Giai đoạn trước ảnh hưởng đến giai đoạn sau và giai đoạn sau kế thừa, phát huy, cách tân giai đoạn trước. Thơ đương đại Việt Nam là dàn hợp xướng của các cây bút nhiều thế hệ, vì thế, thơ nữ đương đại bao gồm các nhà thơ trưởng thành trong chiến tranh hoặc đã từng trải qua chiến tranh, và các nhà thơ trẻ thế hệ 7X, 8X, 9X… Các nhà thơ nữ đương đại chịu sự ảnh hưởng của những mạch nguồn thơ nữ trước đó, từ thế hệ các tác giả trưởng thành trong chiến tranh như Xuân Quỳnh, Ý Nhi, Phan Thị Thanh Nhàn, Đoàn Thị Lam Luyến, Dư Thị Hoàn, Nguyễn Thị Hồng Ngát, Lâm Thị Mỹ Dạ, Thúy Bắc.

cho đến Đỗ Bạch Mai, Thảo Phương, Phi Tuyết Ba, Nguyễn Thị Thúy Quỳnh. Tiếp nối hành trình của thế hệ đi trước, các nhà thơ nữ trẻ cũng khai thác các đề tài quen thuộc như: thân phận người phụ nữ, tình yêu và lòng thủy chung son sắt của người phụ nữ, tình mẫu tử, tình bạn…Bên cạnh đó, các cây bút nữ trẻ đi sâu khai phá những đề tài mới của đời sống đầy biến động, những va đập của đời thường, niềm khát khao hướng tới những cái mới, những chân trời mới lạ. Các nhà thơ đã thể hiện sự bắt nhịp nhanh chóng và hòa vào dòng chảy của văn học trong bối cảnh đổi mới và hội nhập. Họ khám phá và thích ứng để tiếng thơ của mình vừa mang hơi thở thời đại vừa có nét thuần Việt không hề trộn lẫn.

Có thể vẫn là những cảm xúc cũ với những nét thanh dịu, với sự ngân nga của câu chữ, vần điệu hoặc là tiếng thơ mộc mạc, chân chất; Cũng có thể chỉ là sự e lệ, bẽn lẽn của những cô gái mới lớn lần đầu tập yêu với tiếng thơ trong trẻo, thơ ngây. Cũng có thể là tình cảm đầu đời không thổ lộ được phải giấu vào thơ như một tiếng thở dài nuối tiếc, nhớ nhung sầu muộn. Hoặc đâu đó vẫn là những lo toan thường nhật, những khó khăn tất bật của cuộc sống, cả chuyện cơm áo gạo tiền, cả chuyện sống và viết với tiếng thơ cất lên đầy trăn trở. Các nhà thơ nữ đã không chỉ là người thể hiện cuộc sống trên trang viết mà còn muốn tạo dựng, phơi mở một thế giới khác trong 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chính thế giới hiện thực này, thế giới của sự vươn tới mãnh liệt và đầy khát khao, thế giới của bình yên và tình yêu.

Tâm hồn thi ca của họ đa cảm và tinh tế, luôn rung lên tất cả những nhịp đập cảm xúc nóng bỏng, giản dị, chân thực, táo bạo và liều lĩnh. Họ đã và đang tạo dựng cho mình một phong cách mới trong trào lưu thơ Việt Nam đương đại. Tuy nhiên, những tìm tòi, khám phá và thể nghiệm dù ít nhiều đạt được thành công nhất định thì bên cạnh đó, lượng độc giả khắt khe với sự táo bạo đổi mới vẫn chiếm đa số. Vậy nên, sự tiếp nối dòng chảy của thơ ca truyền thống kết hợp với sự nỗ lực cách tân của các cây bút nữ vẫn nhận được sự đón tiếp nồng hậu hơn.

Với tâm hồn tinh tế và nhạy cảm của phụ nữ, các chị đã trở về với đề tài đời tư, thế sự để thông cảm, sẻ chia với những con người và cuộc sống quanh mình. Đó là những mảnh đời, những cuộc sống cụ thể mà các chị gặp trong những chuyến đi, trong cuộc sống mưu sinh hàng ngày: Người đọc có thể gặp một cụ già bán thuốc, một người đạp xích lô ế khách trong thơ của Nguyễn Thị Hồng; một bà lão ăn xin cô đơn tội nghiệp trong thơ của Lê Hồ Lan; hay là nỗi đau của những em bé phải chịu thiệt thòi bởi cảnh ly hôn của cha mẹ chúng trong Đồ chơi hôn nhân của Đoàn Ngọc Thu… Và không phải một cái nhìn rất “xã hội học” hay những chiêm nghiệm, triết lý xa xôi nào đó, mà với các nhà thơ nữ, đó là cái nhìn cảm thông, cái cúi xuống đời người cũng như cúi xuống đời mình. Tình cảm gia đình có lẽ là chủ đề thường xuyên và liên tục nhất trong thơ của các nhà thơ nữ. Đó là những lo âu, khắc khoải, đau đáu yêu thương người thân, gia đình trong thơ của Bùi Anh Kim, Lâm Thị Mỹ Dạ, Hoàng Việt Hằng… Em khâu tóc trắng thay lời Mỗi khi cúi xuống rã rời nỗi đau Con chồng, vợ cũ, đồng sâu Lấy chồng lấy cả nỗi đau của chồng (Hoàng Việt Hằng) Xã hội thay đổi và phát triển, kéo theo đó, những giá trị tinh thần, văn hóa dường như, với một số không ít người đã không được xem trọng.

Nhưng với các nhà thơ nữ có trái tim đầy nhân hậu dù là người dưng, thì những cảnh sống cơ cực, những phận đời éo le cũng khiến họ đau đáu xót thương. Cũng chẳng phải khéo dư nước mắt 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (Nguyễn Du) mà nỗi đau ấy, nước mắt ấy chính là sự đồng cảm, chính là những giọt nước mắt khóc mình: Áo trẻ con hai ngàn Đổi giỏ ngô cũng được Giỏ ngô cũng hai ngàn Bát phở và giỏ ngô Vừa ăn chan nước mưa Tôi ăn chan nước mắt (Hoàng Việt Hằng) Đề tài tình yêu lứa đôi cũng là một đề tài quen thuộc trong thơ nữ. Với trái tim phụ nữ đa cảm và yếu đuối, cảm giác bị bỏ rơi, bị phụ bạc, hay khi đánh mất tình yêu, đánh mất niềm tin luôn được giãi bày trong thơ. Đó là nỗi đau đớn, xót xa đến tê dại: Lặng im ngạt trái tim em/ Tê dại đợi chờ/ Khiến cảm xúc trở nên băng giá/ Thêm một giọt lặng im/ Để chịu đựng vỡ òa/ Con người đi nhanh hơn đến bờ bên kia cuộc sống (Bùi Kim Anh).

Hay: tình yêu vò xé ta/ hạnh phúc trở mặt với ta (Bùi Kim Anh) khiến người đàn bà trở nên chát chúa, bực tức, và chỉ biết gặm nhấm những giọt nước mắt, đối diện với màn đêm tĩnh lặng. Dường như, những người phụ nữ ấy chờ đợi một phép màu, một câu chuyện cổ tích có thật trên đời để gọi cánh cửa của trái tim mở ra. Nhưng, chờ đợi, hi vọng đều chỉ là vô vọng và họ hiểu Không là cổ tích, họ đành đóng kín trái tim mình: Em gọi mãi vừng ơi/ Câu thần chú đã không còn linh ứng/ Trước cánh cửa là em / Sau cánh cửa là con đường hun hút (Đinh Thị Như Thúy). Mỗi cuộc đời, mỗi số phận có những nỗi niềm riêng, nhưng điểm chung giữa họ là tình yêu cuộc sống, sự dũng cảm vượt qua mọi khó khăn.

Chấp nhận đắng cay, thậm chí làm quen với đắng cay như một liều Thuốc đắng bao ngày dã tật thành quen (Đoàn Thị Lam Luyến). Bằng trái tim bao dung, vị tha của người phụ nữ, khi tình yêu tan vỡ, họ không oán hận mà chấp nhận đau khổ để hiến dâng cho tình yêu: Em lặng lẽ nói cười/ lặng lẽ nát tan/ em thành lá, thành sương, thành lửa/ em lặng lẽ kêu gọi, lặng lẽ cầu xin/ lặng lẽ chờ mong/ lặng lẽ vỡ òa thành lệ/ ôi thời khắc huy hoàng (Ý Nhi). 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Những cảm xúc đời thường trước những sự kiện của đời sống xã hội, hay trong tình yêu đều được các nhà thơ nữ nhìn nhận và phản ánh thông qua tâm hồn, trái tim dễ rung động và đa cảm của họ. Bên cạnh ý thức về trách nhiệm công dân, trách nhiệm với gia đình thì đồng thời, họ cũng khẳng định cái tôi đầy cá tính.

Bên cạnh nỗi xót thương, niềm cảm thông và cả đau đớn cho những thân phận bất hạnh, là khát vọng hạnh phúc, niềm hy vọng vào một tương lai tươi sáng hơn. Có thể nói rằng, thơ nữ đương đại cũng đang hội tụ rất nhiều thế hệ các nhà thơ nữ và đồng thời với đó là rất nhiều xúc cảm, giọng điệu cùng với sự tìm tòi, thể nghiệm không ngừng nghỉ. Nhưng sau tất cả sự phá cách, sự thể nghiệm và cả học hỏi những trào lưu mới mẻ nhất của thi ca thế giới (giai đoạn hậu hiện đại) thì thơ nữ vẫn trở về với bản tính, thiên chức của người phụ nữ và những tiếng thơ đằm thắm, dịu dàng - là tiếng thơ được người đọc yêu quý nhất: Đó là tình cảm gia đình với lo toan bộn bề thường nhật. Đó là tình mẫu tử thiêng liêng và cao cả, là sự hi sinh vô bờ bến cho con cái, là những trăn trở, suy tư về cuộc sống hiện đại trước những cảnh đời ngang trái, éo le, trước những bất công và sự xuống cấp của đạo đức xã hội; là những cay đắng khi tình yêu tan vỡ, khi bị phụ bạc, nhưng vẫn một lòng bao dung, vị tha.

Tất cả góp phần không nhỏ tạo nên dàn hợp xướng của thơ ca đương đại. Hành trình sáng tác của Hoàng Việt Hằng 1. Vài nét về tác giả Hoàng Việt Hằng sinh ngày 29-12-1953 tại làng Vân Hồ, thành phố Hà Nội. Chẳng thơm cũng thể hoa lài/ Dẫu không thanh không lịch cũng người Tràng An (Ca dao) cô gái ấy, người phụ nữ ấy đã mang trong mình nét nền nã, thuần phác và thanh lịch của vùng đất văn hiến.

Năm 1973-1974, Hoàng Việt Hằng trở thành công nhân nhà máy Cơ khí Trần Hưng Đạo, đến năm 1977 làm công nhân Công ty xây dựng số 1 Hà Nội. Nhưng rồi có một mối tơ duyên đặc biệt đã buộc cô công nhân ngày ấy vào mối nợ văn chương, để mấy chục năm sau vẫn gắn bó với nghiệp viết và những chuyến đi tìm cảm hứng. Văn chương, thơ phú thực sự là cái nghiệp với thi nhân, nên dù không lựa chọn thì cái nghiệp thơ vẫn cứ buộc lấy người thơ. Sau khi theo học khóa Bồi dưỡng viết văn của Hội Nhà văn Việt Nam tại Quảng Bá (năm 1974), Hoàng Việt Hằng chuyên tâm vào sáng tác, thành công đầu tiên là tập 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] truyện ngắn Những lời chưa nói hết đạt Giải thưởng của Hội Nhà văn Hà Nội (1980).

Nhưng tiếp đó, mười truyện ngắn của cây viết trẻ Hoàng Việt Hằng gửi đến Tạp chí Văn nghệ quân đội đều rơi vào sọt rác trong phòng văn của biên tập viên Triệu Bôn.