Khóa luận một số bệnh thường gặp ở lợn nái sinh sản và biện pháp điều trị tại trại Đào Văn Luân Thái Nguyên

Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Đào Văn Luân, xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, Thái Nguyên.

• Tác giả: Đặng Phúc Thành
• Người hướng dẫn: TS Ngô Nhật Thắng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Một Số Bệnh Thường Gặp Ở Lợn NáI Sinh Sản Và Biện Pháp Điều Trị Tại Trại Lợn Đào Văn Luân, Xã Vô Tranh, Huyện Phú Lương, Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1 MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2.1. Mục đích của chuyên đề
• 1.2.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập
• 2.1.2. Đánh giá chung
• 2.1.2.1. Thuận lợi
• 2.1.2.2. Khó khăn
• 2.1.3. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề
• 2.2. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.2.1. Sự thành thục về tính
• 2.2.2. Sự thành thục về thể vóc
• 2.2.3. Chu kỳ động dục
• 2.2.4. Sinh lý quá trình mang thai và đẻ
• 2.3. Một số bệnh thường gặp trên lợn nái sinh sản
• 2.3.1. Hiện tượng chậm động dục trở lại của lợn nái
• 2.3.1.1. Nguyên nhân
• 2.3.1.2. Cách phòng
• 2.3.1.3. Khắc phục
• 2.3.2. Bệnh bại liệt lợn
• 2.3.2.1. Nguyên nhân gây bệnh
• 2.3.2.2. Triệu chứng
• 2.3.2.3. Phòng bệnh
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu thực hiện
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại lợn Đào Văn Luân qua 3 năm từ 2019
• 4.2. Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản
• 4.2.1. Số lượng lợn trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng qua 6 tháng thực tập
• 4.2.2. Thực hiện chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái sinh sản tại trại
• 4.3. Kết quả thực hiện quy trình phòng bệnh bằng phương pháp vệ sinh sát trùng
• 4.4. Tình hình sinh sản của lợn nái tại trại lợn Đào Văn Luân
• 4.5. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại
• 4.6. Tình hình mắc bệnh ở đàn lợn nái sinh sản
• 4.7. Kết quả điều trị bệnh ở đàn lợn nái sinh sản tại trại Đào Văn Luân
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Tổng quan về chăm sóc lợn nái sinh sản tại trại Đào Văn Luân

Chăm sóc lợn nái sinh sản là một phần quan trọng trong chăn nuôi lợn, đặc biệt tại trại Đào Văn Luân, Thái Nguyên. Việc chăm sóc đúng cách không chỉ giúp nâng cao năng suất sinh sản mà còn đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn. Trại Đào Văn Luân đã áp dụng nhiều biện pháp chăm sóc và phòng trị bệnh hiệu quả nhằm tối ưu hóa quy trình chăn nuôi.

1.1. Đặc điểm sinh lý và sinh dục của lợn nái

Lợn nái có đặc điểm sinh lý và sinh dục riêng biệt, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Thời gian động dục và tuổi thành thục của lợn nái là những yếu tố quan trọng cần được chú ý.

1.2. Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản bao gồm dinh dưỡng, vệ sinh chuồng trại và theo dõi sức khỏe. Những yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sinh sản.

II. Những thách thức trong chăm sóc lợn nái sinh sản

Chăm sóc lợn nái sinh sản tại trại Đào Văn Luân gặp phải nhiều thách thức, bao gồm tình hình dịch bệnh phức tạp và yêu cầu dinh dưỡng cao. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn nái.

2.1. Tình hình dịch bệnh thường gặp ở lợn nái

Các bệnh như PRRS, viêm tử cung và bại liệt lợn là những bệnh thường gặp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của lợn nái. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết.

2.2. Khó khăn trong việc cung cấp dinh dưỡng

Việc cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và cân đối cho lợn nái là một thách thức lớn. Thiếu hụt vitamin và khoáng chất có thể dẫn đến các vấn đề về sinh sản.

III. Phương pháp chăm sóc lợn nái sinh sản hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả chăm sóc lợn nái sinh sản, trại Đào Văn Luân đã áp dụng nhiều phương pháp khoa học. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe mà còn tăng cường khả năng sinh sản của lợn nái.

3.1. Dinh dưỡng hợp lý cho lợn nái

Cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý, bao gồm protein, vitamin và khoáng chất, là rất quan trọng. Điều này giúp lợn nái duy trì sức khỏe và khả năng sinh sản tốt.

3.2. Tiêm phòng và kiểm tra sức khỏe định kỳ

Tiêm phòng các bệnh thường gặp và kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trại Đào Văn Luân

Kết quả nghiên cứu tại trại Đào Văn Luân cho thấy việc áp dụng quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh hiệu quả đã mang lại nhiều thành công. Đàn lợn nái sinh sản tại trại đã có sự cải thiện rõ rệt về sức khỏe và năng suất.

4.1. Kết quả chăm sóc lợn nái sinh sản

Sau khi áp dụng quy trình chăm sóc, tỷ lệ lợn nái sinh sản thành công đã tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy hiệu quả của các biện pháp chăm sóc.

4.2. Những bài học rút ra từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn tại trại Đào Văn Luân có thể áp dụng cho nhiều trang trại khác, giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn nái sinh sản.

V. Kết luận và tương lai của chăm sóc lợn nái sinh sản

Chăm sóc lợn nái sinh sản tại trại Đào Văn Luân đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến quy trình chăm sóc để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Tương lai của chăn nuôi lợn nái

Với sự phát triển của công nghệ và khoa học, tương lai của chăn nuôi lợn nái sẽ có nhiều cơ hội và thách thức mới. Cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đối mặt với những thay đổi này.

5.2. Đề xuất cải tiến quy trình chăm sóc

Đề xuất cải tiến quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản nhằm nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong chăn nuôi là rất cần thiết.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong ngành chăn nuôi gia súc, chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn thực phẩm cho xã hội. Để nâng cao năng suất và chất lượng đàn giống, việc áp dụng quy trình chăn nuôi công nghiệp quy mô lớn, ứng dụng công nghệ chọn giống, thức ăn hỗn hợp và các biện pháp thú y nghiêm ngặt là yêu cầu tất yếu. Tuy nhiên, chăn nuôi lợn nái sinh sản hiện nay đang phải đối mặt với nhiều khó khăn do tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp. Các bệnh lý sinh sản thường gặp ở lợn nái như viêm tử cung, viêm vú, sảy thai, đẻ khó và bại liệt tuy không phải lúc nào cũng bùng phát thành dịch lớn trên diện rộng nhưng gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng: làm tăng tỷ lệ thai chết lưu, giảm lượng sữa nuôi con, kéo dài thời gian chờ phối và làm suy giảm khả năng sinh sản ở các lứa đẻ tiếp theo.

Xuất phát từ thực tiễn trên, khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Chăn nuôi Thú y của tác giả Đặng Phúc Thành (Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của TS. Ngô Nhật Thắng) đã thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Đào Văn Luân, xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên”.

Mục tiêu nghiên cứu

Văn bản xác định 4 mục tiêu cụ thể:

1. Thực hiện quy trình chăn nuôi lợn sinh sản tại trang trại.
2. Đánh giá khả năng sinh sản của lợn nái trong trang trại.
3. Đánh giá tình trạng bệnh tật của lợn nái sinh sản tại trại.
4. Củng cố kiến thức đã học, vận dụng và rèn luyện kỹ năng, kinh nghiệm thực tế.

Nhiệm vụ và yêu cầu của chuyên đề

1. Nắm vững quy trình chăm sóc và chăn nuôi lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại.
2. Nắm vững quy trình phòng trừ dịch bệnh của đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại.
3. Tuân thủ các yêu cầu và quy định của trang trại.
4. Chăm chỉ học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ thuật cá nhân.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (thuộc các giống ngoại Landrace, Yorkshire, Duroc) và đàn lợn đực giống (Landrace, Duroc) nuôi tại cơ sở.
• Không gian nghiên cứu: Trang trại lợn tư nhân Đào Văn Luân, xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên (tổng diện tích 5.000 m², quy mô thiết kế cho 320 lợn nái).
• Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 19/06/2021 đến ngày 19/12/2021 (giai đoạn theo dõi số liệu đàn 2019 – 11/2021).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và tài liệu chuyên ngành

Khóa luận tổng hợp các cơ sở sinh lý, bệnh lý và các kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến lợn nái sinh sản:

• Đặc điểm sinh lý sinh dục: Quá trình thành thục về tính (lợn nội: 4–5 tháng, 20–25 kg; lợn ngoại: 6–7 tháng, 60–80 kg hoặc 8–9 tháng, 100–110 kg khi phối giống) và sự thành thục về thể vóc (Nguyễn Đức Hùng và cs., 2003; Phạm Hữu Doanh và Lưu Kỷ, 2003). Chu kỳ động dục kéo dài trung bình 21 ngày với 4 giai đoạn: trước động dục, động dục, sau động dục và thời kỳ yên lặng (Nguyễn Văn Thanh và cs., 2016). Thời gian mang thai trung bình là 114 ngày cùng sự biến đổi nồng độ hoocmon Progesterone và Estrogen.
• Bệnh lý chuyên khoa: Cơ chế sinh bệnh, triệu chứng và tổn thương của hiện tượng chậm động dục, bệnh bại liệt do thiếu Canxi/Photpho/Vitamin D, bệnh viêm tử cung (do các vi khuẩn Staphylococcus aureus, Streptococcus haemophilus, Proteus vulgaris, Klebsiella, E. coli), sảy thai truyền nhiễm, hội chứng viêm vú - viêm tử cung - mất sữa (MMA) và các bệnh thường gặp ở lợn con theo mẹ (tiêu chảy do E. coli, Salmonella; viêm khớp do Streptococcus suis; viêm phổi dính sườn APP).
• Tổng quan nghiên cứu: Cập nhật các phác đồ điều trị và biện pháp thú y của các tác giả trong nước (Nguyễn Xuân Bình, 2000; Đoàn Kim Dung và Lê Thị Tài, 2002; Trần Tiến Dũng và cs., 2002; Trần Ngọc Bích và cs., 2016) và quốc tế (Urban và cs., 1983; Trekaxova và cs., 1983; Smith và cs., 1995; Christensen và cs., 2007; White và cs., 2013).

Phương pháp nghiên cứu và can thiệp thực tế

• Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập thông tin sổ sách lưu trữ tại trại về tình hình đàn giai đoạn 2019 – 11/2021; ghi chép nhật ký theo dõi cá thể hàng ngày trên 266 nái trực tiếp chăm sóc.
• Phương pháp chăm sóc dinh dưỡng: Áp dụng chế độ ăn theo từng giai đoạn mang thai bằng thức ăn công nghiệp của Công ty TNHH De Heus:
  • Nái chửa kỳ 1 (ngày 1–84): Thức ăn De Heus 3030, khẩu phần 2 kg/con/ngày (chia 2 lần), Protein thô 13%, ME 2.800 kcal/kg.
  • Nái chửa kỳ 2 (ngày 85–110): Thức ăn De Heus 3030, khẩu phần 3,0–3,5 kg/con/ngày.
  • Nái chửa kỳ cuối (ngày 111–113): Thức ăn De Heus 3060, khẩu phần 2,0–2,5 kg/con/ngày, Protein thô 16%, ME 3.000 kcal/kg.
• Phương pháp vệ sinh phòng bệnh: Định kỳ phun sát trùng chuồng trại bằng dung dịch chứa alkyl benzyl dimethyl ammonium chloride 10%, rắc vôi bột lối đi, xả vôi gầm chuồng; triển khai lịch tiêm phòng vắc xin nghiêm ngặt theo quy trình De Heus.
• Phương pháp chẩn đoán và điều trị: Sử dụng phương pháp chẩn đoán lâm sàng qua quan sát trạng thái tinh thần, thân nhiệt, biểu hiện tiết dịch âm đạo, tình trạng bầu vú, khớp chân và phân. Phác đồ điều trị sử dụng các thuốc kháng sinh (Amoxicillin, Lincomycin), thuốc trợ sức/nội tiết tố (Oxytocin, Vitamin ADE, Vitamin C, Vitamin B.complex) và rửa đường sinh dục bằng nước muối sinh lý 0,9%.
• Công thức xác định các chỉ tiêu thống kê:
  • $\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn mắc bệnh}}{\sum \text{Số con theo dõi}} \times 100$
  • $\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số con khỏi bệnh}}{\sum \text{Số con điều trị}} \times 100$
  • $\text{Tỷ lệ tiêm phòng (%)} = \frac{\sum \text{Số con được tiêm phòng}}{\sum \text{Tổng số con trong diện}} \times 100$

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi lợn công nghiệp đối mặt với áp lực dịch bệnh. Nêu rõ các mục tiêu, yêu cầu chuyên môn cần đạt được trong thời gian thực tập tốt nghiệp 6 tháng tại cơ sở.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Mô tả vị trí địa lý, cơ sở vật chất của trại lợn Đào Văn Luân tại xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Trại có diện tích 5.000 m² (>1.000 m² trồng cây, >2.000 m² xây dựng, >1.500 m² mặt nước). Cơ sở hạ tầng gồm 2 chuồng đẻ 720 m² (70 ô), 1 chuồng nái mang thai 690 m² (270 nái, 3 ô đực, 11 ô lợn thịt), 2 chuồng nuôi khác diện tích 300 m²/chuồng. Nhân sự gồm 1 chủ trại, 1 kỹ sư, 1 công nhân và 4 sinh viên thực tập.
• Đánh giá thuận lợi và khó khăn: Thuận lợi về vị trí cách xa khu dân cư, quy trình khép kín, con giống tốt; khó khăn về chi phí dịch bệnh, giá thức ăn biến động, nhân lực thay đổi và xử lý nước thải.
• Cơ sở khoa học và tổng quan y văn: Trình bày chi tiết giải phẫu sinh lý sinh dục nái, cơ chế rụng trứng, thụ tinh, mang thai và cơ chế bệnh sinh của các hội chứng bệnh sinh sản, hô hấp, tiêu hóa trên lợn nái và lợn con.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp thực hiện

Xác định cụ thể đối tượng đàn nái (Landrace, Yorkshire, Duroc); các bước thực hiện quy trình kỹ thuật chăm sóc nái mang thai, nái đẻ; quy trình an toàn sinh học và phương pháp thu thập, tính toán các chỉ tiêu bệnh lý lâm sàng.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương này tập trung phân tích 5 nội dung chính:

1. Biến động quy mô đàn lợn của trang trại qua 3 năm (2019 – 11/2021).
2. Kết quả trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc 266 lượt nái qua 6 tháng thực tập.
3. Kết quả triển khai các biện pháp vệ sinh, khử trùng và tiêm phòng vắc xin.
4. Tình hình sinh sản và theo dõi ca đẻ của đàn nái.
5. Tình hình mắc bệnh và hiệu quả của các phác đồ điều trị lâm sàng tại trại.

---

Kết quả và đóng góp

1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại qua giai đoạn 2019 – 11/2021

STT	Loại lợn	Năm 2019	Năm 2020	Tháng 11/2021
1	Lợn đực giống (con)	3	2	5
2	Lợn nái sinh sản (con)	598	190	266
3	Lợn hậu bị (con)	30	30	50
4	Lợn con (con)	16.445	5.049	7.728

Số liệu cho thấy đàn nái giảm mạnh từ 598 con (năm 2019) xuống 190 con (năm 2020) do ảnh hưởng biến động thị trường và dịch bệnh chung, sau đó phục hồi lên 266 nái sinh sản và 50 nái hậu bị vào tháng 11/2021.

2. Kết quả vệ sinh phòng bệnh và tiêm phòng vắc xin

Trong 6 tháng, tác giả đã trực tiếp thực hiện 650 lần phun sát trùng, 130 lần rắc vôi bột lối đi, 80 lần xả vôi gầm chuồng và 60 lần tổng vệ sinh khu trại (đạt tỷ lệ 100% kế hoạch).

Loại lợn	Thời điểm tiêm phòng	Bệnh phòng	Loại vắc xin / Thuốc	Liều dùng (ml/con)	Đường tiêm	Số con tiêm (con)	Tỷ lệ an toàn (%)
Lợn hậu bị	Sau nhập trại 5 tuần	Sảy thai, khô thai	Parvovirus Vaccine	2	Tiêm bắp	70	100
Lợn hậu bị	Sau nhập trại 8 tuần	Bệnh Giả dại	Auskipra GN	2	Tiêm bắp	70	100
Nái chửa	Ngày chửa thứ 55	Tai xanh (PRRS)	PRRS Vaccine	2	Tiêm bắp	266	100
Nái chửa	Ngày chửa thứ 70	Dịch tả lợn	HC–VAC	2	Tiêm bắp	266	100
Nái chửa	Ngày chửa thứ 84	Lở mồm long móng	Aftopor	2	Tiêm bắp	266	100
Nái chửa	Ngày chửa thứ 93	Còi cọc ở lợn con	Porcine Circovirus	2	Tiêm bắp	266	100
Đàn nái	Tháng 6 và tháng 12	Nội, ngoại ký sinh trùng	Ivermectin	7–8 ml/50kg TT	Tiêm bắp	266	100

3. Tình hình sinh sản của đàn lợn nái (Tháng 9 – 11/2021)

Theo dõi 148 nái đẻ:

• Đẻ bình thường: 143 con, chiếm tỷ lệ 96,62%.
• Đẻ khó cần can thiệp: 5 con, chiếm tỷ lệ 3,37% (tháng 9: 3 con - 6,51%; tháng 10: 0 con - 0,00%; tháng 11: 2 con - 3,84%). Nguyên nhân chủ yếu do nái đẻ lứa đầu, thai quá to hoặc ngôi thai không thuận.

4. Tình hình mắc bệnh và kết quả điều trị lâm sàng

Cơ cấu bệnh mắc trên đàn nái:

Nhóm nái	Tên bệnh theo dõi	Số con theo dõi (con)	Số con mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)
Nái mang thai (118 con)	Viêm tử cung	118	11	9,32
	Viêm khớp	118	3	2,54
	Sảy thai truyền nhiễm	118	3	2,54
Nái đẻ (148 con)	Viêm tử cung	148	14	9,46
	Hiện tượng đẻ khó	148	5	3,38
	Bệnh viêm vú	148	3	2,03

Kết quả điều trị bằng phác đồ:

Tên bệnh	Thuốc sử dụng	Liều lượng và đường dùng	Thời gian (ngày)	Số con điều trị (con)	Số con khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi (%)
Viêm tử cung	Amoxicillin + Oxytocin (cho nái đẻ)	Amoxicillin: 1 ml/10kg TT (tiêm bắp); Oxytocin: 2 ml/con; rửa nước muối 0,9%	4	25	22	88,00
Viêm khớp	Lincomycin + Amoxicillin	Lincomycin: 1 ml/10kg TT; Amoxicillin: 1 ml/20kg TT (tiêm bắp)	3	3	3	100,00
Đẻ khó	Oxytocin + can thiệp cơ học	Oxytocin: 2 ml/con (tiêm bắp/tĩnh mạch); Ampicilin thụt rửa âm đạo	1	5	4	80,00
Viêm vú	Amoxicillin	Amoxicillin: 1 ml/20kg TT (tiêm bắp) + sát trùng bầu vú	1–3	3	3	100,00
Sảy thai truyền nhiễm	Oxytocin + Amoxicillin	Oxytocin: 2 ml/con; Amoxicillin: 1 ml/20kg TT (tiêm bắp)	3	3	2	66,67

Đóng góp và đề xuất kỹ thuật của tác giả

• Xây dựng quy trình theo dõi sát sao khẩu phần ăn cho nái chửa theo tuần tuổi để hạn chế tình trạng thai quá to dẫn đến đẻ khó.
• Chuẩn hóa thao tác can thiệp đỡ đẻ bằng tay: rửa sạch tay bằng xà phòng, cắt ngắn móng tay, bôi trơn bằng dầu nhờn vô trùng, xoay chỉnh thai theo chiều thuận trước khi kéo nhẹ theo nhịp rặn của lợn mẹ.
• Khẳng định tính hiệu quả của phác đồ kết hợp kháng sinh phổ rộng Amoxicillin với Oxytocin và thụt rửa đường sinh dục bằng dung dịch sinh lý trong điều trị viêm tử cung sau sinh.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi thời gian 6 tháng tại một cơ sở chăn nuôi tư nhân duy nhất, do đó số lượng mẫu bệnh theo dõi ở một số bệnh (viêm khớp, viêm vú, sảy thai) còn ít (mỗi bệnh từ 3 đến 5 ca).
  • Phương pháp chẩn đoán hoàn toàn dựa vào triệu chứng lâm sàng và kinh nghiệm của kỹ sư trại, chưa có điều kiện thực hiện các xét nghiệm vi sinh vật học chuyên sâu (như phân lập vi khuẩn, nuôi cấy mẫu bệnh phẩm, làm kháng sinh đồ).
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Cần tiếp tục theo dõi diễn biến sức khỏe sinh sản của đàn nái qua nhiều lứa đẻ liên tiếp để đánh giá ảnh hưởng lâu dài của các bệnh lý sinh sản đối với năng suất trọn đời của nái.
  • Kết hợp lấy mẫu bệnh phẩm để định danh chính xác các chủng vi khuẩn gây bệnh và kiểm tra mức độ nhạy cảm của kháng sinh nhằm tối ưu hóa phác đồ điều trị.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y thực hành và kỹ thuật viên quản lý trại lợn giống sinh sản.
• Nội dung giá trị thực tiễn:
  • Lịch tiêm phòng chi tiết theo tuổi thai cho đàn lợn nái sinh sản và nái hậu bị.
  • Quy trình quản lý dinh dưỡng phân kỳ (thức ăn De Heus 3030 và 3060) cho nái chửa.
  • Hướng dẫn các thao tác kỹ thuật đỡ đẻ, xử lý can thiệp đẻ khó và phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung, viêm vú ở lợn nái.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỷ lệ đẻ bình thường của đàn nái tại trại đạt mức cao (96,62%)?

Tỷ lệ đẻ bình thường đạt cao là do trang trại kiểm soát tốt quy trình dinh dưỡng phân kỳ cho nái chửa (giảm khẩu phần vào các giai đoạn phù hợp trước khi sinh), giúp hạn chế tình trạng tích mỡ và thai quá to, kết hợp với việc chăm sóc vận động và vệ sinh chuồng đẻ trước khi nái lâm bồn 1 tuần.

2. Liều lượng và cách dùng của phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung trên nái được áp dụng như thế nào?

Đối với nái bị viêm tử cung, phác đồ điều trị gồm: tiêm bắp Amoxicillin với liều 1 ml/10kg thể trọng liên tục trong 4 ngày; đối với nái sau đẻ tiêm thêm Oxytocin 2 ml/con để tăng co bóp tống sản dịch và nhau thừa ra ngoài; đồng thời kết hợp thụt rửa tử cung bằng dung dịch nước muối sinh lý 0,9% liên tục trong 3 ngày. Tỷ lệ điều trị khỏi đạt 88,00% (22/25 con).

3. Quy trình tiêm vắc xin cho nái mang thai tại trại gồm những loại vắc xin nào và vào thời điểm nào?

Lợn nái mang thai được tiêm phòng 4 loại vắc xin chính theo tuổi thai:

• Ngày chửa thứ 55: Vắc xin phòng Tai xanh (PRRS)
• Ngày chửa thứ 70: Vắc xin Dịch tả lợn (HC–VAC)
• Ngày chửa thứ 84: Vắc xin Lở mồm long móng (Aftopor)
• Ngày chửa thứ 93: Vắc xin phòng hội chứng còi cọc ở lợn con (Porcine Circovirus) Tất cả đều tiêm bắp với liều 2 ml/con và đạt tỷ lệ an toàn 100%.

4. Nguyên nhân nào khiến 1 trường hợp đẻ khó không thể cứu sống được?

Trong số 5 ca đẻ khó can thiệp, có 1 ca lợn nái không qua khỏi (tỷ lệ khỏi đạt 80%) do cá thể này có khung xương chậu quá hẹp, thể trạng lợn mẹ yếu và quá trình rặn đẻ kéo dài dẫn đến vỡ mạch máu, xuất huyết ồ ạt gây mất máu cấp.

5. Dung dịch sát trùng chuồng trại chính được sử dụng tại trại có thành phần hoạt chất gì?

Dung dịch sát trùng chính được sử dụng để phun tiêu độc khử trùng chuồng trại là loại chế phẩm sinh học có chứa hoạt chất alkyl benzyl dimethyl ammonium chloride nồng độ 10%, kết hợp với việc rải vôi bột khử trùng định kỳ các lối đi và xả vôi gầm chuồng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đặng Phúc Thành đã phản ánh đầy đủ quy trình chăn nuôi, an toàn sinh học và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản tại trại lợn Đào Văn Luân trong thời gian 6 tháng thực tập. Nghiên cứu đã cung cấp số liệu thực tế về cơ cấu đàn, lịch tiêm phòng 100% an toàn, tỷ lệ đẻ tự nhiên đạt 96,62% và tỷ lệ điều trị khỏi bệnh viêm tử cung đạt 88,00%. Các dữ liệu và quy trình kỹ thuật trong khóa luận có giá trị tham khảo thực tiễn cao cho công tác thú y và quản lý đàn nái sinh sản tại các trang trại quy mô vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn, trước hết là cung cấp cho người tiêu dùng một lượng lớn lương thực, được đảng và nhà nước ta hết sức coi trọng. Nhờ đó, công tác chăn nuôi cũng được triển khai và đạt nhiều kết quả tốt như: đàn lợn có kích thước lớn, tốc độ tăng trưởng nhanh, nhiều nạc. Ngoài ra, đó là việc áp dụng các biện pháp chăn nuôi theo hướng công nghiệp, chăn nuôi quy mô lớn, ứng dụng công nghệ chọn giống, nuôi dưỡng tiên tiến, chế biến thức ăn chất lượng cao, thức ăn thay thế bằng thức ăn bổ sung giàu chất dinh dưỡng và chế độ ăn uống hợp lý. Trong đó, công tác thú y được quan tâm đặc biệt.

Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất đối với chăn nuôi lợn là tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp như hiện nay, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các trang trại chăn nuôi quy mô nhỏ và đàn lợn nái. Việc tái canh hiện nay rất quan trọng để đảm bảo an toàn dịch bệnh và chất lượng giống. Để giải quyết vấn đề này, chăn nuôi lợn nái phải đối mặt với những thách thức to lớn. Tuy bệnh không xảy ra trên diện rộng nhưng thiệt hại cho nái là rất lớn: chết lưu, sẩy thai,.

Hơn nữa, bệnh làm hạn chế khả năng sinh sản của nái ở lứa sau. Nhằm giúp tăng khả năng sinh sản của đàn lợn và nâng cao hiệu quả điều trị bệnh, xuất phát từ những thực tế trên, được sự đồng ý của Ban Chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi và Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên với sự giúp đỡ của giáo viên và cơ sở nơi sinh viên đã thực hiện đề tài: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Đào Văn Luân, xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên”.Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích của chuyên đề - Thực hiện quy trình chăn nuôi lợn sinh sản tại trang trại. - Đánh giá khả năng sinh sản của lợn nái trong trang trại - Đánh giá tình trạng bệnh tật của lợn nái sinh sản tại trại - Củng cố những kiến thức đã học, vận dụng và rèn luyện, học hỏi, trau dồi kỹ năng và kinh nghiệm thực tế.

Yêu cầu của chuyên đề - Nắm vững quy trình chăm sóc và chăn nuôi lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại. - Nắm vững quy trình phòng trừ dịch bệnh của đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại - Tuân thủ các yêu cầu và quy định của trại - Chăm chỉ học hỏi nâng cao trình độ và kỹ thuật cá nhân. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập 2. Vài nét về trang trại Đào Văn Luân Trại lợn Đào Văn Luân trại lợn tư nhân, thuộc xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Xã Vô Tranh nằm ở phía đông của huyện Phú Lương, vị trí địa lý gồm: Giáp với xã Phú Đô ở phía Đông. Giáp với thị trấn Đu và xã Yên Lạc ở phía Tây.

Giáp với huyện Đồng Hỷ và các xã Phấn Mễ, Vô Tranh ở phía Nam. Giáp với các xã Phú Đô và Yên Lạc ở phía Bắc. Xã Vô Tranh có diện tích 26,13 km vuông, dân số năm 2000 là 8. Dân số là 307 người trên một km vuông.

Trang trại lợn Đào Văn Luân nằm ở cánh đồng lớn, địa hình tương đối bằng phẳng, thuận lợi cho phát triển chăn nuôi, diện tích 5000 m². Ở đó có: - Diện tích đất dùng để trồng cây ăn quả: >1000m² - Diện tích đất trong xây dựng: >2000m² - Diện tích ao, hồ chứa và nuôi cá: >1500 m² Quy hoạch khu chăn nuôi, bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 320 lợn nái, gồm: 2 chuồng đẻ rộng 720m² (1 chuồng 40 con và 1 chuồng 30 con), 1 chuồng 690m² cho 270 con lợn mẹ mang thai, 3 ô đực, 11 ô chuồng nuôi lợn thịt), 1 chuồng nuôi lợn đất 300m², 1 chuồng nuôi lợn thịt 300m² và một số công trình phụ trợ chăn nuôi như: phòng chứa thức ăn, phòng khử trùng, phòng để thuốc. 4 Đội ngũ nhân viên ,công nhân của trại gồm có:  Chủ trại : 01  Kĩ sư tại trại: 01  Công nhân: 01  Sinh viên thực tập: 04 Quy mô chăn nuôi trang trại áp dụng sản xuất và canh tác công nghệ cao, từ khâu chăn nuôi đến nuôi và thả giống.2 Tình hình chăn nuôi lợn của trang trại Hiện quy mô lợn nái trung bình ở các trang trại sản xuất là 2,3 - 2,4 lứa /năm. Số lợn con sơ sinh 12,55 con/đàn, cai sữa 10,04 con/ đàn.

Trại hoạt động rất tích cực. Tại trang trại, lợn con được nuôi chung với nái đến 21 ngày, chậm nhất sau 26 ngày được cai sữa để xuất bán hoặc chuyển đến lò mổ. Có 5 con lợn đực trong trang trại, được nuôi để lấy tinh trùng và hiến tặng đực. Lợn nái được phối giống 2 lần (lợn nái bị trào ngược được phối 3 lần).

Sử dụng tinh dịch Landrace và Duroc trồng trong trang trại. Thức ăn hỗn hợp của lợn là của công ty TNHH DeHeus. Trại có hơn 200 lợn nái sinh sản, 50 lợn nái hậu bị, hơn 4.000 lợn con và lợn thịt. Đánh giá chung 2.1 Thuận lợi Trang trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi: cách xa khu dân cư, dễ dàng tiếp cận.Trang trại được thiết kế xây dựng theo mô hình công nghiệp hóa, đầy đủ vật tư trang thiết bị hiện đại.

Người lao động có lực lượng kỹ thuật vững vàng, nhiệt tình với công việc, có tinh thần trách nhiệm cao trong sản xuất. Con giống tốt, thuốc chất lượng cao, quy trình chăn nuôi khép kín, ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến. Khó khăn - tình hình dịch bệnh phức tạp, chi trả các khoản chi phí phòng chống dịch bệnh cao, ảnh hưởng đến giá thành và khả năng sinh sản của lợn. - Đội ngũ trại viên thay đổi thường xuyên, kinh nghiệm làm việc chưa phong phú, đôi khi còn thiếu ảnh hưởng đến tiến độ công việc.

- Giá thức ăn ngày một tăng kéo theo chi phí thức ăn cũng tăng theo từng ngày khiến các trang trại rất lo lắng. - Do số lượng lợn hơi nhiều và lượng nước thải lớn nên việc đầu tư xử lý nước thải của các trang trại còn nhiều khó khăn. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề 2. Đặc điểm về sinh lý, sinh dục của lợn nái 2.

Sự thành thục về tính Con cái có động dục và con đực có phản xạ giao phối. Tuy nhiên, đợt nóng này chỉ là tín hiệu báo hiệu khả năng sinh sản của nái. * Tập tính của nái khi trưởng thành: - Xuất hiện các đặc điểm sinh dục phụ như: ống dẫn sữa phát triển và hai hàng vú hiện rõ, âm hộ rộng, hồng hào. - Thời điểm thành thục sinh dục: lợn nái bắt đầu đẻ vào khoảng 6 tháng tuổi (từ 4 đến 8 tháng tuổi).

- Các giống lợn khác nhau có thời gian thành thục khác nhau, nói chung là 4-5 tháng (120-150 ngày) đối với lợn nội và 6-7 tháng (180-210 ngày) đối với lợn ngoại. Sự thành thục của nái sớm hay muộn phụ thuộc vào: cách chọn giống, chăm sóc, nuôi dưỡng, khí hậu, chuồng trại. Theo Phạm Hữu Doanh và Lưu Kỳ (2003) [8]: Lợn nhà (Ỉ, Móng Cái) động dục sớm, từ 4 - 5 tháng, đạt khối lượng 20 - 25 kg. Lợn nái lai động dục lần đầu muộn hơn lợn nhà và lợn lai F1 (có máu nội) bắt đầu động dục khi đạt 6 50-55 kg lúc 6 tháng tuổi.

Lợn đực động dục muộn hơn lợn lai, tức là 6 - 7 tháng động dục, lợn nặng 60 - 80 kg. Tuổi động dục lần đầu thay đổi tùy theo giống, điều kiện chăm sóc và quản lý cho ăn. Tuổi động dục lần đầu là 4-5 tháng (121-158 ngày) đối với lợn Ỉ và Mangcai, 7-8 tháng sau đối với lợn ngoại (Yorkshire, Landrace). Mùa vụ và thời kỳ chiếu sáng: cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tuổi động dục.

Sự thành thục của lợn hậu bị vào mùa hè chậm hơn so với mùa thu và mùa đông, có thể do ảnh hưởng của nhiệt độ trong nhà đến sự giảm trọng lượng trong những tháng nóng. Động vật nuôi thường trưởng thành sớm hơn 14 ngày (mùa xuân) và 17 ngày (mùa thu) so với động vật nuôi nhốt. Chế độ dinh dưỡng: Ảnh hưởng đến sự trưởng thành của lợn nái. Lợn được chăm sóc và phối giống tốt thường trưởng thành sớm hơn lợn suy dinh dưỡng.

Suy dinh dưỡng làm chậm quá trình trưởng thành giới tính do ảnh hưởng xấu đến sự bài tiết của tuyến yên và sự bài tiết kích tố hướng dục. Mặt khác, do quá nhiều chất béo ảnh hưởng đến nội tiết tố, các cơ quan sinh dục giảm estrogen và progesterone trong máu để hoạt động tốt, giữ cho mức độ hoocmon trong cơ thể dưới mức cần thiết để tạo điều kiện cho quá trình trưởng thành. Mật độ thả: Mật độ thả trên một đơn vị diện tích trong mùa sinh trưởng sẽ làm chậm tuổi động dục. Tuy nhiên, cần tránh nuôi lợn hậu bị tách đàn trong thời kỳ sinh trưởng.

Những phát hiện của chúng tôi cho thấy rằng chỉ nuôi nái hậu bị có liên quan đến việc chậm trưởng thành so với nái nuôi theo nhóm. Lợn đực giống là yếu tố gây ảnh hưởng đến thời kỳ động dục của nái hậu bị.Bởi vì nếu lợn hậu bị tiếp xúc thường xuyên với lợn đực giống, chúng sẽ động dục nhanh hơn so với lợn hậu bị không tiếp xúc với lợn đực giống. - Tuổi trưởng thành về sinh dục của gia súc: 7 Tuổi trưởng thành về sinh dục thường sớm hơn tuổi thành thục thể chất, nghĩa là động vật vẫn tiếp tục sinh trưởng và phát triển sau khi thành thục sinh dục. Đây là đặc điểm đặc biệt cần lưu ý trong chăn nuôi.

Theo Phạm Hữu Doanh và Lưu Kỳ (2003) [8], không nên phối giống trong lần động dục đầu tiên vì giai đoạn này cơ thể lợn chưa phát triển hết, chưa tích lũy chất dinh dưỡng để nuôi dưỡng bào thai. Không được nấu chín hoàn toàn. Để đạt hiệu quả sinh sản tốt và duy trì đàn con lâu dài, trước khi động dục lần đầu cần bỏ 1-2 chu kỳ trước khi giao phối. Sự thành thục về thể vóc Theo Nguyễn Đức Hùng và cs.

(2003) [9] cho rằng tuổi trưởng thành về thể chất là độ tuổi mà sự phát triển về thể chất và ngoại hình đạt đến mức hoàn thiện và cơ thể ổn định. Tuổi thành thục về thể chất thường chậm hơn tuổi thành thục về mặt sinh dục. Sự thành thục sinh dục được đánh dấu bằng lần động dục đầu tiên .