Luận văn thạc sĩ cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng đô thị trên địa bàn quận 7 thành phố hồ chí minh hiện nay

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng đô thị trên địa, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Hồ Phước Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Cảnh Hợp
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Cưỡng Chế Thi Hành Quyết Định Xử Phạt Vi Phạm Hành Chính Trong Xây Dựng Đô Thị Tại Quận 7, TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CƯỠNG CHẾ THI HÀNH QUYẾT ĐỊNH XỬ PHẠT HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC XÂY DỰNG ĐÔ THỊ
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đô thị
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG CƯỠNG CHẾ THI HÀNH QUYẾT ĐỊNH XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC XÂY DỰNG ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN 7, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Tình hình phức tạp về xây dựng trên địa bàn quận 7
• 2.2. Thực trạng cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng đô thị trên địa bàn quận 7
• 2.3. Những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đô thị trên địa bàn quận 7
• 2.4. Nguyên nhân ảnh hưởng đến cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đô thị trên địa bàn quận 7
• 3. Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CƯỠNG CHẾ THI HÀNH QUYẾT ĐỊNH XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC XÂY DỰNG ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN 7
• 3.1. Nhu cầu nâng cao hiệu quả cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đô thị
• 3.2. Quan điểm về nâng cao hiệu quả cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đô thị
• 3.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đô thị
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cưỡng Chế Thi Hành Quyết Định Xử Phạt Hành Chính

Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính là một biện pháp quan trọng trong việc duy trì trật tự xây dựng đô thị. Tại Quận 7, TP.HCM, tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng đang gia tăng, đòi hỏi sự can thiệp kịp thời từ cơ quan chức năng. Việc áp dụng cưỡng chế không chỉ nhằm xử lý các hành vi vi phạm mà còn góp phần giáo dục ý thức pháp luật cho cộng đồng.

1.1. Khái Niệm Cưỡng Chế Thi Hành Quyết Định

Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính là biện pháp áp dụng đối với cá nhân, tổ chức không chấp hành quyết định xử phạt. Biện pháp này nhằm bảo vệ trật tự xã hội và đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

1.2. Vai Trò Của Cưỡng Chế Trong Quản Lý Xây Dựng

Cưỡng chế có vai trò quan trọng trong việc duy trì trật tự xây dựng, bảo vệ lợi ích chung của xã hội. Nó không chỉ là công cụ xử lý vi phạm mà còn là phương tiện giáo dục ý thức pháp luật cho cộng đồng.

II. Thực Trạng Cưỡng Chế Thi Hành Quyết Định Xử Phạt Tại Quận 7

Tại Quận 7, tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng diễn ra phức tạp. Nhiều trường hợp vi phạm không được xử lý kịp thời, dẫn đến tình trạng xây dựng không phép, sai phép. Việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt còn gặp nhiều khó khăn do thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

2.1. Tình Hình Vi Phạm Trong Xây Dựng Đô Thị

Số lượng vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng tại Quận 7 đang gia tăng, với nhiều trường hợp xây dựng không phép và sai phép. Điều này gây khó khăn cho công tác quản lý và cưỡng chế.

2.2. Những Khó Khăn Trong Cưỡng Chế

Việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt gặp nhiều khó khăn do sự thiếu hợp tác từ các cá nhân, tổ chức vi phạm. Ngoài ra, sự chồng chéo trong trách nhiệm giữa các cơ quan cũng làm giảm hiệu quả của công tác cưỡng chế.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Cưỡng Chế Thi Hành Quyết Định Xử Phạt

Để nâng cao hiệu quả cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, cần có những giải pháp đồng bộ từ việc cải thiện quy trình xử lý đến tăng cường giáo dục pháp luật cho cộng đồng. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ hơn trong công tác này.

3.1. Cải Thiện Quy Trình Cưỡng Chế

Cần xây dựng quy trình cưỡng chế rõ ràng, minh bạch và hiệu quả hơn. Điều này sẽ giúp các cơ quan chức năng thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả và nhanh chóng.

3.2. Tăng Cường Giáo Dục Pháp Luật

Giáo dục pháp luật cho cộng đồng là một trong những giải pháp quan trọng. Cần tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về xây dựng để nâng cao nhận thức của người dân.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Cưỡng Chế Tại Quận 7

Nghiên cứu cho thấy rằng việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đã đạt được một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng.

4.1. Những Kết Quả Đạt Được

Một số vụ vi phạm đã được xử lý kịp thời, góp phần bảo vệ trật tự xây dựng. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn.

4.2. Những Hạn Chế Cần Khắc Phục

Mặc dù đã có những kết quả nhất định, nhưng việc cưỡng chế vẫn còn nhiều hạn chế. Cần có sự phối hợp tốt hơn giữa các cơ quan chức năng để nâng cao hiệu quả.

V. Kết Luận Về Cưỡng Chế Thi Hành Quyết Định Xử Phạt

Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng đô thị tại Quận 7, TP.HCM là một vấn đề cần được quan tâm. Việc nâng cao hiệu quả cưỡng chế không chỉ giúp bảo vệ trật tự xây dựng mà còn góp phần xây dựng ý thức pháp luật trong cộng đồng.

5.1. Tương Lai Của Cưỡng Chế Trong Xây Dựng

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Cải Cách

Cần có các chính sách cải cách mạnh mẽ trong công tác quản lý xây dựng, nhằm nâng cao hiệu quả cưỡng chế và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đô thị hóa nhanh chóng tại Thành phố Hồ Chí Minh tạo ra áp lực nặng nề lên công tác quản lý trật tự đô thị, dẫn đến tình trạng vi phạm xây dựng gia tăng phức tạp. Theo thống kê thực tế, toàn thành phố đã ghi nhận 830 trên tổng số 1.595 trường hợp xây dựng không phép, chiếm tỷ lệ 52% và tăng 35,6% so với cùng kỳ trước đó. Đồng thời, công trình xây dựng sai phép ghi nhận 557 trường hợp, chiếm tỷ lệ 34,9% với mức tăng trưởng 15,1%. Khi các cá nhân và tổ chức vi phạm không tự giác chấp hành quyết định xử phạt, việc áp dụng biện pháp cưỡng chế hành chính trở thành công cụ bắt buộc nhằm duy trì kỷ cương pháp luật.

Đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính tập trung phân tích toàn diện cơ sở pháp lý và thực tiễn thi hành biện pháp cưỡng chế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng đô thị. Phạm vi nghiên cứu được triển khai chuyên sâu trên địa bàn 10 phường thuộc Quận 7 trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2017. Mục tiêu trọng tâm là chỉ rõ những khoảng trống trong quy định pháp luật, sự chồng chéo về thẩm quyền và các rào cản trong tổ chức thi hành thực địa. Nghiên cứu hướng đến việc nâng cao hiệu lực thực thi với mục tiêu tăng tỷ lệ thi hành dứt điểm các quyết định cưỡng chế lên trên 85%, đồng thời kéo giảm trên 30% các vụ việc khiếu kiện hành chính kéo dài, bảo đảm trật tự không gian kiến trúc đô thị bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa hai nền tảng lý luận nền tảng: Lý thuyết cưỡng chế nhà nước trong luật hành chính và Lý thuyết về sự tuân thủ pháp luật của công dân. Cưỡng chế hành chính được luận giải như một phương thức bảo đảm thực thi quyền lực công quyền khi các biện pháp giáo dục, thuyết phục không đạt hiệu quả. Mô hình quản lý trật tự đô thị tích hợp xác định quyền lực xử phạt phải song hành với trách nhiệm giải trình và cơ chế phối hợp liên ngành.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, Trật tự xây dựng đô thị, Biện pháp khắc phục hậu quả và Trách nhiệm tài sản của đối tượng vi phạm. Về mặt pháp lý, thời hạn chấp hành quyết định xử phạt được quy định chuẩn là 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định, và thời hạn thi hành quyết định cưỡng chế là 15 ngày. Quyết định cưỡng chế hành chính có hiệu lực pháp lý trong thời hạn 01 năm. Khi áp dụng biện pháp cưỡng chế thu tiền phạt qua khấu trừ thu nhập, mức khấu trừ tối đa được giới hạn không quá 30% đối với tiền lương, tiền bảo hiểm xã hội và không quá 50% đối với các khoản thu nhập hợp pháp khác.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu khai thác nguồn dữ liệu thứ cấp phong phú từ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, Luật Xây dựng năm 2014, Nghị định 166/2013/NĐ-CP, Nghị định 139/2017/NĐ-CP và các báo cáo tổng kết của Ủy ban nhân dân Quận 7 cùng Thanh tra Sở Xây dựng từ năm 2011 đến năm 2017.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm tổng thể 1.595 vụ việc vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn, kết hợp phương pháp chọn mẫu điển hình 100 hồ sơ cưỡng chế phức tạp tại các điểm nóng đô thị hóa. Phương pháp phân tích luật học so sánh kết hợp thống kê mô tả được lựa chọn nhằm lượng hóa chính xác mức độ biến động của hành vi vi phạm. Ngoài ra, phương pháp xã hội học pháp luật thông qua phỏng vấn sâu 25 cán bộ chuyên trách thuộc Đội Thanh tra địa bàn và Ủy ban nhân dân 10 phường giúp làm sáng tỏ mối tương quan giữa quy định pháp luật và năng lực tổ chức cưỡng chế thực tế ngoài hiện trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực chứng giai đoạn 2013 – 2017 đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng trong công tác cưỡng chế vi phạm xây dựng:

Thứ nhất, cơ cấu vi phạm trật tự xây dựng có sự chênh lệch lớn giữa các nhóm hành vi. Vi phạm xây dựng không phép chiếm tỷ trọng cao nhất với 52% (830 vụ), tiếp đến là xây dựng sai nội dung giấy phép chiếm 34,9% (557 vụ), trong khi các vi phạm khác như không che chắn hoặc rơi vãi vật liệu chiếm 13% (208 vụ).

Thứ hai, tỷ lệ đối tượng tự nguyện chấp hành toàn bộ quyết định xử phạt chỉ đạt mức khoảng 45%. Hơn 55% trường hợp còn lại rơi vào tình trạng chây ì, buộc cơ quan nhà nước phải ban hành văn bản đôn đốc hoặc ra quyết định cưỡng chế.

Thứ ba, tỷ lệ tổ chức thi hành thành công các quyết định cưỡng chế tháo dỡ công trình vi phạm chỉ đạt khoảng 60% tổng số quyết định ban hành hàng năm. Số lượng công trình tồn đọng chưa thể phá dỡ chiếm gần 40% do vướng mắc về phương án tháo dỡ, chi phí tạm ứng và phản ứng tiêu cực từ chủ công trình.

Thứ tư, các biện pháp cưỡng chế tài chính chưa được phát huy hiệu quả. Tỷ lệ áp dụng biện pháp khấu trừ tiền gửi từ tài khoản ngân hàng và kê biên tài sản bán đấu giá chỉ chiếm dưới 5% tổng số hồ sơ xử lý, dẫn đến thất thu đáng kể cho ngân sách nhà nước.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của thực trạng trên bắt nguồn từ sự chênh lệch lớn giữa lợi nhuận kinh doanh bất động sản và mức chế tài hành chính. Mặc dù mức phạt tiền tối đa trong hoạt động xây dựng có thể lên tới 1.000.000.000 đồng đối với tổ chức, nhưng giá trị gia tăng từ việc xây dựng trái phép vẫn thôi thúc người dân và doanh nghiệp chấp nhận rủi ro. Thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã bị khống chế ở mức 10.000.000 đồng, tạo nên độ trễ hành chính khi phải chuyển hồ sơ lên cấp quận hoặc thanh tra chuyên ngành.

So sánh với các nghiên cứu tương tự tại các đô thị lớn, tình trạng phân định trách nhiệm chồng chéo giữa lực lượng Thanh tra Sở Xây dựng và Ủy ban nhân dân cấp phường là rào cản phổ biến. Toàn bộ diễn biến dữ liệu vi phạm và kết quả cưỡng chế được minh họa trực quan qua bảng thống kê theo từng năm và biểu đồ cơ cấu hành vi vi phạm, chứng minh rõ nét rằng cưỡng chế tháo dỡ công trình là khâu phức tạp nhất trong chuỗi quản lý hành chính đô thị.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu lực thi hành các quyết định cưỡng chế xử phạt vi phạm hành chính, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

Một là, rà soát và hoàn thiện quy chế phối hợp liên ngành giữa Ủy ban nhân dân 10 phường, Đội Thanh tra địa bàn và Công an Quận 7. Mục tiêu cụ thể là rút ngắn thời gian chuẩn bị hồ sơ cưỡng chế từ 15 ngày xuống dưới 7 ngày làm việc, thực hiện ngay trong năm 2019. Chủ thể chủ trì thực hiện là Ủy ban nhân dân Quận 7 phối hợp với Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh.

Hai là, thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu số hóa liên thông để theo dõi 100% quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Cơ chế này cho phép kết nối tự động với hệ thống ngân hàng thương mại nhằm phong tỏa tài khoản trong vòng 24 giờ sau khi hết hạn 10 ngày tự nguyện chấp hành. Đơn vị thực hiện là Sở Xây dựng và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh với lộ trình hoàn thiện trong giai đoạn 2019 – 2020.

Ba là, thành lập các tổ công tác chuyên nghiệp về cưỡng chế tháo dỡ công trình vi phạm, được trang bị đầy đủ phương tiện kỹ thuật chuyên dụng. Đồng thời, nâng định mức chi phí hỗ trợ cho lực lượng tham gia cưỡng chế thêm 20% đến 30% nhằm bảo đảm tính khả thi và an toàn tuyệt đối cho 100% đợt cưỡng chế thực tế. Chủ thể chịu trách nhiệm là Ủy ban nhân dân cấp quận và Phòng Tài chính - Kế hoạch.

Bốn là, tăng cường công tác thanh tra công vụ, kiểm tra định kỳ hàng quý và xử lý nghiêm các trường hợp cán bộ buông lỏng quản lý, bao che sai phạm. Mục tiêu là giảm 50% số vụ việc vi phạm trật tự xây dựng tồn đọng quá thời hiệu 01 năm. Cơ quan chủ trì là Thanh tra Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Tư pháp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

Nhóm thứ nhất là cán bộ quản lý trật tự đô thị và Thanh tra viên xây dựng. Tài liệu cung cấp cẩm nang chi tiết về quy trình lập biên bản, thiết lập hồ sơ cưỡng chế theo chuẩn Nghị định 166/2013/NĐ-CP và Nghị định 139/2017/NĐ-CP, giúp giảm thiểu 90% các sai sót nghiệp vụ dẫn đến nguy cơ bị khiếu nại.

Nhóm thứ hai là lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp phường, xã và quận, huyện. Đề tài cung cấp cơ sở thực tiễn để vận hành hiệu quả thẩm quyền xử phạt từ mức 10.000.000 đồng của cấp xã đến mức xử phạt của cấp huyện, tối ưu hóa công tác huy động lực lượng phối hợp cưỡng chế tại địa phương.

Nhóm thứ ba là luật sư và chuyên gia tư vấn pháp lý bất động sản. Công trình giúp nhận diện rõ ràng các trường hợp tài sản được pháp luật bảo vệ không bị kê biên (như nhà ở duy nhất, đồ dùng thiết yếu) và quy trình định giá tài sản trong thời hạn 7 ngày làm việc, hỗ trợ hiệu quả cho việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đương sự.

Nhóm thứ tư là học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên ngành luật học. Nghiên cứu cung cấp hệ thống số liệu thực chứng với 1.595 vụ việc thực tế, là nguồn tham khảo học thuật giá trị cho các công trình nghiên cứu về đổi mới quản trị công và cải cách thủ tục hành chính đô thị.

Câu hỏi thường gặp

Thời hạn người vi phạm phải tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính là bao lâu? Cá nhân, tổ chức bị xử phạt phải chấp hành quyết định trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định xử phạt, trừ trường hợp quyết định có ghi thời hạn thi hành nhiều hơn 10 ngày. Quá thời hạn này mà không tự nguyện thi hành thì sẽ bị áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật.

Cơ quan có thẩm quyền được khấu trừ tối đa bao nhiêu phần trăm lương khi cưỡng chế thu tiền phạt? Biện pháp khấu trừ một phần lương hoặc thu nhập chỉ áp dụng với cá nhân là cán bộ, công chức hoặc người có thu nhập ổn định. Tỷ lệ khấu trừ mỗi lần không quá 30% đối với tiền lương hoặc tiền bảo hiểm xã hội được hưởng, và không quá 50% đối với các khoản thu nhập hợp pháp khác.

Những loại tài sản nào được miễn kê biên khi thực hiện cưỡng chế vi phạm hành chính? Pháp luật quy định bảo vệ nghiêm ngặt các tài sản thiết yếu không bị kê biên, bao gồm: nhà ở duy nhất của cá nhân và gia đình có diện tích tối thiểu theo luật định; thuốc chữa bệnh, lương thực thiết yếu; công cụ lao động và đồ dùng sinh hoạt thông thường; đồ dùng thờ cúng, huân huy chương; tài sản phục vụ an ninh quốc phòng.

Thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế phá dỡ công trình vi phạm trật tự xây dựng thuộc về ai? Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền ra quyết định đình chỉ và cưỡng chế phá dỡ công trình vi phạm trên địa bàn quản lý. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có thẩm quyền quyết định cưỡng chế phá dỡ đối với công trình do cấp huyện hoặc Sở Xây dựng cấp giấy phép xây dựng khi cấp xã không xử lý kịp thời.

Khi đối tượng vi phạm cố tình tẩu tán tài sản thì cơ quan chức năng xử lý như thế nào? Người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, chính quyền địa phương thực hiện phong tỏa tài khoản, niêm phong tài sản. Trường hợp bên thứ ba đang giữ tiền, tài sản của đối tượng vi phạm thì cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định thu hồi trực tiếp từ bên thứ ba để bảo đảm thi hành.

Kết luận

Công trình nghiên cứu đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu đặt ra với những đóng góp quan trọng:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và chuẩn mực pháp lý về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng đô thị.
• Phân tích bức tranh thực tiễn với 830 vụ không phép (52%) và 557 vụ sai phép (34,9%) trên địa bàn Quận 7, làm rõ nguyên nhân của các vướng mắc trong khâu cưỡng chế phá dỡ.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá, tập trung vào số hóa quy trình quản lý, rút ngắn thời gian chuẩn bị cưỡng chế xuống dưới 7 ngày làm việc và tăng cường chế tài tài chính.
• Khẳng định vai trò của việc phân định rõ thẩm quyền giữa Ủy ban nhân dân các cấp và cơ quan thanh tra chuyên ngành nhằm chấm dứt tình trạng đùn đẩy trách nhiệm.
• Thiết lập lộ trình triển khai cụ thể cho giai đoạn 2019 – 2025 với mục tiêu nâng tỷ lệ cưỡng chế thành công lên trên 85%, tạo lập môi trường đô thị văn minh và thượng tôn pháp luật.

Các cơ quan quản lý đô thị, nhà nghiên cứu và học viên quan tâm có thể tiếp tục ứng dụng mô hình phân tích này để mở rộng khảo sát tại các đô thị vệ tinh và hoàn thiện chính sách quản lý không gian xây dựng hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CƯỠNG CHẾ THI HÀNH QUYẾT ĐỊNH XỬ PHẠT HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC XÂY DỰNG ĐÔ THỊ 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 1. Khái niệm cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính Khái niệm cưỡng chế: Cưỡng chế là biện pháp cần thiết đối với những cá nhân, tổ chức vi phạm pháp luật, gây rối trật tự an ninh, có thái độ chống đối lại chính quyền nhân dân, không chấp hành đường lối, chủ trương và pháp luật của nhà nước. Trong các trường hợp đó, việc áp dụng cưỡng chế không trái với nguyên tắc nhân đạo và dân chủ của Nhà nước ta, trái lại, nó được thực hiện vì lợi ích chung của nhân dân, xã hội, nhà nước, trong đó có cả lợi ích cá nhân.

Không áp dụng cưỡng chế, hay coi nhẹ nó cũng có nghĩa là buông nhẹ kỷ cương dẫn tới tình trạng vô Chính phủ, vô kỷ luật trong xã hội và trong bộ máy nhà nước. Vai trò của cưỡng chế: Trong giai đoạn hiện nay, cưỡng chế có vai trò rất quan trọng nó là phương tiện, công cụ không thể thiếu để duy trì và bảo vệ trật tự xã hội, đảm bảo pháp chế và kỉ cương nhà nước, tạo điều kiện ổn định và định hướng cho sự phát triển xã hội. Do đó cưỡng chế có 01 số vai trò sau: Thứ nhất, thông qua việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính có tác dụng giáo dục ý thức pháp luật cho chủ thể vi phạm và những người khác về sự đúng đắn, sự công bằng, nghiêm minh, hợp đạo đức của biện pháp được áp dụng, giáo dục cho mọi công dân tri thức pháp luật, tình cảm pháp luật, tâm trạng tích cực đối với nhà nước, đối với pháp luật, hình thành ở họ ý thức chấp hành, lối sống tuân thủ 8 pháp luật. Qua đó đảm bảo trật tự pháp luật nói chung, trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng đô thị nói riêng.

Cưỡng chế có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các quy tắc, trật tự xã hội được xác định trong các quy phạm pháp luật hành chính, khôi phục lại trật tự quản lý nhà nước đã bị thay đổi do các chủ thể vi phạm hành chính gây ra. Thứ hai, cưỡng chế có vai trò trong việc phòng ngừa, giáo dục, răn đe các hành vi vi phạm pháp luật của chủ thể vi phạm, đảm bảo pháp chế, thể hiện tính nghiêm minh, quyền lực của nhà nước. Thông qua việc cưỡng chế các hành vi vi phạm làm cho chủ thể vi phạm và những người khác kiềm chế không thực hiện hành vi trái pháp luật. Thứ ba, cưỡng chế vi phạm hành chính là công cụ bổ trợ cho công tác quản lý nhà nước trên mọi lĩnh vực, bảo vệ lợi ích chung của nhân dân, xã hội, nhà nước, trong đó có cả lợi ích cá nhân.

Cưỡng chế còn có vai trò trừng phạt các chủ thể vi phạm pháp luật qua đó gây tác động đến nhận thức của người vi phạm về ý thức, về tính chính đáng của biện pháp trách nhiệm được áp dụng răn đe người vi phạm pháp luật và những người coi nhẹ pháp luật, dễ vi phạm pháp luật khác. Thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính “Thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính là việc cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính phải chấp hành quyết định xử phạt trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận quyết định xử phạt vi phạm hành chính; trường hợp quyết định xử phạt vi phạm hành chính có ghi thời hạn thi hành nhiều hơn 10 ngày thì thực hiện theo thời hạn đó”[19. Trường hợp cá nhân, tổ chức bị xử phạt khiếu nại, khởi kiện đối với quyết định xử phạt vi phạm hành chính thì vẫn phải chấp hành quyết định xử phạt. Trong quá trình giải quyết khiếu nại, khởi kiện nếu xét thấy việc thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính bị khiếu nại, khởi kiện sẽ gây hậu quả khó khắc phục thì người giải quyết khiếu nại, khởi kiện phải ra quyết 9 định đình chỉ việc thi hành quyết định đó theo quy định của pháp luật.

Việc khiếu nại, khởi kiện được giải quyết theo quy định của pháp luật. Người có thẩm quyền xử phạt đã ra quyết định xử phạt có trách nhiệm theo dõi, kiểm tra việc chấp hành quyết định xử phạt của cá nhân, tổ chức bị xử phạt và thông báo kết quả thi hành xong quyết định cho cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính của Bộ Tư pháp, cơ quan tư pháp địa phương. Trường hợp người bị xử phạt vi phạm hành chính chết, mất tích, tổ chức bị xử phạt giải thể, phá sản thì không thi hành quyết định phạt tiền nhưng vẫn thi hành hình thức xử phạt tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và biện pháp khắc phục hậu quả được ghi trong quyết định. Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng trong trường hợp cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận quyết định xử phạt vi phạm hành chính; trường hợp quyết định xử phạt vi phạm hành chính có ghi thời hạn thi hành nhiều hơn 10 ngày thì thực hiện theo thời hạn đó.

Người ra quyết định cưỡng chế có trách nhiệm gửi ngay quyết định cưỡng chế cho các cá nhân, tổ chức liên quan và tổ chức thực hiện việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt của mình và của cấp dưới. Cá nhân, tổ chức nhận được quyết định cưỡng chế phải nghiêm chỉnh chấp hành quyết định cưỡng chế và phải chịu mọi chi phí về việc tổ chức thực hiện các biện pháp cưỡng chế. Thời hạn thi hành quyết định cưỡng chế là 15 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định cưỡng chế; trường hợp quyết định cưỡng chế có ghi thời hạn thi hành nhiều hơn 15 ngày thì thực hiện theo thời hạn đó. Đặc điểm cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính là một hiện tượng pháp lý mang tính độc lập nên có những đặc điểm nhất định.

Một là, cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính mang tính bắt buộc của Nhà nước, do Nhà nước đặt ra dưới hình thức ban hành văn bản quy phạm pháp luật để áp dụng đối với đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật. Nói cách khác cưỡng chế là biện pháp áp dụng đối với các cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và được Nhà nước bảo đảm thực hiện. Hai là, đối tượng bị cưỡng chế là cá nhân, tổ chức Việt Nam; cá nhân, tổ chức nước ngoài bị xử phạt vi phạm hành chính đã quá thời hạn chấp hành hoặc quá thời hạn hoãn chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã quá thời hạn chấp hành quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm hành chính gây ra mà không tự nguyện chấp hành.Trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác thì thực hiện theo điều ước quốc tế đó. Ba là, cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính là việc áp dụng các biện pháp bắt buộc thi hành đối với đối tượng không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính do chủ thể có thẩm quyền áp dụng.

Chủ thể có thẩm quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế là những chức danh thuộc cơ quan hành chính nhà nước do pháp luật quy định cụ thể theo Điều 87 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 có nêu rõ thẩm quyền của người có quyền quyết định cưỡng chế.