CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ VÀ THƯƠNG MẠI MEKONG GLOBAL 1. Đặc điểm lao động của Công ty Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Mekong Global hiện nay có 525 lao động với các trình độ khác nhau như: Trình độ Thạc sỹ có 2 người, bao gồm Giám đốc và 1 trưởng phòng. Cử nhân đại học có 50 người công tác tại văn phòng Công ty và Nhà máy sản xuất. Cử nhân cao đẳng bao gồm 75 người, công tác tại Nhà máy và các phòng ban của Công ty.
Trình độ cao đẳng nghề và trung cấp nghề có số lượng là 350 và 48 người là những công nhân sản xuất tại phân xưởng thuộc Nhà máy của Công ty. Hầu hết những cán bộ công nhân viên hiện nay tại Công ty là lao động chính thức, không có lao động thời vụ Tình hình về số lượng lao động tại Công ty được thể hiện trong Bảng 1.1 duới đây: Bảng 1. Số lượng lao động tại Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Mekong Global Đơn vị tính: Người Trình độ Số lượng Ví trí Thạc sỹ 2 Cán bộ các phòng ban Cử nhân đại học 50 Cán bộ các phòng ban Cử nhân cao đẳng 75 Cán bộ các phòng ban Cử nhân cao đẳng nghề 350 Công nhân Nhà máy Trung cấp nghề 48 Công nhân Nhà máy Tổng cộng 525 GVHD: Th.S GVC Phạm Thị Minh Hồng 2 SV: Phan Thị Ngọc Tuyết Đại học kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập chuyên ngành Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Mekong Global là một doanh nghiệp có quy mô sản xuất vừa , sản xuất và kinh doanh các loại sản phẩm về nhựa có các loại sản phẩm với đặc điểm và chủng loại khác nhau với 4 xí nghiệp sản xuất chính và một phân xưởng sản xuất phụ. Đội ngũ lao động của Công ty hiện nay có khoảng gần 400 công nhân và hơn 50 nhân viên làm các công việc hành chính, kế toán, công tác kế hoạch, y tế, điều hành các phân xưởng,.
Công nhân của Công ty, phần lớn là lao động trẻ, độ tuổi từ 19 đến 36, chủ yếu xuất thân từ vùng nông thôn của các tỉnh lân cận, cuộc sống eo hẹp, chủ yếu là dựa vào tiền lương và các khoản phụ cấp tại Công ty. Do mỗi xí nghiệp thực hiện một công đoạn khác nhau của quá trình sản xuất nên công việc có mức độ phức tạp khác nhau, môi trường làm việc khác nhau nên công nhân sản xuất của Công ty được quản lý theo từng xí nghiệp, mỗi xí nghiệp lại được chia thành các tổ, đội khác nhau theo từng mã sản phẩm. Mỗi phân xưởng có một danh sách lao động dùng để theo dõi lao động mà mình quản lý. Mặt khác, Công ty còn theo dõi lao động theo thời hạn hợp đồng.
Trong hợp đồng lao động nêu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động với Công ty cũng như quyền lợi và nghĩa vụ của Công ty đối với người lao động, quy định công việc cũng như hình thức trả lương đối với từng lao động. Hợp đồng lao động là do Phòng nhân sự hành chính quản lý. Lao động của Công ty được phân thành lao động dài hạn, lao động ngắn hạn và lao động thời vụ. Lao động dài hạn là những cán bộ, công nhân viên ký hợp đồng dài hạn với Công ty, những lao động này được tính lương và trích các khoản BHXH, BHYT, KPCĐ và đây là lực lượng chính trong đội ngũ lao động của Công ty.S GVC Phạm Thị Minh Hồng 3 SV: Phan Thị Ngọc Tuyết Đại học kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập chuyên ngành Lao động ngắn hạn là những lao động được hưởng lương theo sản phẩm, công việc mà họ làm ra nhưng không được Công ty trích các khoản BHXH, BHYT và KPCĐ.
Lao động thời vụ là lao động bên ngoài được Công ty huy động thêm khi cần vào thời vụ sản xuất hoặc khi cần hoàn thành gấp các đơn đặt hàng lớn. Sản xuất là một trong số những ngành được xếp vào ngành nghề có yếu tố độc hại. Công nhân thường xuyên phải tiếp xúc với các dung môi hữu cơ, một số bộ phận phải tiếp xúc với nguồn nhiệt hay môi trường nóng. Hiện nay, phần lớn các công việc được tiến hành trên các băng chuyền tự động do vậy họ phải liên tục thao tác theo tốc độ của băng chuyền, không chủ động thay đổi được.
Công việc sản xuất không yêu cầu trình độ chuyên môn cao vì phần lớn các thao tác lặp đi lặp lại tuy nhiên yêu cầu nhiều thao tác, tần số cao, nhiều khi phải cúi vặn người, với tay lấy dụng cụ, chi tiết ở khoảng cách xa, cường độ lao động tương đối lớn, không được nghỉ ngắn giữa giờ, và ít có sự luân phiên trong bố trí công việc. Thời gian làm việc thông thường là 8 giờ một ngày, tuy nhiên vào thời vụ như đầu mùa đông công nhân phải làm việc tăng ca có khi từ 10-12 giờ một ngày. Để tận dụng hết công suất của máy móc, lao động ở các phân xưởng được bố trí làm 3 ca. Về môi trường làm việc, cũng giống như những Công ty sản xuất khác, môi trường làm việc ở Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Mekong Global có mức độ ô nhiễm trong giới hạn cho phép, tuy nhiên cũng có những ảnh hưởng không tốt đến tình hình sức khoẻ của công nhân.
Nhìn chung, nhiệt độ trong các dây chuyền cắt là khá cao, vượt quá mức độ cho phép, có vị trí lên tới 38 độ C, về mua hè có thể lên tới 39 độ. Tiếng ồn trung bình đạt mức giới hạn cho phép tuy nhiên có những vị trí công nhân phải thường xuyên làm việc trong môi trường mức ồn cao như Phân xưởng hoàn thiện sản phẩm. Điều kiện chiếu GVHD: Th.S GVC Phạm Thị Minh Hồng 4 SV: Phan Thị Ngọc Tuyết Đại học kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập chuyên ngành sáng ở Công ty là rất tốt đặc biệt là trong các Xưởng cắt. Nồng độ bụi trong không khí cao.
Với những điều kiện như trên, mặc dù công nhân được trang bị bảo hộ lao động đầy đủ nhưng vẫn có nguy cơ bị đau mỏi và mắc bệnh nghề nghiệp khác. Các hình thức trả lương của Công ty Hiện nay, Công ty đang áp dụng hai hình thức trả lương: đối với công nhân sản xuất tiền lương tính theo hình thức lương sản phẩm, còn đối với khối quản lý phục vụ thì tính lương theo thời gian. Quỹ tiền lương được hình thành từ kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty. Tổng quỹ tiền lương của toàn doanh nghiệp bằng tổng quỹ lương của các phân xưởng và các phòng ban.
Tổng quỹ tiền lương của khối phân xưởng được tính như sau Hiện nay, do hoạt động của Công ty đã đi vào nề nếp nên Công ty đã xây dựng được một hệ thống đơn giá tiền lương tương đối đầy đủ và thực tế đối với từng công đoạn sản xuất. Đơn giá tiền lương sản phẩm do phòng nhân sự tính toán dựa vào năng suất lao động thực tế, sản lượng sản phẩm hoàn thành, thời gian để sản xuất một lượt sản phẩm hoàn thành nhập kho, tính chất công việc và bậc thợ của công nhân. Đơn giá này được tính cụ thể cho từng công đoạn sản xuất. Tiền lương thời gian của nhân viên khối quản lý, phục vụ được tính dựa trên thời gian làm việc thực tế của ngươi lao động.
* Hình thức trả lương theo thời gian Với hình thức tính lương này, Công ty quy định như sau: Tiền lương tính theo thời gian hiện nay tại Công ty đa số là được áp dụng với khối văn phòng, quản lý và phục vụ.S GVC Phạm Thị Minh Hồng 5 SV: Phan Thị Ngọc Tuyết Đại học kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập chuyên ngành Tiền lương thời gian của nhân viên khối quản lý, phục vụ được tính dựa trên thời gian làm việc thực tế của họ. Lương thường được tính theo tháng và được quy định trong hợp đồng lao động cho riêng từng nhân viên. Công thức tính lương theo thời gian như sau: Lương thời gian Lương ngày công x Số ngày làm việc thực tế trong = tháng cơ bản Lương theo thỏa thuận Lương ngày công cơ = 26 ngày bản * Hình thức trả lương theo sản phẩm Đối với nhân viên các phân xưởng và quản lý phân xưởng, tiền lương được Công ty trả theo hình thức lương theo sản phẩm. Với công thức như sau: Tiền lương của 1CN lao động ỏ công đoạn = Đơn giá tiền lương ở X Số lượng sản phẩm hoàn sản xuất i công đoạn i thành ở công đoạn i Tiền lương nhân viên quản lý PX = Đơn giá luơng quản lý X số lượng sản phẩm hoàn thành + 1% lương thực tế quản lý 1.
Chế độ trích lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Mekong Global * Quỹ bảo hiểm xã hội Hiện Công ty trích lập quỹ bảo hiểm xã hội bằng cách tính theo tỷ lệ 26% trên tổng quỹ lương của doanh nghiệp, Công ty nộp 18% trên tổng quỹ lương và tính vào chi phí sản xuất kinh doanh. Còn lại 8% trên tổng quỹ lương thì người lao động phải nộp. Quỹ BHXH được trích và nộp cho Bảo hiểm xã hội Việt Nam vào cuối mỗi quý.S GVC Phạm Thị Minh Hồng 6 SV: Phan Thị Ngọc Tuyết Đại học kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập chuyên ngành * Quỹ bảo hiểm y tế Đối với quỹ này, Hiện nay Công ty đang áp dụng theo đúng quy định của Luật bảo năm 2014, đó Công ty trích 4,5% quỹ bảo hiểm y tế, trong đó 3% công ty trích vào chi phí sản xuất kinh doanh (TK627, TK 622, TK 641, TK 642). 1,5% Công ty trừ vào lương của người lao động, quỹ bảo hiểm y tế được trích và nộp cho Bảo hiểm xã hội Việt Nam vào mỗi quý.
* Quỹ bảo hiểm thất nghiệp Đối với quỹ bảo hiểm thất nghiệp công ty trích quỹ bảo hiểm thất nghiệp theo đúng luận Bảo hiểm xã hội năm 2016 đó là Công ty trích 2% quỹ bảo hiểm thất nghiệp trong đó người lao động chịu 1%, Công ty trích 1% vào chi phí sản xuất kinh doanh. Công ty nộp quỹ này cho Bảo hiểm xã hội Việt Nam vào cuối mỗi quý. * Kinh phí công đoàn Hiện nay, Công ty không trích kinh phí công đoàn vào chi phí sản xuất kinh doanh với lý do Công là doanh nghiệp có quy mô nhỏ, hơn nữa Công là Công ty Nhân nên Công ty không lập kinh phí công đoàn.