Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ học tiếng Anh (English Linguistics, mã số 62.01) của nghiên cứu sinh Y Tru Alio, được thực hiện tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội dưới sự hướng dẫn của PGS. Võ Đại Quang và TS. Nguyễn Huy Kỷ vào năm 2015, tập trung nghiên cứu đề tài: "Improving Pronunciation of English by Êđê Learners Oriented towards Communication Purposes" (Cải thiện phát âm tiếng Anh của sinh viên người Êđê theo định hướng mục đích giao tiếp).

Tính cấp thiết của nghiên cứu xuất phát từ thực tế học tiếng Anh như một ngoại ngữ của sinh viên người dân tộc Êđê tại Trường Đại học Tây Nguyên. Mặc dù chữ viết tiếng Anh và tiếng Êđê cùng sử dụng bảng chữ cái La-tinh, giá trị ngữ âm và quy luật âm vị học giữa hai ngôn ngữ có sự khác biệt rõ rệt, đặc biệt là trong chuỗi lời nói liền mạch (connected speech). Người học Êđê thường phát âm không tự nhiên, gặp lỗi bật âm không hoàn chỉnh ở phụ âm cuối từ (incomplete plosion), phát âm sai các hậu tố như -ed, -s, -z, dẫn đến hiện tượng nối âm sai hoặc làm đứt gãy giao tiếp. Mặt khác, trong khi có nhiều công trình nghiên cứu phát âm tiếng Anh cho người học ở các quốc gia khác nhau, nghiên cứu chuyên sâu dành cho nhóm người học dân tộc thiểu số Êđê tại Việt Nam vẫn còn là khoảng trống học thuật.

Luận án xác định 03 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

  • (i) Xác định các nguyên nhân tiềm tàng gây lỗi phát âm âm tiếng Anh của người học Êđê;
  • (ii) Nhận diện các vấn đề phát âm tiếng Anh sai liên quan đến hiện tượng nối âm (linking) và đồng hóa (assimilation) của người học Êđê;
  • (iii) Xây dựng giải pháp can thiệp (treatment) nhằm cải thiện phát âm tiếng Anh cho người học Êđê hướng tới mục đích giao tiếp.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, luận án giải quyết 03 câu hỏi nghiên cứu được đánh số như sau:

  1. Những nguyên nhân tiềm tàng gây lỗi phát âm của người học Êđê dưới góc độ phân tích đối chiếu là gì?
  2. Những vấn đề về phát âm tiếng Anh mà người học Êđê gặp phải liên quan đến nối âm và đồng hóa là gì?
  3. Việc áp dụng các kỹ thuật cải thiện phát âm tác động đến phát âm của người học ở mức độ nào đối với nối âm và đồng hóa?

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các lỗi phát âm tiếng Anh liên quan đến hiện tượng nối âm và đồng hóa. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn ở nhóm người học tiếng Anh dân tộc Êđê đang theo học tại Trường Đại học Tây Nguyên.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tổng thuật các hướng nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm về ngữ âm học, âm vị học và phương pháp giảng dạy phát âm tiếng Anh:

  • Lý thuyết phát âm và ngữ âm học tiếng Anh: Tác giả điểm lại các công trình nền tảng của Gimson (1962), Roach (1988), Cruttenden (2001), Yavas (2006), Pennington (1996), Celce-Murcia và cộng sự (1996), Underhill (1994), Mortimer (1985), Ramsey và cộng sự (1989), Rogerson & Gilbert (1993), Kelly (2000). Các công trình này phân tích bản chất của lời nói liền mạch (connected speech), xác định rằng phát âm không chỉ dừng lại ở việc phát âm chuẩn xác từng âm vị đơn lẻ mà là sự kết hợp của hệ thống đơn giản hóa âm thanh trong chuỗi lời nói.
  • Lý thuyết về nối âm và đồng hóa: Tác giả tổng hợp quan điểm từ Avery & Ehrlich (1992, 1998), Celce-Murcia và cộng sự (1996), Dalton & Seidlhofer (1995), Katamba (1989, 1996), Spencer (1996), Tatham và cộng sự (2006), Roca & Johnson (1999), Carr (1999), Ladefoged (1975), Lecumberri & Maidment (2000), McCarthy (1991). Các tác giả này phân định rõ các dạng nối âm (nguyên âm - nguyên âm, phụ âm - nguyên âm, phụ âm - phụ âm) và cơ chế đồng hóa âm học (đồng hóa tiến, đồng hóa lùi, đồng hóa kết hợp), cũng như phân biệt giữa quá trình âm vị học (đồng hóa) và quá trình ngữ âm học (đồng cấu âm - coarticulation).
  • Phát âm trong giảng dạy ngôn ngữ giao tiếp (CLT): Luận án kế thừa các quan điểm của Larsen-Freeman (1986), Pennington (1996), Celce-Murcia và cộng sự (1996), Morley (1991), Wong (1987), Parish (1977), Stevick (1978), Jenkins (2000). Đường hướng CLT nhấn mạnh mục tiêu phát âm là đạt được tính thông hiểu và độ trôi chảy (fluency) thay vì chỉ tập trung vào độ chính xác tuyệt đối (accuracy), nhằm vượt qua "ngưỡng phát âm" tối thiểu phục vụ giao tiếp.
  • Các nghiên cứu về ngữ âm tiếng Êđê: Luận án khảo sát các nghiên cứu của Condominas (1954), Schrock (1966), Nguyễn Hoàng Chừng (1961), Đoàn Văn Phúc (1996) và A. Haudricourt (1950). Theo Schrock (1966), tiếng Êđê là ngôn ngữ đơn lập (monosyllabic) và không có thanh điệu (nontonal), hình thành qua quá trình đơn lập hóa từ gốc ngữ hệ Nam Đảo (Austronesian). Các từ trong câu tiếng Êđê được phát âm độc lập, ranh giới từ không bị phá vỡ và không chia sẻ đặc tính âm vị học sang từ tiếp theo trong chuỗi lời nói. Nghiên cứu của Nguyễn Hoàng Chừng (1961) và Đoàn Văn Phúc (1996) chủ yếu mô tả hệ thống nguyên âm, phụ âm, âm tắc thanh hầu đơn lẻ của tiếng Êđê mà chưa thực hiện phân tích đối chiếu với tiếng Anh.

Vị trí của luận án được xác định là công trình đầu tiên tiến hành phân tích đối chiếu hệ thống âm thanh giữa tiếng Anh và tiếng Êđê một cách có hệ thống, đồng thời áp dụng phương pháp nghiên cứu hành động để giải quyết các lỗi nối âm và đồng hóa cho sinh viên Êđê.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án vận dụng các lý thuyết và khái niệm ngôn ngữ học chính:

  1. Giả thuyết Phân tích Đối chiếu (Contrastive Analysis Hypothesis): Được sử dụng để so sánh cấu trúc ngữ âm, hệ thống âm vị, cấu trúc âm tiết và lời nói liền mạch giữa tiếng Anh và tiếng Êđê, từ đó dự đoán các khó khăn và lỗi phát âm của người học.
  2. Lý thuyết Lời nói liền mạch (Connected Speech Theory): Tập trung vào hai tiến trình âm vị học cốt lõi:
    • Nối âm (Linking): Bao gồm nối nguyên âm với nguyên âm (V-V), phụ âm với nguyên âm (C-V), và phụ âm với phụ âm (C-C) qua ranh giới từ.
    • Đồng hóa (Assimilation): Bao gồm đồng hóa tiến (progressive assimilation), đồng hóa lùi (regressive assimilation), và đồng hóa kết hợp (coalescent assimilation), phân biệt với hiện tượng đồng cấu âm (coarticulation).
  3. Đường hướng Giảng dạy Ngôn ngữ Giao tiếp (Communicative Language Teaching - CLT): Đặt phát âm trong bối cảnh sử dụng ngôn ngữ thực tế, lấy chuẩn phát âm Received Pronunciation (RP) làm hệ quy chiếu giảng dạy.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng thông qua mô hình nghiên cứu hành động (Action Research) gồm 03 bước:

  • Bước 1 - Nhận diện vấn đề: Phân tích đối chiếu hệ thống âm thanh tiếng Anh và tiếng Êđê; ghi nhận các lỗi phát âm cụ thể về nối âm và đồng hóa của người học.
  • Bước 2 - Can thiệp thực nghiệm (Treatment): Thiết kế khóa học phát âm tăng cường (Intensive course on English pronunciation) và tổ chức giảng dạy với sự tham gia của giảng viên tình nguyện (volunteer teacher). Quá trình can thiệp áp dụng 03 kỹ thuật sư phạm chính:
    • Nghe và bắt chước (Listening and imitating);
    • Luyện tập cặp từ tối thiểu (Minimal pair drills);
    • Luyện tập cặp từ tối thiểu theo ngữ cảnh (Contextualized minimal pairs).
  • Bước 3 - Đánh giá tiến bộ: Tiến hành thu âm giọng đọc của người học trước và sau can thiệp để so sánh, đối chiếu kết quả.

Nguồn dữ liệu và công cụ phân tích

  • Khách thể nghiên cứu: Mẫu nghiên cứu gồm 40 sinh viên dân tộc Êđê học tiếng Anh tại Trường Đại học Tây Nguyên.
  • Phân tích âm học thực nghiệm: Sử dụng hệ thống phân tích tiếng nói vi tính hóa Computerized Speech Lab (CSL) Model 4500 để tính toán tần số (Hertz - Hz), biên độ âm thanh (amplitude) và vẽ biểu đồ dạng sóng (waveforms). Biểu đồ dạng sóng của sinh viên Êđê được so sánh trực tiếp với giọng đọc mẫu của người bản ngữ.
  • Phương pháp thống kê: Sử dụng thống kê mô tả và suy luận logic để xử lý điểm số bài kiểm tra phát âm nối âm và đồng hóa của 40 sinh viên, bao gồm tính Điểm trung bình (Mean), Độ lệch chuẩn (Standard Deviation - SD), Phương sai (Variance) và Sai số chuẩn (Standard Error - SE).
  • Bảng hỏi khảo sát (Questionnaire): Khảo sát thái độ, đánh giá của các giảng viên tiếng Anh đối với năng lực phát âm của người học Êđê.
  • Quy ước phiên âm: Tác giả quy ước dùng dấu gạch chéo / / cho phiên âm ngữ âm học và dấu ngoặc vuông [ ] cho phiên âm âm vị học trong văn bản luận án.

Nội dung chính theo từng chương

Cấu trúc tổng thể của luận án gồm: Phần A (Mở đầu), Phần B (Nội dung nghiên cứu - gồm 3 chương), Phần C (Kết luận), Danh mục tài liệu tham khảo và hệ thống Phụ lục.

Chương 1: Literature Review (Tổng quan tài liệu)

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ cơ sở lý luận về phát âm tiếng Anh và tiếng Êđê:

  • Trình bày các định nghĩa về phát âm, nối âm (V-V, C-V, C-C) và đồng hóa (tiến, lùi, kết hợp) theo quan điểm của các nhà ngữ âm học hàng đầu.
  • Phân tích vị trí của giảng dạy phát âm trong đường hướng CLT, nhấn mạnh vai trò của lời nói liền mạch, các dạng yếu (weak forms), dạng rút gọn (contractions), âm cuối và tổ hợp phụ âm cuối (clusters: VC, VCC, VCCC, VCCCC), trọng âm từ và nhịp điệu ngôn ngữ (stress-timed rhythm).
  • Điểm luận các công trình nghiên cứu về tiếng Êđê của Condominas (1954), Schrock (1966), Nguyễn Hoàng Chừng (1961), Đoàn Văn Phúc (1996), Haudricourt (1950); chỉ ra rằng tiếng Êđê có xu hướng đơn lập hóa, không có biến đổi âm vị học qua ranh giới từ, tạo nên thói quen phát âm từng từ ngắt quãng khi nói tiếng Anh.

Chương 2: Methodology (Phương pháp nghiên cứu)

Chương 2 mô tả chi tiết quy trình thực nghiệm và các kỹ thuật thu thập, phân tích dữ liệu:

  • Trình bày quy trình 3 bước của nghiên cứu hành động: nhận diện lỗi, xây dựng và triển khai khóa học tăng cường, kiểm tra đánh giá.
  • Mô tả tiêu chí thiết kế khóa học phát âm tăng cường và việc phân công giảng viên tiếng Anh tình nguyện đứng lớp.
  • Trình bày phương pháp thu thập dữ liệu âm thanh qua máy ghi âm chuyên dụng, phương pháp phân tích dạng sóng âm (waveforms) trên thiết bị CSL Model 4500 để so sánh định lượng các thông số âm học giữa giọng người học Êđê và người bản ngữ.
  • Xây dựng bảng hỏi điều tra thái độ giảng viên đối với phát âm của người học Êđê.
  • Xác lập công thức và quy trình xử lý số liệu thống kê: Mean, SD, SE, Variance để phân tích định lượng kết quả kiểm tra nối âm và đồng hóa.

Chương 3: Findings and Discussion (Kết quả nghiên cứu và thảo luận)

Chương 3 trình bày các kết quả phân tích đối chiếu, dữ liệu thực nghiệm và đánh giá hiệu quả can thiệp:

  • Nguyên nhân tiềm tàng gây lỗi phát âm của sinh viên Êđê: Luận án so sánh chi tiết hệ thống âm thanh giữa hai ngôn ngữ qua các bảng tổng hợp:
    • Bảng 3.1 & Bảng 3.2: Sự tương đồng và khác biệt giữa hệ thống nguyên âm tiếng Anh và tiếng Êđê.
    • Bảng 3.3 & Bảng 3.4: Sự tương đồng và khác biệt giữa phụ âm tiếng Anh và tiếng Êđê (các phụ âm chỉ xuất hiện trong tiếng Anh hoặc chỉ có trong tiếng Êđê).
    • Bảng 3.5: Sự khác biệt về trật tự chuỗi phụ âm (consonant sequences).
    • Bảng 3.6: Sự khác biệt về cấu trúc âm tiết (syllable structures) giữa tiếng Anh (ngôn ngữ đa âm tiết, cấu trúc âm tiết phức tạp) và tiếng Êđê (ngôn ngữ đơn lập hóa).
    • Bảng 3.7: Sự khác biệt về biến đổi âm thanh trong lời nói liền mạch (connected speech).
    • Bảng 3.11: Bảng tổng hợp các điểm tương đồng và khác biệt âm thanh giữa hai ngôn ngữ.
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ TRỌNG TÂM TRONG CHƯƠNG 3                            |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| Biểu đồ 3.1: Phân bố điểm số của 40 người học về nối âm (Graph 3.1)               |
| Biểu đồ 3.2: Phân bố điểm số của 40 người học về đồng hóa (Graph 3.2)             |
| Bảng 3.8: Tỷ lệ phần trăm điểm số về nối âm của người học Êđê (Table 3.8)         |
| Bảng 3.9: Tỷ lệ phần trăm điểm số về đồng hóa của người học Êđê (Table 3.9)       |
| Bảng 3.10: Thái độ của giảng viên đối với phát âm của sinh viên Êđê (Table 3.10)   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
  • Phân tích lỗi phát âm sai:
    • Lỗi nối âm: Đánh giá qua danh mục câu trắc nghiệm từ Câu 3 đến Câu 94 (Sentence 3 - Sentence 94), ghi nhận tỷ lệ lỗi cao ở các trường hợp nối phụ âm sang nguyên âm và nối tổ hợp phụ âm.
    • Lỗi đồng hóa: Đánh giá qua danh mục câu trắc nghiệm từ Câu 18 đến Câu 114 (Sentence 18 - Sentence 114), người học gặp khó khăn lớn ở đồng hóa kết hợp và đồng hóa lùi qua ranh giới từ.
  • Kết quả thực nghiệm can thiệp: So sánh các chỉ số Mean, SD, SE trước và sau khóa học tăng cường cho thấy năng lực phát âm nối âm và đồng hóa của 40 sinh viên Êđê được cải thiện rõ rệt. Dạng sóng âm (waveforms) sau can thiệp có sự chuyển tiếp âm mượt mà hơn, tiệm cận gần hơn với mẫu âm thanh của người bản ngữ.
  • Đánh giá của giảng viên: Bảng 3.10 phản ánh sự đồng thuận của giảng viên về nguyên nhân gây lỗi do chuyển di tiêu cực từ tiếng mẹ đẻ và sự cần thiết của các biện pháp can thiệp sư phạm chuyên biệt.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

  1. Luận án là công trình nghiên cứu có hệ thống đầu tiên phân tích đối chiếu toàn diện hệ thống ngữ âm - âm vị học giữa tiếng Anh và tiếng Êđê, làm rõ sự tương đồng và khác biệt về nguyên âm, phụ âm, chuỗi phụ âm, cấu trúc âm tiết và lời nói liền mạch.
  2. Kiểm chứng và củng cố giá trị của lý thuyết Giả thuyết Phân tích Đối chiếu và lý thuyết Lời nói liền mạch khi áp dụng vào một nhóm đối tượng đặc thù là người học ngôn ngữ thiểu số (tiếng Êđê) học tiếng Anh tại Việt Nam.

Đóng góp về mặt thực tiễn và giải pháp sư phạm

  1. Xác định rõ ràng các dạng lỗi phát âm sai đặc thù của sinh viên Êđê đối với hai hiện tượng nối âm và đồng hóa trong tiếng Anh.
  2. Xây dựng hoàn chỉnh khung chương trình và tài liệu Khóa học phát âm tăng cường (Intensive Course on English Pronunciation) dành riêng cho người học Êđê.
  3. Đề xuất quy trình giảng dạy phát âm theo định hướng giao tiếp thông qua việc kết hợp có hệ thống ba kỹ thuật sư phạm:
    • Listening and imitating (Nghe và bắt chước có hướng dẫn ngữ âm);
    • Minimal pair drills (Luyện tập phân biệt cặp từ tối thiểu ở cấp độ từ và câu);
    • Contextualized minimal pairs (Luyện tập cặp từ tối thiểu đặt trong ngữ cảnh giao tiếp thực tế).
  4. Cung cấp bộ ngữ liệu câu kiểm tra chuẩn hóa (Sentences of linking, Sentences of assimilation) và hệ thống dữ liệu thực nghiệm âm học dạng sóng phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

  • Nghiên cứu tập trung vào cỡ mẫu thực nghiệm gồm 40 sinh viên người dân tộc Êđê tại Trường Đại học Tây Nguyên, do đó phạm vi khái quát hóa cho toàn bộ người học các dân tộc thiểu số khác còn hạn chế.
  • Đề tài tập trung chuyên sâu vào hai khía cạnh của lời nói liền mạch là nối âm (linking) và đồng hóa (assimilation), chưa bao quát toàn diện các khía cạnh siêu đoạn tính khác như ngữ điệu hay biến điệu phức tạp.
  • Việc quan sát và phân tích dạng sóng âm thanh (waveforms) trên thiết bị CSL Model 4500 mang tính chất minh họa và đối sánh cơ bản; các thông số tần số, cường độ và thời lượng âm học còn nhiều vấn đề trừu tượng cần các công cụ đo lường chuyên sâu hơn.

Hướng nghiên cứu tiếp

  • Mở rộng phân tích âm học thực nghiệm chi tiết hơn đối với các tham số thời gian, cường độ và phân tích quang phổ (spectrographic analysis) của tiếng nói người Êđê.
  • Nghiên cứu mở rộng sang các khía cạnh khác của chuỗi lời nói như hiện tượng nuốt âm (elision), hiện tượng giảm yếu nguyên âm (vowel reduction), trọng âm câu (sentence stress) và ngữ điệu (intonation).
  • Ứng dụng mô hình nghiên cứu đối chiếu và khóa học tăng cường cho các nhóm người học thuộc các dân tộc thiểu số khác tại khu vực Tây Nguyên và Việt Nam.

Giá trị tham khảo

Luận án mang lại giá trị tham khảo thực tiễn và học thuật cho các nhóm đối tượng sau:

  • Giảng viên tiếng Anh tại khu vực Tây Nguyên: Sử dụng trực tiếp khung bài giảng của Khóa học phát âm tăng cường (được cung cấp ở phần Phụ lục) và các kỹ thuật luyện tập cặp tối thiểu theo ngữ cảnh để giảng dạy phát âm cho sinh viên dân tộc thiểu số.
  • Nghiên cứu sinh và học viên chuyên ngành Ngôn ngữ học / Ngôn ngữ học Ứng dụng: Tham khảo mô hình kết hợp giữa phân tích đối chiếu ngôn ngữ, nghiên cứu hành động và phân tích ngữ âm học thực nghiệm bằng thiết bị CSL Model 4500 kèm các chỉ số thống kê (Mean, SD, SE).
  • Nhà xây dựng chương trình và biên soạn giáo trình: Tham khảo các phát hiện về sự khác biệt cấu trúc âm tiết và ranh giới từ giữa tiếng Anh và tiếng Êđê để biên soạn tài liệu bổ trợ kỹ năng nói - nghe phù hợp với đặc thù người học địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu cốt lõi nào để giải quyết các mục tiêu đề ra?
Luận án kết hợp phương pháp phân tích đối chiếu (Contrastive Analysis) để chỉ ra các điểm tương đồng và khác biệt giữa âm thanh tiếng Anh và tiếng Êđê, cùng phương pháp nghiên cứu hành động (Action Research) gồm 3 bước: nhận diện lỗi, can thiệp bằng khóa học tăng cường, và đánh giá kết quả qua kiểm tra âm học và thống kê.

2. Khách thể nghiên cứu và công cụ kỹ thuật âm học trong luận án là gì?
Khách thể nghiên cứu là 40 sinh viên người dân tộc Êđê học tiếng Anh tại Trường Đại học Tây Nguyên. Công cụ kỹ thuật âm học được sử dụng là phần mềm/thiết bị Computerized Speech Lab (CSL) Model 4500 để tính toán tần số (Hz), biên độ và vẽ biểu đồ dạng sóng âm thanh (waveforms), kết hợp tính toán các chỉ số thống kê Mean, SD, SE.

3. Khóa học tăng cường áp dụng những kỹ thuật giảng dạy phát âm cụ thể nào?
Khóa học tăng cường sử dụng 03 kỹ thuật chính:

  • Nghe và bắt chước (Listening and imitating);
  • Luyện tập cặp từ tối thiểu (Minimal pair drills);
  • Luyện tập cặp từ tối thiểu theo ngữ cảnh (Contextualized minimal pairs).

4. Đặc điểm loại hình nào của tiếng Êđê gây trở ngại lớn nhất cho người học khi phát âm nối âm tiếng Anh?
Theo kết quả đối chiếu, tiếng Êđê là ngôn ngữ có xu hướng đơn lập hóa (monosyllabic), các từ trong câu được phát âm độc lập, tách rời và ranh giới từ không bị phá vỡ. Do đó, người học Êđê có thói quen phát âm từng từ rời rạc, làm đứt đoạn chuỗi lời nói và gặp khó khăn khi liên kết các âm qua ranh giới từ trong tiếng Anh.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Y Tru Alio đã giải quyết trọn vẹn 03 mục tiêu nghiên cứu thông qua việc phân tích đối chiếu hệ thống ngữ âm tiếng Anh - tiếng Êđê, nhận diện các lỗi nối âm và đồng hóa đặc thù của 40 sinh viên Êđê tại Trường Đại học Tây Nguyên. Bằng việc triển khai khóa học phát âm tăng cường với các kỹ thuật sư phạm theo đường hướng giao tiếp kết hợp kiểm chứng qua thiết bị âm học CSL Model 4500 và số liệu thống kê, nghiên cứu đã chứng minh tính hiệu quả của giải pháp can thiệp. Đây là tài liệu học thuật có giá trị tham khảo cao về mặt lý thuyết ngôn ngữ học đối chiếu và thực tiễn giảng dạy tiếng Anh cho người học dân tộc thiểu số tại Việt Nam.