Chương I: Những yếu tế tác động đến chính sách đối ngoại của chính quyền Bill Clinton: Việc dé ra một chiến lược ngoại giao mới của Hoa Kỳ sau khi Liên Xô sụp đỏ là một việc làm khó khan và gây ra nhiều tranh cãi trong du luận Mỹ cũng như nhừng nha lãnh dao của cường quốc này. Những diễn biến chính trị ở Liên Xô va Đông Au vào những năm từ 1989 đến 1991 và sự sụp đô của Liên Xô trở thành một bước ngoặc không chỉ cho Liên Xô mà còn cho cả thẻ giới trong đó có Mỹ. Một bối cảnh quốc tế mới hình thành bat buộc Mỹ phải thay đổi đường lỗi ngoại giao của mình Vậy đỏ là đường lỗi gi? Câu hỏi này là một vẫn đề nan giải cho những nhả hoạch định chiến lược ngoại giao của Hoa Ky. Việc xác định một đường lỗi ngoại giao nay bị tác động bai nhiều yếu tố.
l- Yếu tố trong nước: Trước hết đó là sự tác động của dư luận Mỹ: Một cuộc chạy đua vũ trang trong chiến tranh Lạnh đã có tác động lớn đến đời sống người dan Mỹ. Trong khoản thời gian diễn chiến tranh Lạnh, hau như nhiều khoản phúc lợi xã hội đều bị cắt giảm dé đầu tư vào lĩnh vực an ninh quốc phòng để đạt được sự can bằng đối với Liên Xô. Đến nay, khi Liên Xô sụp để thì liệu việc tiếp tục đầu tư cho chiến lược an ninh quốc phòng có còn can thiết? Có hai xu hướng giải quyết vấn đề hình thành trong du luận Mỳ và ngay trong giới lãnh đạo, đó là nên “cắt giảm” hay “mở rộng”? Việc cắt giảm đông nghĩa với việc phải hạn chế chỉ tiêu quốc phòng để dành nguồn ngân sách cho việc phát triển kinh tế và cải thiện đời sống người dân bởi lẽ kẻ thủ của nước Mỳ đã không còn, do đó không phải quá lo ngại đến vấn để an ninh. Xu hưởng nảy được những người theo "chủ nghĩa biệt lập mới” tán thành.
Ngược lại, xu hướng mở rộng cũng cỏ lí lẽ riêng của họ. cho rằng tuy kẻ thù của Mỹ (Liên Xô) không còn nữa nhưng lại xuất hiện nhiều kẻ thù mới và tinh hình thế giới đang diễn ra một cách rất phức tap, vai trò của Mỹ sẽ không được phát huy nếu không có sự hậu thuẫn ti nguồn sức mạnh quân sự mà Mỹ hiện có. Và do đó nguồn sức mạnh Khoa luận tốt nghiệp. Trang l7 GVHD: TS.
Lê Phụng Hoàng Chính sách đổi ngoại của Hoa Kỷ SVTH: Nguyễn Thanh Bắt. dưới thời tng thống Bill Clinton. này không thê cắt giảm nếu không muốn nói là cần phải mở rộng thêm. Nói chung đường lối nay được những người theo trường phái "quốc tế mới", muốn mờ rộng ảnh hưởng của nước Mỹ ra toàn thé giới ủng hộ.
có thé thấy việc hình thành hai xu hướng “cat giam” hay “mở rộng” thực chất là việc lựa chọn một đường lối ngoại giao biệt lập đã có trong truyền thông nước Mỹ trước khi xảy ra cuộc chiến thé tranh thé giới thứ nhất hay 14 một đường lỗi ngoại giao tiếp tục nâng cao ảnh hưởng của Mỹ trên thé giới, thực hiện giấc mơ bả quyền của một cường quốc dang tranh luận nhằm lựa chọn một chiến lược ngoại giao mới sau chiến tranh Lạnh. Nhưng theo một điều tra xã hội thì có thể thấy. cán cân vẫn nghiêng ve phía những người đi theo xu hướng “quốc tế mới” chứ không phải xu hưởng “biệt lập mới". Dé lí giải về hiện tượng này, Randall B_Ripley va James M.Lindsay đã viết: ” Nguyên nhân chủ yêu cua hiện tượng nay là do công chúng đã có những bai học từ thể ki XX đó là: nước Mỹ không tránh khỏi bị lôi kéo vào hai cuộc chiến tranh, va nước Mỹ đã có đóng góp quan trọng cho chiến thắng trong hai cuộc chiến tranh nay.va sự phụ thuộc lẫn nhau cua nền kinh tế Mỹ đối với nên kinh tế toàn cầu.
Va diéu cơ bản quan trong là họ nhận thức được rằng Mỹ đà trở nên liên kết mạnh mẽ trên nhiều phương diện với phan còn lại của thế giới đến nổi chủ nghĩa biệt lập không chi là điều không mong muốn, ma còn đơn giản là không thé thực hiện được”"”. Đỏ là một yếu tố hết sức quan trọng tác động đến việc hoạch định chính sách déi ngoại của Mỹ vào dau những năm 90 của thé ki XX. Những quan điểm trái ngược trong dư luận Mỹ xuất phát từ thực tế nền kinh tế Mỹ. Những người theo xu hưởng "biệt lập mới” đại đa số họ xuất thân trong những thành phần không mấy giàu có trong xã hội, do đó vấn dé thiết than và cũng là vấn để mà họ mong muốn là chính phủ phải quan tâm hơn đến van dé kinh tế.
củi * Chỉnh sách đối ngoại của Hoa Kỷ sau chiếa tranh Lạnh_ Randal! B. Ripley and James M. Lindsay, NXB CTIQG 3002 ——m.—TTï————————=————_= Khỏa luận tốt nyhiép. Trang l8 GVHD: TS.
Lê Phụng Hoàng Chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ SVTH: Nguyễn Thanh Bắt. đưới thời tông thống Bill Clinton. thiện đời sống nhân din trong nước chứ không phải chi quan tâm đến các vấn đề thé giới. cần phải căn cử trên những gì má nước Mỹ hiện có trong nước dé đẻ ra các chính sách ngoại giao phù hợp.
Nước Mỹ vào những năm dau sau chiến tranh Lạnh có những điểm gi? Bill Clinton đã thừa kế được những gì ma chính quyền của Đáng Cong Hòa đã dé lại cho Ông sau 12 năm dang nay cảm quyền ở Mỹ? Một cơ sở quan trong đề chỉnh quyền Bill Clinton tiến hành chiến lược ngoại giao thời hậu chiến tranh Lạnh là căn cứ trên địa vị hàng dau của Mỹ vẻ kinh té- quân sự. Trong lĩnh vực quân sự. Mỹ là nước có tiểm năng quân sự lớn nhất thé giới. vượt hin các nước và có thé hon cả những nước lớn cộng lại.
Về vũ khí thông thường Mỹ là một quốc gia có các loại vù khí thông thường hiện đại nhất thế giới. không những thế, về vũ khí hạt nhân, Mỹ 14 nước có kho vũ khí hạt nhân lớn nhất the giới, dù đã cắt giảm theo hiệp ước START-1!. Bang số liệu sau sẽ cho thay điều Vũ khi hạt nhân chiến lược Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Tên lu nguyên mà sân Tung.256 tử i Máy bayn ném bom chiến lược | 3.252 [eat +— ( Dẫn lại theo: Ha Mỹ Hương: Quan hệ Nga- Mỹ sau chién tranh Lạnh trang 121) Vẻ quốc phòng, với nền kinh tế hàng dau thẻ giới, chi tiêu cho quốc phòng của Mỹ cũng đứng hàng đầu thé giới, ngắn sách quốc phòng hang năm của Mỹ là hơn 250 ti USD, chiếm 3,6% GDP và liên tục tăng qua các năm. Mỹ còn có hàng loạt các căn cứ quân sự ở các châu lục trên khắp thể giới "khoảng 100.000 trưng Í!3: toc Su Phan TẾ Ch O41 MINES GVHD: TS.
Lé Phụng Hoàng Chính sách đổi ngoại của Hoa Ky SVTH: Nguyễn Thanh Bat. dưới thời tổng thống Bill Clinton. quân ớ chảu Âu.000 ở ving vịnh Pecxich và nhiều nơi khác”. Va như tông thong Clinton nhận xét “ngảy nay.
quân đội chúng ta là lực lượng chiến dau được trang bị tốt nhất, huắn luyện tốt nhất va chuân bị tốt nhất trên the giới”. Với tất cả lực lượng quân sự hùng hậu ma Mỹ có đó chính là một hậu thuần quan trong cho chính sách đối ngoại của chính quyển Bill Clinton và là điều kiện đảm bảo cho sự thăng lợi cho chính sách đối ngoại dó. Vẻ kinh tế: Sau khi Bush roi khỏi nha trang, mặc dù nên kính tế Hoa Kỹ van trên đà khủng hoảng nhưng lä một nên kinh tế mạnh nhất trên thể giới lúc bay giờ. GDP của Mỹ vẫn chiếm hon 20% GDP của thế giới Ngoại thương Mỹ chiếm khoảng 25% tổng kim ngạch ngoại thương cua thé giới, dong đô la van là dong tiên chủ yếu trong thương mại, dau tư và tải chính toàn cau.
Các công ty xuyên quốc gia của Mf năm nhiều lĩnh vực của nên kinh tế thé giới, nhớ đó Mỹ có thể kiếm soát va chỉ phối mạnh mẽ dến hau hết các tô chức kinh tế. tài chính tiên tệ. thương mại thé giới như: IMF, WB, GATT, G7. Trong lĩnh vực khoa học- kĩ thuật: Mỹ là nước có nền khoa học kĩ thuật hàng đầu thế giới, điêu nảy được thể hiện ở việc Mỹ là nơi khởi đầu cuộc khoa học kĩ thuật lần hai, nhiều phát minh khoa học kĩ thuật có nguồn gốc từ Mỹ, số lượng các nhà khoa học Mỹ chiếm ti lệ cao trong danh sách các nha khoa học được nhận giải Nôben trên thế giới.
Ngoài ra, Mỹ còn là nước đi đầu trong các lĩnh vực thông tin liên lac, giao thông vận tải, giáo dục, y té. những thế mạnh về khoa học kĩ thuật là điểu kiện giúp Mỹ thực hiện một chiến lược ngoại giao mới trong đó, “xuất khẩu văn hóa M$”, “giá trị Mỹ” 14 một nội dung quan trong trong chiến lược này. Vẻ điều kiện xã hội: Với dân số khoảng 264 triệu người(1995)” với chất lượng clin số cao, được phổ cập giáo dục va dịch vụ chăm sóc sức khỏe hàng đầu * Quan hé Nga. Mĩ sau chiến tranh Lạnh Hà Mỹ Hương NXH CTQG 2003.
* Hoa Kỷ cam kết và mỏ rộng _PTS Lé Bá Thuyền_ NXB KHXH Hà Nội _1997 Khóa luận tốt nghiệp. Lê Phụng Hoàng Chính sách đối ngoại của Hoa Kỷ SVTH: Nguyễn Thanh Bat. đưới thời tông thông Bill Clinton. Là đất nước thu hút được nhiều nhân tai trên khắp thé giới vả từ đó tạo nên một thé mạnh cho nước Mỹ.
một dat nước có sự pha trộn nhiều nén văn hóa khác nhau trên the giới. Tổng thống Climon đã từng nói: * Nước MP luôn luôn là quốc gia của những người nhập cư. Sự đa dang của ching ta không phải là điểm yếu, mà 14 sức mạnh vĩ đại nhất của chúng ta”" Đó là những thuận lợi cơ ban cho chính quyền Bill.Clinton khi bat đâu nhiệm kỳ của minh. Tuy nhiên có thé thấy vào những năm dau thập niên 90 của thé ki XX nước Mỹ tén tại nhiều van de, đặt ra những thách thức to lớn cho chính quyền Clinton đặc biệt 1a van dé kinh tế.
Kinh tế Hoa Kỳ vào dau thập niên 90, tuy vẫn giữ vị trí số một the giới nhưng rõ rang sức mạnh của nó đà giảm di rất nhiều. Từ chỗ giá trị xuất khẩu của nên kinh tế Mỳ chiếm 25% giá trị xuất khẩu của thé giới thi cho đến khi Bill nhận chức con số này chỉ con lại là 22%. Thêm vao đỏ [4 nạn thâm hụt ngắn sách. khi Clinton lên cảm quyền ông đã thừa kế một di sản không mây tốt đẹp từ người tiên nhiệm của Dang Cộng Hoa.
Thâm hụt ngân sách lên đến 290 ti đô la.