Khảo Sát Thực Trạng Cải Tiến Đánh Giá Và Phân Tích Mô Hình Bệnh Tật Tại Bệnh Viện Quận 11 Năm 2017

Khảo sát thực trạng cải tiến đánh giá và phân tích mô hình bệnh tật tại bệnh viện quận 11 năm 2017 theo phương pháp phân tích liều xác định.

• Tác giả: Nguyễn Phạm Phương Ngọc
• Người hướng dẫn: DS. Đào Duy Kim Ngà
• Trường học: Trường Đại Học Nguyễn Tất Thành
• Chuyên ngành: Quản lý và cung ứng thuốc
• Đề tài: Khảo Sát Thực Trạng, Cải Tiến, Đánh Giá Và Phân Tích Mô Hình Bệnh Tật Theo Phương Pháp Phân Tích Liều Xác Định Trong Ngày (DDD) Tại Bệnh Viện Quận 11 Trong Năm 2017
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ BỆNH VIỆN QUẬN 11 VÀ KHOA DƯỢC
• 1.1. Vài nét về Bệnh viện Quận 11
• 1.2. Vài nét về khoa Dược Bệnh viện Quận 11
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ MÔ HÌNH BỆNH TẬT
• 2.1. Khái niệm mô hình bệnh tật
• 2.2. Phân loại mô hình bệnh tật
• 2.3. Sơ lược mô hình bệnh tật tại Việt Nam
• 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến mô hình bệnh tật
• 2.5. Cơ sở pháp lý về nghiên cứu mô hình bệnh tật
• 3. CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN VỀ MÃ DDD
• 3.1. Khái niệm về DDD
• 3.2. Cách tính liều DDD
• 3.3. Các kết quả DDD
• 3.4. Một số nghiên cứu liên quan đến liều DDD tại Việt Nam và các nước trên thế giới
• 4. CHƯƠNG 4: TỔNG QUAN VỀ MÃ ATC
• 4.1. Khái niệm mã ATC
• 4.2. Nguyên tắc phân loại thuốc theo mã ATC
• 4.3. Cách phân tích nhóm điều trị
• 5. CHƯƠNG 5: SƠ LƯỢC VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT SỬ DỤNG THUỐC TRONG BỆNH VIỆN
• 5.1. Giám sát và quản lý kê đơn thuốc
• 5.2. Quản lý sử dụng thuốc
• 5.3. Vai trò của việc quản lý sử dụng thuốc
• 5.4. Hội đồng thuốc và điều trị trong bệnh viện
• 5.5. Phương pháp khảo sát tình hình sử dụng thuốc tại bệnh viện
• 6. CHƯƠNG 6: TÌNH HÌNH ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI KHOA DƯỢC BỆNH VIỆN QUẬN 11
• 6.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 6.1.1. Tiêu chí lựa chọn
• 6.1.2. Tiêu chí loại trừ
• 6.2. ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
• 6.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 6.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 6.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 6.3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 6.3.2. Khảo sát thực trạng tình hình sử dụng thuốc tại bệnh viện quận 11 theo mã DDD và đề xuất phân tích theo mã ATC năm 2017
• 7. CHƯƠNG 7: KHÁI QUÁT HÓA MÔ HÌNH BỆNH TẬT TẠI BỆNH VIỆN QUẬN 11
• 7.1. Xây dựng danh mục những thuốc cần có tại bệnh viện dựa trên kết quả truy xuất từ công cụ
• 7.2. Đánh giá tổng quan mô hình bệnh tật tại bệnh viện nhằm đáp ứng tốt công tác cung ứng thuốc, quản lý sử dụng thuốc tại bệnh viện
• 8. CHƯƠNG 8: GIỚI THIỆU VỀ CÔNG CỤ PHÂN TÍCH DDD VÀ ATC
• 8.1. Công cụ phân tích DDD
• 8.2. Công cụ phân tích ATC
• 9. CHƯƠNG 9: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 9.1. Kết quả khảo sát theo DU 90%
• 9.2. Kết quả phân tích DDD theo phân tích tổng liều xác định DDD/100 giường/ngày giữa các nhóm thuốc
• 10. CHƯƠNG 10: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 10.1. Tổng quan mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Quận 11
• 10.2. Ứng dụng của việc phân tích mô hình bệnh tật tại bệnh viện vào thực tế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Bệnh viện Quận 11 và Khoa Dược

Bệnh viện Quận 11 (BVQ11) là một cơ sở y tế hạng 3, được thành lập từ năm 2007, trực thuộc Ủy ban nhân dân Quận 11. Bệnh viện phục vụ hàng ngày cho khoảng 1.200 bệnh nhân khám chữa bệnh ngoại trú và hơn 100 bệnh nhân dịch vụ. Với diện tích khuôn viên 7.374,5 m2, BVQ11 có quy mô hoạt động lớn với 11 khoa lâm sàng và 5 khoa cận lâm sàng. Khoa Dược tại BVQ11 có vai trò quan trọng trong việc quản lý và cung ứng thuốc, đảm bảo chất lượng điều trị cho bệnh nhân. Theo Thông tư 22/2011/TT/BYT, khoa Dược bao gồm các bộ phận như nghiệp vụ dược, thống kê, mua sắm và dược lâm sàng. Đội ngũ nhân viên khoa Dược gồm 24 người, trong đó có nhiều dược sĩ có trình độ chuyên môn cao. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dược phẩm tại BVQ11 đang được cải tiến để nâng cao hiệu quả công việc.

II. Tổng quan về mô hình bệnh tật

Mô hình bệnh tật (MHBT) tại BVQ11 phản ánh tình hình sức khỏe của người dân trong khu vực. Theo Thông tư 21/2013/TT-BYT, việc xác định MHBT có thể thực hiện qua hai phương pháp chính: phân tích nhóm điều trị ATC và phân tích liều xác định trong ngày DDD. Nghiên cứu cho thấy, từ năm 2012 đến nay, MHBT đã có sự thay đổi đáng kể, với sự gia tăng các bệnh mãn tính như đái tháo đường và bệnh tim mạch. Việc khảo sát và phân tích MHBT giúp cơ quan y tế đưa ra các chính sách hợp lý, đồng thời lên kế hoạch chăm sóc sức khỏe phù hợp cho người dân. Điều này không chỉ giúp giảm tỷ lệ bệnh tật mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng.

III. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong đề tài này là hồi cứu dữ liệu về tình hình tiêu thụ thuốc tại BVQ11 trong năm 2017. Công cụ phân tích DDD được sử dụng để xác định mô hình bệnh tật và xây dựng danh mục thuốc cần thiết cho bệnh viện. Kết quả phân tích cho thấy, 90% đơn thuốc (DU90%) có tỷ lệ DDD đạt 89,74%, chủ yếu thuộc về nhóm thuốc điều trị đái tháo đường và tim mạch. Việc phân tích này không chỉ giúp khoa Dược có cái nhìn tổng quan về tình hình sử dụng thuốc mà còn hỗ trợ trong việc lập kế hoạch mua sắm thuốc hợp lý, đáp ứng nhu cầu điều trị của bệnh nhân.

IV. Kết quả và bàn luận

Kết quả khảo sát cho thấy, mô hình bệnh tật tại BVQ11 chủ yếu tập trung vào các bệnh đái tháo đường, tim mạch và nhiễm khuẩn. Các nhóm thuốc có tổng chi phí sử dụng cao nhất lần lượt là thuốc tim mạch, thuốc điều trị đái tháo đường và kháng sinh. Việc phân tích DDD đã giúp khoa Dược đề ra kế hoạch ưu tiên mua sắm các nhóm thuốc này, đồng thời tính toán chi phí sử dụng thuốc hợp lý. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu chi phí cho bệnh viện và bệnh nhân. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục cải tiến và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dược tại BVQ11.

V. Kết luận và kiến nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc khảo sát và phân tích mô hình bệnh tật tại BVQ11 là cần thiết để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân. Đề xuất các biện pháp cải tiến trong quản lý sử dụng thuốc, bao gồm việc áp dụng công nghệ thông tin và các phương pháp phân tích hiện đại. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các khoa, phòng ban trong bệnh viện để đảm bảo việc cung ứng thuốc hiệu quả và an toàn. Đồng thời, việc đào tạo nhân viên y tế về các phương pháp phân tích và quản lý thuốc cũng cần được chú trọng để nâng cao năng lực chuyên môn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sự chuyển dịch kinh tế - xã hội theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa tại Việt Nam đã thúc đẩy sự biến đổi rõ nét trong cơ cấu bệnh tật của cộng đồng. Tại Bệnh viện Quận 11 (bệnh viện đa khoa hạng 3 trực thuộc Ủy ban nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh), mô hình bệnh tật phản ánh tính chất đan xen giữa bệnh lý nhiễm trùng và các bệnh mạn tính không lây, đặc biệt là sự gia tăng của các bệnh tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Khoa Dược trong việc nắm bắt chính xác quy luật tiêu thụ thuốc, tối ưu hóa ngân sách và lập kế hoạch cung ứng dược phẩm sát với nhu cầu điều trị thực tế.

Nhằm tiêu chuẩn hóa hoạt động giám sát sử dụng thuốc, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 21/2013/TT-BYT quy định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng Thuốc và Điều trị trong bệnh viện, trong đó hướng dẫn áp dụng phương pháp phân tích nhóm điều trị (ATC) và phương pháp phân tích liều xác định trong ngày (DDD) để nhận diện mô hình bệnh tật cũng như so sánh hiệu quả - chi phí giữa các nhóm thuốc. Xuất phát từ bối cảnh đó, tác giả Nguyễn Phạm Phương Ngọc đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp dược sĩ đại học với đề tài: "Khảo sát thực trạng, cải tiến, đánh giá và phân tích mô hình bệnh tật theo phương pháp phân tích liều xác định trong ngày (DDD) tại Bệnh viện Quận 11 trong năm 2017" dưới sự hướng dẫn khoa học của Dược sĩ Chuyên khoa II Đào Duy Kim Ngà và Thạc sĩ Nguyễn Hương Thư.

Nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được cụ thể hóa thành 3 mục tiêu chính:

1. Khảo sát thực trạng tình hình sử dụng thuốc theo mã DDD và đề xuất thực hiện thêm phương pháp phân tích ATC bằng công cụ phân tích.
2. Dựa trên kết quả truy xuất từ công cụ, khái quát hóa rút ra mô hình bệnh tật hiện có tại bệnh viện từ đó xây dựng danh mục thuốc cần có tại bệnh viện.
3. Đánh giá tổng quan mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Quận 11 nhằm đáp ứng tốt công tác cung ứng thuốc, quản lý sử dụng thuốc tại bệnh viện.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định cụ thể như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Quận 11 từ ngày 01/01/2017 đến ngày 31/12/2017 được lưu trữ trong phần mềm quản lý bệnh viện thỏa mãn tiêu chuẩn lựa chọn; cùng với thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý các hoạt động phân tích mô hình bệnh tật theo liều DDD và mã ATC tại đơn vị.
• Tiêu chuẩn lựa chọn: Các thuốc sử dụng tại bệnh viện trong năm 2017 có đầy đủ dữ liệu hành chính và kinh tế - kỹ thuật gồm: tên hoạt chất, tên biệt dược, nồng độ/hàm lượng, đường dùng, đơn vị tính, số lượng, đơn giá và thành tiền.
• Tiêu chuẩn loại trừ:
  • Không áp dụng phương pháp DDD đối với bệnh nhân phơi nhiễm, bệnh nhân suy giảm chức năng thận, trẻ em và trẻ sơ sinh.
  • Các bệnh được chẩn đoán không thuộc danh mục phân loại bệnh tật quốc tế ICD-10 của WHO; bệnh nhân tự ý bỏ viện hoặc không tuân thủ y lệnh điều trị.
  • Các thuốc mà hoạt chất không có mã ATC hoặc có mã ATC nhưng chưa được thiết lập phân liều DDD chuẩn; thuốc dùng cho trẻ em dưới 6 tuổi.
  • Một số nhóm thuốc đặc thù: dịch truyền, vắc xin, thuốc chống ung thư, thuốc chống dị ứng, thuốc tê, thuốc mê, thuốc dùng ngoài và thuốc cản quang.
• Phạm vi không gian: Bệnh viện Quận 11, địa chỉ số 72, đường số 05 – Cư xá Bình Thới, Phường 8, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu tiêu thụ thuốc được hồi cứu trọn vẹn trong năm 2017 (từ 01/01/2017 đến 31/12/2017). Thời gian triển khai nghiên cứu thực địa và xử lý dữ liệu từ ngày 02/06/2018 đến ngày 30/09/2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và các khái niệm then chốt

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết quản lý dược bệnh viện và phương pháp dịch tễ dược học do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chuẩn hóa:

• Khái niệm Mô hình bệnh tật (MHBT): Là cơ cấu phần trăm các nhóm bệnh tật, các bệnh và tử vong do bệnh của một cộng đồng trong một giai đoạn xác định, đóng vai trò nền tảng để xây dựng kế hoạch y tế, phân bổ nguồn lực và quản lý danh mục thuốc bệnh viện.
• Hệ thống phân loại Giải phẫu - Điều trị - Hóa học (ATC): Phân chia thuốc thành 14 nhóm giải phẫu chính dựa trên chữ cái đầu tiên (A, B, C, D, G, H, J, L, M, N, P, R, S, V) và cấu trúc phân tầng 5 mức độ:
  • Mức 1: Nhóm giải phẫu (1 chữ cái).
  • Mức 2: Nhóm điều trị chính (2 chữ số).
  • Mức 3: Phân nhóm điều trị - dược lý (1 chữ cái).
  • Mức 4: Phân nhóm hóa học - điều trị - dược lý (1 chữ cái).
  • Mức 5: Hoạt chất hóa học cụ thể (2 chữ số).
• Liều xác định trong ngày (Defined Daily Dose - DDD): Liều duy trì trung bình giả định mỗi ngày cho một thuốc với chỉ định chính ở người lớn. Đây là đơn vị đo lường kỹ thuật độc lập với giá cả, tiền tệ và dạng đóng gói, cho phép so sánh xu hướng tiêu thụ thuốc giữa các thời kỳ hoặc giữa các cơ sở y tế.
• Chỉ số DU90% (Drug Utilization 90%): Số lượng các hoạt chất/thuốc chiếm 90% tổng lượng tiêu thụ (tính theo tổng số liều DDD), đại diện cho phân khúc sử dụng chủ đạo để đánh giá chất lượng kê đơn và mức độ tuân thủ hướng dẫn điều trị.
• Các chỉ số chuẩn hóa liều tiêu thụ:
  • DDD/1000 người/ngày: Đánh giá mức độ phơi nhiễm thuốc trong cộng đồng dân số ngoại trú: $$\text{DDD/1000 người/ngày} = \frac{\text{Tổng lượng sử dụng} \times 1000}{\text{DDD chuẩn} \times \text{Số bệnh nhân} \times \text{Khoảng thời gian khảo sát}}$$
  • DDD/100 giường/ngày: Đánh giá cường độ tiêu thụ thuốc nội trú theo cơ số ngày giường bệnh: $$\text{DDD/100 giường/ngày} = \frac{\text{Tổng lượng sử dụng} \times 100}{\text{DDD chuẩn} \times \text{Số giường bệnh TB} \times \text{Khoảng thời gian khảo sát}}$$
• Quản lý an toàn sử dụng thuốc: Mối quan hệ giữa biến cố có hại của thuốc (ADE - bao gồm tổn hại do ADR và do quá liều, giảm liều, điều trị không liên tục), phản ứng có hại của thuốc (ADR) và sai sót trị liệu (ME - các sai sót xảy ra trong khâu kê đơn, sao chép, cấp phát, dùng thuốc hoặc theo dõi, trong đó khoảng 25% ADE xuất phát từ sai sót y khoa). Kết hợp lý thuyết phân tích ABC (theo nguyên lý Pareto 70-20-10) và phân tích tính tối cần VEN (Vital, Essential, Non-essential).

Cơ sở pháp lý

Nghiên cứu được thiết kế và đối chiếu trực tiếp với các văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Y tế:

• Thông tư 21/2013/TT-BYT: Quy định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng Thuốc và Điều trị, yêu cầu áp dụng phương pháp phân tích nhóm điều trị và liều DDD trong đánh giá sử dụng thuốc.
• Thông tư 23/2011/TT-BYT: Hướng dẫn sử dụng thuốc trong các cơ sở y tế có giường bệnh và nguyên tắc tính liều DDD.
• Thông tư 22/2011/TT-BYT: Quy định về tổ chức và hoạt động của Khoa Dược bệnh viện.
• Thông tư 31/2012/TT-BYT: Hướng dẫn hoạt động dược lâm sàng trong bệnh viện.
• Thông tư 19/2013/TT-BYT và Thông tư 54/2017/TT-BYT: Hướng dẫn quản lý chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh và bộ tiêu chí ứng dụng công nghệ thông tin tại cơ sở y tế.
• Quyết định 5573/QĐ-BYT: Quy định tiêu chí phần mềm quản lý bệnh viện, áp dụng mã ATC và ICD-10.
• Công văn 3483/YT-ĐTr: Hướng dẫn tăng cường công tác giám sát kê đơn và bình đơn thuốc.

Phương pháp nghiên cứu và công cụ xử lý dữ liệu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang thực hiện theo phương pháp hồi cứu số liệu tiêu thụ thuốc.
• Nguồn dữ liệu: Cơ sở dữ liệu xuất - nhập - tồn và đơn thuốc lưu trữ điện tử trên hệ thống phần mềm quản lý Bệnh viện Quận 11 năm 2017.
• Quy trình xử lý dữ liệu:
  1. Trích xuất cơ sở dữ liệu thuốc đủ điều kiện ra định dạng bảng tính Excel theo biểu mẫu chuẩn hóa.
  2. Tra cứu liều DDD chuẩn trên hệ thống dữ liệu của Trung tâm Hợp tác Thống kê Dược phẩm của WHO (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology).
  3. Đổ dữ liệu vào công cụ phân tích DDD có tên là i3 Pharmacist Tools (sản phẩm phần mềm do Khoa Dược Bệnh viện Quận 11 phối hợp với công ty i3 Solution Australia xây dựng) để tự động tính toán tổng số liều DDD, phân khúc DU90%, chi phí và tỷ lệ DDD/100 giường/ngày.
  4. Nạp dữ liệu vào phân hệ phân tích ATC thuộc công cụ ABC-VEN của bệnh viện nhằm phân loại cơ cấu chi phí theo 14 nhóm điều trị giải phẫu.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU VỀ BỆNH VIỆN QUẬN 11 VÀ KHOA DƯỢC

Chương này phác thảo toàn diện bức tranh tổ chức, chức năng và hiện trạng kỹ thuật của cơ sở nghiên cứu:

• Bệnh viện Quận 11: Thành lập theo Quyết định số 102/2007/QĐ-UBND ngày 26/7/2007 của UBND TP.HCM trên cơ sở tách ra từ Trung tâm Y tế Quận 11. Là bệnh viện đa khoa hạng 3 quy mô khuôn viên 7.374,5 m2 (diện tích đất 2.332,66 m2). Cơ cấu gồm 11 khoa lâm sàng, 5 khoa cận lâm sàng và 10 phòng chức năng với khoảng 230 nhân viên. Khối lượng khám chữa bệnh đạt trung bình 1.200 lượt khám BHYT và hơn 100 lượt khám dịch vụ mỗi ngày (tổng công suất khoảng 1.500 lượt người bệnh/ngày).
• Khoa Dược Bệnh viện Quận 11: Tổng biên chế 24 nhân sự (1 Dược sĩ Chuyên khoa II, 5 Dược sĩ Đại học, 4 Dược sĩ Cao đẳng, 13 Dược sĩ Trung học, 1 Y sĩ). Cơ sở vật chất gồm 1 kho chẵn, 3 kho lẻ và 1 nhà thuốc đạt chuẩn GPP. Khoa triển khai đầy đủ các hoạt động dược lâm sàng: thông tin thuốc, cảnh giác dược (ADR), giám sát kê đơn, biên soạn flashcard tương tác thuốc, lập bảng tra tương kỵ - tương hợp thuốc tiêm và tự thiết kế các công cụ phần mềm hỗ trợ chuyên môn (công cụ ABC-VEN, công cụ xây dựng danh mục thuốc theo phác đồ, công cụ DDD).
• Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin: Bệnh viện triển khai phần mềm quản lý khám chữa bệnh từ năm 2009 với kinh phí đầu tư ban đầu khoảng 240.000 đồng, kết nối liên thông từ tiếp nhận ngoại trú, điều trị nội trú, viện phí đến quản lý kho dược. Tuy nhiên, hệ thống vẫn tồn tại các mặt hạn chế mang tính cục bộ như thiếu sự liên kết tự động giữa cảnh báo tương tác thuốc, hệ thống nhắc phác đồ điều trị và phân hệ định mức hóa chất - vật tư tiêu hao.
• Tổng quan lý thuyết bổ trợ: Phân tích chi tiết 3 mô hình bệnh tật điển hình trên thế giới (nước chậm phát triển: nhiễm trùng; nước đang phát triển: đan xen nhiễm trùng và mạn tính; nước phát triển: tim mạch và bệnh người già); nguyên tắc cấu trúc mã ATC 5 mức; công thức tính liều DDD; chỉ số DU90%; tổng quan 7 kiểu nghiên cứu DDD và lược khảo các công trình nghiên cứu sử dụng kháng sinh theo DDD tại Việt Nam (Bệnh viện Việt Đức) và quốc tế (Thổ Nhĩ Kỳ, Nhật Bản, Indonesia, Ả Rập Saudi).

CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương 2 mô tả chi tiết phương pháp luận khoa học, tiêu chuẩn mẫu và các bước tiến hành:

• Thiết lập cụ thể các tiêu chuẩn lựa chọn và 6 điều kiện loại trừ nghiêm ngặt đối với mẫu dữ liệu tiêu thụ thuốc năm 2017 nhằm đảm bảo tính chuẩn xác cho các thuật toán tính liều DDD.
• Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật đưa dữ liệu từ hệ thống thông tin bệnh viện sang định dạng Excel và nạp vào công cụ i3 Pharmacist Tools.
• Xây dựng quy trình phân tích kết hợp giữa hai công cụ: công cụ phân tích DDD (trích xuất danh mục DU90%, tính số liều DDD, xác định tỷ lệ DDD/100 giường/ngày) và công cụ phân tích ATC (phân loại thuốc theo cơ quan đích và xác định nhóm điều trị chiếm tỷ trọng chi phí cao nhất).
• Đề xuất phương pháp khái quát hóa mô hình bệnh tật từ dữ liệu tiêu thụ dược phẩm thực tế: đối chiếu các hoạt chất nằm trong nhóm DU90% và cơ cấu chi phí nhóm thuốc để suy ngược ra các diện bệnh lý phổ biến nhất tại Bệnh viện Quận 11, phục vụ công tác tham mưu cho Hội đồng Thuốc và Điều trị trong việc tái cơ cấu danh mục thuốc và tối ưu hóa chi phí điều trị.

CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Chương này công bố và thảo luận các phát hiện định lượng thu được từ công cụ phân tích:

• Kết quả khảo sát theo DU90%: Xác định được 30 hoạt chất chủ đạo nằm trong vùng DU90%, chiếm tỷ lệ tích lũy là 89,74% tổng số liều DDD tiêu thụ trong toàn viện năm 2017. Tất cả các hoạt chất này đều thuộc về hai nhóm bệnh lý mạn tính chính là đái tháo đường và bệnh tim mạch.
• Kết quả cơ cấu chi phí sử dụng thuốc theo nhóm điều trị:
  • Nhóm thuốc tim mạch (mã ATC: C) chiếm tỷ trọng chi phí cao nhất trong toàn viện: 29,32%.
  • Nhóm thuốc điều trị đái tháo đường (mã ATC: A10) chiếm tỷ trọng chi phí đứng thứ hai: 20,76%.
  • Nhóm thuốc kháng sinh (chất kháng khuẩn tác dụng toàn thân - mã ATC: J01) chiếm tỷ trọng chi phí đứng thứ ba: 19,06%.
• Khái quát hóa mô hình bệnh tật: Kết hợp số lượng liều DDD tiêu thụ và chi phí tài chính cho thấy mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Quận 11 trong năm 2017 tập trung vào 3 trục bệnh lý chủ lực: bệnh đái tháo đường, các bệnh lý tim mạch (tăng huyết áp, thiếu máu cơ tim...) và các bệnh nhiễm khuẩn. Điều này hoàn toàn phù hợp với mô hình bệnh tật của các nước đang phát triển và đặc thù của một bệnh viện đa khoa tuyến quận có lưu lượng khám ngoại trú BHYT người cao tuổi rất lớn.
• Bàn luận về xây dựng danh mục thuốc: Kết quả phân tích liều xác định DDD cung cấp căn cứ khách quan giúp Khoa Dược chuyển đổi các phác đồ điều trị sang những thuốc có chi phí hợp lý trên một liệu trình nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả lâm sàng tương đương, giảm thiểu tình trạng tồn trữ thuốc ít nhu cầu và loại bỏ các thuốc kém hiệu quả ra khỏi danh mục bệnh viện.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

• Tổng kết toàn bộ mô hình bệnh tật thực tế tại Bệnh viện Quận 11 dựa trên kết quả trích xuất tự động từ phần mềm.
• Đề xuất các giải pháp thực tế: ưu tiên kinh phí mua sắm cho 3 nhóm thuốc trọng yếu (tim mạch, đái tháo đường, kháng sinh); đẩy mạnh vai trò của dược sĩ lâm sàng trong việc theo dõi phản ứng có hại (ADR), hạn chế sai sót kê đơn (ME) và tư vấn sử dụng thuốc an toàn, hợp lý; tăng cường liên thông và hoàn thiện các module phần mềm công nghệ thông tin trong quản lý dược.

Kết quả và đóng góp

Số liệu kết quả chính

Khóa luận đã định lượng hóa bức tranh sử dụng thuốc tại Bệnh viện Quận 11 thông qua công cụ phân tích DDD và ATC, thể hiện qua các chỉ số sau:

Nhóm điều trị / Hoạt chất	Chỉ số sử dụng	Tỷ lệ trong nghiên cứu (%)	Ghi chú dịch tễ & Mô hình bệnh tật
Nhóm đái tháo đường & Tim mạch	Tỷ lệ DDD trong phân khúc DU90%	89,74%	Chiếm ưu thế tuyệt đối trong 90% số lượng thuốc kê đơn (gồm 30 hoạt chất chính)
Nhóm thuốc Tim mạch	Tỷ trọng trên tổng chi phí thuốc	29,32%	Nhóm chiếm ngân sách thuốc lớn nhất tại bệnh viện
Nhóm thuốc Đái tháo đường	Tỷ trọng trên tổng chi phí thuốc	20,76%	Nhóm chiếm ngân sách thuốc lớn thứ hai
Nhóm thuốc Kháng sinh	Tỷ trọng trên tổng chi phí thuốc	19,06%	Nhóm chiếm ngân sách thuốc lớn thứ ba
Tổng cộng 3 nhóm thuốc chủ lực	Tổng chi phí tích lũy	69,14%	Phản ánh mô hình bệnh tật hỗn hợp: bệnh mạn tính không lây và bệnh nhiễm trùng

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

Từ các dữ kiện định lượng trên, tác giả đã đề xuất các giải pháp kỹ thuật cụ thể:

• Tối ưu hóa công tác lập kế hoạch và dự trù dược phẩm: Hội đồng Thuốc và Điều trị cùng Khoa Dược cần ưu tiên phân bổ ngân sách mua sắm, đấu thầu tập trung cho 3 nhóm thuốc chủ đạo (tim mạch, đái tháo đường, kháng sinh) nhằm tránh nguy cơ đứt gãy cung ứng cho bệnh nhân điều trị ngoại trú dài hạn.
• Đánh giá kinh tế dược và chuyển đổi phác đồ: Sử dụng chi phí trên một liều DDD để so sánh giữa các hoạt chất trong cùng phân nhóm điều trị, từ đó tham mưu cho bác sĩ điều trị thay thế các thuốc biệt dược giá cao bằng các hoạt chất generic có hiệu quả tương đương và chi phí tối ưu hơn.
• Giám sát an toàn dược lâm sàng: Tập trung theo dõi báo cáo ADR và sai sót trị liệu (ME) đối với 30 hoạt chất nằm trong nhóm DU90% do đây là những thuốc có tần suất phơi nhiễm cao nhất trên quần thể bệnh nhân tại quận.

Đóng góp của đề tài

• Tính mới về phương pháp luận: Khác với phần lớn các nghiên cứu mô hình bệnh tật trước đây tại các bệnh viện Việt Nam vốn chủ yếu dựa vào mã chẩn đoán ICD-10 đơn thuần, đề tài đã ứng dụng phương pháp dịch tễ dược học chuẩn hóa của WHO (phân tích liều xác định DDD kết hợp mã giải phẫu ATC).
• Ứng dụng công nghệ thông tin: Khóa luận ghi nhận việc ứng dụng thành công công cụ phần mềm chuyên dụng i3 Pharmacist Tools vào hoạt động quản lý dược bệnh viện tuyến huyện, giúp tự động hóa khâu xử lý dữ liệu phức tạp, hạn chế sai sót tính toán thủ công và rút ngắn thời gian lập báo cáo định kỳ cho Hội đồng Thuốc và Điều trị.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận đã thẳng thắn ghi nhận những hạn chế kỹ thuật xuất phát từ phạm vi phương pháp và nguồn dữ liệu:

• Hạn chế nội tại của phương pháp DDD: Liều DDD chỉ là một đơn vị đo lường quy ước mang tính kỹ thuật (liều trung bình giả định cho người lớn), không phản ánh liều dùng thực tế trên từng cá thể người bệnh (PDD - Prescribed Daily Dose vốn phụ thuộc vào tuổi, thể trọng, chức năng gan thận). Do đó, nghiên cứu bắt buộc phải loại trừ các nhóm đối tượng đặc biệt như bệnh nhân suy thận, trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 6 tuổi.
• Hạn chế về phổ bao phủ danh mục thuốc: Phương pháp DDD không thể áp dụng cho các chế phẩm không phân liều chuẩn hoặc không có mã ATC như dịch truyền, vắc xin, thuốc dùng ngoài, thuốc chống dị ứng, thuốc gây tê, gây mê và thuốc cản quang. Vì vậy, nghiên cứu chưa bao quát được toàn diện 100% ngân sách dược phẩm của toàn viện.
• Hạn chế của thiết kế nghiên cứu hồi cứu: Dữ liệu thu thập từ các hồ sơ nhập liệu có sẵn trên phần mềm bệnh viện có thể gặp phải sai sót hành chính hoặc thiếu sót thông tin về hàm lượng, dạng bào chế hoặc lý do chuyển đổi liệu trình điều trị của bác sĩ lâm sàng.
• Tồn tại về hệ thống công nghệ thông tin: Hệ thống phần mềm của Bệnh viện Quận 11 tại thời điểm nghiên cứu còn mang tính cục bộ; các phân hệ cảnh báo tương tác thuốc tự động, kiểm soát phác đồ điều trị trực tuyến và quản lý hóa chất - vật tư y tế tiêu hao chưa được tích hợp hoàn chỉnh vào công cụ phân tích.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tác giả đề xuất tiếp tục hoàn thiện phần mềm quản lý, tích hợp hệ thống nhắc đơn thuốc tự động theo phác đồ chuẩn; mở rộng nghiên cứu sang so sánh chỉ số liều kê đơn thực tế (PDD) với liều DDD; và thực hiện khảo sát dọc qua nhiều năm liên tiếp để theo dõi xu hướng biến thiên dài hạn của mô hình bệnh tật.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Phạm Phương Ngọc có giá trị tham khảo học thuật và ứng dụng thực tiễn cao:

• Đối tượng tham khảo:
  • Sinh viên và học viên Dược: Đặc biệt là chuyên ngành Quản lý và Cung ứng thuốc, Dược lâm sàng tại các trường đại học y dược (như Đại học Nguyễn Tất Thành, Đại học Y Dược TP.HCM, Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch).
  • Dược sĩ bệnh viện tuyến huyện/quận: Các cơ sở y tế hạng 2, hạng 3 đang tìm kiếm mô hình chuẩn hóa quy trình phân tích dữ liệu sử dụng thuốc phục vụ hoạt động của Hội đồng Thuốc và Điều trị.
  • Cán bộ quản lý y tế và CNTT y tế: Tham khảo mô hình thiết kế và ứng dụng công cụ phần mềm chuyên biệt trong phân tích dược tễ học.
• Các nội dung đáng tham khảo chuyên sâu:
  • Phương pháp luận tính toán liều DDD: Khung hướng dẫn từng bước quy đổi số lượng thành phẩm đóng gói ra số liều DDD thực tế và công thức tính chỉ số DDD/100 giường/ngày theo khuyến cáo của WHO và Bộ Y tế.
  • Bộ tài liệu quy chuẩn: Bảng tổng hợp chi tiết phân loại 14 nhóm điều trị theo mã ATC và 5 mức độ ký hiệu.
  • Kinh nghiệm thực hành quản lý dược: Phương pháp kết hợp chỉ số DU90% và cơ cấu chi phí ABC để nhận diện bệnh lý trọng điểm, phục vụ công tác xây dựng danh mục thuốc đấu thầu hàng năm sát với nhu cầu thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng những phương pháp phân tích sử dụng thuốc nào để xác định mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Quận 11?
Tác giả đã kết hợp hai phương pháp chính theo hướng dẫn của Thông tư 21/2013/TT-BYT và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): phương pháp phân tích liều xác định trong ngày (DDD - Defined Daily Dose) kết hợp phân khúc DU90% và phương pháp phân tích nhóm điều trị giải phẫu (ATC - Anatomical Therapeutic Chemical).

2. Tỷ lệ % DDD của các thuốc nằm trong phân khúc DU90% tại Bệnh viện Quận 11 năm 2017 là bao nhiêu và thuộc những nhóm bệnh nào?
Số lượng thuốc nằm trong 90% đơn thuốc (phân khúc DU90%) có tỷ lệ tích lũy đạt 89,74% tổng số liều DDD. Toàn bộ các hoạt chất chủ đạo trong phân khúc này đều thuộc nhóm thuốc điều trị bệnh đái tháo đường và nhóm thuốc điều trị bệnh tim mạch.

3. Ba nhóm thuốc có tỷ trọng chi phí sử dụng cao nhất tại Bệnh viện Quận 11 trong năm 2017 là những nhóm nào?
Theo kết quả phân tích chi phí từ văn bản, 3 nhóm thuốc chiếm tỷ trọng ngân sách lớn nhất lần lượt là:

1. Nhóm thuốc tim mạch: chiếm 29,32% tổng chi phí.
2. Nhóm thuốc trị đái tháo đường: chiếm 20,76% tổng chi phí.
3. Nhóm thuốc kháng sinh (chất kháng khuẩn tác dụng toàn thân): chiếm 19,06% tổng chi phí.

4. Khóa luận sử dụng công cụ công nghệ thông tin cụ thể nào để phân tích dữ liệu DDD và nguồn gốc của công cụ đó ra sao?
Nghiên cứu sử dụng công cụ phân tích có tên là i3 Pharmacist Tools. Đây là sản phẩm trí tuệ được xây dựng từ sự hợp tác chuyên môn giữa Khoa Dược Bệnh viện Quận 11 và công ty i3 Solution Australia, có tính năng xử lý cơ sở dữ liệu xuất từ Excel và tự động kết xuất báo cáo dưới dạng Word, PowerPoint và Excel.

5. Những đối tượng bệnh nhân và nhóm thuốc nào bị loại trừ khỏi nghiên cứu này?
Nghiên cứu loại trừ bệnh nhân phơi nhiễm, bệnh nhân suy giảm chức năng thận, trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 6 tuổi; các bệnh lý ngoài danh mục ICD-10; bệnh nhân tự ý bỏ viện. Về thuốc, loại trừ các hoạt chất không có mã ATC hoặc không có liều DDD chuẩn của WHO, cùng các nhóm thuốc chuyên biệt: dịch truyền, vắc xin, thuốc chống ung thư, thuốc chống dị ứng, thuốc tê, thuốc mê, thuốc dùng ngoài và thuốc cản quang.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Phạm Phương Ngọc đã khảo sát và phân tích thành công thực trạng sử dụng thuốc tại Bệnh viện Quận 11 năm 2017 thông qua việc kết hợp công cụ phân tích DDD (i3 Pharmacist Tools) và hệ thống mã hóa ATC. Kết quả định lượng cho thấy nhóm thuốc tim mạch và đái tháo đường chiếm tới 89,74% tổng liều DDD trong phân khúc DU90%, đồng thời cùng với nhóm thuốc kháng sinh chiếm gần 70% tổng chi phí dược phẩm toàn viện. Công trình đã chứng minh tính hiệu quả của phương pháp dịch tễ dược học trong việc khắc họa chân thực mô hình bệnh tật đan xen giữa bệnh mạn tính và bệnh nhiễm trùng tại bệnh viện tuyến quận, cung cấp luận cứ khoa học chuẩn xác hỗ trợ Hội đồng Thuốc và Điều trị trong công tác dự trù, cung ứng và lựa chọn thuốc an toàn, hợp lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU VỀ BỆNH VIỆN QUẬN 11 VÀ KHOA DƯỢC Vài nét về Bệnh viện Quận 11 BVQ11 là bệnh viện hạng 3 được thành lập từ năm 2007 trực thuộc Ủy ban nhân dân Quận 11, hàng ngày tiếp đón từ 1.200 người bệnh đến khám chữa bệnh ngoại trú bảo hiểm y tế và khoảng hơn 100 người bệnh khám chữa bệnh dịch vụ (không có thẻ bảo hiểm y tế). Theo Quyết định số 102/2007/QĐ-UBND ngày 26/7/2007 của Uỷ ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, BVQ11 được thành lập trên cơ sở tách ra từ Trung tâm y tế Quận 11 trước đây [27]. Hiện tại, bệnh viện có diện tích khuôn viên là 7.374,5 m2 với diện tích đất là 2.332,66 m2, diện tích sàn xây dựng là 7.

BVQ11 là đơn vị sự nghiệp y tế thuộc Uỷ ban nhân dân Quận 11, chịu sự chỉ đạo chuyên môn nghiệp vụ của Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh và sự quản lý toàn diện của Uỷ ban nhân dân Quận 11. Cơ cấu tổ chức Bệnh viện Quận 11 4 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Tổng quan Tháng 05/2013, được sự phê duyệt của Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đầu tư dự án xây dựng mở rộng BVQ11 gồm xây dựng 9 tầng ở khu phía sau 1 hầm, 1 trệt, 7 lầu, đồng thời cải tạo lại khu trước của bệnh viện 1 trệt và 2 lầu, dự kiến hoàn thành đưa vào sử dụng tháng 12/2014. Chức năng nhiệm vụ: cấp cứu – khám bệnh – chữa bệnh; công tác đào tạo cán bộ y tế; nghiên cứu khoa học về y học; công tác chỉ đạo tuyến dưới về chuyên môn – kỹ thuật; phòng bệnh nâng cao sức khỏe; hợp tác quốc tế; quản lý kinh tế. Hiện nay, bệnh viện có quy mô hoạt động khá lớn gồm: 11 khoa lâm sàng, 5 khoa cận lâm sàng trong đó khoa Dược và 10 phòng chức năng, với đội ngũ khoảng 230 nhân viên để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân trong khu vực khoảng 1.500 lượt người bệnh/ngày chưa kể bệnh nhân cấp cứu và điều trị nội khoa.

Với tình hình bệnh tật đó, có thể thống kê sơ bộ được MHBT tại bệnh viện trong năm 2017 vừa qua. Theo quy định của Bộ Y Tế, đây là bệnh viện tuyến huyện đa khoa hạng 3 do uỷ ban nhân dân quận huyện quyết định. Với hướng phát triển có chiều sâu, bệnh viện từng bước phấn đấu nâng cao uy tín và chất lượng của đơn vị để thi đua với các bệnh viện tuyến bạn. Vài nét về khoa Dược Bệnh viện Quận 11 Thông tư 22/2011/TT/BYT quy định khoa Dược có các bộ phận như nghiệp vụ dược, thống kê, mua sắm, dược lâm sàng [12].

Hệ thống các kho gồm 1 kho chẵn, 3 kho lẻ, 1 nhà thuốc đạt chuẩn thực hành nhà thuốc tốt. Về quản lý sử dụng thuốc, khoa Dược đã thực hiện theo Thông tư 23/2011/TT-BYT về hướng dẫn sử dụng thuốc trong các cơ sở y tế [13]. Về nhân lực, tổng số nhân viên khoa Dược gồm 24 người trong đó có 1 dược sĩ chuyên khoa II, 5 dược sĩ đại học, 4 dược sĩ cao đẳng, 13 dược sĩ trung học và 1 y sĩ. Hệ thống quản lý của khoa Dược đã được phần mềm cung cấp trong tất cả các khâu của quy trình cung ứng, dữ liệu được kiểm soát chặt chẽ trong tất cả các khâu quản 5 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Tổng quan lý.

Tuy nhiên, việc ứng dụng CNTT trong quản lý các hoạt động liên quan đến dược vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục trong thời gian sắp tới. Một số hoạt động nổi bật của khoa Dược:  Hoạt động nghiên cứu khoa học: từ 2014 – 2017, hằng năm, trưởng khoa - dược sĩ chuyên khoa II Đào Duy Kim Ngà đều báo cáo tại Hội nghị khoa học và trong năm 2018 dự định báo cáo 15 đề tài trong nước và quốc tế. Hội nghị khoa học dược bệnh viện Thành phố Hồ Chí Minh mở rộng toàn quốc năm 2014: Đánh giá hiệu quả của ứng dụng CNTT trong quản lý các hoạt động liên quan đến công tác dược tại BVQ11- DS. Đào Duy Kim Ngà.

Hội nghị khoa học dược bệnh viện Thành phố Hồ Chí Minh mở rộng toàn quốc năm 2015: Ứng dụng CNTT xây dựng DMT theo phác đồ điều trị tại BVQ11- DS. Đào Duy Kim Ngà. Hội nghị khoa học dược bệnh viện Thành phố Hồ Chí Minh mở rộng toàn quốc năm 2016: Ứng dụng CNTT bước đầu thực hiện các hoạt động liên quan đến dược lâm sàng tại BVQ11- DS. Đào Duy Kim Ngà.

Hội nghị khoa học dược bệnh viện Thành phố Hồ Chí Minh mở rộng toàn quốc năm 2017: Ứng dụng CNTT trong phân tích sử dụng thuốc theo liều xác định trong ngày (DDD) tại BVQ11- DS. Đào Duy Kim Ngà.  Hoạt động đào tạo: Khoa Dược BVQ11 là cơ sở thực hành dược của các trường đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, trường đại học Nguyễn Tất Thành, trường trung cấp Dược Quang Trung, trường trung cấp Dược Phương Nam. Trong năm 2018, sẽ mở rộng liên kết đào tạo thực tập dược lâm sàng với các trường đại học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch, trường đại học Hồng Bàng.

Hàng năm tại đây, hướng dẫn khoảng 2.000 dược sĩ trung học, dược sĩ cao đẳng, dược sĩ đại học từ các trường kể trên và là nơi hỗ trợ, hướng dẫn thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học đại học, sau đại học của các sinh viên, học viên.  Hoạt động dược lâm sàng:  Thực hiện thông tin thuốc, triển khai theo dõi, quan sát, báo cáo tác dụng không mong muốn của thuốc và công tác cảnh giác dược 6 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Tổng quan  Tư vấn sử dụng thuốc cho nhân viên y tế và người bệnh.  Tham gia theo dõi, kiểm tra, giám sát việc kê đơn thuốc nội ngoại trú tại bệnh viện.  Thiết kế các flashcard về các cặp tương tác thuốc và soạn thảo bảng tra tương kỵ- tương hợp thuốc tiêm dành cho việc tra cứu nhanh tại các khoa tại bệnh viện.

 Thiết kế các công cụ phân tích sử dụng thuốc và công cụ hỗ trợ công tác nghiệp vụ và dược lâm sàng, như công cụ phân tích ABC-VEN, phần mềm xây dựng DMT theo phác đồ điều trị, công cụ phân tích ADR, công cụ phân tích ME, công cụ phân tích DDD. Triển khai hoạt động dược lâm sàng tại khoa Dược 7 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Tổng quan Hình 1. Công cụ phân tích ABC/VEN Hình 1. Công cụ xây dựng danh mục thuốc theo phác đồ điều trị 8 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Tổng quan  Định hướng phát triển khoa Dược Cập nhật thường xuyên các kiến thức y dược học mới, xây dựng hoàn thiện và triển khai thực hiện các quy trình chuẩn cho các hoạt động chuyên môn phù hợp với điều kiện thực tế và định hướng của bệnh viện.

Thường xuyên tổ chức, tập huấn, đào tạo, thông tin đến cán bộ y tế trong và ngoài bệnh viện về hiệu quả và độ an toàn khi sử dụng thuốc. Đào tạo thường xuyên cho nhân viên trong khoa về kiến thức y dược học, sử dụng thành thạo tiếng anh, CNTT cũng như các công tác chuyên môn nhằm nâng cao trình độ, tăng tính chuyên nghiệp trong công việc. Tham gia nghiên cứu khoa học các đề tài trong và ngoài nước, tiến hành nghiên cứu phân tích, đánh giá sử dụng thuốc, hoặc đánh giá chi phí – điều trị của người bệnh nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc, giảm chi phí dùng thuốc của bệnh viện. Tham gia báo cáo, đăng poster, đăng tạp chí các đề tài nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước.

Liên kết chặt chẽ với các trường dược trong và ngoài nước nhằm đẩy mạnh quan hệ quốc tế trong việc đào tạo và nghiên cứu khoa học mang tính ứng dụng cao. Thiết kế các công cụ phân tích hỗ trợ chuyên môn, nghiệp vụ nhằm tiết kiệm thời gian và nhân lực. Định hướng triển khai công tác dược lâm sàng đi vào hoạt động có chiều sâu và rộng khắp cả toàn bệnh viện. Nâng cao hoạt động dược bệnh viện lên tầm cao mới mang tính chất lượng và hiệu quả.

Tham gia học hỏi và chia sẻ các hoạt động dược bệnh viện với các bệnh viện trong và ngoài nước. 9 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Tổng quan Hình 1. Sơ đồ tổ chức khoa Dược năm 2017 TỔ DƯỢC LÂM SÀNG TỔ CẤP KHOA TỔ PHÁT DƯỢC KHO TỔ NGHIỆP VỤ Hình 1. Cơ cấu tổ chức khoa Dược 10 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Tổng quan 1.

Vị trí của khoa Dược Khoa Dược bệnh viện nằm trong khối cận lâm sàng và là nơi thực thi chính sách quốc gia về thuốc; thuộc sự quản lý, điều hành của giám đốc bệnh viện. Trong bệnh viện, khoa Dược là một tổ chức cao nhất đảm nhận mọi công việc về dược, tham mưu cho giám đốc bệnh viện về hoạt động cung ứng thuốc nhằm góp phần nâng cao hiệu quả và đảm bảo an toàn trong khám chữa bệnh, nhất là trong sử dụng thuốc [12]. Chức năng của khoa Dược Khoa Dược là khoa chuyên môn chịu sự lãnh đạo trực tiếp của giám đốc bệnh viện. Khoa Dược có chức năng quản lý và tham mưu cho giám đốc bệnh viện về toàn bộ công tác dược trong bệnh viện nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời thuốc có chất lượng và tư vấn, giám sát việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý [12].

Nhiệm vụ của khoa Dược [12] Lập kế hoạch, cung ứng thuốc đảm bảo đủ số lượng, chất lượng cho nhu cầu điều trị và thử nghiệm lâm sàng nhằm đáp ứng yêu cầu chẩn đoán, điều trị và các yêu cầu chữa bệnh khác (phòng chống dịch bệnh, thiên tai, thảm họa). Quản lý, theo dõi việc nhập thuốc, cấp phát thuốc cho nhu cầu điều trị và các nhu cầu đột xuất khác khi có yêu cầu. Đầu mối tổ chức, triển khai hoạt động của HĐT&ĐT. Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc”.

Tổ chức pha chế thuốc, hóa chất sát khuẩn, bào chế thuốc đông y, sản xuất thuốc từ dược liệu sử dụng trong bệnh viện. Thực hiện công tác dược lâm sàng, thông tin, tư vấn về sử dụng thuốc, tham gia công tác cảnh giác dược, theo dõi, báo cáo thông tin liên quan đến tác dụng không mong muốn của thuốc. Quản lý, theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược tại các khoa trong bệnh viện. 11 Luan van Khóa luận tốt nghiệp Tổng quan Nghiên cứu khoa học và đào tạo, là cơ sở thực hành của các trường đại học, cao đẳng và trung học về dược.