Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại công ty TNHH

Luận văn phân tích thực trạng kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại công ty TNHH, cung cấp cái nhìn sâu sắc và giải pháp.

• Tác giả: Võ Thị Lẹ
• Người hướng dẫn: Th.S Tôn Thất Lê Hoàng Thiện
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Huế
• Chuyên ngành: Kế Toán - Kiểm Toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC BIỂU MẪU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THUẾ, KẾ TOÁN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG VÀ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
• 2.1. Những vấn đề cơ bản về thuế
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Đặc điểm
• 2.1.3. Vai trò của thuế
• 2.2. Tính mới của đề tài và tổng hợp các đề tài có liên quan
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN THUẾ TẠI CÔNG TY TNHH TRANG TRÍ NỘI THẤT TIÊN PHÁT
• 3.1. Giới thiệu về Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty
• 3.1.2. Chức năng và nhiệm vụ của công ty
• 3.1.3. Tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 3.1.4. Tổ chức bộ máy kế toán
• 3.1.4.1. Sơ đồ bộ máy kế toán
• 3.1.4.2. Tổ chức vận dụng chế độ kế toán
• 3.1.5. Tình hình nguồn lực tại công ty trong giai đoạn 2015-2017
• 3.1.5.1. Tình hình lao động của công ty trong 3 năm 2015-2017
• 3.1.5.2. Tình hình tài sản nguồn vốn của công ty
• 3.1.5.3. Tình hình kết quả kinh doanh của công ty
• 3.2. Thực trạng công tác kế toán thuế GTGT tại công ty TNHH TTNT Tiên Phát
• 3.2.1. Chứng từ sử dụng
• 3.2.2. Tài khoản sử dụng
• 3.2.3. Sổ kế toán sử dụng
• 3.2.4. Hạch toán thuế GTGT
• 3.2.5. Kê khai, khấu trừ, nộp thuế GTGT
• 3.3. Thực trạng kế toán thuế TNDN
• 3.3.1. Chứng từ sử dụng
• 3.3.2. Tài khoản sử dụng
• 3.3.3. Sổ kế toán sử dụng
• 3.3.4. Thuế TNDN tạm tính và thuế TNDN phải nộp
• 3.3.4.1. Thuế TNDN tạm tính
• 3.3.4.2. Thuế TNDN phải nộp
• 3.3.5. Kê khai và nộp thuế
• 3.4. Quản lý thuế tại doanh nghiệp
• 4. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN THUẾ TẠI CÔNG TY TNHH TRANG TRÍ NỘI THẤT TIÊN PHÁT
• 4.1. Nhận xét và đánh giá công tác kế toán thuế tại công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát
• 4.2. Nhược điểm
• 4.3. Một số phương pháp nhằm hoàn thiện công tác thuế tại Công ty TNHH TTNT Tiên Phát
• 5. PHẦN III: KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về công tác kế toán thuế tại công ty TNHH

Công tác kế toán thuế tại các công ty TNHH đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế. Đặc biệt, kế toán thuế không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước mà còn hỗ trợ trong việc quản lý tài chính hiệu quả. Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát là một ví dụ điển hình cho việc áp dụng các quy định về kế toán thuế, từ đó tạo ra một môi trường kinh doanh ổn định và phát triển.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán thuế

Kế toán thuế là một phần quan trọng trong hệ thống kế toán của doanh nghiệp, giúp xác định và báo cáo các nghĩa vụ thuế. Vai trò của kế toán thuế không chỉ dừng lại ở việc tính toán thuế mà còn bao gồm việc cung cấp thông tin tài chính chính xác cho các bên liên quan.

1.2. Các loại thuế chính trong kế toán thuế

Trong công tác kế toán thuế, các loại thuế chính bao gồm thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Mỗi loại thuế có quy định và phương pháp tính toán riêng, ảnh hưởng đến hoạt động tài chính của doanh nghiệp.

II. Thực trạng công tác kế toán thuế tại công ty TNHH Tiên Phát

Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát đã thực hiện công tác kế toán thuế theo đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề cần cải thiện để nâng cao hiệu quả công tác này. Việc tổ chức bộ máy kế toán và quy trình hạch toán thuế cần được xem xét lại để đảm bảo tính chính xác và kịp thời.

2.1. Quy trình hạch toán thuế GTGT

Quy trình hạch toán thuế GTGT tại công ty TNHH Tiên Phát bao gồm việc thu thập chứng từ, ghi sổ kế toán và lập báo cáo thuế. Việc thực hiện quy trình này cần được thực hiện một cách chính xác để tránh sai sót trong kê khai thuế.

2.2. Thực trạng kê khai thuế TNDN

Kê khai thuế TNDN tại công ty TNHH Tiên Phát được thực hiện theo đúng quy định, tuy nhiên, cần có sự cải thiện trong việc quản lý và lưu trữ chứng từ để đảm bảo tính minh bạch và dễ dàng trong việc kiểm tra.

III. Những thách thức trong công tác kế toán thuế tại công ty TNHH

Công tác kế toán thuế tại công ty TNHH Tiên Phát gặp phải một số thách thức như sự thay đổi liên tục của các quy định pháp luật và sự phức tạp trong việc áp dụng các quy định này. Điều này đòi hỏi công ty phải thường xuyên cập nhật và đào tạo nhân viên để đảm bảo tuân thủ.

3.1. Thay đổi quy định pháp luật về thuế

Sự thay đổi liên tục của các quy định pháp luật về thuế tạo ra áp lực lớn cho các công ty TNHH trong việc điều chỉnh quy trình kế toán thuế. Công ty cần có kế hoạch để theo dõi và áp dụng các thay đổi này một cách hiệu quả.

3.2. Khó khăn trong việc quản lý chứng từ

Việc quản lý chứng từ kế toán thuế là một thách thức lớn, đặc biệt là trong việc lưu trữ và truy xuất thông tin. Công ty cần cải thiện hệ thống quản lý chứng từ để đảm bảo tính chính xác và kịp thời trong công tác kế toán thuế.

IV. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán thuế tại công ty TNHH

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán thuế, công ty TNHH Tiên Phát cần áp dụng một số giải pháp như cải tiến quy trình hạch toán, đào tạo nhân viên và đầu tư vào công nghệ thông tin. Những giải pháp này sẽ giúp công ty thực hiện nghĩa vụ thuế một cách hiệu quả hơn.

4.1. Cải tiến quy trình hạch toán thuế

Cải tiến quy trình hạch toán thuế sẽ giúp công ty giảm thiểu sai sót và nâng cao tính chính xác trong việc kê khai thuế. Việc áp dụng các phần mềm kế toán hiện đại cũng là một giải pháp hiệu quả.

4.2. Đào tạo nhân viên về kế toán thuế

Đào tạo nhân viên về các quy định và quy trình kế toán thuế là rất cần thiết. Công ty cần tổ chức các khóa đào tạo định kỳ để cập nhật kiến thức cho nhân viên, từ đó nâng cao chất lượng công tác kế toán thuế.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về kế toán thuế

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác kế toán thuế tại công ty TNHH Tiên Phát đã có những cải thiện đáng kể trong thời gian qua. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục nỗ lực để hoàn thiện hơn nữa. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả công tác kế toán thuế.

5.1. Kết quả đạt được từ công tác kế toán thuế

Công ty đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác kế toán thuế, từ việc giảm thiểu sai sót đến việc nâng cao tính chính xác trong kê khai thuế. Những kết quả này đã góp phần vào sự phát triển bền vững của công ty.

5.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Từ thực tiễn công tác kế toán thuế, công ty đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Những bài học này sẽ là cơ sở để công ty tiếp tục hoàn thiện công tác kế toán thuế trong tương lai.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của công tác kế toán thuế

Công tác kế toán thuế tại công ty TNHH Tiên Phát đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Triển vọng tương lai của công tác kế toán thuế phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các thay đổi của pháp luật và sự cải tiến liên tục trong quy trình làm việc.

6.1. Tầm quan trọng của kế toán thuế trong doanh nghiệp

Kế toán thuế đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế. Điều này không chỉ giúp công ty tránh được các rủi ro pháp lý mà còn nâng cao uy tín trong mắt các đối tác.

6.2. Hướng đi tương lai cho công tác kế toán thuế

Hướng đi tương lai cho công tác kế toán thuế tại công ty TNHH Tiên Phát là áp dụng công nghệ thông tin và cải tiến quy trình làm việc. Những cải tiến này sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong công tác kế toán thuế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và xu thế hội nhập quốc tế, chính sách thuế đóng vai trò là công cụ kinh tế vĩ mô quan trọng để Nhà nước tạo lập nguồn thu ngân sách, điều tiết nền kinh tế và thực hiện công bằng xã hội. Đối với các đơn vị kinh doanh, kế toán thuế là bộ phận cấu thành trọng yếu trong hệ thống thông tin kế toán, đảm bảo việc xác định chính xác, kịp thời nghĩa vụ thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp vào Ngân sách Nhà nước. Việc thực hiện đúng công tác kế toán thuế không chỉ giúp doanh nghiệp chấp hành nghiêm chỉnh luật pháp tài chính, tránh các rủi ro pháp lý hay các khoản phạt vi phạm hành chính do chậm nộp, mà còn hỗ trợ nhà quản trị chủ động trong việc lập kế hoạch dòng tiền và tối ưu hóa chi phí hoạt động.

Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại, chuyên kinh doanh các mặt hàng trang trí nội thất như bàn, ghế, tủ, kệ tại thị trường thành phố Huế và các địa phương lân cận. Hoạt động mua bán của công ty diễn ra thường xuyên với khối lượng luân chuyển hàng hóa lớn. Mặc dù công ty luôn tuân thủ các quy định của Bộ Tài chính và cơ quan thuế địa phương, song thực tiễn công tác kế toán thuế tại đơn vị vẫn bộc lộ một số tồn tại như việc bố trí bộ máy kế toán còn mỏng, tổ chức lưu chuyển và lưu trữ hệ thống chứng từ, sổ sách còn dàn trải, cùng công tác kiểm soát chi phí hợp lý để khấu trừ thuế TNDN chưa đạt hiệu quả cao. Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Võ Thị Lẹ đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm nghiên cứu chuyên sâu công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại doanh nghiệp này.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

• Mục tiêu tổng quát: Tổng hợp các vấn đề lý luận liên quan đến thuế, khảo sát thực trạng áp dụng chuẩn mực kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại doanh nghiệp, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế tại đơn vị.
• Nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:
  1. Tổng hợp có hệ thống các vấn đề lý luận cơ bản về thuế, kế toán thuế GTGT và kế toán thuế TNDN trong doanh nghiệp.
  2. Khảo sát, phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán thuế GTGT và kế toán thuế TNDN tại Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát.
  3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế tại Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là công tác kế toán thuế GTGT và kế toán thuế TNDN tại Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát, bao gồm quy trình luân chuyển chứng từ, hệ thống tài khoản kế toán sử dụng, phương pháp hạch toán, sổ sách kế toán và hệ thống tờ khai thuế được áp dụng.

Phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát (địa chỉ: 222-224 Phan Đăng Lưu, phường Phú Hòa, thành phố Huế).
• Phạm vi thời gian: Khóa luận sử dụng số liệu phản ánh tình hình nhân sự, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh của công ty trong giai đoạn 3 năm từ năm 2015 đến năm 2017.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào hai sắc thuế chính là thuế GTGT và thuế TNDN theo quy định của pháp luật thuế và chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên cơ sở các nguyên lý tài chính công và quy định pháp luật về kế toán, thuế của Việt Nam:

• Lý luận chung về thuế: Tác giả tiếp cận các quan niệm kinh điển về thuế từ góc độ tài chính công của Gaston Jèze, kinh tế học của Joseph E. Stiglitz và hệ thống hóa của PGS.TS Phan Thị Cúc (Giáo trình Thuế, NXB Thống kê, 2008), khẳng định thuế là khoản nộp bắt buộc mang tính pháp lý cao, không hoàn trả trực tiếp nhằm phục vụ chức năng quản lý và cung cấp hàng hóa công cộng của Nhà nước.
• Căn cứ pháp lý về thuế GTGT: Luật Thuế GTGT số 13/2008/QH12 ngày 03/06/2008; Thông tư số 06/2012/TT-BTC và Thông tư số 219/2013/TT-BTC ngày 31/12/2013 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Luật Thuế GTGT. Khung pháp lý này làm rõ đối tượng chịu thuế, 8 nhóm đối tượng không chịu thuế, phương pháp tính thuế (khấu trừ và trực tiếp), điều kiện khấu trừ thuế đầu vào (hóa đơn hợp pháp, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho các hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên).
• Căn cứ pháp lý về thuế TNDN: Luật Thuế TNDN số 14/2008/QH12; Nghị định số 218/2013/NĐ-CP; Thông tư số 78/2014/TT-BTC, Thông tư số 151/2014/TT-BTC (quy định bãi bỏ nộp tờ khai thuế TNDN tạm tính hàng quý, chỉ nộp số tiền thuế tạm tính phát sinh) và Thông tư số 96/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn về thuế TNDN, xác định doanh thu tính thuế, các khoản chi phí được trừ và không được trừ, áp dụng mức thuế suất phổ thông 20% từ ngày 01/01/2017.
• Chế độ kế toán áp dụng: Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, làm căn cứ vận dụng hệ thống tài khoản kế toán thuế bao gồm TK 133 (Thuế GTGT được khấu trừ: 1331, 1332), TK 3331 (Thuế GTGT phải nộp: 33311, 33312), TK 3334 (Thuế thu nhập doanh nghiệp), TK 8211 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành) và tài khoản kết chuyển xác định kết quả kinh doanh TK 911.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai kết hợp giữa nghiên cứu bàn giấy và khảo sát thực địa:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Phương pháp nghiên cứu, tổng hợp tài liệu: Thu thập giáo trình, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, thông tư, nghị định và các công trình khóa luận có liên quan tại Thư viện Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế để hệ thống hóa cơ sở lý luận.
  • Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Phỏng vấn chuyên sâu Kế toán trưởng và Kế toán tổng hợp tại Công ty Tiên Phát để tìm hiểu quy trình luân chuyển chứng từ, cách thức ghi sổ, hạch toán và lập tờ khai thuế trên phần mềm Hỗ trợ kê khai (HTKK).
• Phương pháp xử lý dữ liệu:
  • Phương pháp so sánh, đối chiếu và tổng hợp số liệu: Đánh giá sự biến động về quy mô lao động, tình hình biến động tài sản, nguồn vốn và các chỉ tiêu tài chính phản ánh nghĩa vụ thuế qua 3 năm (2015 - 2017).
  • Phương pháp kế toán: Sử dụng các phương pháp chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, tính giá và tổng hợp cân đối kế toán để kiểm tra tính khớp đúng giữa chứng từ gốc, sổ kế toán chi tiết, sổ Cái và các tờ khai thuế.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được ghi nhận từ các buổi phỏng vấn cán bộ kế toán; dữ liệu thứ cấp trích lục trực tiếp từ Báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán Mẫu B 01-DN, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Mẫu B 02-DN), sổ Cái, sổ chi tiết các tài khoản thuế, hóa đơn GTGT đầu vào/đầu ra và hồ sơ khai thuế GTGT, quyết toán thuế TNDN của công ty trong giai đoạn 2015 - 2017.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về thuế, kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết kinh tế học về thuế, khẳng định ba vai trò trọng yếu: tạo nguồn thu chủ yếu cho Ngân sách Nhà nước, kích thích tăng trưởng kinh tế thông qua điều tiết cơ cấu ngành và điều tiết phân phối thu nhập bảo đảm công bằng xã hội. Phân loại thuế được trình bày theo phương thức đánh thuế (thuế trực thu, thuế gián thu) và theo đối tượng chịu thuế (hàng hóa dịch vụ, thu nhập, tài sản).

Đối với thuế GTGT, chương này làm rõ 4 đặc tính cơ bản: thuế tiêu dùng nhiều giai đoạn, tính trung lập kinh tế, thuế gián thu và tính lũy thoái so với thu nhập. Văn bản phân tích chi tiết điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào theo Điều 15 Thông tư 219/2013/TT-BTC, nguyên tắc hạch toán trên TK 133 và TK 33311, cùng quy trình luân chuyển chứng từ lập tờ khai quý (chậm nhất ngày 30 của tháng đầu quý sau).

Đối với thuế TNDN, chương này làm rõ bản chất là thuế trực thu đánh vào thu nhập chịu thuế, phân tích căn cứ tính thuế theo công thức: $$\text{Thuế TNDN phải nộp} = \text{Thu nhập tính thuế} \times \text{Thuế suất (20%)}$$ Trong đó, thu nhập tính thuế bằng thu nhập chịu thuế trừ thu nhập được miễn thuế và các khoản lỗ được kết chuyển theo quy định. Văn bản trình bày cụ thể quy định tại Thông tư 151/2014/TT-BTC về việc bãi bỏ lập tờ khai thuế TNDN tạm tính hàng quý, quy trình quyết toán năm theo Mẫu số 03/TNDN (thời hạn 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm dương lịch) và phương pháp hạch toán qua TK 8211, TK 3334, TK 911.

Bên cạnh đó, tác giả khảo sát và đối chiếu với 3 khóa luận có đề tài tương tự lưu trữ tại Thư viện Trường Đại học Kinh tế Huế: đề tài của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Ánh (Công ty TNHH Ngọc Anh), Trần Thị Kim Loan (Công ty TNHH Thiên Phú Kỳ Anh) và Hoàng Thị Kim Chi (Công ty TNHH Hitec). Tác giả chỉ ra rằng các đề tài trước tuy trình bày mạch lạc quy trình luân chuyển chứng từ nhưng chưa cập nhật kịp thời các chính sách thuế mới (như Thông tư 151/2014/TT-BTC, Thông tư 96/2015/TT-BTC và mức thuế suất 20% áp dụng từ 2017), đồng thời chưa phản ánh đặc thù hoạt động tại đơn vị thương mại nội thất.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán thuế tại Công ty TNHH Trang trí Nội thất Tiên Phát

Chương 2 mô tả chi tiết quá trình hình thành, phát triển và đặc điểm hoạt động của Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát (thành lập ngày 01/07/2007, vốn điều lệ 1.000.000.000 đồng, mã số thuế 3300542552, mở tài khoản thanh toán tại BIDV Thừa Thiên Huế). Doanh nghiệp áp dụng cơ cấu tổ chức quản lý theo mô hình trực tuyến - chức năng gồm: Giám đốc, Phó Giám đốc, Phòng Kinh doanh, Phòng Kỹ thuật, Phòng Kế toán và Bộ phận Kho.

Bộ máy kế toán được tổ chức tinh giản theo mô hình tập trung với 2 nhân sự: Kế toán trưởng phụ trách quản lý chung, lập báo cáo tài chính và kê khai thuế; Kế toán tổng hợp kiêm nhiệm theo dõi kho, công nợ, hóa đơn chứng từ và tiền lương. Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, kỳ kế toán theo năm dương lịch, đơn vị tiền tệ VND, phương pháp kê khai thường xuyên đối với hàng tồn kho, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền, phương pháp khấu trừ thuế GTGT và ghi sổ theo hình thức Chứng từ - ghi sổ.

Số liệu nguồn lực và tài chính của công ty trong giai đoạn 2015 - 2017 được phản ánh qua các chỉ tiêu cụ thể:

• Quy mô lao động: Năm 2015 công ty có 7 lao động; năm 2016 tăng lên 10 lao động (+42,85%); năm 2017 đạt 12 lao động (+20,00%). Trong đó, lao động nam chiếm ưu thế (từ 58,33% đến 71,43%) do đặc thù bốc vác, giao hàng nội thất; lao động dài hạn chiếm từ 57,14% đến 70,00%; lao động phổ thông chiếm tỷ trọng cao nhất (33,33% - 42,86%).
• Cơ cấu tài sản và nguồn vốn: 100% tài sản của công ty là tài sản ngắn hạn, không phát sinh tài sản dài hạn trên bảng cân đối kế toán do toàn bộ mặt bằng kinh doanh và phương tiện hoạt động đều đi thuê.
  • Tổng tài sản năm 2015 đạt 2.273.077.091 đồng; năm 2016 giảm xuống 2.173.409.293 đồng (-4,38%); năm 2017 tăng lên 2.400.806.881 đồng (+10,46%).
  • Tiền và các khoản tương đương tiền tăng mạnh: từ 402.321.498 đồng (2015) lên 474.280.887 đồng (2016) và đạt 1.241.845.963 đồng năm 2017 (+161,84% so với 2016).
  • Các khoản phải thu ngắn hạn năm 2016 tăng lên 664.807.365 đồng (+15,45%), sang năm 2017 giảm mạnh về 353.543.296 đồng (-46,82%) nhờ áp dụng chính sách thu tiền ngay.
  • Hàng tồn kho giảm liên tục: từ 1.290.165.693 đồng (2015) giảm còn 1.033.641.243 đồng (2016, -19,88%) và còn 805.417.622 đồng (2017, -22,08%).
  • Nợ phải trả: Năm 2015 là 697.052.776 đồng, năm 2016 giảm xuống 566.656.312 đồng (-18,71%), năm 2017 tăng lên 728.338.203 đồng (+28,53%). Trong đó, nghĩa vụ Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước tăng mạnh từ 7.097.838 đồng (2015) lên 27.702.601 đồng (2016, tăng 290,67%) và đạt 34.815.116 đồng (2017, tăng 25,67%).
  • Vốn chủ sở hữu tăng trưởng ổn định qua lợi nhuận sau thuế chưa phân phối: Vốn góp chủ sở hữu giữ nguyên 1.000.000.000 đồng; lợi nhuận lũy kế tăng từ 576.024.315 đồng (2015) lên 606.752.601 đồng (2016) và đạt 672.468.678 đồng (2017).

Về thực trạng kế toán thuế GTGT: Công ty sử dụng hóa đơn GTGT mua vào, bảng kê hàng hóa dịch vụ mua vào (Mẫu 01-2/GTGT), hóa đơn GTGT bán ra và bảng kê bán ra (Mẫu 01-1/GTGT). Kế toán định kỳ hạch toán vào Sổ chi tiết TK 1331 và TK 33311, kết chuyển sang Sổ Cái. Tờ khai thuế GTGT được lập theo quý qua phần mềm HTKK (dẫn chứng tờ khai Quý 4/2017). Đáng chú ý, văn bản ghi nhận thực tế phát sinh việc khai bổ sung thuế GTGT quý 4/2016 (Biểu mẫu 2.19, 2.20 và Bản giải trình khai bổ sung, điều chỉnh 2.21) do phát hiện sai sót số liệu sau khi nộp tờ khai chính thức.

Về thực trạng kế toán thuế TNDN: Hàng quý, công ty căn cứ kết quả kinh doanh ước tính để tạm nộp số tiền thuế phát sinh vào Kho bạc Nhà nước theo Thông tư 151/2014/TT-BTC mà không phải nộp tờ khai tạm tính. Cuối năm, kế toán xác định doanh thu tính thuế, chi phí hợp lý được trừ, tính thuế TNDN theo mức thuế suất 20%, ghi nhận vào TK 8211 và TK 3334, kết chuyển sang TK 911, đồng thời nộp Tờ khai quyết toán thuế TNDN theo mẫu số 03/TNDN cùng Phụ lục kết quả sản xuất kinh doanh 03-1A/TNDN.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế tại Công ty TNHH Trang trí Nội thất Tiên Phát

Chương 3 tổng kết các ưu điểm và hạn chế trong công tác kế toán thuế tại công ty:

• Ưu điểm: Đơn vị đã cập nhật và vận dụng tương đối tốt Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; cập nhật Thông tư 151/2014/TT-BTC giúp giảm tải thủ tục hành chính khi không cần lập tờ khai tạm tính thuế TNDN hàng quý; sử dụng thành thạo phần mềm HTKK; các nghiệp vụ nộp thuế được thực hiện đầy đủ nghĩa vụ vào Ngân sách Nhà nước.
• Nhược điểm: Bộ máy kế toán chỉ gồm 2 người, dẫn đến tình trạng khối lượng công việc tập trung lớn vào thời điểm cuối quý và cuối năm; quy trình kiểm tra, đối chiếu hóa đơn chứng từ mua vào bán ra đôi lúc còn thiếu sót dẫn đến sai lệch phải lập tờ khai điều chỉnh bổ sung (như trường hợp thuế GTGT quý 4/2016); việc kiểm soát và thu thập chứng từ chi phí phục vụ tính thuế TNDN chưa thật sự chặt chẽ, chưa tận dụng tối đa các khoản chi phí hợp lý được trừ theo Thông tư 96/2015/TT-BTC; việc lưu trữ chứng từ gốc còn phân tán.
• Các giải pháp hoàn thiện được tác giả kiến nghị bao gồm:
  1. Hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy kế toán: Nghiên cứu bổ sung thêm nhân sự hoặc phân định rõ hơn trách nhiệm phần hành kế toán thuế chuyên trách nhằm giảm tải cho Kế toán tổng hợp và Kế toán trưởng.
  2. Nâng cao chất lượng kiểm soát chứng từ thuế GTGT: Kiểm tra chặt chẽ điều kiện khấu trừ thuế đầu vào (tính hợp pháp của hóa đơn, điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt cho các giao dịch trên 20 triệu đồng), đối chiếu số liệu bảng kê với hóa đơn gốc trước khi lập tờ khai nhằm chấm dứt tình trạng phải khai bổ sung, điều chỉnh.
  3. Hoàn thiện công tác tập hợp và quản lý chi phí tính thuế TNDN: Thực hiện phân loại chính xác chi phí được trừ và không được trừ theo đúng Thông tư 96/2015/TT-BTC, lưu giữ đầy đủ hợp đồng kinh tế, biên bản giao nhận và phiếu chi/chứng từ ngân hàng để bảo đảm tính hợp lý khi quyết toán thuế.
  4. Chuẩn hóa quy trình ghi sổ và ứng dụng phần mềm kế toán: Kết nối đồng bộ giữa khâu nhập liệu chứng từ và lập báo cáo thuế để giảm thiểu sai sót do thủ công.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa bức tranh tài chính, nhân sự và nghĩa vụ thuế của Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát trong giai đoạn 2015 - 2017:

Chỉ tiêu tài chính và nhân sự	Năm 2015	Năm 2016	Năm 2017	So sánh 2016/2015 (+/-)	So sánh 2017/2016 (+/-)
Tổng số lao động (Người)	7	10	12	+3 (+42,85%)	+2 (+20,00%)
- Lao động nam (Người)	5	6	7	+1 (+20,00%)	+1 (+16,67%)
- Lao động nữ (Người)	2	4	5	+2 (+100,0%)	+1 (+25,00%)
Tổng tài sản (Đồng)	2.273.077.091	2.173.409.293	2.400.806.881	-99.667.798 (-4,38%)	+227.397.588 (+10,46%)
- Tiền và tương đương tiền (Đồng)	402.321.498	474.280.887	1.241.845.963	+71.959.389 (+17,89%)	+767.565.076 (+161,84%)
- Phải thu ngắn hạn (Đồng)	575.831.314	664.807.365	353.543.296	+88.976.051 (+15,45%)	-311.264.069 (-46,82%)
- Hàng tồn kho (Đồng)	1.290.165.693	1.033.641.243	805.417.622	-256.524.450 (-19,88%)	-228.223.621 (-22,08%)
Nợ phải trả (Đồng)	697.052.776	566.656.312	728.338.203	-130.396.464 (-18,71%)	+161.681.891 (+28,53%)
- Thuế và các khoản phải nộp NN (Đồng)	7.097.838	27.702.601	34.815.116	+20.604.763 (+290,67%)	+7.112.515 (+25,67%)
Vốn chủ sở hữu (Đồng)	1.576.024.315	1.606.752.981	1.672.468.678	+30.728.666 (+1,95%)	+65.715.697 (+4,09%)
- Lợi nhuận sau thuế chưa PP (Đồng)	576.024.315	606.752.601	672.468.678	+30.728.286 (+5,33%)	+65.716.077 (+10,83%)

Các kết quả và phát hiện chính:

• Minh chứng thực tế số thuế và các khoản phải nộp Nhà nước của công ty tăng trưởng liên tục qua các năm, từ mức 7.097.838 đồng năm 2015 lên 27.702.601 đồng năm 2016 và đạt 34.815.116 đồng vào năm 2017, phản ánh quy mô kinh doanh mở rộng và hiệu quả tiêu thụ hàng hóa tăng lên.
• Phản ánh trung thực quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán kế toán thuế GTGT và TNDN tại doanh nghiệp thương mại theo hình thức Chứng từ - ghi sổ, đồng thời chỉ ra trường hợp xử lý sai sót thực tế bằng hồ sơ khai thuế bổ sung, điều chỉnh cho quý 4/2016.
• Đóng góp tự nêu của tác giả: Đây là công trình nghiên cứu đầu tiên đi sâu khảo sát công tác kế toán thuế GTGT và TNDN tại Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát; khắc phục hạn chế thiếu tính thời sự của các khóa luận trước tại trường thông qua việc cập nhật các văn bản chính sách thuế mới có hiệu lực như Thông tư 151/2014/TT-BTC, Thông tư 96/2015/TT-BTC và mức thuế suất TNDN 20% áp dụng chính thức từ năm 2017.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu được nêu trong văn bản:

• Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một doanh nghiệp thương mại nội thất có quy mô nhỏ (tổng tài sản khoảng 2,4 tỷ đồng, lao động 12 người), do đó các kết luận và giải pháp mang tính đặc thù cao cho mô hình doanh nghiệp thương mại thuê ngoài toàn bộ cơ sở vật chất, chưa phản ánh được các doanh nghiệp có hoạt động sản xuất, gia công nội thất hoặc doanh nghiệp sở hữu tài sản cố định lớn.
• Khóa luận mới tập trung phân tích hai sắc thuế trọng yếu là thuế GTGT và thuế TNDN; chưa nghiên cứu mở rộng sang các sắc thuế, phí khác mà doanh nghiệp có phát sinh nghĩa vụ như thuế Môn bài (Lệ phí môn bài), thuế Thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công của người lao động.
• Dữ liệu khảo sát sơ cấp chủ yếu dựa vào phản ánh của 2 nhân sự kế toán tại công ty; thời gian khảo sát thực tế bị giới hạn trong kỳ thực tập cử nhân nên chưa khảo sát được góc nhìn của đơn vị kiểm toán độc lập hay cơ quan quản lý thuế trực tiếp.
• Hướng mở rộng nghiên cứu: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát tổng thể hệ thống kế toán thuế kết hợp với công tác quản trị rủi ro thuế và việc triển khai hóa đơn điện tử trong giai đoạn kế tiếp tại các doanh nghiệp thương mại cùng ngành.

Giá trị tham khảo

Công trình khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp nguồn tài liệu thực tế về phương pháp xây dựng khóa luận tốt nghiệp thực trạng kế toán thuế trong doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ; minh họa cách thức lập luận, thiết kế đề cương và tổng hợp cơ sở lý luận kết hợp trích dẫn văn bản quy phạm pháp luật (Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 219/2013/TT-BTC, Thông tư 151/2014/TT-BTC, Thông tư 96/2015/TT-BTC).
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp thương mại: Tham khảo quy trình tổ chức chứng từ, ghi sổ chi tiết (TK 1331, TK 33311, TK 8211, TK 3334) theo hình thức Chứng từ - ghi sổ; đặc biệt là hồ sơ và thủ tục thực tế khi lập tờ khai điều chỉnh, bổ sung thuế GTGT và giải trình điều chỉnh sai sót theo đúng biểu mẫu cơ quan thuế quy định.
• Nhà quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về cấu trúc tài sản ngắn hạn, quản lý dòng tiền và kiểm soát các điều kiện chi phí được trừ nhằm giảm thiểu rủi ro bị truy thu hoặc phạt vi phạm pháp luật thuế.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào? Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính và hình thức kế toán Chứng từ - ghi sổ. Hàng tồn kho được theo dõi theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền và nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.

2. Điểm đặc thù trong cơ cấu tài sản trên Bảng cân đối kế toán của Công ty Tiên Phát giai đoạn 2015 - 2017 là gì? Tài sản của công ty 100% là tài sản ngắn hạn (tiền, phải thu khách hàng, hàng tồn kho), không phát sinh tài sản cố định hay tài sản dài hạn. Lý do được văn bản chỉ rõ là công ty thuê lại toàn bộ mặt bằng nhà xưởng, văn phòng để hoạt động kinh doanh và các vật dụng, trang thiết bị sử dụng trong công ty đều thuộc sở hữu của bên cho thuê.

3. Quy trình kê khai và tạm nộp thuế TNDN tại công ty được thực hiện căn cứ theo văn bản pháp luật nào? Căn cứ theo Điều 17 Thông tư số 151/2014/TT-BTC, công ty không phải lập và nộp tờ khai thuế TNDN tạm tính hàng quý. Hàng quý, kế toán chỉ căn cứ vào kết quả kinh doanh ước tính để tự tính và nộp số tiền thuế TNDN phát sinh vào Ngân sách Nhà nước (chậm nhất vào ngày thứ 30 của quý sau). Cuối năm tài chính, công ty lập và nộp Tờ khai quyết toán thuế TNDN theo mẫu số 03/TNDN cùng các phụ lục kết quả kinh doanh trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm.

4. Khóa luận ghi nhận minh chứng thực tế nào về việc xử lý sai sót số liệu thuế GTGT tại công ty? Văn bản ghi nhận thực tế xử lý sai sót kê khai thuế GTGT tại Quý 4 năm 2016. Khi phát hiện sai lệch sau khi đã gửi tờ khai chính thức, kế toán công ty đã lập Tờ khai thuế GTGT bổ sung cho Quý 4/2016 kèm theo Bản giải trình khai bổ sung, điều chỉnh (được trích dẫn tại các Biểu mẫu số 2.19, 2.20 và 2.21 trong khóa luận).

5. Cơ cấu bộ máy kế toán của công ty gồm bao nhiêu người và tác động thế nào đến công tác kế toán thuế? Bộ máy kế toán của công ty chỉ gồm 2 người: 1 Kế toán trưởng và 1 Kế toán tổng hợp. Quy mô nhân sự tinh giản giúp công ty tiết kiệm chi phí vận hành nhưng lại tạo ra áp lực khối lượng công việc rất lớn cho kế toán viên, nhất là vào thời điểm kết thúc quý và cuối năm khi phải vừa đối chiếu chứng từ, vừa lập tờ khai thuế và báo cáo tài chính, dẫn đến rủi ro sai sót chứng từ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Võ Thị Lẹ đã phản ánh một cách chi tiết và trung thực thực trạng công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Trang Trí Nội Thất Tiên Phát trong giai đoạn 2015 - 2017. Bằng việc phân tích cụ thể hệ thống chứng từ, tài khoản hạch toán, sổ kế toán và tờ khai thuế, công trình đã làm rõ những ưu điểm trong việc tuân thủ các quy định tài chính mới, đồng thời chỉ ra những hạn chế cố hữu về nhân sự và quy trình kiểm soát chi phí. Các giải pháp do tác giả đề xuất bám sát thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, mang lại giá trị tham khảo hữu ích cho công tác tổ chức kế toán thuế tại các doanh nghiệp thương mại có quy mô tương tự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THUẾ, KẾ TOÁN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG VÀ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP 1.1Những vấn đề cơ bản về thuế 1.1 Khái niệm Thuế ra đời là mang tính tất yếu gắn liền với sự tồn tại của nhà nước. Như chúng ta đã biết, mỗi nhà nước muốn tồn tại thì phải có một nguồn vật chất nhất định để duy trì sự tồn tại và thực hiện chức năng của nhà nước. Nguồn vật chất đó hình thành từ nhiều hoạt động khác nhau nhưng hoạt động chủ yếu vẫn là hoạt động thu thuế. Việc thu thuế tạo ra một nguồn thu tài chính lớn cho nhà nước, qua đó nhà nước có thể tồn tại và thực hiện chức năng của mình.

Cho đến nay trong các sách báo kinh tế trên thế giới vẫn chưa có thống nhất tuyệt đối về khái niệm thuế. Đứng trên các góc độ khác nhau theo các quan điểm của các nhà kinh tế khác nhau thì có các định nghĩa về thuế khác nhau. Theo nhà kinh tế học Gaston Jeze trong cuốn “Tài chính công” đưa ra một định nghĩa tương đối cổ điển về thuế: “Thuế là một khoản trích nộp bằng tiền, có tính chất xác định, không hoàn trả trực tiếp do các công dân đóng góp cho nhà nước thông qua con đường quyền lực nhằm bù đắp những chi tiêu của nhà nước” Trên góc độ phân phối thu nhập: “Thuế là hình thức phân phối và phân phối lại tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân nhằm hình thành các quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước”. Trên góc độ kinh tế học: “Thuế là một biện pháp đặc biệt, theo đó nhà nước sử dụng quyền lực của mình để chuyển một phần nguồn lực tư sang khu vực công nhằm thực hiện các chức năng kinh tế – xã hội của nhà nước”.

Vậy từ những quan điểm trên có thể định nghĩa về thuế như sau: 4 SVTH: Võ Thị Lẹ Khóa luận tốt nghiệp Thuế là khoản đóng góp bắt buộc mà mỗi tổ chức, cá nhân phải có nghĩa vụ đóng góp cho nhà nước theo luật định để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chúc năng, nhiệm vụ của nhà nước.2 Đặc điểm - Tính pháp lý: Thuế là một công cụ tài chính có tính pháp lý cao, được quyết định bởi quyền lực chính trị của nhà nước và quyền lực ấy được thể hiện thông qua các quy định cần thiết về phạm vi, hình thức và các thủ tục, các quy trình pháp lý liên quan đến nghĩa vụ nộp thuế. - Tính bắt buộc: Tính bắt buộc là thuộc tính cơ bản vốn có của thuế, nó phân biệt thuế với các hình thức huy động tài chính khác của ngân sách nhà nước. Đặc điểm này vạch rõ nội dung kinh tế của thuế là những quan hệ tiền tệ được hình thành một cách khách quan và có ý nghĩa xã hội đặc biệt, việc động viên mang tính chất bắt buộc của Nhà nước. Theo nhà kinh tế học Joseph E.

Stiglitz: “Thuế khác với đa số những khoản chuyển giao tiền từ người này sang người kia: Trong khi tất cả những chuyển giao đó là tự nguyện thì thuế là bắt buộc” - Tính không hoàn trả trực tiếp: Khác với khoản vay, phí và lệ phí, thuế không hoàn trả trực tiếp cho người nộp thuế, tuy nhiên, một phần thuế được hoàn trả gián tiếp cho người nộp thuế thông qua các khoản phúc lợi xã hội. Sự không hoàn trả trực tiếp được thể hiện ở cả trước và sau khi thu thuế. Trước khi thu thuế, Nhà nước không hề cung ứng trực tiếp một dịch vụ nào cho người nộp thuế. Sau khi thu thuế, Nhà nước cũng không có sự bồi hoàn trực tiếp nào cho người nộp thuế bởi vì kết quả của việc sử dụng các thu nhập từ thuế chủ yếu là các sản phẩm công cộng.3 Vai trò của thuế Thuế không chỉ đơn thuần là một nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước mà thuế còn gắn liền với các vấn đề về sự tăng trưởng kinh tế, về sự công bằng trong phân phối và sự ổn định xã hội.

Trong phạm vi nghiên cứu sẽ xem xét thuế với các vai trò cơ bản của nó là: tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, kích thích tăng trưởng kinh tế 5 SVTH: Võ Thị Lẹ Khóa luận tốt nghiệp và điều chỉnh thu nhập.  Tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước Là vai trò đầu tiên của thuế. Mỗi một loại thuế mà nhà nước ban hành đều nhằm vào mục đích là tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Trong nền kinh tế thị trường vai trò này của thuế càng nổi bậc bởi thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước.

Vai trò tạo nguồn thu của thuế xuất phát từ yêu cầu và quyền lực của nhà nước đối với xã hội. Nhà nước với quyền lực chính trị có thể ban hành các loại thuế với các mức thuế suất tuỳ ý. Tuy nhiên, khi xét về mục đích lâu dài khi định ra các loại thuế, thuế suất, đối tượng chịu thuế chính phủ không chỉ đơn thuần thỏa mãn nhu cầu tăng thu của ngân sách nhà nước, mà phải thỏa mãn đồng thời yêu cầu tăng trưởng kinh tế và điều chỉnh thu nhập. Việc đáp ứng cả ba yêu cầu đó đòi hỏi chính phủ phải tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng khi ban hành các loại thuế, bởi vì nguồn thu của thuế bắt nguồn từ thu nhập quốc dân, khả năng động viên của thuế phụ thuộc chủ yếu vào phát triển của sản xuất, hiệu quả của sản xuất.

Như vậy, tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước là vai trò cơ bản của thuế. Tuy nhiên để phát huy tốt vai trò này cần phải đặt thuế trong mối quan hệ với tăng trưởng kinh tế và thực hiện công bằng xã hội, bởi vì chính sự tăng trưởng kinh tế và thực hiện công bằng xã hội là cơ sở tồn tại và phát triển của thuế.  Vai trò kích thích tăng trưởng kinh tế Là vai trò không kém phần quan trọng bởi vì chính sách thuế ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập, giá cả, quan hệ cung cầu, cơ cấu đầu tư và đến sự phát triển hoặc suy thoái của một nền kinh tế. Trong nền kinh tế thị trường nhà nước sử dụng công cụ thuế để điều tiết sản xuất và thị trường nhằm xác lập một cơ cấu kinh tế hợp lý; có những ngành kinh tế tác động đến sự tăng trưởng kinh tế (kinh tế công cộng) nhưng lại không được các nhà đầu tư thuộc các thành phần kinh tế quan tâm vì lợi nhuận không cao, cần có sự đầu tư của nhà nước.

Điều này đòi hỏi phải huy động thuế một tỷ lệ tương đối cao đối với một số ngành có điều kiện thuận lợi trong những thời kỳ nhất định và một tỷ lệ thuế tương đối thấp đối 6 SVTH: Võ Thị Lẹ Khóa luận tốt nghiệp với những ngành kém thuận lợi nhằm tạo cơ sở hạ tầng cho nền kinh tế. Đồng thời, việc phân biệt thuế suất đối với từng loại sản phẩm, ngành hàng tự nó đã góp phần điều chỉnh giá cả, quan hệ cung cầu và hướng dẫn các nhà đầu tư bỏ vốn vào đầu tư những sản phẩm, ngành hàng theo đúng định hướng của nhà nước và việc ưu đãi thuế đối với một số mặt hàng, ngành nghề cũng góp phần kích thích tăng trưởng kinh tế. Nhìn chung trong quá trình cải cách hệ thống thuế của nước ta nhà nước đã chú trọng xác lập đúng đắn mối quan hệ giữa các loại thuế, xác định hợp lý các đối tượng chịu thuế, thuế suất và chế độ miễn giảm cho nên hệ thống thuế hiện hành đã phát huy tác dụng trong việc khuyến khích đầu tư, phát triển những ngành sản xuất kinh doanh có lợi cho nền kinh tế, hướng dẫn sản xuất và tiêu dùng, thực hiện chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài, bảo vệ và phát triển sản xuất hàng hóa trong nước và tạo điều kiện cho hàng hóa trong nước xâm nhập, cạnh tranh được với thị trường thế giới.  Vai trò điều tiết thu nhập, thực hiện công bằng xã hội Trong nền kinh tế thị trường, nếu không có sự can thiệp của nhà nước, để thị trường tự điều chỉnh thì sự phân phối của cải và thu nhập sẽ mang tính tập trung rất cao tạo ra hai cực đối lập nhau: một thiểu số người sẽ giàu có lên nhanh chóng, còn cuộc sống của đại bộ phận dân chúng ở mức thu nhập thấp.

Thực tế, sự phát triển của một đất nước là kết quả nỗ lực của cả một cộng đồng, sẽ không công bằng nếu không chia xẻ thành qủa phát triển kinh tế cho mọi người. Bởi vậy cần có sự can thiệp của nhà nước vào qúa trình phân phối thu nhập, sự can thiệp này đặc biệt hiệu qủa bằng cách sử dụng công cụ thuế. Với các sắc thuế như: Thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập… theo hướng thuế đánh cao vào những hàng hóa dịch vụ cao cấp, người có thu nhập cao nhằm điều tiết bớt thu nhập của các doanh nghiệp, cá nhân có thu nhập cao. Đồng thời thuế đánh thấp vào những hàng hóa dịch vụ cần thiết cho đại bộ phận dân chúng.

(Ví dụ: thuế tiêu thụ đặc biệt thuế suất 75% đối với rượu từ 40 độ trở lên, thuế suất 15% đối với rượu thuốc. Bia chai, bia hộp, bia tươi thuế suất 75% trong khi bia hơi thuế suất là 30% …). Như vậy, việc quy định về đối tượng chịu thuế, thuế suất từng ngành hàng như trên bên ngoài như là một sự cưỡng chế nhưng bên trong nhằm điều chỉnh những quan hệ xã hội nhất định. 7 SVTH: Võ Thị Lẹ Khóa luận tốt nghiệp Mặt khác, những nhà doanh nghiệp cũng không thể suốt đời phục vụ cho mục đích tăng trưởng kinh tế nếu thu nhập của họ bị chia xẻ một cách vô lý.

Đây là mâu thuẩn cơ bản trong nền kinh tế thị trường mà chính sách thuế của chính phủ phải giải quyết. Thực ra, vẫn có một mối quan hệ phụ thuộc để tồn tại giữa nhà kinh doanh và người lao động. Tức là, có một giới hạn phân phối lại mà ở đó độ nhạy cảm về tăng trưởng bị hạn chế, các nhà kinh doanh sẳn sàng đóng góp một phần thu nhập cho xã hội mà không làm suy giảm sự tăng trưởng của họ. Chính sách thuế phải xác định được khung giới hạn đó thông qua phản ứng của doanh nghiệp đối với thuế suất từng loại thuế và có sự điều chỉnh cho phù hợp.