Chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu trong nông nghiệp tại tỉnh Gia Lai

Luận văn thạc sĩ ussh phân tích chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng nghiên cứu nông nghiệp tại tỉnh Gia Lai, mang lại giải pháp thực tiễn hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Mai
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Kim
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ
• Đề tài: Chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp vào thực tiễn (Nghiên cứu trường hợp tỉnh Gia Lai)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Gia Lai

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu đề tài
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Kết cấu của Luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH THÚC ĐẨY ỨNG DỤNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀO THỰC TIỄN
• 1.1. Khái niệm chính sách
• 1.2. Nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp, mối quan hệ giữa nghiên cứu khoa học và thị trường. Chính sách tài chính trong lĩnh vực Khoa học và Công nghệ
• 1.3. Chính sách Khoa học và Công nghệ
• 1.4. Chính sách đầu tư cho Khoa học và Công nghệ
• 1.5. Giải pháp tài chính và thiết chế tổ chức, hoạt động Khoa học và Công nghệ
• 1.6. Phát triển nguồn nhân lực và trọng dụng nhân tài KH&CN
• 1.7. Chính sách tài chính trong lĩnh vực KH&CN
• 1.8. Vai trò của chính sách tài chính trong việc thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu
• 1.9. Vai trò của các tổ chức dịch vụ, tư vấn, môi giới trung gian và các doanh nghiệp KH&CN cho việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn
• 1.10. Kết luận
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH TRONG VIỆC THÚC ĐẨY ỨNG DỤNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP VÀO THỰC TIỄN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH GIA LAI
• 2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Gia Lai
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội tỉnh Gia Lai
• 2.2. Tình hình sản xuất nông nghiệp và nghiên cứu khoa học của tỉnh Gia Lai
• 2.2.1. Khái quát về tình hình sản xuất nông nghiệp của tỉnh Gia Lai
• 2.2.2. Thực trạng về số lượng và kinh phí của các Đề tài, Dự án KH&CN triển khai giai đoạn 2000 – 2010
• 2.2.3. Thực trạng về việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn trong lĩnh vực nông nghiệp của tỉnh Gia Lai
• 2.2.4. Các kết quả nghiên cứu thuộc lĩnh vực nông nghiệp tại Gia Lai từ 2000-2010
• 2.2.5. Kết quả đánh giá hiệu quả của các Đề tài, Dự án thuộc lĩnh vực nông nghiệp tại Gia Lai từ 2000-2010
• 2.2.6. Thực trạng ứng dụng các kết quả nghiên cứu giai đoạn từ 2010 đến nay
• 2.3. Chính sách thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn trong lĩnh vực nông nghiệp
• 2.3.1. Chính sách chung về KH&CN đối với lĩnh vực nông nghiệp
• 2.3.2. Chính sách tài chính đối với việc ứng dụng kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp tại tỉnh Gia Lai
• 2.3.3. Nhu cầu hoàn thiện chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu KH&CN vào thực tiễn trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp của tỉnh Gia Lai
• 2.3.4. Tình hình hoạt động của tổ chức dịch vụ, tư vấn, môi giới trung gian và các doanh nghiệp KH&CN trong việc thúc đẩy ứng dụng các kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp vào thực tiễn của tỉnh Gia Lai
• 2.4. Kết luận
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH THÚC ĐẨY ỨNG DỤNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH GIA LAI
• 3.1. Luận cứ thực tiễn
• 3.2. Thực trạng chính sách Khoa học và Công nghệ tại Việt Nam
• 3.3. Kinh nghiệm của một số nước
• 3.4. Định hướng sử dụng chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp trong giai đoạn hiện nay
• 3.5. Một số chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp vào thực tiễn tại tỉnh Gia Lai
• 3.5.1. Chính sách tài chính hỗ trợ cho các đơn vị ứng dụng, chuyển giao kết quả nghiên cứu
• 3.5.2. Chính sách tài chính hỗ trợ cho người dân áp dụng sản phẩm nghiên cứu khoa học
• 3.5.3. Chính sách tài chính hỗ trợ xây dựng tổ chức nông dân và hiệp hội ngành hàng
• 3.5.4. Một số giải pháp hỗ trợ bổ sung
• 3.6. Dự kiến khả năng tác động của chính sách tài chính trong việc thúc đẩy nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp vào thực tiễn của tỉnh Gia Lai
• 3.6.1. Tác động dương tính của chính sách
• 3.6.2. Tác động âm tính của chính sách
• 3.6.3. Tác động ngoại biên của chính sách
• 3.7. Kết luận
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng nghiên cứu nông nghiệp tại Gia Lai

Chính sách tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu nông nghiệp tại tỉnh Gia Lai. Với tiềm năng nông nghiệp phong phú, Gia Lai cần có những chính sách tài chính hợp lý để khuyến khích đầu tư và ứng dụng công nghệ mới. Việc này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn cải thiện đời sống của nông dân. Chính sách tài chính cần được thiết kế để hỗ trợ các dự án nghiên cứu, từ đó tạo ra những sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao.

1.1. Khái niệm chính sách tài chính trong nông nghiệp

Chính sách tài chính trong nông nghiệp bao gồm các quy định và biện pháp nhằm hỗ trợ tài chính cho các hoạt động nghiên cứu và ứng dụng công nghệ. Điều này bao gồm việc cấp vốn cho các dự án nghiên cứu, hỗ trợ nông dân trong việc áp dụng công nghệ mới và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nông nghiệp phát triển.

1.2. Vai trò của chính sách tài chính trong phát triển nông nghiệp

Chính sách tài chính không chỉ giúp tăng cường nguồn lực cho nghiên cứu mà còn tạo ra môi trường thuận lợi cho việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Điều này góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

II. Thách thức trong việc ứng dụng nghiên cứu nông nghiệp tại Gia Lai

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc ứng dụng kết quả nghiên cứu nông nghiệp tại Gia Lai vẫn gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là thiếu nguồn tài chính để triển khai các dự án nghiên cứu. Ngoài ra, sự thiếu hụt thông tin và kỹ năng của nông dân cũng là một rào cản lớn. Để khắc phục, cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể và hiệu quả.

2.1. Thiếu nguồn tài chính cho nghiên cứu

Nhiều dự án nghiên cứu nông nghiệp tại Gia Lai không đủ kinh phí để triển khai, dẫn đến việc không thể áp dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Điều này làm giảm hiệu quả của các đề tài nghiên cứu và ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của nông nghiệp.

2.2. Thiếu thông tin và kỹ năng cho nông dân

Nông dân tại Gia Lai thường thiếu thông tin về các công nghệ mới và cách áp dụng chúng. Điều này dẫn đến việc họ không thể tận dụng được các kết quả nghiên cứu, làm giảm hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

III. Phương pháp chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng nghiên cứu nông nghiệp

Để thúc đẩy ứng dụng nghiên cứu nông nghiệp, cần có những phương pháp chính sách tài chính hiệu quả. Các chính sách này nên tập trung vào việc hỗ trợ tài chính cho các dự án nghiên cứu, đồng thời tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận công nghệ mới. Việc này sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp tại Gia Lai.

3.1. Hỗ trợ tài chính cho các dự án nghiên cứu

Cần có các quỹ hỗ trợ tài chính cho các dự án nghiên cứu nông nghiệp, giúp các nhà nghiên cứu có đủ nguồn lực để triển khai các đề tài nghiên cứu. Điều này sẽ tạo ra những sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao và đáp ứng nhu cầu thị trường.

3.2. Tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận công nghệ mới

Chính sách cần tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận các công nghệ mới thông qua các chương trình đào tạo và hội thảo. Việc này sẽ giúp nông dân nâng cao kỹ năng và áp dụng hiệu quả các kết quả nghiên cứu vào sản xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Gia Lai

Việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu nông nghiệp tại Gia Lai đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều mô hình sản xuất mới đã được triển khai, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao hơn, cần tiếp tục cải thiện chính sách tài chính và hỗ trợ nông dân trong việc áp dụng công nghệ mới.

4.1. Mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả

Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp tại Gia Lai đã được triển khai thành công, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các mô hình này thường kết hợp giữa nghiên cứu và thực tiễn, tạo ra những sản phẩm có giá trị cao.

4.2. Kết quả từ việc áp dụng công nghệ mới

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp đã giúp nông dân Gia Lai tăng năng suất và giảm chi phí sản xuất. Điều này không chỉ cải thiện đời sống của nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của tỉnh.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho chính sách tài chính nông nghiệp

Chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng nghiên cứu nông nghiệp tại Gia Lai cần được cải thiện và hoàn thiện hơn nữa. Cần có những giải pháp cụ thể để hỗ trợ nông dân và các nhà nghiên cứu trong việc áp dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Định hướng tương lai nên tập trung vào việc phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Chính sách tài chính cần hướng tới phát triển bền vững, đảm bảo rằng các kết quả nghiên cứu được áp dụng một cách hiệu quả và lâu dài. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp và bảo vệ môi trường.

5.2. Nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp

Cần có các chính sách hỗ trợ để nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp, từ đó tạo ra những sản phẩm có giá trị cao và đáp ứng nhu cầu thị trường. Việc này sẽ giúp nông dân Gia Lai có thể cạnh tranh tốt hơn trong thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Gia Lai sở hữu gần 500.000 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó có hơn 291.000 ha cây hàng năm và hơn 208.000 ha cây lâu năm. Giá trị sản xuất nông nghiệp của tỉnh đã tăng trưởng gấp 10 lần trong vòng một thập kỷ, đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế địa phương. Tuy nhiên, hiệu quả thương mại hóa và ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp vẫn đối mặt với nhiều rào cản lớn về cơ chế vốn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ nghịch lý: nhiều đề tài có tính ứng dụng cao nhưng không thể nhân rộng do thiếu kinh phí chuyển giao, trong khi chuỗi liên kết giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân chưa được bảo đảm bằng các công cụ tài chính phù hợp. Mục tiêu cụ thể của luận văn là phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu nông nghiệp tại Gia Lai; từ đó xây dựng hệ thống giải pháp tài chính đồng bộ nhằm chuyển dịch cơ chế quản lý từ cung cấp thụ động sang đáp ứng nhu cầu thực tế.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 99 nhiệm vụ khoa học và công nghệ triển khai trên địa bàn tỉnh Gia Lai giai đoạn 2000 - 2010, đồng thời cập nhật đánh giá thực tiễn đến năm 2015. Về mặt ý nghĩa, nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học quan trọng nhằm cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng nông nghiệp bình quân 12,8%/năm của tỉnh, tối ưu hóa nguồn ngân sách khoa học công nghệ bảo đảm mức phân bổ từ 2% trở lên theo Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013, đồng thời nâng cao tỷ lệ nhiệm vụ nghiên cứu được ứng dụng thực tế từ mức khoảng 60% lên trên 85%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết chính sách công và mô hình quản lý tài chính khoa học công nghệ hiện đại. Hai lý thuyết cốt lõi được vận dụng gồm lý thuyết chu trình chính sách công trong quản lý nguồn lực nhà nước và lý thuyết đổi mới sáng tạo theo cơ chế kết hợp giữa động lực công nghệ và định hướng thị trường. Khung lý thuyết này làm rõ bản chất của việc chuyển đổi phương thức đầu tư từ hình thức khoa học công nghệ đẩy sang mô hình thị trường kéo, lấy nhu cầu đặt hàng từ doanh nghiệp và thị trường làm tiêu chuẩn phân bổ tài chính.

Hệ thống khái niệm chính trong luận văn bao gồm:

1. Chính sách tài chính khoa học công nghệ: Hệ thống các công cụ điều tiết vĩ mô gồm ngân sách nhà nước, ưu đãi thuế, tín dụng đầu tư và quỹ phát triển khoa học công nghệ nhằm kích thích hoạt động sáng tạo và chuyển giao kỹ thuật.
2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu nông nghiệp: Quá trình đưa các sản phẩm giống cây trồng, vật nuôi, phân bón sinh học và quy trình canh tác tiến bộ vào chu trình sản xuất hàng hóa của doanh nghiệp và nông dân.
3. Tổ chức trung gian thị trường công nghệ: Thiết chế cầu nối như sàn giao dịch công nghệ, trung tâm xúc tiến chuyển giao theo Thông tư số 16/2014/TT-BKHCN nhằm định giá tài sản trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
4. Cơ chế tự chủ tài chính: Quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học công nghệ gắn liền với hình thức khoán kinh phí đến sản phẩm cuối cùng theo Nghị quyết số 20-NQ/TW.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu thứ cấp và sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính, niên giám thống kê của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Tổng cục Thống kê trong giai đoạn 2000 - 2015.

Cỡ mẫu khảo sát thực địa gồm 173 đối tượng, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên. Mẫu khảo sát bao gồm: 52 chủ nhiệm và cơ quan chủ trì đề tài, dự án; 21 cán bộ quản lý chuyên trách tại Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Phòng Kinh tế hạ tầng các huyện, thị xã; 100 hộ gia đình trực tiếp ứng dụng tiến bộ kỹ thuật tại địa phương.

Lý do lựa chọn kết hợp phân tích định lượng (xử lý dữ liệu Excel, thống kê mô tả cơ cấu ngân sách 31.936,022 triệu đồng) và phân tích định tính (phỏng vấn sâu 21 chuyên gia) là nhằm bảo đảm tính khách quan, vừa đo lường chính xác hiệu quả giải ngân dòng vốn, vừa nhận diện sâu sắc các rào cản thủ tục hành chính, pháp lý trong suốt tiến trình triển khai nghiên cứu từ năm 2014 đến năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô ngân sách sự nghiệp khoa học phân bổ cho nông nghiệp chiếm tỷ trọng chi phối nhưng còn manh mún. Trong giai đoạn 2000 - 2010, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai đã quản lý 99 nhiệm vụ với tổng kinh phí 31.936,022 triệu đồng. Trong đó, lĩnh vực khoa học nông nghiệp chiếm 27 đề tài với kinh phí 7.189,451 triệu đồng (chiếm 22,51% tổng ngân sách đề tài). Ngoài ra, 21 dự án ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và chương trình nông thôn miền núi được bố trí 11.718,423 triệu đồng (chiếm 36,70% tổng kinh phí), trong đó ngân sách trung ương hỗ trợ 7.023,859 triệu đồng. Đến năm 2014, kinh phí cho nông lâm nghiệp chiếm tới 71,2% tổng nguồn vốn nhiệm vụ khoa học toàn tỉnh.

Thứ hai, hiệu quả ứng dụng thực tế có sự phân hóa sâu sắc giữa các nhóm đề tài. Khoảng 60% chủ nhiệm khẳng định kết quả nghiên cứu đã được ứng dụng và nhân rộng thành công. Điển hình là các đề tài chọn tạo giống lúa lai F1, nạc hóa đàn heo, kỹ thuật làm chín tập trung quả cà phê vối Robusta, nhân giống vô tính sa nhân tím và phục tráng khoai lang Lệ Cần. Tuy nhiên, khảo sát cho thấy có 30% người dân và cán bộ quản lý đánh giá hiệu quả ứng dụng thực tế chỉ ở mức không đáng kể, nhiều mô hình kết thúc ngay khi dự án dừng giải ngân vốn.

Thứ ba, sự thiếu hụt các thiết chế tài chính trung gian và thị trường đầu ra. Gần 80% đề tài kém hiệu quả (như phát triển cây bông, khảo nghiệm dứa Cayen, phân vi sinh EM) gặp bế tắc vì không có cơ chế tài chính hỗ trợ liên kết chuỗi giá trị và thiếu doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Khu vực tư nhân chỉ đóng góp khoảng 350 - 400 triệu USD cho hoạt động nghiên cứu khoa học trên toàn quốc, tương đương một nửa đầu tư công, khiến việc nhân rộng kết quả sau nghiệm thu thiếu hụt nguồn lực duy trì.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế bắt nguồn từ cơ chế phân bổ kinh phí theo dự toán hành chính hàng năm, cào bằng giữa các đơn vị mà chưa căn cứ trên hiệu quả đầu ra. Điều này phản ánh thực trạng chung trên phạm vi cả nước giai đoạn 2008 - 2013 khi Bộ Tài chính giải ngân hơn 12.000 tỷ đồng cho nghiên cứu nông nghiệp nhưng chỉ có khoảng 10% đề tài thực sự đạt hiệu quả cao khi ra thị trường.

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa rõ nét thông qua biểu đồ cơ cấu ngân sách khoa học (thể hiện tỷ trọng dự án ứng dụng chiếm 36,70%, nông nghiệp chiếm 22,51%, khoa học tự nhiên chiếm 10,60%, y dược chiếm 9,65%, khoa học xã hội chiếm 10,14% và kỹ thuật chiếm 1,65%) cùng bảng thống kê so sánh 19 đề tài đạt hiệu quả cao đối chiếu với 15 đề tài hiệu quả thấp. Sự đối sánh này chứng minh rằng các đề tài thành công đều xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của nông dân và có sự đồng hành vốn của doanh nghiệp chế biến, trong khi các đề tài thất bại do thiết kế thiếu liên kết thương mại.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đổi mới cơ chế quản lý và phân bổ ngân sách khoa học công nghệ theo cơ chế khoán chi đến sản phẩm cuối cùng. Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Tài chính Gia Lai cần loại bỏ các thủ tục thanh quyết toán hành chính rườm rà, chuyển sang cơ chế đặt hàng và đấu thầu nhiệm vụ công khai. Mục tiêu phấn đấu đạt 100% nhiệm vụ nghiên cứu nông nghiệp được giao quyền tự chủ tài chính hoàn toàn trong giai đoạn 2016 - 2018, giảm 40% thời gian xử lý thủ tục thẩm định dự toán.

Thứ hai, thành lập Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai và triển khai giải pháp hợp tác công - tư (PPP). Ủy ban nhân dân tỉnh cần ban hành hướng dẫn thực thi cơ chế trích lập tối đa 10% thu nhập tính thuế của doanh nghiệp để lập quỹ nghiên cứu theo Nghị định số 95/2014/NĐ-CP. Mục tiêu giai đoạn 2016 - 2020 huy động vốn đối ứng từ các doanh nghiệp cà phê, cao su, hồ tiêu đạt tỷ lệ tối thiểu 35% trên tổng kinh phí các dự án thử nghiệm.

Thứ ba, ban hành chính sách trợ cấp tài chính và tín dụng ưu đãi trực tiếp cho nông dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật. Ngân hàng Chính sách xã hội và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp thực hiện gói hỗ trợ lãi suất vay vốn 0% trong 24 tháng đầu cho các mô hình trồng trọt đạt chuẩn GAP, hỗ trợ 50% chi phí mua giống lúa lai và chế phẩm sinh học. Thời gian triển khai định kỳ hàng năm từ năm 2016.

Thứ tư, cấp kinh phí hỗ trợ phát triển các tổ chức trung gian, tư vấn chuyển giao và hiệp hội ngành hàng. Sở Công Thương cùng Sở Khoa học và Công nghệ bố trí ngân sách thường niên để thành lập sàn giao dịch công nghệ nông nghiệp theo Thông tư số 16/2014/TT-BKHCN, tài trợ 100% chi phí định giá tài sản trí tuệ và xúc tiến thương mại nông sản chủ lực đến năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tại các tỉnh Tây Nguyên. Luận văn cung cấp khung căn cứ thực tiễn để hoạch định chính sách phân bổ ngân sách 2% chi công, thiết lập quỹ phát triển khoa học và xây dựng cơ chế đặt hàng đề tài sát với quy hoạch địa phương.
2. Các viện nghiên cứu, trường đại học và nhà khoa học: Các chuyên gia thuộc Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên, Trường Đại học Tây Nguyên. Luận văn giúp định hướng chuyển đổi phương pháp nghiên cứu từ đẩy công nghệ sang kéo thị trường, gắn kết hồ sơ thuyết minh với chuỗi giá trị hàng hóa thực tế.
3. Doanh nghiệp nông nghiệp, hợp tác xã và trang trại: Các đơn vị kinh doanh cà phê, cao su, hồ tiêu, dược liệu. Tài liệu hướng dẫn cách thức vận dụng ưu đãi trích lập quỹ nghiên cứu 10% từ lợi nhuận trước thuế và tham gia các chương trình đồng tài trợ vốn từ ngân sách nhà nước.
4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh: Người học chuyên ngành Quản lý Khoa học và Công nghệ, Quản lý công, Kinh tế phát triển. Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp điều tra xã hội học 173 mẫu, kỹ thuật phân tích số liệu tài chính công và cấu trúc một công trình nghiên cứu hàn lâm.

Câu hỏi thường gặp

Cơ cấu phân bổ ngân sách nghiên cứu nông nghiệp tại Gia Lai giai đoạn 2000 - 2010 diễn ra như thế nào?

Trong tổng số 31.936,022 triệu đồng ngân sách khoa học của tỉnh, lĩnh vực nông nghiệp nhận được nguồn lực lớn nhất với 7.189,451 triệu đồng cho 27 đề tài (chiếm 22,51%) và 11.718,423 triệu đồng cho 21 dự án ứng dụng nông thôn miền núi (chiếm 36,70%), khẳng định ưu tiên hàng đầu cho phát triển nông nghiệp.

Tại sao một số đề tài nghiên cứu nông nghiệp được nghiệm thu nhưng khó nhân rộng trong thực tế?

Khảo sát chỉ ra 30% người dân và nhà quản lý nhận thấy hiệu quả chưa cao do thiếu thị trường đầu ra ổn định, hoạt động bảo quản chế biến sau thu hoạch thiếu trang thiết bị và kinh phí nhân rộng sau khi kết thúc đề tài không được ngân sách tiếp tục hỗ trợ.

Bản chất của việc chuyển đổi từ cơ chế khoa học đẩy sang thị trường kéo là gì?

Cơ chế thị trường kéo đòi hỏi đề tài phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và nông dân thay vì ý muốn chủ quan của nhà nghiên cứu. Nguồn tài chính được cấp phát dựa trên cam kết ứng dụng đầu ra và có sự đồng tài trợ vốn từ khu vực tư nhân.

Doanh nghiệp nông nghiệp được hưởng lợi gì từ chính sách tài chính khoa học công nghệ hiện nay?

Theo Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013 và Nghị định số 210/2013/NĐ-CP, doanh nghiệp được trích tối đa 10% thu nhập tính thuế để lập quỹ khoa học công nghệ, được miễn giảm tiền thuê đất, nhận hỗ trợ chuyển giao công nghệ và vay vốn ưu đãi khi đầu tư vào nông nghiệp nông thôn.

Nghiên cứu đã sử dụng cỡ mẫu và phương pháp khảo sát nào để bảo đảm độ tin cậy?

Luận văn khảo sát 173 mẫu phân tầng gồm 52 chủ nhiệm đề tài, 21 cán bộ quản lý và 100 hộ nông dân thụ hưởng công nghệ, kết hợp phỏng vấn sâu định tính và xử lý thống kê định lượng trên Excel nhằm đảm bảo tính khách quan và chiều sâu khoa học.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ nông nghiệp tại địa bàn miền núi.
• Phân tích chi tiết thực trạng giải ngân 31.936,022 triệu đồng cho 99 nhiệm vụ tại Gia Lai, khẳng định nông nghiệp chiếm tỷ trọng vốn lớn nhất với trên 59% tổng ngân sách.
• Xác định rõ nguyên nhân khiến 30% nhiệm vụ kém hiệu quả là do thiếu liên kết chuỗi giá trị và phương thức cấp phát kinh phí chưa gắn chặt với thị trường.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp tài chính mang tính đột phá gồm khoán chi sản phẩm, thành lập quỹ khoa học công nghệ, trợ cấp tín dụng cho nông dân và phát triển tổ chức trung gian.
• Cung cấp khung tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cao cho công tác quản lý khoa học công nghệ giai đoạn 2016 - 2020.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là luận giải thành công cơ chế chuyển dịch từ khoa học công nghệ đẩy sang thị trường kéo trong quản lý tài chính nông nghiệp cấp tỉnh. Các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác các mô hình và giải pháp trong luận văn để áp dụng trực tiếp vào quá trình đổi mới quản lý khoa học công nghệ tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu - Chƣơng 1. Cơ sở lý luận của chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiến - Chƣơng 2: Thực trạng chính sách tài chính trong việc thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp vào thực tiễn trên địa bàn tỉnh Gia Lai - Chƣơng 3. Đề xuất giải pháp chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp tại tỉnh Gia Lai - Kết luận - Khuyến nghị - Danh mục tài liệu tham khảo - Các phụ lục 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH THÚC ĐẨY ỨNG DỤNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀO THỰC TIỄN 1.

Khái niệm chính sách a. Khái niệm chính sách Chính sách là thuật ngữ đƣợc sử dụng rộng rãi trên sách vở, trên các phƣơng tiện thông tin đại chúng và trong đời sống kinh tế - xã hội. Theo từ điển Tiếng Việt: “Chính sách là những sách lƣợc và kế hoạch cụ thể nhằm đạt một mục đích nhất định, dựa vào đƣờng lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra". Theo tiếp cận xã hội học: “Chính sách là một tập hợp biện pháp do chủ thể quản lý đƣa ra, nhằm tạo lợi thế cho một (hoặc một số) nhóm xã hội, giảm lợi thế của một (hoặc một số) nhóm xã hội khác, để thúc đẩy việc thực hiện một (hoặc một số) mục tiêu xã hội mà chủ thể quyền lực đang hƣớng tới” hoặc theo tiếp cận tâm lý học “Chính sách là tập hợp biện pháp đối xử ƣu đãi đối với một nhóm xã hội, nhằm kích thích vào động cơ hoạt động của nhóm này hƣớng theo việc thực hiện một (hoặc một số) mục tiêu của chủ thể quyền lực”.

Nhìn chung, chính sách là công cụ của chính trị, là tập hợp các chủ trƣơng và hành động về phƣơng diện nào đó của nhà nƣớc, nó bao gồm các mục tiêu mà nhà nƣớc muốn đạt đƣợc và cách làm để thực hiện các mục tiêu đó. Những mục tiêu này bao gồm sự phát triển toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế - văn hóa – xã hội – môi trƣờng. Trong luận văn này, tác giả sử dụng khái niệm chính sách với khía cạnh là công cụ của chính trị, tập hợp các chủ trƣơng và hành động nhằm phát triển toàn diện trên tất cả các lĩnh vực đời sống của nhà nƣớc với các đặc điểm: - Do một chủ thể quyền lực hoặc chủ thể quản lý đƣa ra (nhà nƣớc); - Đƣợc ban hành căn cứ vào đƣờng lối chính trị chung và tình hình thực tế; - Đƣợc ban hành đều có sự tính toán và chủ đích rõ ràng. - Thể hiện trên một loại văn bản của nhà nƣớc (văn bản quy phạm pháp luật).

Yêu cầu của chính sách 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Để xem xét, đánh giá đƣa chính sách vào trong cuộc sống, bất kì loại chính sách nào cũng cần phải đạt đƣợc những yêu cầu sau: Tính khách quan (tính khoa học), tính chính trị, tính đồng bộ, hệ thống, tính thực tiễn, tính hiệu quả. Các yêu cầu trên tác động qua lại, chi phối lẫn nhau và có tính chất quan trọng nhƣ nhau. Có thể minh họa mối quan hệ của các yêu cầu trên bằng sơ đồ dƣới đây: Hình 1. Sơ đồ các yêu cầu khi xây dựng chính sách c.

Hiệu lực và hiệu quả của chính sách Sau khi một chính sách đƣợc ban hành, chủ thể quản lý cần phải quan tâm đến hiệu quả và hiệu lực của chính sách để có đƣợc biện pháp kịp thời chỉnh lý, sửa đổi chính sách, đảm bảo chính sách luôn có hiệu lực tác động thúc đẩy xã hội phát triển phù hợp mục tiêu đã đặt ra. Một chính sách có hiệu quả và hiệu lực khi nó thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu phát triển xã hội, gây đƣợc phản ứng trong xã hội, đƣợc dân chúng hƣởng ứng, gây đƣợc uy tín cho chủ thể quản lý và tạo đƣợc động lực hoạt động của xã hội hƣớng vào thực hiện mục tiêu của chính sách. Khi nói đến hiệu quả của chính sách tức là nói đến tác dụng (lợi ích) của chính sách khi đƣa chính sách áp dụng vào trong cuộc sống. “Hiệu quả của chính sách là những lợi ích mà một chính sách mang lại cho toàn hệ thống”.

Lợi ích đó thể hiện trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội. “Khi một chính sách được công bố, nó phải có sức tác động vào xã hội hướng xã hội đi theo mục tiêu mà chính sách kỳ vọng. Chính sách có tác động được vào xã hội hay không được gọi là hiệu lực của chính sách”. Hiệu lực này thay đổi theo vòng đời của một chính sách, trong mỗi giai đoạn của vòng đời hiệu lực của chính 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] sách không giống nhau, nó thay đổi theo quy luật ra đời, phát triển, thịnh vƣợng và suy vong.

Nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp, mối quan hệ giữa nghiên cứu khoa học và thị trường a. Nghiên cứu khoa học Nghiên cứu khoa học là hoạt động khám phá, phát hiện, tìm hiểu bản chất, quy luật của sự vật, hiện tƣợng tự nhiên, xã hội và tƣ duy; sáng tạo giải pháp nhằm ứng dụng vào thực tiễn. Nghiên cứu khoa học là sự phát hiện bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới; hoặc là sáng tạo phƣơng pháp mới và phƣơng tiện kỹ thuật mới để làm biến đổi sự vật phục vụ cho mục tiêu hoạt động của con ngƣời. Kết quả nghiên cứu khoa học Các sáng tạo giải pháp, các phƣơng pháp mới, phƣơng tiện kỹ thuật mới, các phát hiện và quy luật của sự vật, hiện tƣợng tự nhiên đạt đƣợc thông qua việc nghiên cứu khoa học đƣợc gọi chung là kết quả nghiên cứu khoa học.

Nông nghiệp, lĩnh vực nông nghiệp Nông nghiệp theo nghĩa hẹp là ngành sản xuất ra của cải vật chất mà con ngƣời phải dựa vào quy luật sinh trƣởng của cây trồng, vật nuôi để tạo ra lƣơng thực, thực phẩm… để thỏa mãn nhu cầu của mình. Nông nghiệp theo nghĩa rộng còn bao gồm cả lâm nghiệp, ngƣ nghiệp. Lĩnh vực nông nghiệp là các hoạt động sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu có liên quan đến ngành nông nghiệp. Nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp Nông nghiệp là ngành sản xuất phụ thuộc rất nhiều vào tự nhiên.

Những điều kiện nhƣ: đất đai, nhiệt độ, độ ẩm, lƣợng mƣa, bức xạ mặt trời… ảnh hƣởng trực tiếp đến năng suất, sản lƣợng cây trồng, vật nuôi, là ngày có năng suất lao động rất thấp. Do đó, đòi hỏi cần phải có các hoạt động nghiên cứu khoa học nhƣ: sáng tạo phƣơng pháp mới và phƣơng tiện kỹ thuật mới, sáng tạo giải pháp mới gắn với lĩnh vực nông nghiệp nhằm tăng năng suất, chất lƣợng cây trồng, vật nuôi; tạo ra các giống cây trồng, vật nuôi đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất, phục vụ cho nhu cầu của con ngƣời. Khoa học và công nghệ đẩy, thị trường kéo 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nền tảng của sáng tạo khoa học và công nghệ thƣờng bắt nguồn từ sự đặt hàng của doanh nghiệp, xã hội; từ nhu cầu thực tiễn của cuộc sống; từ các dự báo phát triển kinh tế, xã hội cũng nhƣ các khám phá mới. Để nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học, điều tiên quyết là chính các nhà khoa học phải thay đổi cách thức nghiên cứu khoa học theo hƣớng giải quyết các vấn đề, nhu cầu của thị trƣờng, đời sống và doanh nghiệp.

Cùng với đó, là sự đánh giá đúng đắn, công bằng của cộng đồng, nhà quản lý cũng nhƣ đẩy mạnh quá trình triển khai ứng dụng kết quả nghiên cứu vào đời sống sản xuất trong hoạt động nghiên cứu khoa học. Để hoạt động nghiên cứu khoa học đạt hiệu quả, các nhà khoa học cần xuất phát từ nhu cầu của thị trƣờng, của doanh nghiệp, từ những nhu cầu mạnh mẽ của đời sống xã hội để nghiên cứu. Chính từ yêu cầu mang tính tất yếu này đã hình thành nên thị trƣờng kéo, từ nhu cầu của thị trƣờng đòi hỏi hoạt động nghiên cứu khoa học muốn hiệu quả phải phát triển, nghiên cứu theo định hƣớng, theo yêu cầu của thị trƣờng. Đồng thời cũng cần có những giải pháp, những thiết chế đúng đắn để triển khai kết quả nghiên cứu vào đời sống sản xuất đạt hiệu quả cao.

Đây cũng chính là triết lý, là vấn đề đƣợc nghiên cứu trong toàn bộ nội dung của Luận văn. Ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp vào thực tiễn Là hoạt động của các cá nhân, tổ chức sử dụng kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tế đời sống sản xuất bằng việc nhân rộng các mô hình trồng trọt, chăn nuôi đã nghiên cứu đạt kết quả tốt, sử dụng các sản phẩm của nghiên cứu khoa học (thuốc, cây giống, con giống, phân bón…) vào quá trình trồng trọt, chăn nuôi của các hộ gia đình, các tổ chức hoặc có thể sử dụng các kết quả đó để phát triển các dự án sản xuất thử nghiệm, dự án nông thôn miền núi. Chính sách tài chính trong lĩnh vực Khoa học và Công nghệ Chính sách tài chính là một trong những cách tiếp cận phân loại chính sách theo công cụ tác động của chính sách. Chính sách tài chính là một chính sách công cụ nhằm phục vụ một mục tiêu phát triển nào đó, chẳng hạn chính sách phát triển quốc gia hoặc chính sách phát triển một ngành cụ thể trong một quốc gia, nhƣ chính sách công nghiệp, chính sách nông nghiệp, chính sách khoa học và công nghệ… 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chính sách tài chính rất đa dạng: chính sách đầu tƣ, chính sách tín dụng, đến các chính sách cụ thể nhƣ chính sách thuế, chính sách giá.

Chính sách tài chính trong lĩnh vực Khoa học và Công nghệ là khái niệm dùng để chỉ các biện pháp, các thiết chế tài chính đầu tƣ, hỗ trợ cho lĩnh vực khoa học công nghệ thông qua đầu tƣ tiền tệ, chế độ thuế, chính sách giá. Chính sách Khoa học và Công nghệ Ngày 18/5/1963, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất của Hội phổ biến khoa học, kỹ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Nhiệm vụ của khoa học, kỹ thuật là cực kỳ quan trọng, cho nên mọi ngành, mọi ngƣời đều phải tham gia công tác khoa học, kỹ thuật, để nâng cao năng suất lao động, sản xuất ra nhiều của cải vật chất, để xây dựng Chủ nghĩa xã hội thắng lợi.