Hoàn Thiện Công Tác Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Thành Phố Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hoàn thiện công tác quản lý chi nsnn tại thành phố đà nẵng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Mai Quốc Thịnh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Bảo
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Cải Thiện Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu của luận văn
• 0.6. Tổng quan đề tài nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ QUẢN LÝ CHI NSNN
• 1.1.1. Khái niệm quản lý chi NSNN
• 1.1.2. Đặc điểm của quản lý chi NSNN
• 1.1.3. Nguyên tắc quản lý chi NSNN
• 1.1.4. Mục đích của quản lý chi NSNN
• 1.2. QUẢN LÝ CHI NSNN
• 1.2.1. Quá trình lập dự toán chi ngân sách
• 2. CHƯƠNG 2: HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1. MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI CỦA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG GIAI ĐOẠN 2010-2020
• 2.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.2. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NSNN TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.2.1. Hoàn thiện nội dung quản lý chi NSNN tại thành phố Đà Nẵng
• 2.2.2. Giải pháp hỗ trợ về quản lý chi NSNN
• 2.2.3. Một số giải pháp khác
• 2.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 2.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 2.3.2. Kiến nghị đối với Bộ Tài chính
• 2.3.3. Kiến nghị với UBND thành phố Đà Nẵng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cải Thiện Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Đà Nẵng

Cải thiện quản lý chi ngân sách nhà nước (NSNN) tại Đà Nẵng là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ. Việc quản lý chi tiêu hiệu quả không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho thành phố. Đà Nẵng, với vai trò là một trong những trung tâm kinh tế lớn của miền Trung, cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả chi tiêu công.

1.1. Khái Niệm Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước

Quản lý chi NSNN là quá trình phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính của Nhà nước nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của chính phủ. Điều này bao gồm việc lập dự toán, chấp hành và kiểm tra các khoản chi tiêu.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Chi Ngân Sách

Quản lý chi NSNN có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự ổn định kinh tế, phát triển xã hội và thực hiện các chính sách an sinh. Việc cải thiện quản lý chi tiêu sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, giảm thiểu lãng phí.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Chi Ngân Sách Tại Đà Nẵng

Mặc dù Đà Nẵng đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý chi NSNN, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Tình hình thu ngân sách không ổn định, cùng với sự gia tăng nhu cầu chi tiêu cho các lĩnh vực như y tế, giáo dục và hạ tầng, đã tạo ra áp lực lớn lên ngân sách.

2.1. Tình Hình Thu Ngân Sách Không Ổn Định

Sự biến động trong nguồn thu ngân sách, đặc biệt là từ thuế, đã ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu của chính quyền địa phương. Việc này đòi hỏi phải có các biện pháp điều chỉnh kịp thời để đảm bảo cân đối ngân sách.

2.2. Áp Lực Chi Tiêu Tăng Cao

Nhu cầu chi tiêu cho các dự án phát triển hạ tầng và dịch vụ công cộng ngày càng tăng, trong khi nguồn lực tài chính lại có hạn. Điều này dẫn đến việc phải ưu tiên các khoản chi, gây khó khăn trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển.

III. Phương Pháp Cải Thiện Quản Lý Chi Ngân Sách Tại Đà Nẵng

Để cải thiện quản lý chi NSNN, Đà Nẵng cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm tối ưu hóa quy trình chi tiêu. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý tài chính công.

3.1. Tăng Cường Minh Bạch Trong Quản Lý Ngân Sách

Minh bạch trong quản lý ngân sách là yếu tố quan trọng giúp tăng cường niềm tin của người dân vào chính quyền. Cần công khai thông tin về thu chi ngân sách để người dân có thể giám sát và tham gia vào quá trình quản lý.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý chi NSNN sẽ giúp cải thiện quy trình lập dự toán, theo dõi và kiểm soát chi tiêu. Hệ thống thông tin quản lý ngân sách sẽ giúp tăng cường hiệu quả và giảm thiểu sai sót.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Cải Thiện Quản Lý Chi Ngân Sách Tại Đà Nẵng

Các giải pháp cải thiện quản lý chi NSNN đã được áp dụng tại Đà Nẵng và đã mang lại những kết quả tích cực. Việc thực hiện các chính sách tài chính công hiệu quả đã giúp thành phố đạt được nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế xã hội.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Giải Pháp

Nhờ vào các giải pháp cải thiện, Đà Nẵng đã tăng cường khả năng thu ngân sách và giảm thiểu tình trạng bội chi. Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư phát triển hạ tầng và dịch vụ công.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm

Các bài học từ thực tiễn quản lý chi NSNN tại Đà Nẵng cho thấy rằng việc kết hợp giữa chính sách tài chính chặt chẽ và sự tham gia của cộng đồng là rất cần thiết để đạt được hiệu quả cao nhất.

V. Kết Luận Về Cải Thiện Quản Lý Chi Ngân Sách Tại Đà Nẵng

Cải thiện quản lý chi NSNN tại Đà Nẵng là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Việc áp dụng các giải pháp hiệu quả sẽ giúp thành phố phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5.1. Tương Lai Của Quản Lý Chi Ngân Sách Tại Đà Nẵng

Trong tương lai, Đà Nẵng cần tiếp tục đổi mới và hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội. Việc này sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của thành phố.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Cải Thiện

Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích các sáng kiến trong quản lý chi NSNN, từ đó tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tế và xã hội tại Đà Nẵng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2011-2015, thành phố Đà Nẵng đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế khi tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt mức thấp, nhiều doanh nghiệp giải thể hoặc hoạt động cầm chừng. Tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) trên địa bàn đạt 57,32 nghìn tỷ đồng với tốc độ tăng thu bình quân 5 năm chỉ khoảng 0,7%. Trong bối cảnh nguồn thu ngân sách gặp nhiều thách thức, công tác quản lý chi NSNN trở thành vấn đề cấp thiết nhằm đảm bảo cân đối ngân sách, thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm như đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế, quốc phòng và an ninh. Tổng chi NSNN giai đoạn này đạt 58,83 nghìn tỷ đồng, tốc độ tăng chi bình quân 7,3%, trong đó chi đầu tư phát triển chiếm tỷ trọng lớn với 63,18% tổng chi ngân sách.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung hệ thống hóa các vấn đề lý luận về chi tiêu NSNN, phân tích thực trạng quản lý chi NSNN tại Đà Nẵng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách địa phương trong giai đoạn tiếp theo. Phạm vi nghiên cứu bao gồm công tác quản lý chi NSNN tại thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn 2011-2015, với ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển bền vững địa phương. Các chỉ số kinh tế xã hội như GDP tăng bình quân 9,83% năm 2015, tổng giá trị sản xuất đạt gần 45.886 tỷ đồng, cùng với sự phát triển hạ tầng và dịch vụ, tạo nền tảng cho việc hoàn thiện quản lý chi NSNN.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý chi ngân sách nhà nước (NSNN) bao gồm:

• Lý thuyết quản lý chi NSNN: Định nghĩa chi NSNN là các khoản chi tiêu của Nhà nước nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội. Quản lý chi NSNN là quá trình tác động, ra quyết định nhằm phân phối và sử dụng nguồn lực ngân sách hiệu quả, đúng mục đích, tiết kiệm và chống lãng phí.

• Nguyên tắc quản lý chi NSNN: Bao gồm nguyên tắc kỷ luật tài chính, tập trung thống nhất, cân đối ngân sách, công khai minh bạch và tuân thủ pháp luật. Các nguyên tắc này đảm bảo tính pháp lý, hiệu quả và minh bạch trong quản lý chi tiêu công.

• Mô hình chu trình quản lý chi NSNN: Bao gồm các khâu lập dự toán, chấp hành dự toán, kiểm soát, thanh toán và quyết toán chi ngân sách. Mỗi khâu đều có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chi tiêu đúng quy định và hiệu quả.

• Khái niệm và vai trò của phân cấp quản lý ngân sách: Phân cấp quản lý chi NSNN giữa các cấp chính quyền nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động ngân sách, phù hợp với đặc thù kinh tế xã hội từng địa phương.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: chi NSNN, dự toán chi ngân sách, chấp hành dự toán, kiểm soát chi ngân sách, quyết toán chi ngân sách, phân cấp quản lý ngân sách.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, vận dụng các quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về quản lý chi NSNN. Các phương pháp cụ thể gồm:

• Nghiên cứu lý thuyết và văn bản pháp luật: Tổng hợp, phân tích các văn bản quy phạm pháp luật như Luật NSNN, Nghị định, Thông tư của Bộ Tài chính liên quan đến quản lý chi NSNN.

• Thu thập số liệu thực tiễn: Số liệu thu chi NSNN của thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2011-2015 được thu thập từ Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước và các báo cáo chính thức.

• Phân tích thống kê: Sử dụng số liệu tương đối, số tuyệt đối, số bình quân để đánh giá thực trạng và xu hướng thu chi ngân sách.

• Phương pháp so sánh và tổng hợp: So sánh thực trạng quản lý chi NSNN của Đà Nẵng với một số địa phương khác như Cần Thơ, Bình Dương để rút ra bài học kinh nghiệm.

• Phân tích chuyên ngành kinh tế: Đánh giá tác động của các nhân tố kinh tế xã hội, trình độ cán bộ quản lý, cơ sở vật chất đến hiệu quả quản lý chi NSNN.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu thu chi ngân sách địa phương trong giai đoạn 2011-2015, các báo cáo quản lý ngân sách và các văn bản pháp luật liên quan. Phương pháp chọn mẫu là tổng hợp toàn bộ dữ liệu có sẵn để đảm bảo tính toàn diện và chính xác. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2015 đến 2016, tập trung phân tích dữ liệu giai đoạn 2011-2015 và đề xuất giải pháp cho giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình thu NSNN tại Đà Nẵng giai đoạn 2011-2015: Tổng thu NSNN đạt 57,32 nghìn tỷ đồng, trong đó thu nội địa chiếm 78,35% và thu từ xuất nhập khẩu chiếm 20,9%. Tốc độ tăng thu bình quân chỉ khoảng 0,7%, phản ánh sự khó khăn trong huy động nguồn thu do tác động của kinh tế vĩ mô và chính sách thuế.

2. Tình hình chi NSNN: Tổng chi ngân sách địa phương đạt 58,83 nghìn tỷ đồng, tốc độ tăng chi bình quân 7,3%. Chi đầu tư phát triển chiếm tỷ trọng lớn 63,18%, trong khi chi thường xuyên chiếm 34,98%. Chi thường xuyên tăng nhanh với tốc độ bình quân 18,2%, chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực giáo dục (chiếm 30,46% chi thường xuyên), y tế (12,57%) và đảm bảo xã hội (6,9%).

3. Quản lý lập dự toán chi ngân sách: Quy trình lập dự toán được thực hiện chặt chẽ với sự tham gia của Hội đồng nhân dân, UBND, Sở Tài chính và các đơn vị sử dụng ngân sách. Dự toán được xây dựng dựa trên kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, các chế độ, định mức chi tiêu và tình hình thực hiện các năm trước. Thời gian hoàn thành giao dự toán chậm nhất đến ngày 31/12 năm trước.

4. Kiểm soát và chấp hành dự toán chi NSNN: Kho bạc Nhà nước thực hiện kiểm soát các khoản chi theo chế độ, tiêu chuẩn, điều kiện và thủ tục quy định. Các đơn vị sử dụng ngân sách phải chấp hành đúng dự toán, đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ và hiệu quả. Việc kiểm soát chi tiêu được thực hiện trước, trong và sau khi thanh toán.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của tình trạng tăng chi thường xuyên nhanh hơn thu NSNN có thể do áp lực chi trả lương, phụ cấp, các chính sách an sinh xã hội và cải cách tiền lương. Tỷ trọng chi đầu tư phát triển tuy chiếm phần lớn nhưng tốc độ tăng trưởng thấp hơn chi thường xuyên, cho thấy sự hạn chế trong huy động nguồn lực đầu tư mới. So với các địa phương như Cần Thơ và Bình Dương, Đà Nẵng đã có những bước tiến trong phân bổ ngân sách cho các lĩnh vực trọng điểm nhưng vẫn cần cải thiện hiệu quả quản lý chi tiêu.

Việc lập dự toán chi ngân sách được thực hiện theo quy trình bài bản, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hạn chế về tính linh hoạt trong điều chỉnh dự toán khi có biến động nguồn thu. Kiểm soát chi NSNN qua Kho bạc Nhà nước và các cơ quan tài chính đảm bảo tính pháp lý và minh bạch, nhưng cần tăng cường năng lực cán bộ quản lý và ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả kiểm soát.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ trọng chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển qua các năm, bảng so sánh tốc độ tăng thu và tăng chi NSNN, cũng như sơ đồ quy trình lập dự toán ngân sách để minh họa rõ ràng các bước thực hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường năng lực quản lý và đào tạo cán bộ: Đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý ngân sách cho đội ngũ cán bộ tài chính, kế toán và quản lý ngân sách tại các cấp. Mục tiêu nâng cao hiệu quả lập dự toán và kiểm soát chi tiêu trong vòng 2 năm tới, do Sở Tài chính và các cơ quan đào tạo thực hiện.

2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi NSNN: Triển khai hệ thống phần mềm quản lý ngân sách tích hợp, giúp theo dõi, kiểm soát và báo cáo chi tiêu kịp thời, chính xác. Mục tiêu hoàn thành trong 3 năm, do Kho bạc Nhà nước phối hợp với Sở Tài chính chủ trì.

3. Hoàn thiện cơ chế điều chỉnh dự toán linh hoạt: Xây dựng quy định cho phép điều chỉnh dự toán chi ngân sách phù hợp với biến động nguồn thu và yêu cầu thực tiễn, nhằm đảm bảo cân đối ngân sách và hiệu quả chi tiêu. Thời gian thực hiện trong 1 năm, do UBND thành phố và Hội đồng nhân dân phối hợp ban hành.

4. Tăng cường kiểm tra, thanh tra và giám sát chi NSNN: Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất các đơn vị sử dụng ngân sách, xử lý nghiêm các vi phạm để nâng cao tính kỷ luật tài chính. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ kiểm tra đạt chuẩn trên 90% trong 2 năm, do Sở Tài chính và Thanh tra thành phố thực hiện.

5. Đẩy mạnh xã hội hóa và huy động nguồn lực ngoài ngân sách: Khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển hạ tầng và dịch vụ công, giảm áp lực chi ngân sách nhà nước. Mục tiêu tăng tỷ trọng nguồn lực xã hội lên 20% trong 5 năm tới, do UBND thành phố phối hợp các sở ngành triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý ngân sách nhà nước tại các cấp chính quyền địa phương: Giúp nâng cao hiểu biết về quy trình lập dự toán, chấp hành và kiểm soát chi NSNN, từ đó cải thiện hiệu quả quản lý ngân sách địa phương.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế phát triển, tài chính công: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi ngân sách nhà nước, làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu và luận văn.

3. Cơ quan thanh tra, kiểm toán và kiểm soát tài chính: Hỗ trợ trong việc xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm toán chi ngân sách, phát hiện và xử lý các sai phạm trong quản lý chi tiêu công.

4. Các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư: Nâng cao nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của công tác quản lý chi NSNN, thúc đẩy sự giám sát và tham gia của người dân trong quản lý tài chính công.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý chi NSNN là gì và tại sao nó quan trọng?
   Quản lý chi NSNN là quá trình lập kế hoạch, phân phối và sử dụng các khoản chi ngân sách nhà nước nhằm đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm và đúng mục đích. Nó quan trọng vì chi NSNN ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển xã hội và thực hiện các chính sách công.

2. Quy trình lập dự toán chi ngân sách tại Đà Nẵng được thực hiện như thế nào?
   Quy trình gồm các bước: ban hành hướng dẫn, lập dự toán tại các đơn vị, thẩm tra và tổng hợp dự toán, thảo luận với Bộ Tài chính, phân bổ dự toán và trình Hội đồng nhân dân phê duyệt. Thời gian hoàn thành giao dự toán chậm nhất đến ngày 31/12 năm trước.

3. Những khó khăn chính trong quản lý chi NSNN tại Đà Nẵng là gì?
   Khó khăn gồm tốc độ tăng thu ngân sách thấp, áp lực tăng chi thường xuyên, hạn chế trong điều chỉnh dự toán linh hoạt, năng lực cán bộ quản lý còn hạn chế và ứng dụng công nghệ thông tin chưa đồng bộ.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN?
   Cần tăng cường đào tạo cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện cơ chế điều chỉnh dự toán, tăng cường kiểm tra, thanh tra và huy động nguồn lực xã hội tham gia đầu tư phát triển.

5. Vai trò của Kho bạc Nhà nước trong quản lý chi NSNN là gì?
   Kho bạc Nhà nước kiểm soát các khoản chi theo quy định, đảm bảo chi tiêu đúng dự toán, đúng chế độ, tiêu chuẩn và thủ tục. Đây là cơ quan chủ chốt trong việc kiểm soát, thanh toán và quyết toán chi ngân sách.

Kết luận

• Chi NSNN tại thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2011-2015 có xu hướng tăng chi thường xuyên nhanh hơn thu ngân sách, gây áp lực lên cân đối ngân sách địa phương.
• Quy trình quản lý chi ngân sách được thực hiện bài bản, tuân thủ các nguyên tắc pháp luật và quy định hiện hành, tuy nhiên còn tồn tại hạn chế về tính linh hoạt và hiệu quả kiểm soát.
• Các nhân tố như trình độ cán bộ quản lý, điều kiện cơ sở vật chất và môi trường kinh tế xã hội ảnh hưởng lớn đến hiệu quả quản lý chi NSNN.
• So sánh với một số địa phương khác cho thấy Đà Nẵng cần tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm nâng cao năng lực cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện cơ chế điều chỉnh dự toán, tăng cường kiểm tra thanh tra và huy động nguồn lực xã hội.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2024-2026, đồng thời tiếp tục nghiên cứu đánh giá hiệu quả quản lý chi NSNN trong các giai đoạn tiếp theo.

Call to action: Các cơ quan quản lý ngân sách và nhà nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ để áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN, góp phần phát triển bền vững thành phố Đà Nẵng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm có 3 chƣơng: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về quản lý chi NSNN. Thực trạng công tác quản lý chi NSNN tại thành phố Đà Nẵng, 2010-2014. Luan van 3 Chƣơng 3.

Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN tại thành phố Đà Nẵng. Tổng quan đề tài nghiên cứu Chi NSNN có vai trò rất quan trọng trong ổn định, tăng trƣởng kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội; và trong điều kiện nền kinh tế nƣớc ta hiện nay, khi nguồn thu ngân sách còn nhiều hạn chế thì việc quản lý chặt chẽ các khoản chi NSNN nhằm đảm bảo các khoản chi đƣợc sử dụng đúng, tiết kiệm và hiệu quả là rất quan trọng, nếu quản lý chi NSNN không hiểu quả sẽ gây tác hại xấu, bất ổn đến nền kinh tế. Từ năm 1986, Việt Nam tiến hành xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, xây dựng cơ chế quản lý mới, nhà nƣớc kiểm soát nền kinh tế bằng luật pháp, đặc biệt là việc quản lý chi NSNN. Cùng với các công cuộc cải cách nền kinh tế thì Luật NSNN ra đời năm 1996.

Tuy nhiên qua 6 năm thực hiện, Luật NSNN dần dần bộc lộ nhƣợc điểm và không còn phù hợp với tình hình kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới, giai đoạn mở rộng quan hệ hợp tác với các nƣớc trong khu vực và trên thế giới. Vì vậy, từ ngày 12 tháng 11 đến ngày 16 tháng 12 năm 2002, kỳ họp thứ hai, khóa XI, Quốc hội Nƣớc cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành Luật NSNN nhằm đảm bảo sự phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế trong giai đoạn mới. Chính phủ ban hành Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 6/6/2003 quy định chi tiết và hƣớng dẫn thi hành Luật NSNN, cùng với việc ban hành Luật NSNN và Nghị định, Bộ Tài chính ban hành thông tƣ số 59/2003/TT-BTC ngày 23/6/2003 hƣớng dẫn thực hiện Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 06/6/2003. - Giáo trình “Quản lý chi Ngân sách nhà nƣớc” đƣợc biên soạn bởi TS.

Đặng Văn Du và TS. Bùi Tiến Hanh - Học viện Tài chính đã tổng quan các khái niệm, đặc điểm, nội dung của công tác quản lý chi NSNN. Giáo trình là tài liệu hữu ích cho sinh viên khối kinh tế và các nhà quản lý kinh tế - tài Luan van 4 chính tham khảo về công tác quản lý chi thƣờng xuyên, chi ĐTXDCB, quản lý cấp phát thanh toán chi NSNN của KBNN. - “Xử lý bội chi ngân sách nhà nƣớc” của TS.

Trần Văn Giao, Tạp chí Cộng sản 18(162) năm 2008, đã chỉ ra các giải pháp xử lý bội chi NSNN: Thứ nhất, Nhà nƣớc phát hành thêm tiền. Tuy nhiên, giải pháp này sẽ gây ra lạm phát nếu nhà nƣớc phát hành thêm quá nhiều tiền để bù đắp bội chi NSNN. Thứ hai, vay nợ cả trong và ngoài nƣớc. Việc vay nợ nƣớc ngoài quá nhiều sẽ kéo theo vấn đề phụ thuộc nƣớc ngoài cả về chính trị lẫn kinh tế và làm giảm dự trữ ngoại hối quá nhiều.

Thứ ba, tăng các khoản thu, đặc biệt là thuế có thể sẽ bù đắp sự thâm hụt NSNN và giảm bội chi NSNN. - Giáo trình “Quản lý Ngân sách nhà nƣớc” đƣợc biên soạn bởi ThS. Phƣơng Thị Hồng Hà biên soạn trình bày về: khái niệm, đặc điểm, chức năng, vai trò của tổ chức hệ thống NSNN; thu NSNN; chi NSNN; lập, chấp hành và quyết toán NSNN. - “Quản lý chi tiêu công ở Việt Nam thực trạng và giải pháp” của GS-TS Dƣơng Thị Bình Minh, Nxb Tài chính 2005 và “Một số vấn đề về chính sách tài khóa và đầu tƣ công với mục tiêu ổn định vĩ mô” của PGS.TS Vũ Nhƣ Thăng, Tạp chính quản lý ngân quỹ quốc gia số 113 (11/2011): hai tài liệu đề cập đến thực trạng quản lý chi tiêu công còn lãng phí, đầu tƣ công dàn trãi và thiếu hiệu quả, định hƣớng và giải pháp cho đầu tƣ công ở Việt Nam trong những năm tới: Thực hiện tái cấu trúc nền kinh tế quốc gia; thu hút hợp lý các nguồn lực xã hội để tập trung đầu tƣ cho hạ tầng kinh tế - xã hội; nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính công, đặc biệt từ nguồn vốn NSNN.

Về đề tài nghiên cứu quản lý chi NSNN trong những năm qua cũng có rất nhiều các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học, các cơ quan trung ƣơng và địa phƣơng nhƣ: Luan van 5 - Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác quản lý chi Ngân sách nhà nƣớc tại tỉnh Quảng Bình” của tác giả Phạm Thị Đào, năm 2014. Đề tài này đã nghiên cứu thực trạng công tác quản lý chi NSNN tại tỉnh Quảng Bình, đề tài đã nghiên cứu một cách hệ thống các khoản chi, định mức, chỉ tiêu cơ bản và chủ yếu của NSNN tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2007-2012. Từ đó rút ra những mặt mạnh, mặt yếu về công tác quản lý chi NSNN tại tỉnh Quảng Bình, để có nhƣng giải pháp tích cực nhắm hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN phù hợp với đặc thù của nền kinh tế Việt Nam. - Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác quản lý chi Ngân sách nhà nƣớc tại tỉnh Quảng Ngãi” của tác giả Lê Thị Thanh Tuyến, năm 2012.

Đề tài này đã nghiên cứu thực trạng công tác quản lý chi NSNN tại tỉnh Ngãi, theo yêu cầu đổi mới công tác quản lý NSNN để đƣa ra các giải pháp hoàn thiện công tác quản chi NSNN đáp ứng đƣợc yêu cầu hiện đại hóa công tác quản lý chi NSNN, phù hợp với quá trình cải cách hành chính công, phù hợp với chuẩn mực và thông lệ quốc tế. - Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện quản lý chi Ngân sách nhà nƣớc tại TP Đà Nẵng” của tác giả Ngô Thị Bích, năm 2011. Đề tài này đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về chi tiêu NSNN, những quy định về quản lý chi tiêu NSNN trên cơ sở Luật NSNN, các Nghị định của Chính phủ, Thông tƣ của Bộ Tài chính có liên quan; Phân tích thực trạng về quản lý chi NSNN của thành phố Đà Nẵng; Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN của thành phố Đà Nẵng trong những năm đến. Các nghiên cứu trên đã đóng góp nhiều cho các nhà quản lý trong việc tăng cƣờng kiểm soát NSNN.

Tuy nhiên, việc nghiên cứu đề tài này đòi hỏi phải đáp ứng đƣợc so với những thay đổi của các cơ chế, chính sách cũng nhƣ đặc thù kinh tế của thành phố góp phần tăng tính hiệu quả của công tác chi NSNN. Luan van 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1. KHÁI QUÁT VỀ QUẢN LÝ CHI NSNN 1. Khái niệm quản lý chi NSNN NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đã đƣợc cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc.

Thực chất NSNN phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối, sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nƣớc khi Nhà nƣớc tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm thực hiện các chức năng của Nhà nƣớc trên cơ sở luật định. NSNN bao gồm ngân sách trung ƣơng và ngân sách địa phƣơng. Ngân sách địa phƣơng bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân theo quy định của Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân. Khái niệm chi tiêu công về cả lý thuyết lẫn thực tế, có quan hệ trực tiếp và không thể tách rời các hoạt động của Nhà nƣớc nhằm hai mục đích chính: cải thiện phân phối thu nhập trong xã hội, tạo điều kiện nâng cao hiệu quả của nền kinh tế.

Chi tiêu công cũng có thể hiểu là giá trị của hàng hóa và dịch vụ đƣợc Nhà nƣớc và các cơ quan nhà nƣớc mua sắm. Theo quan điểm này, chi tiêu công không bao gồm chi tiêu của các doanh nghiệp nhà nƣớc. Xét từ góc độ hẹp hơn của chi tiêu công là các khoản chi tiêu của chính phủ nhằm đạt nhiều mục đích khác nhau: về kinh tế, xã hội lẫn cả mục đích chính trị hoặc đối với các nhà quản lý ngân sách, chi tiêu công có thể đƣợc coi là các khoản chi tiêu đƣợc trang trải từ ngân sách các cấp chính quyền từ trung ƣơng đến địa phƣơng. Luan van 7 Quản lý chi NSNN là một bộ phận trong công tác quản lý NSNN về tài chính công.

Quản lý chi ngân sách là sự tác động, đƣa ra quyết định của chủ thể quản lý Nhà nƣớc đối với quá trình phân phối và sử dụng nguồn lực NSNN nhằm đạt đƣợc mục tiêu thực hiện chức năng, nhiệm vụ của chủ thể quản lý. Đặc điểm của quản lý chi NSNN Đặc điểm quản lý chi NSNN trên cơ sở đặc điểm chi NSNN: - Cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nƣớc là chủ thể duy nhất quyết định nội dung, cơ cấu, quy mô và mức độ các khoản chi NSNN. Chính vì vậy các khoản chi NSNN mang tính pháp lý cao. - Hiệu quả các khoản chi NSNN thƣờng đƣợc xem xét trên tầm vĩ mô dựa vào mức độ hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế chính trị, kinh tế, xã hội của Nhà nƣớc mà các khoản chi đó đảm nhiệm.

- Các khoản chi NSNN không mang tính bồi hoàn trực tiếp. Đặc điểm này giúp chúng ta phân biệt các khoản chi NSNN với các khoản tín dụng, các hoạt động kinh doanh. - Các khoản chi NSNN gắn liền với sự vận động của các phạm trù giá trị nhƣ tiền lƣơng, giá cả, lãi suất, tỷ giá hối đoái và các phạm trù khác thuộc lĩnh vực tiền tệ. Đặc điểm này cho thấy chính sách quản lý, điều hành các khoản chi NSNN cũng nhƣ kiểm soát chi NSNN có ý nghĩa rất quan trọng đối với chính sách tài khóa, tiền tệ nói riêng và nền kinh tế nói chung.

- Chi NSNN liên quan đến rất nhiều chủ thể kinh tế, diễn ra liên tục trên diện rộng toàn quốc gia và chịu sự tác động của rất nhiều yếu tố. Do đó quản lý kiểm soát chi NSNN là công việc có tính khá phức tạp. Nguyên tắc quản lý chi NSNN Trong bất kỳ thời kỳ nào, nền kinh tế nào, quản lý chi NSNN phải tuân thủ những nguyên tắc nhất định, đó là: Luan van 8 - Quản lý chi NSNN phải đảm bảo kỷ luật tài chính tổng thể, phải tuân theo pháp luật. Mọi khoản thu, chi của Nhà nƣớc đều đƣợc phản ánh đầy đủ trong NSNN.