Cơ hội và thách thức khi xuất khẩu bao bì màng mỏng sang thị trường EU của CTCP Nhựa An Phát Xanh

Khám phá cơ hội và thách thức trong xuất khẩu bao bì màng mỏng sang EU của CTCP Nhựa An Phát Xanh. Tìm hiểu chiến lược và tiềm năng thị trường.

• Tác giả: Đặng Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Bích Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Cơ Hội Và Thách Thức Xuất Khẩu Bao Bì Màng Mỏng Sang EU Của CTCP Nhựa An Phát Xanh
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU BAO BÌ MÀNG MỎNG SANG THỊ TRƯỜNG EU
• 1.1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Các công trình nghiên cứu liên quan đến cơ hội và thách thức
• 1.4. Các công trình nghiên cứu liên quan đến cơ hội và thách thức khi xuất khẩu
• 1.5. Các công trình nghiên cứu liên quan đến cơ hội và thách thức khi xuất khẩu nhựa và các sản phẩm nhựa sang thị trường EU
• 1.6. Mục đích nghiên cứu
• 1.7. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.8. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.9. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.10. Đối tượng nghiên cứu
• 1.11. Phạm vi nghiên cứu
• 1.12. Phương pháp nghiên cứu
• 1.13. Kết cấu của khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VÀO THỊ TRƯỜNG EU
• 2.1. Cơ sở lý luận về xuất khẩu
• 2.2. Khái niệm xuất khẩu
• 2.3. Các hình thức xuất khẩu chủ yếu
• 2.4. Vai trò của xuất khẩu
• 2.5. Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu sang thị trường EU
• 2.6. Cơ hội đối với xuất khẩu sang thị trường EU
• 2.7. Thách thức đối với xuất khẩu sang thị trường EU
• 2.8. Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu
• 2.9. Nhóm các nhân tố ảnh hưởng trong nước xuất khẩu
• 2.10. Nhóm các nhân tố ảnh hưởng ngoài nước
• 2.11. Ảnh hưởng của tình hình kinh tế - chính trị thế giới
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC XUẤT KHẨU BAO BÌ MÀNG MỎNG CỦA CTCP NHỰA AN PHÁT XANH SANG THỊ TRƯỜNG EU
• 3.1. Giới thiệu về CTCP Nhựa An Phát Xanh
• 3.2. Khái quát về CTCP Nhựa An Phát Xanh
• 3.3. Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của CTCP Nhựa An Phát Xanh trong giai đoạn 2019-2021
• 3.4. Tình hình hoạt động xuất khẩu bao bì màng mỏng của CTCP Nhựa An Phát Xanh trong giai đoạn 2019-2021
• 3.5. Xuất khẩu của CTCP Nhựa An Phát Xanh sang thị trường EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định EVFTA
• 3.6. Hiệp định EVFTA
• 3.7. Thực trạng xuất khẩu bao bì màng mỏng của CTCP Nhựa An Phát Xanh sang thị trường EU trong bối cảnh thực thi Hiệp định EVFTA
• 3.8. Thực trạng cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu bao bì màng mỏng của CTCP Nhựa An Phát Xanh sang EU trong bối cảnh thực thi EVFTA
• 3.9. Thách thức
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP ĐỂ TẬN DỤNG CƠ HỘI VÀ ĐỐI PHÓ VỚI THÁCH THỨC TRONG XUẤT KHẨU BAO BÌ MÀNG MỎNG CỦA CTCP NHỰA AN PHÁT XANH SANG THỊ TRƯỜNG EU
• 4.1. Định hướng đối với xuất khẩu của công ty trong bối cảnh thực thi Hiệp định EVFTA. Định hướng phát triển chung
• 4.2. Định hướng phát triển trong bối cảnh thực thi hiệp định EVFTA trong thời gian tới
• 4.3. Giải pháp để tận dụng cơ hội và đối phó thách thức trong xuất khẩu bao bì màng mỏng của CTCP Nhựa An Phát Xanh sang thị trường EU
• 4.4. Một số kiến nghị với các bên liên quan
• 4.4.1. Đối với Nhà nước
• 4.4.2. Đối với doanh nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cơ hội xuất khẩu bao bì màng mỏng sang EU

CTCP Nhựa An Phát Xanh đang đứng trước những cơ hội xuất khẩu bao bì màng mỏng sang thị trường EU. Thị trường này không chỉ lớn mà còn có nhu cầu cao về sản phẩm nhựa chất lượng. Hiệp định EVFTA đã mở ra cánh cửa mới cho các doanh nghiệp Việt Nam, giúp giảm thuế quan và tạo điều kiện thuận lợi cho việc thâm nhập vào thị trường này. Tuy nhiên, để tận dụng được những cơ hội này, doanh nghiệp cần nắm rõ các tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu khắt khe từ EU.

1.1. Tình hình xuất khẩu bao bì màng mỏng của CTCP Nhựa An Phát Xanh

CTCP Nhựa An Phát Xanh đã có những bước tiến đáng kể trong việc xuất khẩu bao bì màng mỏng sang EU. Kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng ổn định, cho thấy sự quan tâm của thị trường đối với sản phẩm của công ty. Tuy nhiên, cần có chiến lược rõ ràng để duy trì và mở rộng thị phần.

1.2. Lợi ích từ Hiệp định EVFTA đối với xuất khẩu

Hiệp định EVFTA mang lại nhiều lợi ích cho CTCP Nhựa An Phát Xanh, bao gồm việc giảm thuế suất từ 6,5% xuống 0%. Điều này giúp tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm bao bì của công ty trên thị trường EU, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận khách hàng mới.

II. Thách thức trong xuất khẩu bao bì màng mỏng sang EU

Mặc dù có nhiều cơ hội, CTCP Nhựa An Phát Xanh cũng phải đối mặt với không ít thách thức khi xuất khẩu sang EU. Các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt, yêu cầu về bảo vệ môi trường và cạnh tranh từ các nhà sản xuất khác là những vấn đề cần được giải quyết. Doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng để vượt qua những rào cản này.

2.1. Tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu từ EU

EU có những tiêu chuẩn chất lượng rất cao đối với sản phẩm nhựa, đặc biệt là bao bì màng mỏng. Doanh nghiệp cần đảm bảo sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn này để có thể xuất khẩu thành công.

2.2. Cạnh tranh từ các nhà sản xuất khác

Cạnh tranh từ các nhà sản xuất trong và ngoài EU là một thách thức lớn. CTCP Nhựa An Phát Xanh cần phải nâng cao chất lượng sản phẩm và cải thiện dịch vụ khách hàng để giữ vững vị thế trên thị trường.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng sản phẩm bao bì

Để tận dụng cơ hội xuất khẩu, CTCP Nhựa An Phát Xanh cần áp dụng các phương pháp nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại và cải tiến quy trình sản xuất sẽ giúp công ty đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường EU.

3.1. Đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại

Đầu tư vào công nghệ mới sẽ giúp CTCP Nhựa An Phát Xanh cải thiện chất lượng sản phẩm bao bì và giảm chi phí sản xuất. Điều này không chỉ giúp tăng tính cạnh tranh mà còn nâng cao hiệu quả kinh doanh.

3.2. Đào tạo nhân lực và nâng cao kỹ năng

Đào tạo nhân lực là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm. CTCP Nhựa An Phát Xanh cần tổ chức các khóa đào tạo để nâng cao kỹ năng cho nhân viên, từ đó cải thiện quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp nâng cao chất lượng sản phẩm đã mang lại kết quả tích cực cho CTCP Nhựa An Phát Xanh. Kim ngạch xuất khẩu bao bì màng mỏng sang EU đã tăng trưởng đáng kể, cho thấy sự thành công trong việc tận dụng cơ hội từ Hiệp định EVFTA.

4.1. Kết quả xuất khẩu trong giai đoạn 2019 2021

Trong giai đoạn 2019-2021, CTCP Nhựa An Phát Xanh đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ trong kim ngạch xuất khẩu bao bì sang EU. Điều này cho thấy sự hiệu quả của các chiến lược đã được triển khai.

4.2. Phân tích thị trường và nhu cầu tiêu dùng

Phân tích thị trường cho thấy nhu cầu tiêu dùng đối với sản phẩm nhựa tại EU đang gia tăng. CTCP Nhựa An Phát Xanh cần nắm bắt xu hướng này để điều chỉnh chiến lược sản xuất và marketing cho phù hợp.

V. Kết luận và tương lai của xuất khẩu bao bì sang EU

CTCP Nhựa An Phát Xanh đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức trong việc xuất khẩu bao bì màng mỏng sang EU. Để thành công, doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng, đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm. Tương lai của xuất khẩu bao bì sang EU hứa hẹn sẽ rất tươi sáng nếu công ty biết tận dụng tốt các cơ hội từ Hiệp định EVFTA.

5.1. Dự báo xu hướng xuất khẩu trong tương lai

Dự báo rằng kim ngạch xuất khẩu bao bì sang EU sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới. CTCP Nhựa An Phát Xanh cần chuẩn bị sẵn sàng để đáp ứng nhu cầu này.

5.2. Chiến lược phát triển bền vững

Để phát triển bền vững, CTCP Nhựa An Phát Xanh cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường và áp dụng các phương pháp sản xuất thân thiện với môi trường. Điều này không chỉ giúp công ty tuân thủ các quy định của EU mà còn nâng cao hình ảnh thương hiệu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới đóng vai trò then chốt trong việc dỡ bỏ hàng rào thuế quan và mở rộng thị trường cho các quốc gia đang phát triển. Theo thống kê của Trung tâm WTO và Hội nhập, tính đến tháng 01/2022, Việt Nam đã có 15 FTA có hiệu lực và 2 FTA đang trong quá trình đàm phán. Trong đó, Hiệp định Thương mại tự do Liên minh châu Âu - Việt Nam (EVFTA), chính thức có hiệu lực từ ngày 01/08/2020, là một dấu mốc quan trọng tạo xung lực tăng trưởng cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường Liên minh châu Âu (EU).

EU là một trong những trung tâm kinh tế có ngành công nghiệp nhựa phát triển hàng đầu thế giới. Năm 2018, sản lượng nhựa của EU đạt 62 triệu tấn, chiếm 17% tổng sản lượng nhựa toàn cầu. Mặc dù sở hữu năng lực sản xuất lớn, EU vẫn duy trì nhu cầu nhập khẩu đáng kể đối với các sản phẩm nhựa thành phẩm, đặc biệt là nhựa bao bì, ống vòi, phụ kiện và màng mỏng. Đối với Việt Nam, EU là thị trường xuất khẩu nhựa trọng điểm; năm 2019, kim ngạch xuất khẩu nhựa sang EU đạt 754 triệu USD, chiếm 15% tổng kim ngạch xuất khẩu nhựa của cả nước. Đáng chú ý, cơ cấu xuất khẩu nhựa của Việt Nam sang EU tập trung chủ yếu vào sản phẩm thành phẩm (chiếm 87%), trong khi nhựa nguyên liệu chỉ chiếm 13%. Trước khi EVFTA có hiệu lực, phần lớn các mặt hàng nhựa chịu mức thuế cơ bản là 6,5%; khi hiệp định có hiệu lực, mức thuế này được cắt giảm về 0% và không áp dụng hạn ngạch thuế quan.

Tuy nhiên, việc tận dụng các ưu đãi từ EVFTA đồng thời đặt ra nhiều thách thức về quy tắc xuất xứ, rào cản kỹ thuật và các tiêu chuẩn bảo vệ môi trường khắt khe từ thị trường EU. Nhằm đánh giá toàn diện các yếu tố thuận lợi và khó khăn trong thực tiễn xuất khẩu, đề tài "Cơ hội và thách thức khi xuất khẩu mặt hàng bao bì màng mỏng sang thị trường EU của CTCP Nhựa An Phát Xanh" được thực hiện.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát của đề tài là làm rõ những cơ hội và thách thức đối với hoạt động xuất khẩu mặt hàng bao bì màng mỏng sang thị trường EU của Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh trong bối cảnh thực thi Hiệp định EVFTA, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả xuất khẩu.

Khóa luận xác định 3 câu hỏi nghiên cứu:

1. Doanh nghiệp Việt Nam sẽ gặp phải những cơ hội và thách thức gì khi xuất khẩu sang thị trường EU?
2. Những cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu bao bì màng mỏng sang thị trường EU mà CTCP Nhựa An Phát Xanh sẽ gặp phải là gì?
3. Giải pháp tận dụng cơ hội và đối phó thách thức khi xuất khẩu bao bì màng mỏng sang EU của Công ty là gì?

Để trả lời các câu hỏi trên, đề tài triển khai 3 nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa cơ sở luận về hoạt động xuất khẩu cùng các cơ hội và thách thức khi xuất khẩu sang thị trường EU của doanh nghiệp Việt Nam.
2. Phân tích thực trạng hoạt động xuất khẩu bao bì màng mỏng của CTCP Nhựa An Phát Xanh sang thị trường EU, nhận diện các cơ hội và thách thức phát sinh trong bối cảnh thực thi Hiệp định EVFTA.
3. Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị nhằm tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức để thúc đẩy hoạt động xuất khẩu bao bì màng mỏng của công ty sang thị trường EU.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Cơ sở lý luận về xuất khẩu hàng hóa và thực tiễn cơ hội, thách thức khi xuất khẩu mặt hàng bao bì màng mỏng của CTCP Nhựa An Phát Xanh sang thị trường EU.
• Phạm vi nội dung: Tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động xuất khẩu bao bì màng mỏng, phân tích các cơ hội và thách thức phát sinh từ các cam kết trong Hiệp định EVFTA và đề xuất giải pháp ứng phó.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại CTCP Nhựa An Phát Xanh, trọng tâm là Bộ phận Xuất khẩu của công ty.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu và số liệu thực tế được thu thập trong giai đoạn từ ngày 01/01/2018 đến ngày 31/12/2021.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Khóa luận tiếp cận cơ sở lý luận về thương mại quốc tế và hoạt động xuất khẩu hàng hóa dựa trên các nguồn học thuật và văn bản pháp luật:

• Khái niệm xuất khẩu: Dẫn chiếu theo Điều 18, Khoản 1, Luật Thương mại Việt Nam năm 2005; quan điểm của Đinh Thị Liên và cộng sự (2011) trong Giáo trình Thương mại quốc tế; và định nghĩa của Feenstra và Taylor (2010). Hoạt động xuất khẩu được hiểu là việc trao đổi, bán hàng hóa và dịch vụ của một quốc gia với quốc gia khác trên cơ sở thanh toán bằng tiền tệ, nhằm khai thác lợi thế phân công lao động quốc tế.
• Các hình thức xuất khẩu chủ yếu: Khóa luận hệ thống hóa 7 hình thức xuất khẩu: xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu ủy thác, buôn bán đối lưu (hàng đổi hàng, bù trừ, mua đối lưu...), xuất khẩu theo nghị định thư, xuất khẩu tại chỗ, gia công quốc tế và tạm nhập tái xuất.
• Khung nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu:
  • Nhóm nhân tố trong nước bên ngoài doanh nghiệp: Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và pháp luật của Nhà nước; tỷ giá hối đoái hiện hành; khả năng sản xuất hàng xuất khẩu của quốc gia; mức độ cạnh tranh nội địa; trình độ phát triển cơ sở hạ tầng - kỹ thuật; điều kiện địa lý và tài nguyên thiên nhiên.
  • Nhóm nhân tố trong nước bên trong doanh nghiệp: Năng lực quản trị của ban giám đốc; trình độ của đội ngũ cán bộ xuất khẩu và lực lượng lao động; tiềm lực tài chính và quy mô vốn; chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.
  • Nhóm nhân tố ngoài nước: Tình hình tăng trưởng kinh tế của thị trường nhập khẩu (GDP, lạm phát, sức mua); tình hình chính trị và hợp tác quốc tế; đặc điểm văn hóa - xã hội; trình độ khoa học công nghệ; chính sách thương mại và hàng rào phi thuế quan của nước nhập khẩu; mức độ cạnh tranh quốc tế; biến động kinh tế - chính trị toàn cầu.

Khung pháp lý và cam kết Hiệp định EVFTA

Khóa luận sử dụng các điều khoản cụ thể của Hiệp định EVFTA làm căn cứ đánh giá:

• Cam kết cắt giảm thuế quan: Quy định tại Chương 2 và Phụ lục 2-A-1; EU xóa bỏ thuế quan ngay khi hiệp định có hiệu lực đối với 100% dòng thuế sản phẩm nhựa của Việt Nam (từ mức cơ bản 6,5% về 0%).
• Cơ chế GSP song song: Theo quy định của EU, Việt Nam được tiếp tục áp dụng cơ chế Ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) song song với EVFTA trong thời hạn 02 năm kể từ ngày 01/08/2020 đến hết ngày 31/07/2022.
• Quy tắc xuất xứ (QTXX): Quy định tại Nghị định thư 1 và Phụ lục II (Danh mục công đoạn gia công, chế biến). Doanh nghiệp ngành nhựa được áp dụng một trong hai tiêu chí:
  • Chuyển đổi mã số hàng hóa (mã HS) cấp Nhóm, cho phép linh hoạt sử dụng nguyên liệu không có xuất xứ cùng nhóm nhưng giá trị không vượt quá 20% giá xuất xưởng của sản phẩm.
  • Tỷ lệ phần trăm tối đa của nguyên liệu không có xuất xứ (VL) không vượt quá 50% giá xuất xưởng của sản phẩm.
• Thủ tục chứng nhận xuất xứ: Áp dụng cấp Giấy chứng nhận xuất xứ mẫu EUR.1 bởi cơ quan có thẩm quyền đối với các lô hàng có trị giá trên 6.000 euro; áp dụng cơ chế tự chứng nhận xuất xứ đối với các lô hàng có trị giá từ 6.000 euro trở xuống.
• Các cam kết phi thuế quan khác: Rào cản kỹ thuật trong thương mại (TBT); các biện pháp vệ sinh dịch tễ (SPS); quy định phòng vệ thương mại (chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ song phương); quyền sở hữu trí tuệ (kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu); và Chương 13 về Thương mại và Phát triển bền vững (tiêu chuẩn lao động, bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Tác giả sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và xử lý dữ liệu thống kê mô tả:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập dữ liệu từ các văn kiện pháp lý hiệp định (EVFTA, WTO), các báo cáo của Bộ Công Thương, Trung tâm WTO và Hội nhập; thu thập tài liệu nội bộ từ CTCP Nhựa An Phát Xanh bao gồm Báo cáo tài chính kiểm toán các năm 2018, 2019, 2020, 2021, Báo cáo thường niên, Báo cáo phát triển bền vững năm 2020 và Bản cáo bạch niêm yết của công ty.
• Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu: Tiến hành phân loại, tổng hợp số liệu, sử dụng phương pháp phân tích so sánh chuỗi thời gian, phương pháp diễn giải và quy nạp để nhận định xu hướng tăng trưởng, cơ cấu sản phẩm, cơ cấu thị trường, từ đó đánh giá các tác động thực tế của hiệp định đối với doanh nghiệp.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu bao bì màng mỏng sang thị trường EU

Chương 1 thiết lập khung nghiên cứu tổng quan cho đề tài. Tác giả trình bày tính cấp thiết, mục tiêu, nhiệm vụ, đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu. Trọng tâm của chương là phần tổng quan tình hình nghiên cứu với 14 công trình học thuật tiêu biểu được phân loại theo 3 nhóm chủ đề:

1. Các nghiên cứu về cơ hội và thách thức trong hội nhập kinh tế và các lĩnh vực: Đề cập đến các công trình của Phan Văn Tân và Ngô Đức Thành (2013) về biến đổi khí hậu; Nguyễn Hồng Quân (2018) về M&A trong thương mại điện tử; Nguyễn Văn Cương (2018) về Cách mạng công nghiệp 4.0 trong văn hóa; Nguyễn Thị Nhung (2020) về đầu tư xanh; Nguyễn Thị Lệ Quyên (2021) về căng thẳng thương mại Mỹ - Trung; Nguyễn Hoàng Tố Loan (2021) về chuyển đổi số trong kiểm toán.
2. Các nghiên cứu về cơ hội và thách thức khi xuất khẩu hàng hóa: Khảo sát các công trình của Trần Đức Lâm (2020) về xuất khẩu thép sang EU theo EVFTA; Lê Hoàng Ngân (2020) về xuất khẩu gạo trong CPTPP; Trương Thu Hà (2021) về xuất khẩu nông sản sang EU; Hà Văn Hội (2021) về xuất khẩu sang Anh theo UKVFTA.
3. Các nghiên cứu về xuất khẩu ngành nhựa và sang thị trường EU: Điểm luận các nghiên cứu của Nguyễn Thùy Dương (2017) về xuất khẩu nhựa sang Nhật Bản; Nguyễn Thị Phương Anh (2018) về sản phẩm plastic sang Bắc Mỹ; Nguyễn Thủy Tiên (2018) về xuất khẩu hạt nhựa tái sinh sang EU; Nguyễn Thị Quỳnh (2021) về nhập khẩu nguyên liệu nhựa theo ACFTA.

Từ việc tổng thuật, tác giả chỉ ra khoảng trống nghiên cứu: Các nghiên cứu trước đây chủ yếu tiếp cận ở quy mô ngành hoặc phân tích chung cho các nhóm hàng nông sản, thép, dệt may; chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu về cơ hội và thách thức đối với mặt hàng bao bì màng mỏng tại một doanh nghiệp sản xuất cụ thể khi xuất khẩu sang thị trường EU dưới tác động của Hiệp định EVFTA.

Chương 2: Cơ sở luận về xuất khẩu và cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam vào thị trường EU

Chương 2 hoàn thiện hệ thống cơ sở lý thuyết làm nền tảng phân tích:

• Trình bày khái niệm, bản chất, vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế quốc gia (tăng nguồn thu ngoại tệ, tích lũy vốn tái đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm, mở rộng quan hệ đối ngoại) và đối với doanh nghiệp (tăng doanh thu và lợi nhuận, đa dạng hóa thị trường, quảng bá thương hiệu, tích lũy kinh nghiệm quản trị quốc tế).
• Phân loại chi tiết 7 hình thức xuất khẩu hàng hóa và các nhóm nhân tố cấu thành môi trường kinh doanh xuất khẩu trong nước và quốc tế.
• Nhận diện 7 cơ hội lớn do EVFTA mang lại: (1) Tăng năng lực cạnh tranh về giá nhờ xóa bỏ trên 99% dòng thuế; (2) Mở rộng thị trường và gia tăng kim ngạch xuất khẩu; (3) Thúc đẩy cải cách thể chế và môi trường kinh doanh; (4) Thu hút vốn đầu tư nước ngoài và tham gia chuỗi cung ứng giá trị gia tăng cao; (5) Hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng; (6) Tiếp cận và tiếp thu công nghệ nguồn từ các nước tiên tiến; (7) Thúc đẩy tạo việc làm, tăng thu nhập và hướng tới phát triển bền vững.
• Nhận diện 4 thách thức chủ yếu: (1) Đáp ứng quy tắc xuất xứ nội khối chặt chẽ trong khi nguyên liệu đầu vào còn phụ thuộc nhập khẩu; (2) Vượt qua các rào cản kỹ thuật TBT, tiêu chuẩn dịch tễ SPS và yêu cầu xanh hóa nghiêm ngặt; (3) Đối mặt với các vụ kiện phòng vệ thương mại (chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ); (4) Áp lực cạnh tranh gay gắt từ các nhà sản xuất nội khối EU và các quốc gia xuất khẩu khác.

Chương 3: Phân tích thực trạng cơ hội và thách thức xuất khẩu bao bì màng mỏng của CTCP Nhựa An Phát Xanh sang thị trường EU

Chương 3 là phần trọng tâm chứa đựng các dữ liệu thực chứng về CTCP Nhựa An Phát Xanh (mã chứng khoán: AAA, tiền thân là Công ty TNHH Anh Hai Duy thành lập tháng 09/2002, đổi tên thành CTCP Nhựa An Phát Xanh vào tháng 04/2019):

• Cơ cấu tổ chức và nguồn lực: Công ty gồm 11 phòng ban chức năng, 7 nhà máy sản xuất độc lập về chi phí, quản lý 9 thửa đất/nhà xưởng công nghiệp quy mô lớn tại Hải Dương và Yên Bái (tiêu biểu như KCN Kỹ thuật cao An Phát diện tích 464.000 m2). Tính đến ngày 31/12/2020, cơ cấu lao động gồm: 14% trình độ đại học/sau đại học (273 người), 4,97% cao đẳng (97 người), 4% trung cấp (78 người) và 77,03% đào tạo nghề thường xuyên (1.502 người); lao động trong độ tuổi 30-50 chiếm 78%, trên 50 tuổi chiếm 2%.
• Tình hình tài chính và kết quả kinh doanh:

Chỉ tiêu	Năm 2018	Năm 2019	Tăng trưởng 2019/2018 (%)	Năm 2020	Tăng trưởng 2020/2019 (%)	Năm 2021	Tăng trưởng 2021/2020 (%)
Doanh thu thuần (tỷ đồng)	5.006,833	5.823,357	+16,33	4.420,340	-24,09	5.031,103	+13,82
Tổng chi phí (tỷ đồng)	4.804,243	5.551,544	+15,58	4.207,177	-24,21	4.803,576	+14,17
Lợi nhuận trước thuế (tỷ đồng)	202,590	271,813	+34,17	213,163	-21,58	227,527	+6,13
Lợi nhuận sau thuế (tỷ đồng)	170,912	232,638	+36,12	188,157	-19,12	187,738	-0,22

• Cơ cấu sản phẩm xuất khẩu chủ yếu giai đoạn 2019 - 2021:

Nhóm mặt hàng	Năm 2019 (tỷ đồng)	Tỷ trọng 2019 (%)	Năm 2020 (tỷ đồng)	Tỷ trọng 2020 (%)	Năm 2021 (tỷ đồng)	Tỷ trọng 2021 (%)
Bao bì nhựa	3.609,2	89,26	2.971,6	89,84	3.265,5	88,43
Túi tự hủy sinh học	422,3	10,44	327,9	9,90	416,9	11,29
SP & NVL sinh học PHHT khác	12,1	0,30	8,5	0,26	10,5	0,28
Tổng cộng	4.043,6	100,00	3.308,0	100,00	3.692,9	100,00

• Cơ cấu thị trường xuất khẩu:

Thị trường	Tỷ trọng 2019 (%)	Tỷ trọng 2020 (%)	Tỷ trọng 2021 (%)
EU	50,0	50,0	50,2
Nhật Bản	33,3	32,0	31,7
Hoa Kỳ (US)	10,2	11,0	12,0
Thị trường khác	6,5	7,0	6,1

• Thực trạng xuất khẩu sang EU theo EVFTA: EU luôn là thị trường lớn nhất của công ty với tỷ trọng chiếm trên 50% kim ngạch xuất khẩu. Năm 2020, kim ngạch xuất khẩu giảm sút do đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu vì đại dịch Covid-19 và biến động giá hạt nhựa nguyên liệu thế giới, nhưng đã phục hồi tích cực trong năm 2021. Sản phẩm bao bì truyền thống vẫn chiếm tỷ trọng chi phối (trên 80% kim ngạch sang EU), tuy nhiên dòng túi tự hủy sinh học thân thiện với môi trường (nhãn hiệu AnBio) ghi nhận mức tăng trưởng tỷ trọng liên tục, phản ánh xu hướng đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của EU.

Chương 4: Giải pháp để tận dụng cơ hội và đối phó với thách thức trong xuất khẩu bao bì màng mỏng của CTCP Nhựa An Phát Xanh sang thị trường EU

Chương 4 xây dựng định hướng và hệ thống giải pháp ứng phó:

• Định hướng phát triển: Định hướng chiến lược của công ty là chuyển dịch mạnh mẽ từ sản phẩm bao bì nhựa màng mỏng truyền thống sang dòng sản phẩm nhựa sinh học phân hủy hoàn toàn AnBio thân thiện với môi trường; chủ động tự chủ nguồn nguyên liệu vi sinh phân hủy hoàn toàn thông qua việc đầu tư xây dựng Nhà máy số 8 tại Cụm công nghiệp An Đồng.
• Giải pháp dành cho doanh nghiệp:
  • Tối ưu hóa nguồn nguyên liệu đầu vào: Chủ động đa dạng hóa nguồn cung hạt nhựa nguyên sinh và phụ gia đáp ứng tiêu chí xuất xứ EVFTA (linh hoạt tỷ lệ nguyên liệu không xuất xứ dưới 50% hoặc chuyển đổi mã HS); đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D) để tăng tỷ lệ tự chủ nguyên liệu sinh học.
  • Nâng cao năng lực kỹ thuật và quản lý chất lượng: Đầu tư hiện đại hóa máy móc thiết bị ngành nhựa, tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật TBT, kiểm soát dư lượng hóa chất và tiêu chuẩn nhãn mác sinh thái của EU.
  • Kiện toàn bộ máy và nguồn nhân lực: Bồi dưỡng kiến thức chuyên sâu về pháp luật thương mại quốc tế, quy trình thủ tục cấp C/O mẫu EUR.1 và các điều khoản phòng vệ thương mại cho cán bộ phòng xuất khẩu.
• Kiến nghị đối với các bên liên quan:
  • Đối với Nhà nước và Bộ Công Thương: Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đẩy nhanh cơ chế tự chứng nhận xuất xứ cho các doanh nghiệp đủ điều kiện; duy trì hệ thống cảnh báo sớm về các biện pháp phòng vệ thương mại và rào cản kỹ thuật từ EU; hỗ trợ chính sách tín dụng và mặt bằng cho các dự án sản xuất vật liệu xanh.
  • Đối với các hiệp hội ngành nghề (Hiệp hội Nhựa Việt Nam): Tăng cường vai trò liên kết chuỗi cung ứng giữa các doanh nghiệp sản xuất hạt nhựa nguyên liệu và doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thành phẩm nhằm nâng cao tỷ lệ giá trị nội khối.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Khóa luận đã lượng hóa và làm rõ bức tranh hoạt động kinh doanh xuất khẩu của CTCP Nhựa An Phát Xanh trong giai đoạn chuyển tiếp 2018 - 2021:

• Làm rõ cơ cấu thị trường xuất khẩu với sự dẫn đầu tuyệt đối của thị trường EU (chiếm 50,0% năm 2019, 50,0% năm 2020 và 50,2% năm 2021), khẳng định EU là thị trường sống còn của doanh nghiệp.
• Xác lập số liệu kim ngạch xuất khẩu bao bì màng mỏng: Nhóm bao bì nhựa đạt 3.609,2 tỷ đồng (2019), giảm xuống 2.971,6 tỷ đồng (2020) và tăng trở lại 3.265,5 tỷ đồng (2021); nhóm túi tự hủy sinh học đạt 422,3 tỷ đồng (2019), 327,9 tỷ đồng (2020) và phục hồi mạnh lên 416,9 tỷ đồng (2021), chiếm tỷ trọng 11,29% trong tổng kim ngạch xuất khẩu.
• Phân tích chi tiết tác động của việc cắt giảm thuế quan từ 6,5% về 0% theo EVFTA đối với sản phẩm nhựa thành phẩm, đối chiếu với các yêu cầu kỹ thuật TBT và quy định quy tắc xuất xứ (nguyên liệu ngoài khối không vượt quá 50% giá xuất xưởng).

Đóng góp về mặt học thuật và thực tiễn

• Về lý luận: Khóa luận hệ thống hóa toàn diện các cam kết thương mại hàng hóa, cơ chế chứng nhận xuất xứ EUR.1 và các rào cản phi thuế quan trong EVFTA liên quan trực tiếp đến phân ngành sản xuất bao bì nhựa màng mỏng.
• Về thực tiễn: Khóa luận là công trình nghiên cứu ca điển hình (case-study) chi tiết về một doanh nghiệp đầu ngành nhựa bao bì Việt Nam (An Phát Bioplastics), cung cấp bộ số liệu thực tế về sản xuất kinh doanh, lao động, nhà xưởng và kim ngạch xuất khẩu sang EU trong giai đoạn 2018 - 2021; đồng thời đưa ra hệ thống giải pháp gắn liền với định hướng phát triển dòng sản phẩm sinh học phân hủy hoàn toàn.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Phạm vi thời gian nghiên cứu kết thúc tại năm 2021, khi EVFTA mới có hiệu lực được hơn 1 năm và trùng với giai đoạn dịch bệnh Covid-19 bùng phát dữ dội làm sai lệch một số chỉ tiêu tăng trưởng tự nhiên;
  • Đề tài chưa khảo sát được tác động toàn diện sau khi cơ chế ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) song song kết thúc vào ngày 31/07/2022;
  • Nguồn dữ liệu hoàn toàn dựa trên phương pháp thu thập thứ cấp tại văn phòng chuyên môn của công ty, chưa thực hiện khảo sát định lượng trực tiếp từ các đối tác nhập khẩu tại thị trường EU.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Nghiên cứu đánh giá tác động dài hạn của EVFTA đối với ngành bao bì màng mỏng Việt Nam trong giai đoạn từ sau ngày 01/08/2022 khi chỉ còn áp dụng duy nhất cơ chế quy tắc xuất xứ EVFTA;
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh đa doanh nghiệp trong ngành sản xuất bao bì nhựa thân thiện với môi trường tại Việt Nam khi xuất khẩu sang các thị trường FTA khác như CPTPP và UKVFTA.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế, Thương mại quốc tế; các nhà nghiên cứu về chính sách thương mại và hiệp định FTA; cán bộ quản lý xuất nhập khẩu tại các doanh nghiệp sản xuất bao bì và sản phẩm nhựa.
• Các nội dung có giá trị ứng dụng cao:
  • Phần hệ thống hóa quy định về Quy tắc xuất xứ ngành nhựa trong EVFTA (Nghị định thư 1, Phụ lục II) và quy trình chứng nhận xuất xứ C/O mẫu EUR.1;
  • Phương pháp phân tích cơ cấu tài chính, cơ cấu lao động và ma trận thị trường xuất khẩu của một doanh nghiệp niêm yết quy mô lớn;
  • Bộ giải pháp thực tế về chuyển đổi cơ cấu sản phẩm sang dòng nhựa sinh học phân hủy hoàn toàn nhằm vượt qua các rào cản xanh của thị trường châu Âu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Mức thuế suất nhập khẩu của EU đối với mặt hàng nhựa và bao bì màng mỏng của Việt Nam thay đổi như thế nào sau khi EVFTA có hiệu lực?

Trước khi EVFTA có hiệu lực, phần lớn các mặt hàng nhựa của Việt Nam xuất khẩu sang EU chịu mức thuế nhập khẩu cơ bản là 6,5%. Kể từ ngày 01/08/2020 khi hiệp định có hiệu lực, EU cam kết xóa bỏ thuế quan ngay lập tức (thuế suất 0%) đối với 100% dòng thuế sản phẩm nhựa của Việt Nam và không áp dụng hạn ngạch thuế quan. Bên cạnh đó, doanh nghiệp được phép lựa chọn áp dụng cơ chế GSP song song với EVFTA trong thời gian 2 năm (đến hết ngày 31/07/2022).

2. Quy tắc xuất xứ (QTXX) đối với các sản phẩm nhựa trong EVFTA quy định những tiêu chuẩn nào để được hưởng ưu đãi thuế quan?

Theo Nghị định thư 1 và Phụ lục II của EVFTA, doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm nhựa được lựa chọn 1 trong 2 tiêu chí xuất xứ:

1. Tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa (mã HS): Chuyển đổi cấp Nhóm, cho phép linh hoạt sử dụng nguyên liệu cùng nhóm nhưng trị giá không vượt quá 20% giá xuất xưởng của sản phẩm;
2. Tiêu chí tỷ lệ phần trăm: Trị giá của toàn bộ nguyên liệu không có xuất xứ sử dụng trong quá trình sản xuất không được vượt quá 50% giá xuất xưởng của thành phẩm.

3. Thủ tục chứng nhận xuất xứ hàng hóa sang EU theo EVFTA được phân định theo hạn mức trị giá lô hàng như thế nào?

• Đối với lô hàng xuất khẩu có trị giá từ 6.000 euro trở xuống: Bất kỳ nhà xuất khẩu nào của Việt Nam cũng được phép thực hiện cơ chế tự chứng nhận xuất xứ.
• Đối với lô hàng xuất khẩu có trị giá trên 6.000 euro: Doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận xuất xứ truyền thống (C/O mẫu EUR.1) do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp sau khi xuất trình đầy đủ hồ sơ chứng minh xuất xứ.

4. Kết quả kinh doanh và kim ngạch xuất khẩu của CTCP Nhựa An Phát Xanh biến động như thế nào trong giai đoạn 2019 - 2021?

• Doanh thu thuần đạt 5.823,357 tỷ đồng (2019), giảm 24,09% xuống 4.420,340 tỷ đồng (2020) do đứt gãy chuỗi cung ứng vì Covid-19, sau đó tăng 13,82% lên 5.031,103 tỷ đồng (2021).
• Lợi nhuận sau thuế lần lượt đạt 232,638 tỷ đồng (2019), 188,157 tỷ đồng (2020) và 187,738 tỷ đồng (2021).
• Tổng kim ngạch xuất khẩu 3 nhóm hàng chủ yếu đạt 4.043,6 tỷ đồng (2019), giảm xuống 3.308,0 tỷ đồng (2020) và phục hồi lên 3.692,9 tỷ đồng (2021); trong đó bao bì nhựa truyền thống chiếm từ 88,43% đến 89,84%, túi tự hủy sinh học tăng dần tỷ trọng từ 9,90% lên 11,29%.

5. Thị trường EU chiếm vị trí như thế nào trong cơ cấu xuất khẩu của CTCP Nhựa An Phát Xanh?

Thị trường EU giữ vị trí thị trường xuất khẩu lớn nhất của công ty trong suốt giai đoạn 2019 - 2021 với tỷ trọng luôn duy trì ở mức trên 50% (50,0% năm 2019, 50,0% năm 2020 và 50,2% năm 2021). Xếp sau thị trường EU lần lượt là Nhật Bản (31,7% - 33,3%), Hoa Kỳ (10,2% - 12,0%) và các thị trường khác (6,1% - 7,0%).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đặng Thị Thùy Linh đã phản ánh trung thực, có căn cứ khoa học về thực trạng hoạt động xuất khẩu mặt hàng bao bì màng mỏng của CTCP Nhựa An Phát Xanh sang thị trường EU giai đoạn 2018 - 2021. Bằng việc kết hợp hệ thống lý luận thương mại quốc tế với các cam kết cụ thể trong Hiệp định EVFTA, công trình đã làm rõ lợi thế cạnh tranh về thuế quan 0% cũng như các sức ép từ quy tắc xuất xứ, rào cản kỹ thuật và tiêu chuẩn bảo vệ môi trường. Các số liệu tài chính, thị trường và cơ cấu mặt hàng được trích xuất nhất quán, cung cấp luận cứ thực tiễn giá trị cho chiến lược chuyển dịch sang sản phẩm nhựa sinh học tự hủy thân thiện với môi trường của doanh nghiệp Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU BAO BÌ MÀNG MỎNG SANG THỊ TRƢỜNG EU Chương 2: CƠ SỞ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VÀO THỊ TRƢỜNG EU Chương 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC KHI XUẤT KHẨU BAO BÌ MÀNG MỎNG CỦA CTCP NHỰA AN PHÁT XANH SANG THỊ TRƢỜNG EU Chương 4: GIẢI PHÁP ĐỂ TẬN DỤNG CƠ HỘI VÀ ĐỐI PHÓ VỚI THÁCH THỨC XUẤT KHẨU BAO BÌ MÀNG MỎNG CỦA CTCP NHỰA AN PHÁT XANH SANG THỊ TRƢỜNG EU 8 Chƣơng 2: CƠ SỞ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI XUẤT KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VÀO THỊ TRƢỜNG EU 2. Cơ sở lý luận về xuất khẩu 2. Khái niệm xuất khẩu Theo quan điểm của Đinh Thị Liên và các cộng sự (2011) trong Giáo trình Thƣơng mại quốc tế, “Hoạt động thƣơng mại hàng hóa là lĩnh vực hoạt động xuất hiện đầu tiên trong thƣơng mại quốc tế, phát triển không ngừng và vẫn là hình thức hoạt động phổ biến và quan trọng nhất hiện nay”. Feenstra và Taylor (2010) lại đƣa ra một định nghĩa khác về xuất khẩu trong giáo trình Thƣơng mại quốc tế đó là: ”Các quốc gia mua và bán hàng hóa, dịch vụ từ nhau.

Xuất khẩu là sản phẩm đƣợc bán từ nƣớc này sang nƣớc khác”. Theo Điều 18, Khoản 1, Luật thƣơng mại 2005 của Việt Nam, “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá đƣợc đƣa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đƣa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam đƣợc coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. Có thể định nghĩa khái niệm xuất khẩu nhƣ sau: xuất khẩu là việc một quốc gia bán hàng hóa và dịch vụ cho một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ của một trong hai quốc gia đó hoặc của quốc gia thứ ba làm phƣơng thức thanh toán. Mục đích của hoạt động này là khai thác đƣợc lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế.

Khi việc trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia đều có lợi thì các quốc gia đều tích cực tham gia mở rộng hoạt động này. Như vậy, xuất khẩu được hiểu là hoạt động trao đổi hàng hoá và dịch vụ của một quốc gia với phần còn lại của thế giới thông qua mua bán nhằm khai thác triệt để lợi thế của quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Cơ sở của xuất khẩu là hoạt động mua bán và trao đổi hàng hóa (bao gồm hàng hóa vô hình và hữu hình) trong nƣớc. Cho tới khi sản xuất phát triển và việc trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia đều có lợi, hoạt động này mở rộng phạm vi ra ngoài biên giới của các quốc gia hoặc giữa thị trƣờng nội địa và khu chế xuất.

Các hình thức xuất khẩu chủ yếu Căn cứ vào đặc điểm sở hữu hàng hóa trƣớc khi xuất khẩu, nguồn hàng nhập khẩu ngƣời ta có thể chia ra thành nhiều loại hình thức xuất khẩu khác nhau: xuất khẩu trực tiếp và xuất khẩu gián tiếp; xuất khẩu ủy thác, buôn bán đối lƣu, xuất khẩu hàng hoá theo nghị định thƣ, xuất khẩu tại chỗ, gia công quốc tế, tạm nhập tái xuất. Cụ thể nhƣ sau:  Xuất khẩu trực tiếp Xuất khẩu trực tiếp là việc xuất khẩu các loại hàng hoá và dịch vụ do chính doanh nghiệp sản xuất ra hoặc thu mua từ các đơn vị sản xuất trong nƣớc tới khách hàng nƣớc ngoài thông qua các tổ chức của mình. Trong trƣờng hợp doanh nghiệp tham gia xuất khẩu là doanh nghiệp thƣơng mại không tự sản xuất ra sản phẩm thì việc xuất khẩu bao gồm hai công đoạn: Thu mua tạo nguồn hàng xuất khẩu với các đơn vị, địa phƣơng trong nƣớc và đàm phán ký kết với doanh nghiệp nƣớc ngoài, giao hàng và thanh toán tiền hàng với đơn vị bạn.  Xuất khẩu ủy thác Đây là hình thức kinh doanh trong đó đơn vị xuất nhập khẩu đóng vai trò là ngƣời trung gian thay cho đơn vị sản xuất tiến hành ký kết hợp đồng xuất khẩu, tiến hành làm các thủ tục cần thiết để xuất khẩu do đó nhà sản xuất và qua đó đƣợc hƣởng một số tiền nhất định gọi là phí uỷ thác.

Hình thức này bao gồm các bƣớc sau: Ký kết hợp đồng xuất khẩu uỷ thác với đơn vị trong nƣớc; Ký hợp đồng xuất khẩu, giao hàng và thanh toán tiền hàng bên nƣớc ngoài; Nhận phí uy thác xuất khẩu từ đơn vị trong nƣớc.  Buôn bán đối lưu Hình thức này là một trong những phƣơng thức giao dịch xuất khẩu trong đó xuất khẩu kết hợp chặt chẽ với nhập khẩu, ngƣời bán hàng đồng thời là ngƣời mua, lƣợng trao đổi với nhau có giá trị tƣơng đƣơng. Trong phƣơng thức xuất khẩu này mục tiêu là thu về một lƣợng hàng hoá có giá trị tƣơng đƣơng. Vì đặc điểm này mà phƣơng thức này còn có tên gọi khác nhƣ xuất nhập khẩu liên kết, hay hàng đổi hàng.

Buôn bán đối lƣu ra đời từ lâu trong lịch sử quan hệ hàng hoá tiền tệ, trong đó sớm nhất là hàng đổi hàng và trao đổi bù trừ. Các loại hình buôn bán đối lƣu bao 10 gồm: Nghiệp vụ hàng đổi hàng, Nghiệp vụ bù trừ, Nghiệp vụ mua đối lƣu, Nghiệp vụ chuyển giao nghĩa vụ; Giao dịch bồi hoàn và Nghiệp vụ mua lại.  Xuất khẩu hàng hóa theo nghị định thư Đây là hình thức xuất khẩu hàng hoá (thƣờng là để gán nợ) đƣợc ký kết theo nghị định thƣ giữa hai Chính phủ. Đây cũng là một trong những hình thức xuất khẩu mà doanh nghiệp tiết kiệm đƣợc các khoản chi phí trong việc nghiên cứu thị trƣờng: tìm kiến bạn hàng, mặt khách không có sự rủi ro trong thanh toán.

Trên thực tế hình thức xuất khẩu này chiếm tỷ trong rất nhỏ. Thông thƣờng trong các nƣớc XHCN trƣớc đây và trong một số các quốc gia có quan hệ mật thiết và chỉ trong một số doanh nghiệp nhà nƣớc.  Xuất khẩu tại chỗ Đây là hình thức kinh doanh mới nhƣng đang phát triển rộng rãi, do những ƣu việt của nó đem lại. Đặc điểm của loại hình xuất khẩu này là hàng hoá không cần vƣợt qua biên giới quốc gia mà khách hàng vẫn mua đƣợc.

Do vậy nhà xuất khẩu không cần phải thâm nhập thị trƣờng nƣớc ngoài mà khách hàng tự tìm đến nhà xuất khẩu. Mặt khác doanh nghiệp cũng không cần phải tiến hành các thủ tục nhƣ thủ tục hải quan, mua bảo hiểm hàng hoá… do đó giảm đƣợc chi phí khá lớn. Trong điều kiện nền kinh tế nhƣ hiện nay xu hƣớng di cƣ tạm thời ngày càng trở nên phổ biến mà tiêu biểu là số dân đi du lịch nƣớc ngoài tăng nên nhanh chóng. Các doanh nghiệp có nhận thức đây là một cơ hội tốt để bắt tay với các tổ chức du lịch để tiến hành các hoạt động cung cấp dịch vụ hàng hoá để thu ngoại tệ.

Ngoài ra doanh nghiệp còn có thể tận dụng cơ hội này để khuếch trƣơng sản phẩm của mình thông qua những du khách. Mặt khác, với sự ra đời của hàng loạt khu chế xuất ở các nƣớc thì đây cũng là một hình thức xuất khẩu có hiệu quả đƣợc các nƣớc chú trọng hơn nữa. Việc thanh toán này cũng nhanh chóng và thuận tiện.  Gia công quốc tế Đây là một phƣơng thức kinh doanh trong đó một bên gọi là bên nhận gia công nguyên vật liệu hoặc bán thành phẩm của một bên khác (gọi là bên đặt gia công) để chế biến ra thành phẩm giao cho bên đặt gia công và nhận thù lao (gọi là phí gia công).

Phƣơng thức này giúp bên đặt gia công lợi dụng về giá rẻ, nguyên phụ liệu và nhân công của nƣớc nhận gia công. Đồng thời phƣơng thức này cũng 11 giúp bên nhận gia công giải quyết công ăn việc làm cho nhân công lao động trong nƣớc hoặc nhập đƣợc thiết bị hay công nghệ mới về nƣớc mình, nhằm xây dựng một nền công nghiệp dân tộc nhƣ Nam Triều Tiên, Thái Lan, Singapore.  Tạm nhập tái xuất Đây là một hình thức xuất khẩu trở ra nƣớc ngoài những hàng hoá trƣớc đây đã nhập khẩu, chƣa qua chế biến ở nƣớc tái xuất qua hợp đồng tái xuất bao gồm nhập khẩu và xuất khẩu với mục đích thu về số ngoại tệ lớn hơn số ngoại tệ đã bỏ ra ban đầu. Hợp đồng này luôn thu hút ba nƣớc xuất khẩu, nƣớc tái xuất, và nƣớc nhập khẩu.

Vì vậy ngƣời ta gọi giao dịch tái xuất là giao dịch ba bên hay giao dịch tam giác. Tái xuất theo đúng nghĩa của nó, trong đó hàng hoá đi từ nƣớc xuất khẩu đến nƣớc tái xuất, rồi lại đƣợc xuất khẩu từ nƣớc tái xuất sang nƣớc nhập khẩu. Ngƣợc chiều với sự vận động của hàng hoá là sự vận động của đồng tiền đồng tiền đƣợc xuất phát từ nƣớc nhập khẩu sang nƣớc tái xuất và nhanh chóng đƣợc chuyển sang nƣớc xuất khẩu. Ƣu điểm của hình thức này là doanh nghiệp có thể thu đƣợc lợi nhuận cao mà không phải tổ chức sản xuất, đầu tƣ vào nhà xƣởng máy móc, thiết bị, khả năng thu hồi vốn cũng nhanh hơn.

Kinh doanh tái xuất đòi hỏi sự nhạy bén tình hình thị trƣờng và giá cả, sự chính xác và chặt chẽ trong các hoạt động mua bán. Do vậy khi doanh nghiệp tiến hành xuất khẩu theo phƣơng thức này thì cần phải có đội ngũ cán bộ có chuyên môn cao. Vai trò của xuất khẩu Theo thời gian, mặc dù hoạt động xuất khẩu ngày càng diễn ra mạnh mẽ với nhiều hình thức đa dạng khác nhau, song, chung quy hoạt động này đều nhằm mục đích đem lại lợi ích cho cảquốc gia, doanh nghiệp xuất khẩu lẫn nhập khẩu. Tuy nhiên, trong bài nghiên cứu này, tác giả chỉ đê cập đến vai trò của xuất khẩu đối với quốc gia và doanh nghiệp xuất khẩu.

 Đối với nền kinh tế Thứ nhất, đem lại nguồn ngoại tệ cho đất nước. Lợi ích này mang tính vĩ mô, và cũng là yếu tố then chốt mà các quốc gia khuyến khích hoạt động xuất khẩu để đảm bảo cán cân thanh toán và tăng tích lũy và dự trữ ngoại tệ. 12 Thứ hai, tạo nguồn vốn phục vụ cho hoạt động nhập khẩu và tái đầu tư vào các lĩnh vực khác. Điều này giúp giảm sự phụ thuộc vào các khoản đầu tƣ của nƣớc ngoài đối với các quốc gia, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển, nhu cầu nhập khẩu lớn nhƣ Việt Nam.

Thứ ba, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm.