Công Tác Người Đọc: Khái Niệm và Tác Động Đến Thư Viện

Nghiên cứu công tác người đọc tại thư viện trường đại học, cao đẳng công lập ngành kinh tế ở TP Hồ Chí Minh, phân tích và đánh giá hiệu quả.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Thư Viện Học
• Đề tài: Công Tác Người Đọc: Vai Trò và Tác Động Đối Với Thư Viện
• Loại tài liệu: tiểu luận
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CÔ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC NGƯỜI ĐỌC
• 1.1. Những vấn đề chung về công tác người đọc
• 1.2. Nhiệm vụ của công tác người đọc
• 1.3. Hoạt động công tác người đọc
• 1.4. Nghiên cứu nhu cầu, hứng thú đọc
• 1.5. Tuyên truyền, giới thiệu tài liệu trong thư viện
• 1.6. Tuyên truyền trực quan trong thư viện

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Công Tác Người Đọc Định Nghĩa và Tầm Quan Trọng

Công tác người đọc là hoạt động cốt lõi của mọi thư viện. Nó bao gồm việc giới thiệu, cung cấp tài liệu và hỗ trợ người đọc thư viện trong việc lựa chọn, sử dụng dịch vụ thư viện hiệu quả. Theo tài liệu gốc, người đọc là người sử dụng tài liệu và dịch vụ của thư viện. Công tác bạn đọc không chỉ là khâu cuối cùng mà còn là trung tâm, ảnh hưởng đến các hoạt động khác như bổ sung, xử lý tài liệu. Đánh giá hiệu quả của thư viện dựa trên số lượng người đọc được phục vụ, khẳng định vai trò xã hội to lớn của thư viện trong việc khuyến đọc và nâng cao văn hóa đọc.

1.1. Định nghĩa công tác bạn đọc trong bối cảnh thư viện

Công tác bạn đọc được định nghĩa là hoạt động của thư viện nhằm tuyên truyền, giới thiệu và cung cấp các dạng tài liệu hoặc bản sao của chúng, đồng thời hỗ trợ người đọc trong việc lựa chọn và sử dụng tài liệu. Hoạt động này dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa phục vụ thư viện, phục vụ thông tin và tra cứu. Đây là yếu tố then chốt để thư viện thu hút người đọc và nâng cao uy tín.

1.2. Tầm quan trọng của công tác người đọc đối với thư viện

Công tác người đọc đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người đọc thỏa mãn nhu cầu đọc, thu hút người đọc mới, tăng cường uy tín của thư viện và biến việc đọc sách trở thành thói quen, nhu cầu không thể thiếu trong đời sống tinh thần. Nó còn ảnh hưởng đến nhiều khâu khác trong hoạt động của thư viện, đồng thời là cơ sở để đánh giá hiệu quả xã hội của thư viện.

II. Nhiệm Vụ Của Công Tác Người Đọc Hướng Đến Phát Triển Toàn Diện

Công tác người đọc có nhiều nhiệm vụ quan trọng. Đầu tiên, giúp hình thành thế giới quan khoa học ở người đọc, thông qua việc giới thiệu tài liệu về các ngành khoa học khác nhau. Thứ hai, nâng cao trình độ văn hóa, khoa học kỹ thuật cho người đọc, thu hẹp khoảng cách giữa lao động chân tay và trí óc. Thứ ba, giáo dục đạo đức, thẩm mỹ, giúp người đọc nhận thức đúng đắn về cái đẹp và đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực. Cuối cùng, giúp người đọc nghỉ ngơi tích cực sau những giờ lao động căng thẳng, tạo thói quen đọc sách trong thời gian rảnh rỗi.

2.1. Góp phần hình thành thế giới quan khoa học cho người đọc

Thư viện tuyên truyền, giới thiệu và phục vụ các loại tài liệu về các ngành khoa học khác nhau như triết học, kinh tế học, chính trị - xã hội, nhằm nâng cao nhận thức cho người đọc. Từ đó, người đọc có cách nhìn nhận, đánh giá thế giới, xã hội, con người, các sự vật, hiện tượng theo quan điểm duy vật biện chứng, duy vật lịch sử.

2.2. Nâng cao trình độ văn hóa khoa học kỹ thuật cho người đọc

Công tác người đọc cần giúp người đọc nâng cao trình độ văn hóa phổ thông, đồng thời giúp họ thu nhận những kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ. Thông qua các tài liệu của mình, thư viện tuyên truyền những kiến thức văn hóa, khoa học kỹ thuật mới nhất, phù hợp nhất cho người đọc.

2.3. Giáo dục đạo đức và thẩm mỹ cho người đọc

Thông qua việc tuyên truyền, giới thiệu các tài liệu, thư viện góp phần giáo dục đạo đức cho người đọc, giúp họ nhận thức được ý nghĩa của những nguyên tắc đạo đức trong quan hệ giữa người với người, giữa con người với xã hội. Thư viện cũng tiến hành song song giáo dục mỹ học và giáo dục thẩm mỹ, giúp người đọc trau dồi năng lực tiếp thu, hiểu và đánh giá đúng đắn về cái đẹp.

III. Nguyên Tắc Vàng Trong Công Tác Người Đọc Tại Thư Viện

Công tác người đọc cần tuân thủ các nguyên tắc quan trọng. Tính tư tưởng: coi đây là quá trình giáo dục tư tưởng chủ động, thể hiện qua nội dung tài liệu và sự phản ánh đúng đắn thực tiễn khách quan. Tính đại chúng: mọi người đều có quyền sử dụng thư viện không phân biệt. Phục vụ có phân biệt: đáp ứng nhu cầu đa dạng của người đọc dựa trên giai cấp, nghề nghiệp, trình độ. Tính tự giác và sáng tạo: hướng dẫn người đọc sử dụng dịch vụ, nâng cao tính tích cực. Tính hệ thống: giúp người đọc hình thành thói quen đọc tuần tự, logic. Tính trực quan: sử dụng phương tiện trực quan để tác động đến cảm thụ của người đọc.

3.1. Nguyên tắc tính tư tưởng và tính khoa học trong công tác bạn đọc

Thư viện Việt Nam coi công tác người đọc là quá trình giáo dục tư tưởng chủ động. Tính tư tưởng thể hiện ở nội dung những tài liệu mà thư viện tuyên truyền, giới thiệu cho người đọc, ở sự phản ánh đúng đắn thực tiễn khách quan. Bên cạnh đó, tính tư tưởng cũng gắn liền với tính khoa học.

3.2. Nguyên tắc tính đại chúng và phục vụ có phân biệt

Mọi người đều có quyền sử dụng thư viện không phân biệt tầng lớp, dân tộc, tôn giáo, quốc gia. Thư viện đáp ứng mọi nhu cầu đọc tài liệu chính đáng của mỗi người. Nhu cầu đọc của người đọc chịu ảnh hưởng của các yếu tố như giai cấp, nghề nghiệp, trình độ, giới tính, lứa tuổi. Do đó, phải phục vụ có phân biệt để đáp ứng nhu cầu đa dạng của họ.

3.3. Nguyên tắc tính tự giác sáng tạo và tính hệ thống

Thư viện hướng dẫn người đọc cách sử dụng các sản phẩm và dịch vụ của mình; tuyên truyền, giới thiệu các tài liệu mới để nâng cao tính tích cực của người đọc trong quá trình đọc; giúp người đọc hình thành ý thức tự nguyện đọc, hình thành hứng thú đọc mới. Thư viện phải giúp người đọc hình thành thói quen đọc một cách tuần tự, logic, hệ thống.

IV. Nội Dung Cốt Lõi Của Công Tác Người Đọc Nghiên Cứu và Phục Vụ

Nội dung chính của công tác người đọc bao gồm nghiên cứu nhu cầu, hứng thú của người đọc; tuyên truyền, giới thiệu tài liệu; tư vấn, hướng dẫn người đọc và tổ chức phục vụ người đọc. Nghiên cứu nhu cầu đọc là tìm hiểu đòi hỏi khách quan của mỗi người đối với việc tiếp nhận tài liệu. Nhu cầu đọc chịu ảnh hưởng bởi yếu tố xã hội và cá nhân. Hứng thú đọc liên quan mật thiết đến nhu cầu đọc, thể hiện ước vọng được thỏa mãn nhu cầu đọc.

4.1. Nghiên cứu nhu cầu và hứng thú đọc của người đọc

Nhu cầu đọc là đòi hỏi khách quan của mỗi người đối với việc tiếp nhận tài liệu nhằm duy trì các hoạt động khác nhau của mình. Nhu cầu đọc là một hiện tượng xã hội và cá nhân phức tạp, biểu hiện qua sự thụ cảm của cá nhân. Hứng thú đọc liên quan mật thiết đến nhu cầu đọc. Tuy nhiên, không thể đồng nhất hứng thú đọc với nhu cầu đọc.

4.2. Tuyên truyền và giới thiệu tài liệu trong thư viện

Thư viện tuyên truyền, giới thiệu tài liệu nhằm giúp người đọc tiết kiệm thời gian tìm và chọn tài liệu phù hợp với nhu cầu của mình; giới thiệu những phương pháp khai thác tài liệu có hiệu quả; nâng cao tính tích cực đọc của người đọc và góp phần định hướng đọc cho người đọc. Công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu giúp cho người đọc xác định mức độ cần thiết của tài liệu, đồng thời giúp họ sử dụng tài liệu đó một cách hiệu quả.

V. Phương Pháp Tuyên Truyền Hiệu Quả Trong Công Tác Bạn Đọc

Tuyên truyền miệng là hình thức truyền thông trực tiếp, tác động vào nhận thức của người nghe. Ưu điểm là có sức thuyết phục lớn, thông tin nhanh, linh hoạt. Tuy nhiên, khó tuyên truyền tài liệu kỹ thuật phức tạp, người nghe khó nhớ chi tiết. Các phương pháp khả thi là nói chuyện giới thiệu sách, điểm sách, hội nghị người đọc. Tuyên truyền trực quan dựa trên sự thụ cảm bằng mắt, giúp người đọc nhớ lâu hơn. Các hình thức bao gồm triển lãm sách, bảng dán bài cắt từ báo, pano thư viện.

5.1. Tuyên truyền miệng Ưu điểm và nhược điểm

Tuyên truyền miệng là hình thức truyền thông qua lời nói, người nói trực tiếp tác động vào nhận thức của người nghe. Tuyên truyền miệng có các ưu điểm như: Có sức thuyết phục lớn vì trực tiếp tác động vào tình cảm của người nghe, tiếp thu bằng con đường từ tình cảm đến lý trí đậm nét và sâu sắc hơn; có khả năng thông tin nhanh và kịp thời.

5.2. Tuyên truyền trực quan Tạo ấn tượng mạnh mẽ

Tuyên truyền trực quan là những hình thức tuyên truyền dựa trên sự thụ cảm bằng mắt của người đọc. Ưu điểm của tuyên truyền trực quan là người đọc có thể trực tiếp nhìn thấy hình ảnh của sự vật. Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng giúp người đọc nhớ được sự vật lâu bền hơn.

VI. Công Tác Người Đọc Trong Kỷ Nguyên Số Thách Thức và Cơ Hội

Trong kỷ nguyên số, công tác người đọc đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội. Sự phát triển của thư viện số, thư viện điện tử và ứng dụng công nghệ trong thư viện đòi hỏi cán bộ thư viện phải nâng cao kỹ năng, đổi mới phương pháp phục vụ. Đồng thời, marketing thư viện và truyền thông thư viện trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để thu hút người đọc và quảng bá dịch vụ thư viện. Xu hướng thư viện hiện đại tập trung vào thư viện cộng đồng, thư viện học đường, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người đọc.

6.1. Ứng dụng công nghệ trong công tác bạn đọc

Sự phát triển của thư viện số, thư viện điện tử và ứng dụng công nghệ trong thư viện đòi hỏi cán bộ thư viện phải nâng cao kỹ năng, đổi mới phương pháp phục vụ. Cần tận dụng các công cụ trực tuyến để tiếp cận người đọc và cung cấp dịch vụ thư viện một cách hiệu quả.

6.2. Marketing thư viện và truyền thông thư viện Tiếp cận người đọc hiệu quả

Marketing thư viện và truyền thông thư viện trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để thu hút người đọc và quảng bá dịch vụ thư viện. Cần xây dựng chiến lược truyền thông đa kênh để tiếp cận người đọc ở mọi lứa tuổi và trình độ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

8 CHÖÔNG I: CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN VEÀ COÂNG TAÙC NGÖÔØI ÑOÏC 1. Nhöõng vaán ñeà chung veà coâng taùc ngöôøi ñoïc 1. Khaùi nieäm veà coâng taùc ngöôøi ñoïc “Ngöôøi ñoïc laø ngöôøi duøng caùc taøi lieäu vaø dòch vuï cuûa thö vieän”.120] Coâng taùc ngöôøi ñoïc laø hoaït ñoäng cuûa thö vieän nhaèm tuyeân truyeàn vaø ñöa ra phuïc vuï caùc daïng taøi lieäu hoaëc baûn sao cuûa chuùng, giuùp ñôõ ngöôøi tôùi thö vieän trong vieäc löïa choïn vaø söû duïng taøi lieäu ñoù. Coâng taùc naøy ñöôïc thöïc hieän döïa treân söï keát hôïp caùc quaù trình lieân quan chaët cheõ vôùi nhau cuûa vieäc phuïc vuï thö vieän, phuïc vuï thoâng tin, tra cöùu.

Maëc duø coâng taùc ngöôøi ñoïc laø khaâu cuoái cuøng nhöng ñoù laø khaâu trung taâm cuûa hoaït ñoäng thö vieän. Coâng taùc ngöôøi ñoïc giuùp ngöôøi ñoïc thoûa maõn ñöôïc nhu caàu ñoïc. Neáu thöïc hieän toát khaâu coâng taùc ngöôøi ñoïc, thö vieän seõ thu huùt theâm nhieàu ngöôøi ñoïc môùi, taêng cöôøng uy tín cuûa mình vaø nhaát laø laøm cho vieäc ñoïc trôû thaønh thoùi quen, thaønh nhu caàu khoâng theå thieáu ñöôïc trong ñôøi soáng tinh thaàn cuûa ngöôøi daân vaø goùp phaàn thuùc ñaåy söï nghieäp thö vieän phaùt trieån. Coâng taùc ngöôøi ñoïc coù aûnh höôûng ñeán nhieàu khaâu khaùc trong hoaït ñoäng cuûa thö vieän nhö boå sung, xöû lyù, toå chöùc kho….

Coù theå thoâng qua khaâu coâng taùc ngöôøi ñoïc ñeå ñaùnh giaù, kieåm tra, ñoàng thôøi phaùt huy taùc duïng cuûa caùc khaâu coâng taùc khaùc trong thö vieän. Bôûi vì neáu taøi lieäu khoâng ñeán 9 tay ngöôøi ñoïc thì caùc khaâu coâng taùc tröôùc, duø laøm toát ñeán ñaâu, cuõng khoâng coù yù nghóa. Qua coâng taùc ngöôøi ñoïc coù theå ñaùnh giaù hieäu quaû xaõ hoäi cuûa thö vieän. Thö vieän caøng phuïc vuï nhieàu ngöôøi ñoïc thì vai troø, taùc duïng xaõ hoäi cuûa thö vieän caøng lôùn.

Nhieäm vuï cuûa coâng taùc ngöôøi ñoïc Coâng taùc ngöôøi ñoïc coù nhöõng nhieäm vuï chính nhö sau: 1. Giuùp cho söï hình thaønh theá giôùi quan, nhaân sinh quan khoa hoïc ôû ngöôøi ñoïc. Thö vieän tuyeân truyeàn giôùi thieäu vaø phuïc vuï caùc loaïi taøi lieäu veà caùc ngaønh khoa hoïc khaùc nhau, caùc lónh vöïc khaùc nhau nhö trieát hoïc, kinh teá hoïc, chính trò – xaõ hoäi v.v… ñeå naâng cao nhaän thöùc cho ngöôøi ñoïc. Töø ñoù, ngöôøi ñoïc coù caùch nhìn nhaän ñaùnh giaù theá giôùi, xaõ hoäi, con ngöôøi, caùc söï vaät, hieän töôïng theo quan ñieåm duy vaät bieän chöùng, duy vaät lòch söû.

Giuùp cho vieäc naâng cao trình ñoä vaên hoùa, khoa hoïc kyõ thuaät, naâng cao trình ñoä cuûa ngöôøi ñoïc. Maëc duø trình ñoä daân trí noùi chung ñaõ ñöôïc naâng cao ñaùng keå nhöng söï caùch bieät giöõa ngöôøi lao ñoäng chaân tay vaø ngöôøi lao ñoäng trí oùc vaãn coøn. Coâng taùc ngöôøi ñoïc caàn giuùp ngöôøi ñoïc naâng cao trình ñoä vaên hoùa phoå thoâng ñoàng thôøi giuùp hoï thu nhaän nhöõng kieán thöùc veà chuyeân moân nghieäp vuï. Thoâng qua caùc taøi lieäu cuûa mình, thö vieän tuyeân truyeàn nhöõng kieán thöùc vaên hoùa, khoa hoïc kyõ thuaät môùi nhaát, phuø hôïp nhaát cho ngöôøi ñoïc.

Goùp phaàn vaøo vieäc giaùo duïc ñaïo ñöùc, thaåm myõ cho ngöôøi ñoïc. Thoâng qua vieäc tuyeân truyeàn, giôùi thieäu caùc taøi lieäu, thö vieän goùp phaàn giaùo duïc ñaïo ñöùc cho ngöôøi ñoïc, giuùp ngöôøi ñoïc nhaän thöùc ñöôïc yù nghóa cuûa nhöõng nguyeân taéc ñaïo ñöùc trong quan heä giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi, giöõa con ngöôøi vôùi xaõ hoäi nhö loøng yeâu nöôùc, yeâu lao ñoäng, yeâu hoøa bình, yeâu gia ñình, trung thöïc, thaúng thaén, daùm ñaáu tranh vôùi nhöõng bieåu hieän tieâu cöïc trong xaõ hoäi nhö gian doái, löôøi bieáng, tham oâ v. Thö vieän tieán haønh song song giaùo duïc myõ hoïc vaø giaùo duïc thaåm myõ, khoâng nhöõng giuùp ngöôøi ñoïc trong vieäc trau doài naêng löïc tieáp thu, hieåu vaø ñaùnh giaù ñuùng ñaén veà caùi ñeïp, maø coøn bieát saùng taïo ra caùi ñeïp, trong ñôøi soáng vaø trong caùc taùc phaåm ngheä thuaät, giuùp ngöôøi ñoïc phaân bieät caùi ñeïp chaân chính vaø caùi ñeïp giaû doái, caùi dôû, caùi xaáu. Noùi caùch khaùc, thö vieän phaûi giuùp ngöôøi ñoïc khoâng chæ bieát thöôûng thöùc maø coøn bieát saùng taïo ra ngheä thuaät chaân chính vaø phaùt huy nhöõng thò hieáu laønh maïnh, xa rôøi nhöõng thò hieáu taàm thöôøng, thaáp keùm.

Hieän nay, coâng taùc giaùo duïc ñaïo ñöùc vaø thaåm myõ cho ngöôøi ñoïc trôû neân cöïc kyø quan troïng trong xaõ hoäi maø nhöõng thoâng tin toát coù, xaáu coù trôû neân phoå bieán vaø deã daøng truy caäp. Ngöôøi ñoïc phaûi ñöôïc trang bò nhöõng kieán thöùc veà ñaïo ñöùc vaø thaåm myõ ñeå coù theå töï baûo veä mình tröôùc nhöõng thoâng tin phi ñaïo ñöùc vaø phaûn thaåm myõ cuõng nhö bieát thöôûng thöùc vaø saùng taïo ra nhöõng taùc phaåm ngheä thuaät coù giaù trò. Giuùp ngöôøi ñoïc nghæ ngôi tích cöïc Sau nhöõng giôø lao ñoäng caêng thaúng, vaát vaû, con ngöôøi caàn nghæ ngôi tích cöïc ñeå cho trí naõo vaø cô baép ñöôïc phuïc hoài ñeå coù theå taùi taïo söùc lao ñoäng. Thö vieän caàn giuùp ngöôøi ñoïc nghæ ngôi tích cöïc baèng caùc loaïi taøi lieäu phong phuù cuûa mình.

Thoâng qua ñoù taïo thoùi quen ñoïc cho ngöôøi ñoïc trong thôøi gian raûnh roãi. Caùc nguyeân taéc chung cuûa coâng taùc ngöôøi ñoïc Hoaït ñoäng coâng taùc ngöôøi ñoïc phaûi ñaûm baûo nhöõng nguyeân taéc chung nhö sau: - Nguyeân taéc tính tö töôûng: Thö vieän Vieät Nam coi coâng taùc ngöôøi ñoïc laø quaù trình giaùo duïc tö töôûng chuû ñoäng. Tính tö töôûng theå hieän ôû noäi dung nhöõng taøi lieäu maø thö vieän tuyeân truyeàn, giôùi thieäu cho ngöôøi ñoïc, ôû söï phaûn aùnh ñuùng ñaén thöïc tieãn khaùch quan. Thö vieän giôùi thieäu cho ngöôøi ñoïc nhöõng taøi lieäu veà chuû nghóa Maùc-Leânin, veà Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam, veà loøng yeâu nöôùc, veà loøng töï haøo daân toäc.

Beân caïnh ñoù, tính tö töôûng cuõng gaén lieàn vôùi tính khoa hoïc. Thö vieän tuyeân truyeàn nhöõng thaønh töïu khoa hoïc kyõ thuaät môùi nhaát, hieän ñaïi nhaát veà caùc lónh vöïc khoa hoïc töï nhieân, khoa hoïc xaõ hoäi, khoa hoïc cô baûn, khoa hoïc thöïc nghieäm vaø cung caáp cho ngöôøi ñoïc nhöõng hieåu bieát veà caùc quy luaät phaùt trieån cuûa töï nhieân vaø xaõ hoäi. 12 - Nguyeân taéc tính ñaïi chuùng: Moïi ngöôøi ñeàu coù quyeàn söû duïng thö vieän khoâng phaân bieät taàng lôùp, daân toäc, toân giaùo, quoác gia. Thö vieän ñaùp öùng moïi nhu caàu ñoïc taøi lieäu chính ñaùng cuûa moãi ngöôøi.

Nguyeân taéc tính ñaïi chuùng theå hieän roõ trong tuyeân ngoân cuûa IFLA veà Internet vaø cuûa UNESCO veà thö vieän coâng coäng, theo ñoù thö vieän phaûi coù traùch nhieäm phuïc vuï moïi thaønh vieân cuûa coäng ñoàng khoâng phaân bieät tuoåi taùc, chuûng toäc, giôùi tính, toân giaùo, quoác tòch, ngoân ngöõ,ø ñòa vò xaõ hoäi vaø phaûi baûo veä quyeàn cuûa ngöôøi ñoïc ñöôïc töï do tìm kieám thoâng tin theo söï löïa choïn cuûa hoï. ÔÛ nöôùc ta, ngöôøi ñoïc ñöôïc töï do tìm kieám thoâng tin taïi thö vieän nhöng phaûi tuaân thuû nhöõng quy ñònh cuûa phaùp luaät. - Nguyeân taéc phuïc vuï coù phaân bieät: Nhu caàu ñoïc cuûa ngöôøi ñoïc chòu aûnh höôûng cuûa caùc yeáu toá nhö giai caáp, ngheà nghieäp, trình ñoä, giôùi tính, löùa tuoåi .v… Do ñoù, phaûi phuïc vuï coù phaân bieät ñeå ñaùp öùng nhu caàu ña daïng cuûa hoï. Phuïc vuï coù phaân bieät laø phuïc vuï moãi loaïi ngöôøi ñoïc theo caùch thöùc rieâng, ñeå coâng taùc phuïc vuï coù hieäu quaû hôn.

Vì vaäy, thö vieän phaûi tieán haønh nghieân cöùu vaø phaân nhoùm ngöôøi ñoïc moät caùch heä thoáng vaø phaân chia ngöôøi ñoïc ra thaønh nhöõng nhoùm coù ñaëc ñieåm gioáng nhau. Thoâng thöôøng, caùc thö vieän phaân chia ngöôøi ñoïc theo coâng vieäc, hoaït ñoäng xaõ hoäi, trình ñoä hoïc vaán, ngheà nghieäp, löùa tuoåi v.v… Ngoaøi ra, trong moãi nhoùm ngöôøi ñoïc cuõng coù söï khaùc bieät theå hieän ôû thaùi ñoä cuûa ngöôøi ñoïc ñoái vôùi taøi lieäu, ôû quaù trình löïa choïn taøi lieäu, ôû vieäc öùng duïng nhöõng ñieàu ñaõ ñoïc vaøo cuoäc soáng, vaøo hoaït ñoäng xaõ hoäi cuûa ngöôøi ñoïc. Möùc ñoä tieáp thu veà noäi dung taøi lieäu ôû moãi ngöôøi ñoïc khaùc nhau 13 do söï khaùc bieät veà taâm lyù vaø xaõ hoäi. Vì vaäy, caùn boä thö vieän phaûi chuù yù ñeán nhöõng ñaëc ñieåm caù nhaân cuûa ngöôøi ñoïc bao goàm ñoäng cô ñoïc, muïc ñích ñoïc, khuynh höôùng cuûa höùng thuù ñoïc, khaû naêng lónh hoäi vaø thoùi quen ñoïc ñeå giôùi thieäu vôùi ngöôøi ñoïc nhöõng taøi lieäu phuø hôïp.

- Nguyeân taéc tính töï giaùc vaø saùng taïo cuûa ngöôøi ñoïc trong quaù trình ñoïc: Thö vieän höôùng daãn ngöôøi ñoïc caùch söû duïng caùc saûn phaåm vaø dòch vuï cuûa mình; tuyeân truyeàn, giôùi thieäu caùc taøi lieäu môùi ñeå naâng cao tính tích cöïc cuûa ngöôøi ñoïc trong quaù trình ñoïc; giuùp ngöôøi ñoïc hình thaønh yù thöùc töï nguyeän ñoïc, hình thaønh höùng thuù ñoïc môùi vaø höôùng daãn cho ngöôøi ñoïc bieát caùch töï theo doõi caùc taøi lieäu môùi xuaát baûn, phaùt hieän vaø choïn loïc nhöõng taøi lieäu toát nhaát, phuø hôïp nhaát vaø caùch nghieân cöùu nhöõng taøi lieäu ñoù hieäu quaû nhaát. - Nguyeân taéc tính heä thoáng: Thö vieän phaûi giuùp ngöôøi ñoïc hình thaønh thoùi quen ñoïc moät caùch tuaàn töï, loâ gích, heä thoáng, giuùp ngöôøi ñoïc ñoïc töø ñôn giaûn ñeán phöùc taïp, töø deã ñeán khoù. - Nguyeân taéc tröïc quan cuûa vieäc tuyeân tuyeàn taøi lieäu: Tuyeân truyeàn tröïc quan laø söû duïng caùc phöông tieän tröïc quan khaùc nhau ñeå taùc ñoäng leân söï caûm thuï baèng maét cuûa ngöôøi ñoïc. Noù giuùp cho vieäc tuyeân truyeàn taøi lieäu coù hieäu quaû nhaát.

Caùc nguyeân taéc treân lieân quan maät thieát vôùi nhau, boå sung cho nhau vaø phaûi ñöôïc aùp duïng trong moái quan heä töông hoã giöõa chuùng. Noäi dung coâng taùc ngöôøi ñoïc Noäi dung chính cuûa coâng taùc ngöôøi ñoïc goàm caùc hoaït ñoäng nghieân cöùu nhu caàu - höùng thuù cuûa ngöôøi ñoïc; tuyeân truyeàn, giôùi thieäu taøi lieäu vôùi ngöôøi ñoïc; hoaït ñoäng tö vaán höôùng daãn ngöôøi ñoïc vaø toå chöùc phuïc vuï ngöôøi ñoïc. Nghieân cöùu nhu caàu, höùng thuù ñoïc 1. Nhu caàu ñoïc vaø höùng thuù ñoïc Nhu caàu ñoïc laø moät loaïi nhu caàu cuûa con ngöôøi.

Nhu caàu ñoïc laø ñoøi hoûi khaùch quan cuûa moãi ngöôøi ñoái vôùi vieäc tieáp nhaän taøi lieäu nhaèm duy trì caùc hoaït ñoäng khaùc nhau cuûa mình. Nhu caàu ñoïc laø moät hieän töôïng xaõ hoäi vaø caù nhaân phöùc taïp, bieåu hieän qua söï thuï caûm cuûa caù nhaân. Nhu caàu ñoïc ñöôïc hình thaønh bôûi nhöõng ñoøi hoûi thieát yeáu cuûa con ngöôøi trong nhöõng ñieàu kieän, hoaøn caûnh nhaát ñònh. Söï hình thaønh nhu caàu ñoïc bò aûnh höôûng bôûi nhieàu yeáu toá, nhöng yeáu toá xaõ hoäi vaø caù nhaân laø quan troïng nhaát.

Ngoaøi ra, söï hình thaønh nhu caàu ñoïc coøn bò aûnh höôûng bôûi giaù trò cuûa tri thöùc chöùa ñöïng trong caùc taøi lieäu. Khi ñöôïc phaûn aùnh trong yù thöùc caù nhaân, nhu caàu ñoïc ñöôïc theå hieän thaønh ñoäng cô ñoïc, höùng thuù ñoïc, laø nhaân toá chuû quan quan troïng kích thích caù nhaân höôùng ñeán vieäc ñoïc. Nhu caàu ñoïc bieåu thò trình ñoä nhaän thöùc xaõ hoäi vaø nhaän thöùc caù nhaân.