Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu Chương 2: Các nghiên cứu trước và cơ sở lý thuyết Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Chương 4: Kết luận và hàm ý 4 CHƢƠNG 2: CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2. Các nghiên cứu trƣớc Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương là một đề tài khá phổ biến trong các dự án nghiên cứu khoa học, luận văn,.Tùy thuộc vào thị trường kinh tế, cách thức hoạt động của không gian nghiên cứu mà mỗi nghiên cứu có thể cho kết quả khác nhau, nhưng mục tiêu chung vẫn là hoàn thiện và tối ưu hóa hiệu quả quy trình kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương. Trước đó, đã có một số nghiên cứu tập trung vào đề tài này: Nghiên cứu nƣớc ngoài: Nghiên cứu của Suryanto (2011) với đề tài "Design and Analysis: Payroll of Accounting Information System" được công bố trên Tạp chí CommIT Journal đã đưa ra những phân tích quan trọng về việc quản lý tiền lương trong doanh nghiệp. Nghiên cứu này nhằm mục đích thiết kế một hệ thống kế toán tiền lương hiệu quả, giúp kiểm soát nội bộ trong công ty và giải quyết các vấn đề liên quan.
Tác giả đã sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để thu thập dữ liệu. Đầu tiên, tác giả đã nghiên cứu tài liệu để tìm hiểu về các quy trình kế toán lương hiện tại và các khó khăn mà các doanh nghiệp thường gặp phải. Sau đó, tác giả đã tiến hành nghiên cứu thực địa bằng cách khảo sát, phỏng vấn đối tượng liên quan như nhân viên kế toán, quản lý và nhân viên nhân sự. Kết quả nghiên cứu cho thấy một số rủi ro trong quy trình kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương của các công ty dẫn đến sai sót trong dữ liệu.
Từ đó, tác giả đã đề xuất những giải pháp cụ thể nhằm cải thiện quy trình kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương. Bằng cách áp dụng hệ thống thông tin kế toán tiền lương hiện đại, công ty có thể nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, đảm bảo sự minh bạch và chính xác trong việc thanh toán lương và các khoản trích theo lương. Đồng thời đem lại cho NLĐ sự hài lòng và động lực làm việc cao hơn, từ đó tăng năng suất làm việc và hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp. 5 Fio Alfiandi (2014), tác giả của nghiên cứu "The Implementation of Payroll Accounting System as an Effort to Improve the System of Internal Control (a Study at Pdam Kota Malang)", đã tiến hành nghiên cứu nhằm xác định việc áp dụng hệ thống kế toán tiền lương như một giải pháp giúp hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, bên cạnh đó tác giả cũng đề xuất các giải pháp thay thế nếu cần thiết để khắc phục những khó khăn liên quan đến hệ thống này.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả, phỏng vấn và thu thập dữ liệu để có được dữ liệu cần thiết cho bài viết. Kết quả cho thấy tầm quan trọng của việc phân quyền một cách rõ ràng trong quy trình tiền lương. Dựa trên nghiên cứu này, tác giả đã đưa ra đề xuất cho công ty về việc cung cấp thông tin thêm về thuế thu nhập cá nhân được khấu trừ từ lương NLĐ và hy vọng công ty sẽ cải thiện quy trình trả lương để đạt hiệu quả cao hơn. Nghiên cứu trong nƣớc: Nguyễn Thị Sương (2019) "Chế độ kế toán tiền lương và một số lưu ý đối với hạch toán tiền lương tại doanh nghiệp" - Khoa Kế toán, trường Cao đẳng Kinh tế Kế hoạch Đà Nẵng, đã chia sẻ những lưu ý quan trọng và kinh nghiệm thực tiễn về việc quản lý và hạch toán tiền lương trong môi trường doanh nghiệp.
Bài báo xuất bản trên Tạp chí Tài chính vào tháng 11/2019, tác giả tập trung vào việc giải thích các quy định và những lưu ý trong công tác kế toán tiền lương, nhằm giúp doanh nghiệp nắm vững các quy trình nghiệp vụ và tuân thủ quy định Pháp luật, từ đó đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong kế toán tiền lương. Ngoài ra, tác giả cũng nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc xác định đúng các khoản thuế và các khoản trích theo lương, đồng thời tăng cường kiểm soát các báo cáo về tiền lương, chú trọng tính chính xác và đầy đủ của các chứng từ, sổ sách liên quan đến quy trình kế toán tiền lương để tránh xử phạt của pháp luật. Việc vận dụng các quy trình kế toán tiền lương một cách hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát tài chính tốt hơn, tránh sai sót trong quá trình hạch toán, bảo đảm quyền lợi và công bằng cho NLĐ. Nguyễn Thị Mỹ Duyên (2019) “Hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH Phát triển và Dịch vụ du lịch Hướng Dương” – Khóa luận tốt nghiệp.
Tác giả tập trung nghiên cứu thực trạng kế toán 6 tiền lương và các khoản trích theo lương ở công ty, từ đó có cái nhìn thực tế hơn về công việc của kế toán tiền lương. Bằng phương pháp phỏng vấn, điều tra, tác giả đã trình bày cụ thể tình hình tổ chức kế toán lương tại công ty như quy trình tính lương, hình thức trả lương, tính lương, hạch toán lương,. tình hình trích nộp các khoản bảo hiểm kèm theo hình ảnh thực tế về các sổ sách, chứng từ. Nhìn chung, bài nghiên cứu đã tìm ra và giải quyết được một số vấn đề về lương mà công ty đang gặp phải, đưa ra những lý luận cơ bản, phản ánh thực tế và trên cơ sở đó cung cấp một số giải pháp cụ thể nhằm giúp công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương của công ty ngày một hoàn thiện hơn.
Tuy nhiên, tác giả chưa đề cập đến hình thức kế toán mà công ty đang áp dụng, ngoài ra, để các phân tích và đánh giá có cơ sở hơn và mang tính thuyết phục, tác giả có thể đưa ra câu trả lời của người được phỏng vấn hoặc kết quả khảo sát về mức độ hài lòng cũng như các đề xuất của mọi người về quy trình tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty. Bùi Thị Thu Hiền (2018) – “Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty trách nhiệm hữu hạn sản xuất thương mại Bình An Phú" – Luận văn tốt nghiệp trường Đại học Kinh tế Huế. Bằng việc hệ thống hóa một cách rõ ràng các khía cạnh lý thuyết về tiền lương và các khoản trích theo lương trong môi trường doanh nghiệp, đồng thời phân tích và đánh giá thực trạng công tác kế toán tiền lương tại Công ty Bình An Phú, tác giả đã có những đề xuất về các giải pháp mang tính khả thi và tối ưu. Từ đó đóng góp vào việc cải thiện quy trình kế toán, đặc biệt là kế toán tiền lương, để đảm bảo tính chính xác và tạo động lực cho nhân viên trong công ty.
Nhận xét: Các nghiên cứu trước đây đã thể hiện được tầm quan trọng của việc quản lý tiền lương và các khoản trích theo lương. Các tác giả đều tập trung vào việc cải thiện quy trình kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương. Việc sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau như phỏng vấn, điều tra, thu thập số liệu, phân tích và xử lý số liệu đã giúp họ thu thập thông tin đa chiều về tình hình thực tế và 7 nhận định các vấn đề khó khăn mà doanh nghiệp thường gặp phải. Một số nghiên cứu đã tập trung vào việc tăng cường kiểm soát nội bộ trong quá trình kế toán tiền lương, điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong việc thanh toán lương và trích các khoản liên quan.
Ngoài ra, các nghiên cứu đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thanh toán lương đúng hạn và đầy đủ đối với NLĐ. Điều này thể hiện sự tôn trọng và quan tâm đến quyền lợi của họ, tạo động lực làm việc hiệu quả. Tuy nhiên, ở các nghiên cứu trước chưa đánh giá được mức độ hài lòng của nhân viên hay những ý kiến và đề xuất của họ về quy trình kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty. Ngoài ra, các nghiên cứu cũng cần phân tích thêm về tình hình trả lương và các khoản trích theo lương thực tế để đưa ra những giải pháp cụ thể hơn.
Đề tài “Hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Thương mại và Kỹ thuật Ltech” sẽ kế thừa những ưu điểm của các nghiên cứu trước, tiếp tục tìm hiểu sâu hơn và đưa ra các giải pháp cụ thể cho doanh nghiệp này. Một số vấn đề sẽ được cải thiện, chẳng hạn như thực hiện khảo sát những người có liên quan để lấy ý kiến về ưu nhược điểm của quy trình kế toán tiền lương tại công ty, từ đó có cơ sở để đánh giá một cách khách quan. Kết quả khảo sát cũng được đưa vào bài nghiên cứu. Việc cung cấp thêm thông tin từ những người trực tiếp tham gia vào công tác kế toán lương sẽ giúp làm cho nghiên cứu trở nên thuyết phục hơn, cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về công tác kế toán tiền lương tại công ty.
Cơ sở lý thuyết về tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng 2. Một số vấn đề chung về tiền lƣơng 2. Khái niệm về tiền lương Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại công ước số 95, công ước về bảo vệ tiền lương: “Tiền lương là sự trả công hoặc thu nhập, bất kể tên gọi hay cách tính mà có thể biểu hiện bằng tiền mặt và được ấn định bằng thoả thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, hoặc bằng pháp luật quốc gia, do người sử dụng 8 lao động phải trả cho người lao động theo một hợp đồng thuê mướn lao động cho một công việc đã thực hiện hoặc sẽ phải thực hiện, hoặc cho những dịch vụ đã làm hay sẽ phải làm". Ngoài ra, văn kiện Đại hội XI của Đảng cũng ghi nhận: “Tiền lương, tiền công phải được coi là giá cả sức lao động, được hình thành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước”.
Các khái niệm trên đã cho thấy tiền lương không chỉ là nguồn thu nhập chính của NLĐ, đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người về việc sống, ăn uống và sinh hoạt hằng ngày, mà còn phản ánh giá trị công việc và đóng góp của NLĐ vào tổ chức. Tiền lương cũng có thể ảnh hưởng đến động lực làm việc, sự hài lòng của nhân viên và hiệu suất làm việc.