Luận văn thạc sĩ ussh đảng bộ huyện lương sơn hòa bình lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc từ năm 2005 đến năm 2014

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh đảng bộ huyện lương sơn hòa bình lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc từ năm 2005 đến năm 2014, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Đoàn Thùy Dung
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Viết Nghĩa
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Huyện Lương Sơn (Hòa Bình) Lãnh Đạo Thực Hiện Chính Sách Dân Tộc Từ Năm 2005 Đến Năm 2014
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 0.5. Nguồn tƣ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu
• 0.6. Những đóng góp của luận văn
• 0.7. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ HUYỆN LƢƠNG SƠN LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC TRONG GIAI ĐOẠN 2005 – 2010
• 1.1. Khái quát điều kiện tự nhiên - xã hội huyện Lƣơng Sơn
• 1.2. Vài nét về chính sách dân tộc của Đảng và Đảng bộ tỉnh Hòa Bình
• 1.3. Đảng bộ huyện Lƣơng Sơn xác định một số nội dung cơ bản trong việc thực hiện chính sách dân tộc
• 1.4. Quá trình lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc của Đảng bộ huyện Lƣơng Sơn
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ HUYỆN LƢƠNG SƠN ĐẨY MẠNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC TRONG GIAI ĐOẠN 2010 – 2014
• 2.1. Một số nội dung mới trong chính sách dân tộc của Đảng và Đảng bộ tỉnh Hòa Bình
• 2.2. Đảng bộ huyện Lƣơng Sơn điều chỉnh một số nội dung trong việc thực hiện chính sách dân tộc
• 2.3. Đảng bộ huyện Lƣơng Sơn đẩy mạnh lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Về hạn chế
• 3.3. Một số kinh nghiệm
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chính Sách Dân Tộc Tại Huyện Lương Sơn 2005 2014

Chính sách dân tộc tại huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình, trong giai đoạn 2005-2014 đã được Đảng bộ huyện đặc biệt chú trọng. Đây là giai đoạn quan trọng trong việc thực hiện các chính sách nhằm phát triển kinh tế - xã hội cho đồng bào các dân tộc thiểu số. Chính sách này không chỉ nhằm nâng cao đời sống vật chất mà còn bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc. Đảng bộ huyện đã xác định rõ vai trò của chính sách dân tộc trong việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và xã hội huyện Lương Sơn

Huyện Lương Sơn có địa hình đa dạng với nhiều dân tộc sinh sống. Đặc điểm tự nhiên như khí hậu, đất đai ảnh hưởng lớn đến đời sống và sản xuất của người dân. Sự đa dạng văn hóa giữa các dân tộc tạo nên một bức tranh phong phú, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức trong việc thực hiện chính sách dân tộc.

1.2. Vai trò của chính sách dân tộc trong phát triển kinh tế

Chính sách dân tộc đã góp phần quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội tại huyện Lương Sơn. Các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số đã được triển khai, giúp nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn cần khắc phục.

II. Những thách thức trong việc thực hiện chính sách dân tộc

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện chính sách dân tộc, huyện Lương Sơn vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như nhận thức chưa đầy đủ về chính sách, sự thiếu đồng bộ trong triển khai và quản lý chính sách đã ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện. Đặc biệt, sự phân hóa giàu nghèo giữa các dân tộc cũng là một vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Nhận thức của cán bộ và người dân về chính sách

Một trong những thách thức lớn nhất là nhận thức của cán bộ và người dân về chính sách dân tộc còn hạn chế. Nhiều người chưa hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc thực hiện chính sách, dẫn đến sự thiếu hợp tác trong triển khai.

2.2. Sự thiếu đồng bộ trong triển khai chính sách

Việc triển khai chính sách dân tộc tại huyện Lương Sơn còn thiếu đồng bộ giữa các cấp, các ngành. Điều này dẫn đến tình trạng một số chương trình không được thực hiện hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực và thời gian.

III. Phương pháp thực hiện chính sách dân tộc hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách dân tộc, huyện Lương Sơn cần áp dụng các phương pháp phù hợp. Việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng, cải thiện công tác tuyên truyền và đào tạo cán bộ là những giải pháp quan trọng. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc triển khai chính sách.

3.1. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Việc khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào quá trình xây dựng và thực hiện chính sách là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng.

3.2. Cải thiện công tác tuyên truyền

Công tác tuyên truyền về chính sách dân tộc cần được cải thiện để người dân hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Các hình thức tuyên truyền đa dạng sẽ giúp nâng cao hiệu quả truyền thông.

IV. Kết quả đạt được từ chính sách dân tộc

Trong giai đoạn 2005-2014, chính sách dân tộc tại huyện Lương Sơn đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Nhiều chương trình phát triển kinh tế, văn hóa đã được triển khai, góp phần nâng cao đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để điều chỉnh kịp thời.

4.1. Những thành tựu nổi bật trong phát triển kinh tế

Chính sách dân tộc đã giúp nhiều hộ gia đình dân tộc thiểu số cải thiện thu nhập thông qua các chương trình hỗ trợ sản xuất. Nhiều mô hình kinh tế mới đã được hình thành, tạo ra việc làm và thu nhập ổn định.

4.2. Đánh giá tác động đến đời sống văn hóa

Chính sách cũng đã góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc. Nhiều hoạt động văn hóa, thể thao đã được tổ chức, tạo cơ hội giao lưu và học hỏi giữa các dân tộc.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho chính sách dân tộc

Chính sách dân tộc tại huyện Lương Sơn trong giai đoạn 2005-2014 đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả bền vững, cần có những điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức, cải thiện công tác quản lý và phát huy vai trò của cộng đồng.

5.1. Đề xuất các giải pháp cải thiện chính sách

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện chính sách dân tộc, bao gồm việc tăng cường đào tạo cán bộ, nâng cao năng lực cho các tổ chức cộng đồng và cải thiện cơ chế giám sát.

5.2. Tầm nhìn cho sự phát triển bền vững

Tầm nhìn cho sự phát triển bền vững của chính sách dân tộc cần hướng đến việc xây dựng một cộng đồng đoàn kết, phát triển kinh tế - xã hội đồng bộ, bảo tồn văn hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Lương Sơn có vị trí chiến lược đặc thù khi là cửa ngõ phía Tây Nam thủ đô Hà Nội và là vùng đệm chuyển tiếp giữa đồng bằng với vùng núi Tây Bắc thuộc tỉnh Hòa Bình. Với tổng diện tích tự nhiên 37.769 ha cùng quy mô dân số đạt trên 97.000 người vào năm 2014, địa bàn này mang đậm dấu ấn văn hóa đa tộc người, trong đó dân tộc Mường chiếm trên 65%, dân tộc Kinh chiếm khoảng 30%, phần còn lại là đồng bào dân tộc Dao và các nhóm thiểu số khác. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào sự lãnh đạo toàn diện của Đảng bộ huyện Lương Sơn đối với việc thể chế hóa và triển khai các chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn chuyển biến mạnh mẽ 2005 - 2014.

Mục tiêu cụ thể của đề tài là làm sáng tỏ quá trình ban hành nghị quyết, tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả thực thi các chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ 18 xã, thị trấn của huyện Lương Sơn trong khung thời gian 10 năm từ 2005 đến 2014.

Ý nghĩa của công trình được lượng hóa cụ thể qua việc phân tích bước chuyển đổi cấu trúc kinh tế xã hội địa phương, nơi tỷ lệ hộ nghèo giảm ấn tượng từ 7,00% năm 2010 xuống còn 5,25% năm 2014, đồng thời thu nhập bình quân đầu người tăng trưởng gấp đôi từ 18,20 triệu đồng lên 36,60 triệu đồng mỗi năm. Nghiên cứu cung cấp hệ thống dữ liệu thực chứng khẳng định vai trò lãnh đạo hạt nhân của tổ chức Đảng cấp cơ sở trong công tác dân tộc thời kỳ đổi mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc, khẳng định nguyên tắc cốt lõi: bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, tương trợ nhau cùng phát triển. Định hướng chỉ đạo xuyên suốt được xây dựng dựa trên Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác dân tộc, cùng hệ thống quan điểm Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X và Chỉ thị số 29-CT/TU của Tỉnh ủy Hòa Bình về công tác tôn giáo, dân tộc trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Khung lý thuyết của công trình làm rõ năm khái niệm trọng tâm:

• Chính sách dân tộc: Hệ thống các chủ trương, biện pháp quản lý nhà nước nhằm điều chỉnh quan hệ dân tộc và nâng cao mọi mặt đời sống cho các nhóm cộng đồng.
• Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số: Quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành theo hướng hàng hóa, khai thác lợi thế bản địa gắn với kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Hạ tầng nông thôn miền núi: Hệ thống công trình giao thông, thủy lợi, trường học, điện lưới, trạm y tế phục vụ trực tiếp dân sinh.
• Xóa đói giảm nghèo bền vững: Biện pháp giảm tỷ lệ hộ nghèo thông qua hỗ trợ tư liệu sản xuất, sinh kế, nước sạch và nhà ở.
• Năng lực hệ thống chính trị cơ sở vùng cao: Khả năng vận động, quản lý và tổ chức thực hiện chính sách của đội ngũ cán bộ, đảng viên địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp đáng tin cậy. Dữ liệu sơ cấp bao gồm hệ thống văn kiện các kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh Hòa Bình (nhiệm kỳ XIV, XV), văn kiện Đại hội Đảng bộ huyện Lương Sơn (nhiệm kỳ XXIII, XXIV), các chỉ thị, kế hoạch chuyên đề của Huyện ủy, Báo cáo tổng kết công tác dân tộc hằng năm của Ủy ban nhân dân và Phòng Dân tộc huyện Lương Sơn. Dữ liệu thứ cấp được kế thừa từ các bộ thống kê kinh tế xã hội và báo cáo tổng kết Chương trình 134, 135 của tỉnh Hòa Bình từ năm 2005 đến năm 2014.

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tác giả tiến hành khảo cứu dữ liệu toàn diện trên 100% đơn vị hành chính của huyện Lương Sơn (18 xã, thị trấn), trong đó lấy mẫu khảo sát chuyên sâu tại các xã vùng 2 và vùng 3 đặc biệt khó khăn. Mẫu phân tích chuyên biệt bao gồm 1.332 hộ nghèo thụ hưởng chương trình nhà ở, 1.100 hộ nhận trợ cấp nước phân tán, và 4.191 lượt cán bộ cơ sở tham gia các khóa đào tạo nâng cao năng lực.

Phương pháp phân tích chủ đạo là phương pháp lịch sử kết hợp phương pháp logic. Lý do lựa chọn: Phương pháp lịch sử cho phép tái hiện chân thực, liền mạch tiến trình hoạch định và tổ chức thực hiện chính sách theo trình tự thời gian 2005 - 2010 và 2010 - 2014. Phương pháp logic hỗ trợ bóc tách bản chất, phát hiện các mối liên hệ nhân quả, so sánh đối chiếu giữa mục tiêu đề ra và kết quả thực tiễn để rút ra bài học kinh nghiệm sâu sắc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế đạt bước đột phá mạnh mẽ. Nhờ lãnh đạo thu hút đầu tư, toàn huyện đã thu hút 156 dự án kinh tế, phát triển mạng lưới 319 doanh nghiệp với tổng vốn đăng ký đạt 1.401 tỷ đồng và trên 58 triệu USD. Tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao, đạt 17,30% đến 18,20% trong giai đoạn 2006 - 2010 và đạt 11,50% vào năm 2014. Đến năm 2014, cơ cấu kinh tế chuyển dịch vượt bậc: khu vực công nghiệp - xây dựng chiếm tỷ trọng áp đảo 48,10%, khu vực thương mại - dịch vụ chiếm 28,80%, trong khi nông - lâm - thủy sản giảm xuống 23,10%, góp phần đưa tổng giá trị sản xuất toàn huyện đạt mức 7.678,30 tỷ đồng.

Thứ hai, hạ tầng thiết yếu vùng đặc biệt khó khăn được hoàn thiện toàn diện thông qua Chương trình 135 giai đoạn II. Tổng vốn đầu tư đạt 55.710 triệu đồng được phân bổ xây dựng hoàn chỉnh 69 công trình dân sinh trọng điểm, bao gồm: 12 công trình thủy lợi (7.374 triệu đồng), 10 công trình giao thông huyết mạch (7.380 triệu đồng), 9 công trình giáo dục trường học (5.860 triệu đồng), 6 công trình điện lưới (5.882 triệu đồng) và 3 nhà sinh hoạt văn hóa cộng đồng (900 triệu đồng). Nhờ vậy, trên 80% số hộ dân nông thôn đã được sử dụng điện lưới quốc gia và nguồn nước sinh hoạt hợp vệ sinh.

Thứ ba, chính sách an sinh, nhà ở và nước sạch theo Quyết định số 134/2004/QĐ-TTg đạt hiệu quả rõ rệt. Đảng bộ huyện đã chỉ đạo giải ngân 8 tỷ đồng hỗ trợ xóa nhà tạm cho 1.332 hộ dân tộc thiểu số nghèo; bố trí 500 triệu đồng giải quyết nước sinh hoạt phân tán cho 1.100 hộ và đầu tư gần 4 tỷ đồng xây mới 14 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung. Tỷ lệ hộ dân tộc thiểu số được hưởng lợi từ hệ thống cấp nước tập trung đạt tới 94,07%, nhiều xã ghi nhận tỷ lệ bao phủ đạt 100%.

Thứ tư, công tác đào tạo và xây dựng hệ thống chính trị vùng đồng bào dân tộc đạt bước tiến lớn. Trong giai đoạn 2007 - 2010, huyện đã mở 102 lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho 4.191 lượt cán bộ cơ sở với tổng ngân sách 1.359 triệu đồng. Về mặt tổ chức, tỷ lệ đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp là người dân tộc thiểu số đạt 82,04% (425 trên tổng số 518 đại biểu), phản ánh sự tham gia sâu rộng của đồng bào vào công tác tự quản và quản lý nhà nước tại địa phương.

Thảo luận kết quả

Thành công trong công tác lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc tại Lương Sơn bắt nguồn từ quyết sách phân cấp triệt để quyền làm chủ đầu tư các dự án Chương trình 135 cho cấp xã, gắn chặt quy chế dân chủ cơ sở với kiểm tra, giám sát cộng đồng. Tuy nhiên, luận văn cũng chỉ ra một số hạn chế nội tại: Việc thực hiện dự án hỗ trợ vốn sản xuất theo Quyết định số 32/2007/QĐ-TTg và Quyết định số 126/2008/QĐ-TTg chỉ giải ngân được 274 triệu đồng trên tổng kế hoạch 494 triệu đồng (đạt 55,50%), cho thấy khả năng tiếp cận vốn ưu đãi và chuyển đổi mô hình kinh tế của một bộ phận hộ nghèo còn lúng túng.

Về mặt trình bày trực quan, các chỉ số phát triển kinh tế của huyện Lương Sơn giai đoạn 2005 - 2014 có thể được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ cột chồng ba chiều nhằm làm nổi bật tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp (tăng 159,30% trong giai đoạn 2006 - 2010) đặt cạnh đồ thị suy giảm tỷ lệ nghèo đa chiều. Đồng thời, biểu đồ tròn phân bổ cơ cấu vốn đầu tư 55,71 tỷ đồng của Chương trình 135 sẽ phản ánh rõ mức độ tập trung vốn vào hai trục xương sống là giao thông và thủy lợi nội đồng (chiếm gần 27% tổng kinh phí).

So sánh với các địa bàn miền núi lân cận như Kim Bôi hay Đà Bắc, Lương Sơn đã khai thác xuất sắc lợi thế vị trí liền kề khu công nghệ cao Hòa Lạc để phát triển kinh tế trang trại rừng (300 trang trại quy mô trên 1 ha) và liên kết tiêu thụ nông sản với thị trường Thủ đô Hà Nội. Thành tựu này là minh chứng khẳng định việc kết hợp hài hòa giữa chính sách dân tộc với chính sách phát triển công nghiệp hóa - hiện đại hóa địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao năng lực lãnh đạo và ban hành nghị quyết chuyên đề của Huyện ủy Lương Sơn: Các cấp ủy Đảng cần định kỳ rà soát, ban hành nghị quyết chuyên đề sát hợp với từng tiểu vùng sinh thái; phấn đấu giai đoạn 2015 - 2020 đạt mục tiêu nhựa hóa, bê tông hóa 100% đường liên thôn, liên xóm tại các xã đặc biệt khó khăn.

Thứ hai, đổi mới cơ chế phân bổ và giám sát nguồn vốn sinh kế: Ủy ban nhân dân huyện chỉ đạo Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện nâng tỷ lệ giải ngân vốn vay hỗ trợ sản xuất đạt tối thiểu 95% mỗi chu kỳ; ưu tiên hỗ trợ các hộ đồng bào Mường mở rộng mô hình chăn nuôi bò sữa, lợn bản địa và trồng cây ăn quả chuyên canh.

Thứ ba, chuẩn hóa và nâng cao chất lượng cán bộ dân tộc thiểu số: Ban Tổ chức Huyện ủy cùng Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện xây dựng lộ trình quy hoạch dài hạn, đặt mục tiêu đến năm 2020 có 100% cán bộ công chức xã đạt chuẩn trung cấp lý luận chính trị và chuyên môn đại học, trong đó đảm bảo tỷ lệ cán bộ nữ người dân tộc thiểu số trong cấp ủy đạt từ 15% đến 20%.

Thứ tư, đẩy mạnh phát triển văn hóa gắn liền với kinh tế du lịch sinh thái: Phòng Văn hóa - Thông tin huyện chủ trì xây dựng đề án bảo tồn không gian văn hóa cồng chiêng, di chỉ khảo cổ học hang Trầm, động Đá Bạc; liên kết với doanh nghiệp phát triển du lịch cộng đồng, tạo việc làm tại chỗ và nâng thu nhập thực tế cho người dân bản địa thêm 15% đến 20% mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, công chức làm công tác dân tộc và tôn giáo: Luận văn cung cấp bài học thực tiễn giá trị về quy trình phân cấp chủ đầu tư Chương trình 135 cho cấp xã, giúp cơ quan quản lý hoàn thiện phương thức điều hành chính sách tại cơ sở.

Thứ tư, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Lịch sử Đảng, Xây dựng Đảng, Dân tộc học: Công trình là nguồn tài liệu tham khảo phong phú về phương pháp tiếp cận lịch sử, cung cấp hệ thống số liệu chuẩn xác về bức tranh kinh tế xã hội tỉnh Hòa Bình qua 10 năm chuyển đổi.

Thứ ba, cấp ủy, chính quyền các huyện trung du miền núi phía Bắc: Nghiên cứu mang lại mô hình kinh nghiệm điển hình trong việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa công nghiệp hóa đô thị và ổn định an sinh xã hội cho đồng bào thiểu số trên địa bàn 18 xã, thị trấn.

Thứ tư, các tổ chức phát triển nông thôn và cơ quan tư vấn chính sách công: Dữ liệu thực nghiệm về xóa nhà dột nát, cấp nước sạch cho 1.332 hộ nghèo là cơ sở hữu ích để xây dựng các dự án can thiệp phát triển cộng đồng bền vững tại vùng Tây Bắc.

Câu hỏi thường gặp

Câu 1: Luận văn tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi nào trong quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện Lương Sơn? Trả lời: Luận văn làm sáng tỏ tiến trình Đảng bộ huyện Lương Sơn vận dụng sáng tạo chủ trương của Trung ương và Tỉnh ủy Hòa Bình nhằm chỉ đạo thực thi đồng bộ các chính sách dân tộc từ năm 2005 đến năm 2014. Nghiên cứu tập trung giải quyết nút thắt về cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống vật chất và củng cố hệ thống chính trị cơ sở vùng đồng bào dân tộc Mường và các dân tộc thiểu số khác.

Câu 2: Chương trình 135 giai đoạn II tại huyện Lương Sơn mang lại những đột phá cụ thể nào về hạ tầng? Trả lời: Trong giai đoạn 2006 - 2010, huyện đã giải ngân 55.710 triệu đồng từ nguồn vốn Chương trình 135 để hoàn thành 69 công trình trọng điểm. Nổi bật nhất là 10 tuyến giao thông (7.380 triệu đồng), 12 công trình thủy lợi phục vụ tưới tiêu (7.374 triệu đồng) và 9 công trình trường học khang trang (5.860 triệu đồng), đưa tỷ lệ hộ dùng điện lưới quốc gia lên trên 80%.

Câu 3: Kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở và nước sinh hoạt theo Chương trình 134 tại Lương Sơn đạt được những con số nào? Trả lời: Huyện ủy Lương Sơn đã chỉ đạo triển khai hiệu quả đề án hỗ trợ với 8 tỷ đồng xóa nhà tạm cho 1.332 hộ nghèo, cấp 500 triệu đồng phục vụ nước sinh hoạt phân tán cho 1.100 hộ và đầu tư gần 4 tỷ đồng xây dựng 14 cụm cấp nước sinh hoạt tập trung, giúp 94,07% hộ đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận nguồn nước sạch.

Câu 4: Hạn chế lớn nhất được luận văn chỉ ra trong quá trình thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất là gì? Trả lời: Hạn chế lớn nhất là tỷ lệ giải ngân nguồn vốn vay hỗ trợ sản xuất cho hộ nghèo giai đoạn 2007 - 2010 chỉ đạt 55,50% (đạt 274 triệu đồng trên 494 triệu đồng vốn cấp). Nguyên nhân chủ yếu do thủ tục xét duyệt tại cơ sở còn rườm rà, mô hình chuyển đổi sản xuất chưa linh hoạt và tâm lý e ngại vay vốn của một bộ phận người dân.

Câu 5: Bài học kinh nghiệm quý báu nhất mà luận văn đúc kết cho công tác dân tộc hiện nay là gì? Trả lời: Bài học then chốt là phải luôn coi trọng công tác đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở người dân tộc thiểu số. Minh chứng thực tế qua 102 lớp bồi dưỡng cho 4.191 lượt cán bộ và việc xây dựng tỷ lệ đại biểu Hội đồng nhân dân người dân tộc đạt 82,04% đã tạo nền tảng vững chắc để các chính sách của Đảng đi vào cuộc sống.

Kết luận

• Đảng bộ huyện Lương Sơn đã lãnh đạo thực hiện thắng lợi các mục tiêu chính sách dân tộc giai đoạn 2005 - 2014, tạo bước chuyển mình căn bản trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội.
• Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng hiện đại hóa với tỷ trọng công nghiệp đạt 48,10%, thu nhập bình quân đầu người tăng gấp 2 lần lên mức 36,60 triệu đồng mỗi năm.
• Hệ thống cơ sở hạ tầng được nâng cấp vượt bậc nhờ 69 công trình dân sinh mới và 94,07% số hộ dân tộc thiểu số được cung cấp nước sạch sinh hoạt.
• Đội ngũ cán bộ cơ sở người dân tộc thiểu số được củng cố vững chắc với 4.191 lượt cán bộ được đào tạo và chiếm tới 82,04% tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.
• Nghiên cứu đã thẳng thắn chỉ rõ điểm nghẽn trong giải ngân vốn vay sinh kế (chỉ đạt 55,50%), đề xuất các nhóm giải pháp khắc phục có giá trị ứng dụng cao cho giai đoạn tiếp theo.

Đóng góp khoa học cốt lõi của luận văn là hệ thống hóa một cách toàn diện, khoa học kho tàng tư liệu lịch sử Đảng bộ địa phương về chính sách dân tộc, cung cấp cơ sở thực tiễn phục vụ hoạch định chính sách phát triển kinh tế xã hội vùng Tây Bắc.

Về định hướng tương lai, các cấp chính quyền và nhà khoa học cần tiếp tục nghiên cứu mở rộng quá trình phát triển của huyện Lương Sơn trong giai đoạn đô thị hóa 2015 - 2025 nhằm hướng tới xây dựng thị xã Lương Sơn văn minh, giàu bản sắc.

Hãy khai thác và vận dụng ngay hệ thống dữ liệu, bài học kinh nghiệm từ luận văn này để nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện các chính sách dân tộc trong thời kỳ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Đảng bộ huyện Lương Sơn lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc trong giai đoạn 2005 – 2014. Chương 2: Đảng bộ huyện Lương Sơn đẩy mạnh thực hiện chính sách dân tộc trong giai đoạn 2010 – 2014. Một số nhận xét và kinh nghiệm.

11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 ĐẢNG BỘ HUYỆN LƢƠNG SƠN LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC TRONG GIAI ĐOẠN 2005 – 2010 1.1 Khái quát điều kiện tự nhiên - xã hội huyện Lƣơng Sơn Điều kiện tự nhiên Vị trí địa lý: Huyện Lương Sơn là cửa ngõ của tỉnh miền núi Hòa Bình và miền Tây Bắc Việt Nam, cách thủ đô Hà Nội khoảng 40km, địa giới liền kề với khu công nghệ cao Hòa Lạc, khu đô thị Phú Cát, Miếu Môn (Hà Nội), Đại học quốc gia, làng văn hóa các dân tộc. Huyện nằm ở tọa độ địa lí: từ 105025’14” – 105041’25” Kinh độ Đông; 20036’30” – 20057’22”. Huyện Lương Sơn nằm ở phần phía Nam của dãy núi Ba Vì (còn gọi là Viên Nam), nơi có một phần của vườn quốc gia Ba Vì. Phía Tây giáp huyện Kỳ Sơn, phía Nam giáp huyện Kim Bôi, phía Đông và phía Bắc giáp các huyện của thủ đô Hà Nội (các huyện này trước ngày 1 tháng 8 năm 2008 thuộc tỉnh Hà Tây cũ) gồm: Mỹ Đức, Chương Mỹ, Quốc Oai, Thạch Thất, Ba Vì).

Về địa hình: Huyện Lương Sơn thuộc vùng trung du – nơi chuyển tiếp giữa đồng bằng và miền núi, nên địa hình rất đa dạng. Địa hình đồi núi thấp có độ cao tương đối nhau khoảng 200-400m được hình thành bởi đá macma, đá vôi và các trầm tích lục nguyên, có mạng lưới sông , suối khá dày đặc. Khí hậu: Lương Sơn thuộc khí hậu nhiệt đới gió mùa, với mùa đông lạnh, ít mưa; mùa hè nóng, mưa nhiều. Nền nhiệt trung bình cả năm 22,9 – 23,30c.

Lượng mưa bình quân từ 1.255,6 mm/ năm, nhưng phân bố không đều trong năm và ngay cả trong mùa cũng rất thất thường. Nguồn nƣớc: Lương Sơn có mạng lưới sông, suối phân bố tương đối đồng đều trong các xã. Con sông lớn nhất chảy qua huyện là sông Bùi, bắt 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nguồn từ dãy núi Viên Nam cao 1.029m thuộc xã Lâm Sơn dài 32 km. Đầu tiên sông chảy theo hướng Tây Bắc – Đông Nam, khi đến xã Tân Vinh thì nhập với suối Bu (bắt nguồn từ xã Trường Sơn), dòng sông đổi hướng chảy quanh co, uốn khúc theo hướng Tây – Đông cho đến hết địa phận huyện.

Sông Bùi mang tính chất một con sông già, thung lũng rộng, đáy bằng, độ dốc nhỏ, có khả năng tích nước [62]. Ngoài sông Bùi trong huyện còn một số sông, suối nhỏ “nội địa” có khả năng tiêu thoát nước tốt. Đặc điểm của hệ thống sông, suối trong huyện có ý nghĩa về mặt kinh tế, rất thuận lợi cho việc xây dựng các hồ chứa sử dụng chống lũ và kết hợp với tưới tiêu, phục vụ sản xuất nông nghiệp. Có thể thấy, điều kiện khí hậu, thủy văn, sông ngòi đã tạo cho Lương Sơn những thuận lợi trong phát triển nông nghiệp, đa dạng hóa các loại cây trồng, vật nuôi, thâm canh tăng vụ và phát triển lâm nghiệp.

Hệ thống sông suối, hồ đập không những là nguồn tài nguyên cung cấp nước cho sinh hoạt và đời sống nhân dân mà còn có tác dụng điều hòa khí hậu, cải thiện môi trường sinh thái và phát triển nguồn lợi thủy sản. Các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác: Tài nguyên nước: Nước ngầm ở Lương Sơn có trữ lượng khá lớn, chất lượng nước phần lớn chưa bị ô nhiễm, lại được phân bố khắp các vùng trên địa bàn huyện. Tài nguyên nước mặt gồm nước sông, suối và nước mưa, phân bố không đều, chủ yếu tập trung ở vùng phía Bắc huyện và một số hồ đập nhỏ phân bố rải rác toàn huyện. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tài nguyên rừng: Tổng diện tích đất lâm nghiệp là 18.733,19 ha chiếm 49,68% diện tích tự nhiên.

Rừng tự nhiên của huyện khá đa dạng và phong phú với nhiều loại gỗ quý. Nhưng do tác động của con người, rừng đã mất đi quá nhiều và thay thế chúng là rừng thứ sinh. Diện tích rừng phân bố ở tất cả các xã trong huyện. Nhờ quan tâm phát triển kinh tế đồi rừng, kinh tế trang trại rừng đã góp phần đem lại thu nhập cao cho người dân và góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, giữ nước đầu nguồn, cải thiện cảnh quan khu vực.

Tài nguyên khoáng sản: Trên địa bàn huyện có các loại khoáng sản trữ lượng lớn đó là đá vôi, đá xây dựng, đất sét, đá bazan và quặng đa kim. Tài nguyên du lịch: Với vị trí thuận lợi gần Thủ đô Hà Nội và địa hình xen kẽ nhiều núi đồi, thung lũng rộng phẳng, kết hợp với hệ thống sông, suối, hồ tự nhiên, nhân tạo cùng với hệ thống rừng… đã tạo cảnh quan thiên nhiên và điều kiện phù hợp để huyện Lương Sơn phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, sân golf. Trên địa bàn huyện có nhiều danh lam thắng cảnh, di chỉ khảo cổ học, hệ thống hang động, núi đá tự nhiên như: hang Trầm, hang Rồng, hang Tằm, hang Trổ, động Đá Bạc, động Long Tiên… đây là những tiềm năng để phát triển những tour du lịch danh lam thắng cảnh kết hợp với nghỉ dưỡng [62]. Ngoài ra Lương Sơn cũng là huyện có nguồn tài nguyên du lịch văn hóa vật thể và phi vật thể.

Những lợi thế về giao thông cùng tiềm năng to lớn về tài nguyên thiên nhiên như: có nhiều núi đá vôi phục vụ ngành sản xuất vật liệu xây dựng, có 14.000 hecta đồi núi và đất đai màu mỡ để phát triển nông, lâm nghiệp. Huyện còn có điều kiện xây dựng các khu nghỉ dưỡng, phát triển du lịch…Hiện nay trên địa bàn huyện có rất nhiều dự án lớn như sân golf 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Phượng Hoàng và Làng văn hóa các dân tộc tỉnh Hòa Bình (xã Lâm Sơn), khu du lịch sinh thái (xóm Mòng – thị trấn Lương Sơn)… Điều kiện kinh tế - xã hội Hành chính Từ thời Nguyễn trở về trước, Lương Sơn có tên gọi là huyện Mỹ Lương thuộc phủ Quốc Oai, trấn Sơn Tây có 7 tổng với 49 xã, thôn. Ngày 22/6/1886, Quyền kinh lược Bắc Kỳ ký nghị định cắt đất đai có đông đồng bào Mường, cư trú thuộc tỉnh Hưng Hóa, Sơn Tây, Hà Nội và Ninh Bình, thành lập một tỉnh mới gọi là tỉnh Mường và tên gọi Lương Sơn chính thức có từ ngày 22/6/1886. Lúc đó gọi là Phủ Lương Sơn, bao gồm 6 tổng.

Đến ngày 21/3/1890 phủ Lương Sơn mới trở lại Đạo Mỹ Đức vừa được tái lập. Nhưng do vị trí địa lý và tầm quan trọng của Lương Sơn, ngày 18/3/1891 toàn quyền Đông Dương ra nghị định xóa bỏ lần thứ hai đạo Mỹ Đức trả lại phủ Lương Sơn cho tỉnh Hòa Bình và phủ Lương Sơn được đổi thành Châu Lương Sơn, gồm 5 tổng và 19 xã, bao gồm: tổng Bằng Lộ, Cư Yên, Thanh Nông, Kim Bôi, Tú Sơn. Châu Lương Sơn lúc đó có diện tích 926 km2, dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc Mường. Ngày 17/4/1959 căn cứ vào địa lý, tình hình cư dân và nhu cầu về xây dựng kinh tế, quốc phòng, thủ tướng Chính phủ đã ra Nghị quyết số 153 chia huyện Lương Sơn thành hai huyện Lương Sơn và Kim Bôi.

Ngày 3/1/1971 huyện đã bàn giao 8 xã (Tân Thành, Hợp Châu, Cao Thắng, Long Sơn, Thanh Lương, Hợp Thanh, Cao Dương, Thanh Nông) có diện tích 4.559,44 ha và dân số 14.852 người về huyện Kim Bôi, giải thể xã Hùng Sơn và Thị trấn nông trường Cửu Long để thành lập thị trấn Lương Sơn theo quyết đinh của Hội đồng Bộ trưởng (Quyết định số 71/BT, số 13/BT), từ đây địa giới hành chính của huyện được ổn định gồm 17 xã và 1 thị trấn [1]. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Căn cứ Nghị quyết số 15/2008/NQ-QH ngày 29/5/2008 của Quốc hội về việc điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Hà Nội và một số tỉnh có liên quan. Từ ngày 1/8/2008 huyện Lương Sơn bàn giao 4 xã thuộc vùng Bắc (Yên Trung, Yên Bình, Tiến Xuân, Đông Xuân) về thành phố Hà Nội, huyện còn lại 13 xã và 1 thị trấn. Thực hiện Nghị quyết số 31/NQ-Cp ngày 14/7/2009 của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số huyện và thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình, huyện Lương Sơn được nhận thêm 7 xã của huyện Kim Bôi gồm các xã: Tân Thành, Hợp Châu, Cao Thắng, Long Sơn, Thanh Lương, Hợp Thanh, Cao Dương và chuyển xã Yên Quang về huyện Kỳ Sơn [64].

Diện tích, dân số và giáo dục Huyện Lương Sơn có diện tích tự nhiên là 37. Dân số toàn huyện là trên 97 nghìn người (số liệu năm 2014). Từ xa xưa Lương Sơn là địa bàn sinh sống của người Mường. Người Mường có mặt khắp các xã, chiếm trên 65% dân số toàn huyện.

Người Kinh sống xen lẫn với người Mường và chiếm khoảng 30% dân số toàn huyện, còn lại là người Dao và các dân tộc khác chiểm tỷ lệ nhỏ [32, tr 2]. Toàn huyện có hơn 24 trường mầm non, 46 trường tiểu học và trường trung học cơ sở, 4 trường phổ thông trung học và một trung tâm giáo dục thường xuyên (số liệu năm 2014). Trong đó có trên 30% giáo viên toàn huyện là người dân tộc thiểu số [32, tr 3]. Kinh tế Về kinh tế, tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2014 đạt 11,5%.

Cơ cấu kinh tế: Nông, lâm, ngư nghiệp chiếm 23,1%; Công nghiệp, xây dựng chiếm 48,1%; Thương mại – dịch vụ chiếm 28,8%. Giá trị sản xuất đạt 7.678,3 tỷ đồng, trong đó, lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp đạt 1.547 tỷ đồng; công 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệp – xây dựng đạt 4.250 tỷ đồng; thương mại – dịch vụ đạt 1. Thu nhập bình quân đầu người tăng khá. Theo số liệu thống kê, năm 2010 thu nhập bình quân đầu người đạt 18,2 triệu đồng/năm, năm 2014 đạt 36,6 triệu đồng/năm.

Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 7% (năm 2010) xuống còn 5,25% (năm 2014) [78, tr 4]. Thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 11/5/2012 của Tỉnh ủy Hòa Bình, huyện Lương Sơn sẽ phát triển nhanh, bền vững trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch, quản lý sử dụng hợp lý tài nguyên, thiên nhiên và bảo vệ môi trường sinh thái. Với mục tiêu tổng quát là huy động các nguồn lực, xây dựng vùng trung tâm huyện Lương Sơn thành đô thị loại IV vào năm 2020, tạo tiền đề để sớm trở thành thị xã Lương Sơn vào năm 2025.