Chương 1: Tổng quan về nguồn vốn của doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty TNHH Thương mại và Xuất Nhập khẩu BestB Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cho Công ty TNHH Thương mại và Xuất Nhập khẩu BestB. TRAN ĐỨC THANG 11 Chuyên đề tốt nghiệp — SV: Đỗ Thị Thúy Dinh CHUONG 1: TONG QUAN VE HIỆU QUA SỬ DUNG VON CUA DOANH NGHIEP 1. Tong quan về von của doanh nghiệp 1. Khái niệm và đặc trưng của nguôn von 11.11 Khái niệm Vốn là yếu tố có vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và quá trình phát triển của các doanh nghiệp, bởi vì vốn là điều kiện tiền đề của quá trình sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp.
Vốn là nguồn hình thành các yếu tố đầu vào phục vụ cho tất cả các hoạt động của doanh nghiệp như nguyên vật liệu, lao động, trang thiết bị, nhà xuong,. Vốn cũng là yếu tố cần thiết quyết định sự ồn định, liên tục của quá trình sản xuất kinh doanh và sự phát triển lâu dài bền vững của doanh nghiệp. Trên thế giới hiện nay có khá nhiều quan điểm khác nhau về vốn. Với sự nhìn nhận van đề dưới giác độ của các yếu tố sản xuất thì Mark cho rằng: “Vốn là tư bản đem lại giá tri thang dư, là một yếu tô đầu vào của quá trình sản xuất.” Tuy nhiên quan điểm này của Mark còn rất hạn chế và có nhiều điều chưa hợp lý do ông quan niệm rằng chỉ có khu vực sản xuất vật chất mới tạo ra giá trị thặng dư cho doanh nghiệp và cho nền kinh tế.
Mà trên thực tế hiện nay không chỉ sản xuất hàng hóa mà cả khu vực cung ứng các dịch vụ cũng đem lại một lượng lớn giá trị thặng dư cho nền kinh tế.Samuelson — một nhà kinh tế học người Hoa Kỳ đại diện tiêu biểu cho trường phái kinh tế học vĩ mô tổng hợp cho rằng: “Dat đai và lao động là các yếu tố ban đầu sơ khai, còn vốn và hàng hóa vốn là kết quả của quá trình sản xuất. Vốn bao gồm các loại hàng hóa lâu bền được sản xuất ra và được sử dụng như các đầu vào hữu ích trong quá trình sản xuât sau đó.” Ngoài ra còn có nhiều quan niệm khác về vốn nhưng nói chung dé có thê tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp luôn cần có các yếu tố đầu vào cơ bản như nhà xưởng, thiết bị, nguyên nhiên vật liệu và sức lao động. Trong điều kiện nên kinh tế thị trường dé có được các yếu tố đó thì doanh nghiệp cần ứng trước ra một _ EE=E=E==. TRAN ĐỨC THANG 12 Chuyên đề tốt nghiệp — SV: Đỗ Thị Thúy Dinh lượng tiền nhất định phù hợp với quy mô và điều kiện kinh doanh.
Số tiền ứng trước đó dé đầu tư mua sắm dẫn đến việc hình thành nên nguồn tài sản cần thiết cho các hoạt động của doanh nghiệp được gọi là vốn của doanh nghiệp. Như vậy thì vốn là toàn bộ số tiền ứng trước mà doanh nghiệp phải bỏ ra để đầu tư hình thành nên các tài sản cần thiết cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Theo khái niệm đó về vốn thì vốn không chỉ là yếu tố đầu vào quan trọng đối với các doanh nghiệp sản xuất mà còn đề cập đến sự tham gia của vốn trong cả quá trình sản xuất kinh doanh liên tục trong suốt thời gian tồn tại của doanh nghiệp. Từ đó ta có thé thấy vốn là yếu tố quan trọng số một của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp, có vốn thì các doanh nghiệp mới có thé mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, mua sắm trang thiết bị hay triển khai kế hoạch khác trong tương lai.
Theo khía cạnh của kế toán thì vốn được coi là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ giá trị tài sản mà doanh nghiệp đang nắm giữ và tất nhiên doanh nghiệp đó có quyền huy động, khai thác và sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm mục đích sinh lời. Hay nói cách khác vốn là biểu hiện bằng tiền của tài sản, còn tài sản là hình thái hiện vật của vốn tại từng thời điểm nhất định. Có thé nói mọi hiệu quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh hay cung ứng dịch vụ của doanh nghiệp đều được tóm lược trên hệ thống báo cáo tài chính. Và ở đó, số vốn mà doanh nghiệp đang có tại từng thời điểm nhất định được thé hiện ở hai nửa của bảng cân đối kế toán.
Trong đó bên tải sản thé hiện các hình thức hiện vật của vốn và bên nguồn vốn thể hiện các phương thức mà doanh nghiệp đang sử dụng để hình thành nên số vốn đang có. Cac đặc trưng cơ bản - _ Vốn được coi là hàng hóa và là hàng hóa đặc biệt Như đã phân tích ở trên vốn là biểu hiện băng tiền của tài sản, mà mỗi một tài sản thì luôn có giá trị và giá trị sử dụng nhất định. Chính vi thé mà có thé gọi vốn là hàng hóa vì nó có giá trị và giá trị sử dụng. Giá trị của vốn thê hiện ở chi phí mà những người sử dụng von bỏ ra dé có được khoản vốn đó.
Giá trị sử dụng của vốn thé hiện ở _ EE=E=E==. TRAN ĐỨC THANG 13 Chuyên đề tốt nghiệp — SV: Đỗ Thị Thúy Dinh việc người nắm giữ vốn sử dụng số vốn đó để mang đi đầu tư vào quá trình sản xuất kinh doanh như hàng hóa, nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, cơ sở vật chất, con người,. Không chỉ là hàng hóa mà vốn còn được coi là hàng hóa đặc biệt vì khái nệm vốn luôn gắn liền với hai phạm trù là quyền sử dụng và quyền sở hữu trong đó có sự tách biệt rõ ràng giữa hai loại quyền này và quyền sở hữu của vốn có khả năng được giao dịch, mua bán trên thị trường vốn nói riêng, thị trường tài chính nói chung dưới dạng cô phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, tín dụng thương mại,. - _ Vốn luôn phải gắn liền với một chủ sở hữu nhất định.
- Vốn phải luôn trong trạng thái vận động và đem lại lợi nhuận cho chủ sở hữu nhằm đạt được các mục tiêu trong kinh doanh. - Vốn phải luôn đại diện cho một lượng tài sản nhất định nào đó bao gồm cả tài sản hữu hình và tài sản vô hình trong doanh nghiệp. - - Vốn có giá tri về mặt thời gian và việc đầu tư vốn ở các thời điểm khác nhau có thé đem lại những hiệu quả khác nhau cho chủ sở hữu. - _ Vốn phải được tích lũy và tập trung đến một lượng nhất định thì mới có thé phát huy được tác dụng khi đầu tư vào lĩnh vực kinh tế đặc biệt là trong kinh doanh.
Phân loại nguồn vốn Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, mỗi doanh nghiệp đều có một hình thức, mô hình kinh doanh và phong cách quản trị khác nhau nhưng mục tiêu của phần lớn các doanh nghiệp là tối đa hóa nguồn lực và tạo ra lợi nhuận lớn nhất. Vấn đề đặt ra ở đây là nếu doanh nghiệp muốn đạt được các mục tiêu kinh đoanh đã đề ra trong ky cần có biện pháp quản lý và sử dụng nguồn vốn một cách hợp lý nhằm tiết kiệm chi phí, tiến hành phân loại vốn dé có thé xác định một cách chính xác nhất từng loại chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra dé tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh. Có nhiều hình thức và tiêu chí khác nhau để phân loại nguồn vốn tùy thuộc vào mục đích hoạt động và loại hình doanh nghiệp. Theo nguồn hình thành _ EE=E=E==.
TRAN ĐỨC THANG 14 Chuyên đề tốt nghiệp — SV: Đỗ Thị Thúy Dinh Dựa trên cơ sở là nguồn hình thành nên vốn trong doanh nghiệp thì nguồn vốn bao gôm hai loại là vôn chủ sở hữu và nợ phải trả. e Von chu sở hữu: là nguôn von thuộc quyên sở hữu của chủ doanh nghiệp và các thành viên trong công ty liên doanh hoặc cô đông nếu doanh nghiệp là công ty cổ phan. Vốn chủ sở hữu đại diện cho sự đầu tư của cá nhân, tổ chức là chủ sở hữu của doanh nghiệp trong kinh doanh và là một trong những nguồn tài trợ thường xuyên cho các hoạt động của doanh nghiệp. Hiện nay ở Việt Nam, pháp luật cho phép hình thành doanh nghiệp ở nhiều loại hình thức pháp lý khác nhau và với mỗi một loại hình doanh nghiệp cũng tồn tại các loại hình vốn chủ sở hữu khác nhau.
Cu thé: - _ Doanh nghiệp nhà nước: chủ sở hữu của các doanh nghiệp nhà nước là nhà nước do đó vốn chủ sở hữu là vốn hoạt động do nhà nước cấp hoặc đầu tư. - _ Công ty TNHH: vốn là do các thành viên tham gia thành lập công ty đóng gop. - _ Công ty cô phần: cô đông là chủ sở hữu của doanh nghiệp và vốn chủ sở hữu là số vốn góp của cô đông dưới dạng sở hữu cô phan. - _ Công ty hợp danh: vốn được góp bởi các thành viên tham gia thành lập công ty.
- _ Doanh nghiệp tư nhân: toàn bộ vốn của doanh nghiệp đều do chủ doanh nghiệp đóng góp và do đó cá nhân là chủ doanh nghiệp tư nhân phải chịu mọi trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của chính cá nhân đó. - Doanh nghiệp liên doanh: đối với các doanh nghiệp liên doanh thì việc liên doanh được thực hiện giữa các doanh nghiệp trong nước hoặc giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp nước ngoài. Do đó các thành viên tham gia góp vốn liên doanh có thé là cá nhân hoặc tô chức. Vốn chủ sở hữu của loại hình doanh nghiệp này có thé được huy động từ nhiều nguồn khác nhau và được sử dụng trong toàn bộ thời gian tồn tại của doanh nghiệp.
Với mỗi loại hình doanh nghiệp nhất định tồn tại nhiều nguồn hình thành vốn chủ sở hữu khác nhau, tuy nhiên trong báo cáo tài chính đặc biệt là báo cáo kết quả kinh doanh thì vốn chủ sở hữu bao gồm 3 thành phần chính: _ EE=E=E==. TRAN ĐỨC THANG 15 Chuyên đề tốt nghiệp — SV: Đỗ Thị Thúy Dinh - _ Vốn kinh doanh: bao gồm vốn góp và lợi nhuận chưa phân phối - Phan chênh lệch đánh giá lại tài sản, chủ yếu là tài sản có định. - Các quỹ của doanh nghiệp (được trích từ kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh): quỹ khen thưởng phúc lợi, quỹ dự phòng tài chính, quỹ đầu tư phát triển, quỹ dự trữ,.