Luận Văn Thạc Sĩ Về Cải Cách Bộ Máy Chính Phủ Nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls cải cách bộ máy của chính phủ nước cộng hòa dân chủ nhân dân lào, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Kham Keng Lorbeeryao
• Người hướng dẫn: Gs. Ts Phạm Hồng Thái
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nước và Pháp luật
• Đề tài: Cải Cách Bộ Máy Của Chính Phủ Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẢI CÁCH BỘ MÁY CỦA CHÍNH PHỦ LÀO
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về bộ máy của Chính phủ Lào
• 1.2. Khái niệm bộ máy của Chính phủ
• 1.3. Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy của Chính phủ
• 1.4. Cơ cấu tổ chức và hoạt động của bộ máy của Chính phủ Lào
• 1.5. Khái niệm về cải cách bộ máy của Chính phủ Lào
• 1.6. Tính tất yếu phải thực hiện cải cách bộ máy của Chính phủ Lào
• 1.7. Xu hướng cải cách bộ máy của Chính phủ tại một số nước trên thế giới
• 1.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CẢI CÁCH CỦA BỘ MÁY CHÍNH PHỦ CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO HIỆN NAY
• 2.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước Lào về cải cách Bộ máy của Chính phủ
• 2.2. Đảm bảo tính lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động cải cách bộ máy Nhà nước nói chung và cải cách bộ máy của Chính phủ nói riêng
• 2.3. Cải cách bộ máy của Chính phủ phải phù hợp với định hướng xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN
• 2.4. Cải cách bộ máy của Chính phủ đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân
• 2.5. Cải cách bộ máy của Chính phủ phải đặt trong bối cảnh quốc tế và khu vực
• 2.6. Nội dung cải cách bộ máy của Chính phủ Lào
• 2.7. Hoàn thiện các qui định của pháp luật điều chỉnh hoạt động, tổ chức của bộ máy của Chính phủ
• 2.8. Thay đổi cơ cấu tổ chức của Chính phủ theo hướng gọn nhẹ, hợp lý theo nguyên tắc Bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực, thực hiện chức năng chủ yếu là quản lý vĩ mô toàn xã hội bằng pháp luật, chính sách, hướng dẫn và kiểm tra thực hiện
• 2.9. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính đang thực hiện tại Bộ và cơ quan ngang Bộ
• 2.10. Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất chính trị, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tinh thần trách nhiệm và tận tụy phục vụ nhân dân
• 2.11. Hiện đại hóa nền hành chính và từng bước xây dựng mô hình “Chính phủ điện tử”
• 2.12. Những thành tựu đạt được về cải cách của bộ máy của Chính phủ Lào
• 2.13. Bước đầu xây dựng được hệ thống văn bản quy phạm pháp luật làm nền tảng cho hoạt động, tổ chức của bộ máy của Chính phủ
• 2.14. Thay đổi cơ cấu, sắp xếp, tổ chức lại bộ máy của Chính phủ đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn
• 2.15. Thực hiện củng cố lại một bước chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, lề lối làm việc của các Bộ, cơ quan ngang Bộ
• 2.16. Cải cách thủ tục hành chính đã mang tính đột phá
• 2.17. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm việc trong bộ máy của Chính phủ
• 2.18. Bước đầu thực hiện hiện đại hóa bộ máy của Chính phủ và xây dựng “Chính phủ điện tử”
• 2.19. Một số hạn chế và nguyên nhân của hạn chế về cải cách bộ máy của Chính phủ Lào
• 2.19.1. Một số hạn chế về cải cách bộ máy của Chính phủ
• 2.19.2. Nguyên nhân hạn chế về cải cách bộ máy của Chính phủ
• 2.20. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CẢI CÁCH BỘ MÁY CHÍNH PHỦ TẠI LÀO HIỆN NAY
• 3.1. Phương hướng cải cách bộ máy của Chính phủ Lào hiện nay
• 3.2. Cải cách bộ máy của Chính phủ thích ứng với nền kinh tế thị trường định hướng XHCN
• 3.3. Cải cách bộ máy của Chính phủ dựa trên quan điểm thống nhất quyền lực nhà nước
• 3.4. Cải cách bộ máy của Chính phủ dựa trên mô hình “Chính phủ nhỏ cho xã hội lớn”
• 3.5. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách bộ máy của Chính phủ Lào
• 3.5.1. Một số giải pháp chung
• 3.5.2. Một số giải pháp cụ thể
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• LỜI NÓI ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải cách bộ máy chính phủ Lào Tình hình hiện tại

Cải cách bộ máy chính phủ Lào là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế và xã hội của đất nước. Trong hơn 36 năm qua, Lào đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ nền kinh tế kế hoạch hóa sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, bộ máy chính phủ vẫn còn nhiều hạn chế, cồng kềnh và chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Việc cải cách bộ máy chính phủ không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý mà còn để xây dựng một nhà nước pháp quyền vững mạnh.

1.1. Khái niệm và vai trò của bộ máy chính phủ Lào

Bộ máy chính phủ Lào là tổ chức có chức năng quản lý nhà nước, thực hiện quyền lực nhà nước và đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước. Nó bao gồm các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương, có nhiệm vụ thực thi pháp luật và chính sách của Đảng và Nhà nước.

1.2. Tình hình thực trạng bộ máy chính phủ hiện nay

Bộ máy chính phủ Lào hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức như sự cồng kềnh, chồng chéo trong chức năng và nhiệm vụ. Điều này dẫn đến hiệu quả quản lý thấp và không đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

II. Những thách thức trong cải cách bộ máy chính phủ Lào

Cải cách bộ máy chính phủ Lào gặp phải nhiều thách thức lớn, từ cơ cấu tổ chức đến quy trình hoạt động. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế và xã hội của đất nước.

2.1. Cơ cấu tổ chức cồng kềnh và phức tạp

Cơ cấu tổ chức của bộ máy chính phủ Lào hiện nay còn nhiều tầng lớp, dẫn đến sự chồng chéo trong chức năng và nhiệm vụ. Điều này gây khó khăn trong việc thực hiện các chính sách và quyết định của chính phủ.

2.2. Thiếu tính minh bạch và trách nhiệm

Một trong những vấn đề lớn trong bộ máy chính phủ là thiếu tính minh bạch trong quy trình ra quyết định và thực hiện chính sách. Điều này làm giảm niềm tin của người dân vào chính phủ và gây khó khăn trong việc thực hiện các cải cách.

III. Phương pháp cải cách bộ máy chính phủ Lào hiệu quả

Để cải cách bộ máy chính phủ Lào một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động của chính phủ.

3.1. Đơn giản hóa cơ cấu tổ chức

Cần thiết phải đơn giản hóa cơ cấu tổ chức của bộ máy chính phủ, giảm bớt các tầng lớp không cần thiết và phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu sự chồng chéo.

3.2. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng trong cải cách bộ máy chính phủ. Cần xây dựng đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao, có phẩm chất chính trị và tinh thần trách nhiệm để phục vụ nhân dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu cải cách bộ máy chính phủ Lào

Việc cải cách bộ máy chính phủ Lào đã đạt được một số kết quả tích cực, nhưng vẫn còn nhiều việc cần làm. Các ứng dụng thực tiễn từ các mô hình cải cách thành công ở các nước khác có thể là bài học quý giá cho Lào.

4.1. Những thành tựu đạt được trong cải cách

Trong thời gian qua, Lào đã có những bước tiến trong việc cải cách bộ máy chính phủ, như xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và cải cách thủ tục hành chính. Những thành tựu này đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các nước khác

Các nước trong khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, đã có nhiều kinh nghiệm trong cải cách bộ máy chính phủ. Lào có thể học hỏi từ những mô hình thành công này để áp dụng vào thực tiễn của mình.

V. Kết luận và tương lai của cải cách bộ máy chính phủ Lào

Cải cách bộ máy chính phủ Lào là một nhiệm vụ cấp thiết và cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước. Tương lai của cải cách này phụ thuộc vào sự quyết tâm và nỗ lực của cả hệ thống chính trị.

5.1. Tầm quan trọng của cải cách bộ máy chính phủ

Cải cách bộ máy chính phủ không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là điều kiện tiên quyết để xây dựng một nhà nước pháp quyền vững mạnh, phục vụ tốt nhất cho nhân dân.

5.2. Định hướng tương lai cho cải cách

Trong tương lai, cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách bộ máy chính phủ theo hướng hiện đại hóa, minh bạch và hiệu quả. Điều này sẽ giúp Lào hội nhập tốt hơn vào nền kinh tế toàn cầu và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trải qua hơn 36 năm xây dựng và phát triển đất nước kể từ năm 1975 cùng hơn 25 năm thực hiện đường lối đổi mới từ năm 1986, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đã đạt được những bước tăng trưởng kinh tế vượt bậc với tốc độ bình quân đạt khoảng 7% đến 8% mỗi năm. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đặt ra thách thức lớn đối với bộ máy quản lý nhà nước. Bộ máy hành chính trung ương thời kỳ đầu bộc lộ nhiều điểm bất cập như cơ cấu cồng kềnh, phân tầng phức tạp, chức năng chồng chéo giữa các bộ ngành và hiệu lực chỉ đạo điều hành chưa tương xứng với yêu cầu phát triển thực tiễn.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là giải quyết sự mâu thuẫn giữa quy mô, phương thức quản lý hành chính truyền thống với đòi hỏi quản trị công hiện đại, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về tổ chức bộ máy chính phủ, phân tích thực trạng chuyển dịch cơ cấu tổ chức Chính phủ Lào qua các dấu mốc thể chế quan trọng từ Sắc lệnh số 31/CTN năm 1993 đến Nghị định số 107/CTN năm 2011, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu năng điều hành vĩ mô cho giai đoạn 2015–2020.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào cơ cấu tổ chức, chức năng, thẩm quyền của Chính phủ Lào trong giai đoạn từ sau Hiến pháp năm 1991 (sửa đổi năm 2003) đến năm 2013, có so sánh đối chiếu với kinh nghiệm của Việt Nam và một số quốc gia châu Á. Luận văn mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc khi cung cấp hệ thống luận cứ vững chắc phục vụ việc kiện toàn mô hình tổ chức gồm 18 Bộ và 3 cơ quan ngang Bộ, thúc đẩy mục tiêu cải cách hành chính công và tinh giản tổ chức bộ máy nhà nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết Mác - Lênin về Nhà nước và Pháp luật kết hợp với học thuyết xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nhấn mạnh nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất nhưng có sự phân công, phân nhiệm và phối hợp chặt chẽ giữa các nhánh quyền lực. Nghiên cứu đồng thời tiếp cận lý thuyết Quản trị công mới (New Public Management - NPM) với định hướng chuyển đổi vai trò của Chính phủ từ "chèo thuyền" (trực tiếp cung ứng dịch vụ và can thiệp sản xuất) sang "cầm lái" (hoạch định chiến lược, xây dựng thể chế và điều tiết vĩ mô), hướng đến mô hình "Chính phủ nhỏ cho một xã hội lớn".

Khung phân tích của đề tài xoay quanh 4 khái niệm then chốt:

1. Bộ máy Chính phủ: Hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước cao nhất thực hiện quyền hành pháp và quản lý toàn diện các mặt của đời sống xã hội.
2. Cải cách thể chế hành chính: Quá trình chuẩn hóa, minh bạch hóa và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh công quyền.
3. Bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực: Mô hình tổ chức cơ quan hành pháp trung ương nhằm giảm thiểu đầu mối trung gian và tránh chồng chéo chức năng.
4. Hiện đại hóa nền hành chính: Việc ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng mô hình Chính phủ điện tử nhằm tối ưu hóa hiệu suất phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để đánh giá các hiện tượng pháp lý trong mối quan hệ hữu cơ với điều kiện kinh tế - xã hội. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm: phương pháp phân tích quy phạm pháp luật, phương pháp tổng hợp - thống kê, phương pháp hệ thống - cấu trúc và phương pháp luật học so sánh.

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ cỡ mẫu gồm hơn 50 văn bản quy phạm pháp luật chủ chốt của Lào (gồm Hiến pháp 1991, Hiến pháp sửa đổi 2003, Luật Tổ chức Chính phủ 2003, các văn kiện Đại hội Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khóa VI, VII, VIII, IX) cùng 12 báo cáo cải cách hành chính quốc tế từ Nhật Bản, Canada và Việt Nam. Mẫu dữ liệu được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) nhằm đảm bảo tính đại diện cao nhất cho tiến trình biến đổi thể chế hành pháp tại Lào. Lý do lựa chọn các phương pháp phân tích này là để mổ xẻ logic bên trong của từng điều khoản luật, đối chiếu giữa quy định pháp lý và kết quả thực thi thực tế. Timeline thực hiện nghiên cứu, xử lý dữ liệu và hoàn thiện đề tài diễn ra liên tục trong chu kỳ 24 tháng từ năm 2011 đến năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về sự thay đổi cơ cấu tổ chức bộ máy: So với cơ cấu ban đầu theo Sắc lệnh số 31/CTN ngày 26/02/1993 gồm 13 Bộ và 3 Ủy ban ngang Bộ, cơ cấu Chính phủ Lào đã được tái thiết lập theo Nghị định số 107/CTN ngày 30/6/2011 với 18 Bộ và 3 cơ quan ngang Bộ. Sự chuyển đổi này phản ánh mức tăng khoảng 31% về số lượng đầu mối chuyên ngành nhằm thích ứng với tính chất đa dạng của nền kinh tế thị trường và các lĩnh vực công nghệ mới.

Thứ hai, về cải cách thể chế và thủ tục hành chính: Hệ thống văn bản pháp lý làm nền tảng cho tổ chức và hoạt động của Chính phủ từng bước được hoàn thiện thông qua việc ban hành Luật Tổ chức Chính phủ năm 2003, Luật Hành chính năm 2003, Pháp lệnh Cán bộ Công chức năm 2003 và Luật Phòng chống Tham nhũng năm 2003. Việc triển khai cơ chế "một cửa" tại các cơ quan quản lý đầu tư và xuất nhập khẩu đã giúp cắt giảm từ 30% đến 40% thời gian xử lý hồ sơ hành chính so với giai đoạn trước năm 2000.

Thứ ba, về thực trạng nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ: Đội ngũ cán bộ, công chức làm việc trong bộ máy hành pháp được nâng cao một bước về nhận thức chính trị và chuyên môn. Tuy nhiên, theo ước tính trong thực tế, vẫn còn khoảng 40% đến 45% cán bộ cấp sở ngành tại các địa phương thiếu kỹ năng quản trị công vụ hiện đại, trong khi tỷ lệ văn bản hành chính được trao đổi hoàn toàn trên môi trường mạng trước năm 2013 mới đạt dưới mức 15%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại xuất phát từ tàn dư của cơ chế tập trung quan liêu bao cấp kéo dài, nhận thức về Nhà nước pháp quyền và kinh tế thị trường của một bộ phận cán bộ chưa đồng đều, cùng sự thiếu hụt nguồn lực tài chính đầu tư cho công nghệ thông tin. Thói quen can thiệp sâu của cơ chế "Bộ chủ quản" vào hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nhà nước vẫn làm phân tán nguồn lực quản lý vĩ mô của Chính phủ.

Khi so sánh với kinh nghiệm quốc tế, bài học từ cuộc cải cách hành chính tại Nhật Bản cho thấy việc sáp nhập mạnh mẽ từ 23 Bộ xuống còn 12 Bộ đã cắt giảm hơn 300.000 công chức, giảm số lượng đơn vị cấp vụ, cục từ 128 xuống 96 đơn vị (giảm 25%) và số đơn vị cấp phòng từ 1.600 xuống 995 đơn vị. Tương tự, thực tiễn cải cách của Việt Nam theo hướng hình thành các Bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực cung cấp bài học kinh nghiệm sát thực nhất cho Lào trong việc tinh giản biên chế và phân định rõ giữa quản lý hành chính công quyền với cung ứng dịch vụ công.

Để làm rõ hơn các phát hiện nghiên cứu, dữ liệu thể chế có thể được mô tả trực quan thông qua:

• Bảng đối sánh cơ cấu tổ chức bộ máy Chính phủ Lào giữa hai mốc lịch sử 1993 (Sắc lệnh 31/CTN) và 2011 (Nghị định 107/CTN) theo từng nhóm ngành kinh tế, văn hóa - xã hội và nội chính.
• Biểu đồ tỷ lệ tinh giản thủ tục hành chính và tỷ lệ cán bộ được đào tạo nghiệp vụ quản lý nhà nước qua từng giai đoạn thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống thể chế pháp lý: Đẩy nhanh việc rà soát và sửa đổi toàn diện Luật Tổ chức Chính phủ năm 2003 trong giai đoạn 2014–2016. Ban hành các văn bản dưới luật quy định rõ phạm vi thẩm quyền của từng Bộ trưởng, xóa bỏ 100% cơ chế "Bộ chủ quản" đối với các doanh nghiệp nhà nước trước năm 2018 nhằm bảo đảm quyền tự chủ kinh doanh cho doanh nghiệp và tạo điều kiện để các Bộ tập trung vào chức năng điều tiết vĩ mô. Chủ thể thực hiện là Quốc hội và Văn phòng Thủ tướng Chính phủ.

Thứ hai, kiện toàn cơ cấu tổ chức theo nguyên tắc quản lý đa ngành: Tiến hành tái cơ cấu các đơn vị bên trong của 18 Bộ và 3 cơ quan ngang Bộ theo hướng tinh gọn, sáp nhập các Cục, Vụ có chức năng trùng lặp, phấn đấu giảm ít nhất 10% đến 15% số lượng đầu mối trung gian trong giai đoạn 2015–2020. Chủ thể chịu trách nhiệm là Ban Củng cố cơ quan tổ chức nhà nước phối hợp cùng các Bộ chuyên ngành.

Thứ ba, chuẩn hóa và nâng cao năng lực đội ngũ công chức: Xây dựng vị trí việc làm và tiêu chuẩn chức danh rõ ràng, tổ chức bồi dưỡng kỹ năng hành chính và pháp luật cho tối thiểu 80% cán bộ, công chức thuộc hệ thống cơ quan hành pháp trung ương trước năm 2018. Áp dụng quy chế đánh giá công vụ dựa trên kết quả đầu ra (KPIs) và chế độ đãi ngộ thỏa đáng nhằm hạn chế tiêu cực. Chủ thể thực hiện là Bộ Nội vụ.

Thứ tư, triển khai mạnh mẽ chương trình Chính phủ điện tử: Đầu tư cơ sở hạ tầng truyền thông và mạng diện rộng, đặt mục tiêu đến năm 2020 có trên 70% văn bản hành chính giữa các cơ quan Chính phủ được trao đổi dưới dạng số hóa, đồng thời công khai hơn 50% danh mục dịch vụ công trực tuyến trên Mạng thông tin điện tử hành chính của Chính phủ. Chủ thể thực hiện là Bộ Bưu chính và Viễn thông phối hợp cùng Văn phòng Thủ tướng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan hoạch định chính sách: Lãnh đạo, chuyên viên tại Văn phòng Thủ tướng, Bộ Nội vụ, Ban Củng cố cơ quan tổ chức nhà nước của Lào có thể sử dụng hệ thống số liệu và khung khuyến nghị của luận văn để tham mưu, thiết kế các đề án sáp nhập phòng ban, tối ưu hóa chức năng nhiệm vụ cho 18 Bộ và 3 cơ quan ngang Bộ.

2. Giảng viên và nhà nghiên cứu học thuật: Các viện nghiên cứu, trường đại học đào tạo chuyên ngành Luật học, Hành chính học (tiêu biểu như Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Lào) có thể khai thác hơn 50 nguồn tài liệu tham khảo và phương pháp tiếp cận luật học so sánh trong luận văn làm học liệu giảng dạy các chuyên đề về Lý luận và Lịch sử Nhà nước và Pháp luật.

3. Học viên sau đại học và sinh viên ngành Luật, Quản lý công: Người học có thể tham khảo phương pháp luận khoa học, cấu trúc phân tích 3 chương chuẩn mực và kỹ thuật đánh giá thực chứng để phát triển các đề tài luận văn thạc sĩ, khóa luận tốt nghiệp về cải cách công quyền và tư pháp.

4. Tổ chức quốc tế và đối tác phát triển: Các chuyên gia thuộc các dự án hỗ trợ kỹ thuật như GPAR SBSD, UNDP, UNCDF hoạt động tại khu vực Đông Nam Á có thể sử dụng các phân tích thực trạng trong nghiên cứu để đánh giá mức độ sẵn sàng thể chế, từ đó tài trợ hiệu quả các chương trình hiện đại hóa hành chính công giai đoạn 5 năm tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Chính phủ Lào phải chuyển đổi tổ chức theo mô hình Bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực? Mô hình quản lý đơn ngành trước đây làm gia tăng số lượng đầu mối, tạo sự phân tán quyền lực và gây chồng chéo nhiệm vụ khi xử lý các vấn đề liên ngành. Việc tổ chức theo mô hình đa ngành tại 18 Bộ giúp khắc phục sự cát cứ, giảm chi phí vận hành công vụ và nâng cao hiệu năng quản lý vĩ mô trong nền kinh tế thị trường có tốc độ tăng trưởng trên 7% mỗi năm.

2. Điểm khác biệt căn bản giữa cơ cấu Chính phủ Lào năm 1993 và năm 2011 là gì? Theo Sắc lệnh số 31/CTN năm 1993, bộ máy gồm 13 Bộ và 3 Ủy ban ngang Bộ còn mang đậm tính quản lý hành chính sự vụ. Đến Nghị định số 107/CTN năm 2011, bộ máy được mở rộng và chuyên môn hóa thành 18 Bộ và 3 cơ quan ngang Bộ, tập trung vào nhiệm vụ hoạch định thể chế và giám sát pháp chế.

3. Ý nghĩa của việc xóa bỏ chế độ "Bộ chủ quản" đối với doanh nghiệp nhà nước tại Lào là gì? Xóa bỏ chế độ cơ quan chủ quản giúp chấm dứt 100% sự can thiệp hành chính trực tiếp vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tạo sân chơi bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế, đồng thời giải phóng các Bộ để tập trung nguồn lực thực hiện chức năng quản lý vĩ mô toàn xã hội bằng pháp luật.

4. Mục tiêu cốt lõi của việc xây dựng Chính phủ điện tử tại Lào đến năm 2020 được xác định như thế nào? Đề án hiện đại hóa đặt mục tiêu số hóa trên 70% quy trình xử lý văn bản hành chính giữa các cơ quan trung ương, tích hợp mạng thông tin điện tử của Chính phủ và cung cấp trực tuyến hàng chục dịch vụ công thiết yếu nhằm bảo đảm tính minh bạch, giảm thiểu tiêu cực và tiết kiệm ngân sách công vụ.

5. Luận văn đã tham chiếu bài học kinh nghiệm cải cách bộ máy hành pháp từ những quốc gia nào? Nghiên cứu đối chiếu sâu sắc mô hình cải tổ của Nhật Bản (giảm từ 23 Bộ xuống 12 Bộ, tinh giản 300.000 công chức) và thực tiễn hơn 25 năm đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước của Việt Nam, qua đó rút ra các bài học về lộ trình cải cách thận trọng, giữ vững ổn định chính trị và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về cải cách bộ máy Chính phủ trong khuôn khổ xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.
• Đánh giá chân thực quá trình chuyển dịch thể chế hành pháp từ quy mô 13 Bộ năm 1993 sang 18 Bộ và 3 cơ quan ngang Bộ năm 2011, chỉ rõ các thành tựu về văn bản quy phạm pháp luật và những điểm nghẽn về nhân sự, công nghệ.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp có tính khả thi cao gồm: hoàn thiện thể chế pháp luật, tái cơ cấu tổ chức bộ máy tinh gọn, chuẩn hóa năng lực công chức và phát triển Chính phủ điện tử.
• Xác định lộ trình triển khai rõ ràng cho hai giai đoạn 2011–2015 và 2016–2020, gắn liền với các chỉ tiêu định lượng cụ thể về tinh giản thủ tục và số hóa quản trị công.
• Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo pháp lý và thực tiễn giá trị cho công tác nghiên cứu, đào tạo luật học và hoạch định chính sách cải cách hành chính tại Lào và Việt Nam.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã đặt vấn đề cải cách bộ máy Chính phủ trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, xác lập cơ sở khoa học để chuyển đổi phương thức quản lý hành chính sang nền công vụ phục vụ, kiến tạo phát triển. Để tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức công quyền, các cơ quan chức năng cần nhanh chóng thể chế hóa các kiến nghị của luận văn vào Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn tiếp theo. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và học viên quan tâm có thể khai thác trực tiếp công trình khoa học này để phục vụ công tác chuyên môn và phát triển các nghiên cứu chuyên sâu về khoa học pháp lý hành chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về cải cách bộ máy của Chính phủ Lào Chương 2: Thực trạng về cải cách bộ máy của Chính phủ Lào Chương 3: Phương hướng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách bộ máy của Chính phủ Lào hiện nay 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẢI CÁCH BỘ MÁY CỦA CHÍNH PHỦ LÀO 1. Một số vấn đề lý luận về bộ máy của Chính phủ Lào 1. Khái niệm bộ máy của Chính phủ Nhà nƣớc là một tổ chức văn minh của xã hội loài ngƣời. Đặc trƣng cơ bản của nhà nƣớc là nhà nƣớc phân chia dân cƣ theo đơn vị hành chính lãnh thổ để cai quản, thiết lập quyền lực; nhà nƣớc còn là một tổ chức công quyền, có bộ máy tổ chức, có quân đội, cảnh sát và ngoài ra, để thực hiện việc tổ chức và quản lý xã hội thì nhà nƣớc phải giải quyết những vấn đề chung mang tính cộng đồng mà không tổ chức, cá nhân nào có thể làm đƣợc; nhà nƣớc áp đặt ra pháp luật, quản lý, cai trị bằng pháp luật đồng thời để đảm bảo việc phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội thì nhà nƣớc phải đặt ra các loại thuế và nhà nƣớc là chủ thể duy nhất có chủ quyền quốc gia.

Bản chất của nhà nƣớc đƣợc thể hiện rõ nét nhất ở những định hƣớng hoạt động, chức năng quản lý xã hội, quản lý kinh tế của nó. Do vậy, xuất phát từ chức năng của mình, để duy trì quyền lực thống trị, thực hiện đƣợc chức năng của mình thì nhà nƣớc phải tổ chức ra một bộ máy để thực hiện chức năng của nhà nƣớc. Bộ máy đó đƣợc gọi là bộ máy nhà nƣớc. Bộ máy nhà nƣớc là tổ chức của con ngƣời, hoạt động có ý chí, là hoạt động của cơ quan nhà nƣớc mang tính quyền lực nhà nƣớc.

Mô hình tổ chức bộ máy nhà nƣớc trên thế giới hiện nay không có mô hình nào là lý tƣởng, tuy nhiên xuất phát từ đời sống xã hội ở mỗi quốc gia khác nhau với những yếu tố tác động nhất định mà tổ chức bộ máy nhà nƣớc ở mỗi quốc gia là không giống nhau. Theo cách hiểu chung nhất bộ máy nhà nước là tổng thể các cơ quan nhà 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nước được tổ chức và hoạt động theo trình tự, thủ tục nhất định do Hiến pháp và pháp luật quy định. Có mối liên hệ và tác động qua lại với nhau, có chức năng, thẩm quyền riêng theo quy định của Hiến pháp, pháp luật nhằm tham gia vào việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ chung của Nhà nước [16; tr. Bộ máy nhà nƣớc có ba loại công việc lớn: làm luật, thi hành luật và xét xử các vi phạm pháp luật.

Nhà nƣớc tiến hành các hoạt động đó dựa trên 3 loại quyền lực khác nhau là quyền lập pháp, hành pháp và tƣ pháp.Ở mỗi quốc gia với mỗi mô hình chính thể khác nhau sẽ có sự phân chia quyền lực khác nhau.Lào cũng giống nhƣ Việt Nam, quyền lực nhà nƣớc là thống nhất và tập trung, không có sự phân chia nhƣng có sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan đƣợc trao quyền để thực thi ba loại quyền trên. Trong ba quyền thì hành pháp đƣợc coi là trung tâm.Quyền hành pháp đƣợc trao cho Chính Phủ với hệ thống các cơ quan tạo thành nên bộ máy hành chính nhà nƣớc. Bộ máy của Chính phủ thi hành pháp luật do lập pháp và tổ chức thực hiện những chính sách cơ bản về đối nội, đối ngoại của quốc gia, quyền điều hành công việc chính sự hàng ngày.Với tƣ cách là cơ quan hành chính nhà nƣớc cao nhất, Chính phủ nắm quyền thống nhất quản lý các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của nhà nƣớc; quản lý hệ thống thống nhất của bộ máy hành chính nhà nƣớc từ trung ƣơng đến địa phƣơng trong khuôn khổ hệ thống chính trị hiện hành. Vậy chúng ta có thể hiểu bộ máy của Chính phủ là hệ thống các cơ quan được thành lập có vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn, cơ cấu tổ chức có quan hệ mật thiết với nhau tạo thành một thể thống nhất.

Được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật để thực hiện quản lí chung mọi mặt của đời sống xã hội. Nhƣ vậy, nói đến bộ máy của Chính phủ trƣớc hết cần phải đề cập hệ thống cơ quan. Tổng thể các cơ quan hợp thành hệ thống tổ chức bộ máy của 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chính phủ. Cũng giống nhƣ bất cứ cơ quan nhà nƣớc nào khác, hệ thống các cơ quan của bộ máy của Chính phủ đƣợc thành lập trên cơ sở luật định để thực hiện những nhiệm vụ và quyền hạn trong từng lĩnh vực nhất định.

Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy của Chính phủ Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nƣớc nói chung và bộ máy của Chính phủ nói riêng là những tƣ tƣởng, quan điểm có tính chủ đạo, xuyên suốt, làm cơ sở cho toàn bộ các quy định cụ thể của pháp luật và thực tiễn về tổ chức và hoạt động của bộ máy của Chính phủ Lào. Mỗi quốc gia đều có những nguyên tắc rất cơ bản cho việc xây dựng cơ cấu tổ chức bộ máy của Chính phủ nhằm đảm bảo cho việc quản lý nhà nƣớc thống nhất, thông suốt, có hiệu lực và hiệu quả, đảm bảo sự phát triển ổn định và bền vững của quốc gia. Nguyên tắc chung đó đƣợc thiết lập dựa trên cơ sở chức năng hoạt động của bộ máy của Chính phủ là thực thi pháp luật, là thực hiện những đƣờng lối, chủ trƣơng định hƣớng mang tính sách vào thực tiễn trở thành những kết quả cụ thể. Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy của Chính phủ Lào là: Một là nguyên tắc Đảng lãnh đạo Trong Hiến pháp của Lào ghi nhận nguyên tắc Đảng lãnh đạo là một nguyên tắc quan trọng nhất trong việc tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nƣớc nói chung và bộ máy của Chính phủ nói riêng.

Đảng NDCM Lào là trụ cột của hệ thống chính trị nƣớc Lào. Điều 3 Hiến pháp năm 1991 quy định: “Quyền làm chủ đất nước của nhân dân các bộ tộc được thực hiện và đảm bảo bằng hoạt động của hệ thống chính trị do Đảng nhân dân cách mạng Lào là hạt nhân lãnh đạo”. Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nƣớc và xã hội Lào nói chung, bộ máy của Chính phủ Lào nói riêng đã có bề dày lịch sử gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của Nhà nƣớc Lào. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nguyên tắc Đảng lãnh đạo thể hiện cụ thể thông qua các hình thức hoạt động của Đảng nhƣ sau: - Đảng đề ra đƣờng lối, chủ trƣơng, chính sách về quản lí nhà nƣớc - Vai trò lãnh đạo của Đảng thể hiện trong công tác tổ chức cán bộ, công nhân viên chức thuộc bộ máy của Chính phủ.

- Đảng lãnh đạo bộ máy của Chính phủ bằng hình thức kiểm tra, việc thực hiện chủ trƣơng, đƣờng lối, chính sách của Đảng trong hoạt động quản lí nhà nƣớc tại Trung ƣơng. Hai là nguyên tắc tập trung dân chủ Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nƣớc nói chung, bộ máy của Chính phủ nói riêng. Điều 5 Hiến pháp năm 1991 quy định: “Quốc hội và tất cả các cơ quan của Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ”. Nguyên tắc tập trung dân chủ yêu cầu sự kết hợp hài hoà giữa tập trung và dân chủ.

Trong hoạt động quản lí nhà nƣớc, tập trung nhằm đảm bảo sự thâu tóm quyền lực nhà nƣớc vào chủ thể quản lí để điều hành, chỉ đạo việc thực hiện pháp luật, dân chủ là việc mở rộng quyền cho các đối tƣợng quản lí nhằm phát huy trí tuệ tập thể trong hoạt động quản lí, phát huy khả năng của đối tƣợng quản lí trong quá trình thực hiện pháp luật. Cả hai yếu tố này phải có sự phối hợp một cách đồng bộ, chặt chẽ với nhau, chúng có mối quan hệ qua lại và thúc đẩy lẫn nhau cùng phát triển trong quản lí hành chính nhà nƣớc. Ba là nguyên tắc pháp chế Lào đang tiến tới xây dựng nhà nƣớc pháp quyền XHCN, mà trong Nhà nƣớc pháp quyền “pháp luật phải mang tính tối thƣợng”.Vậy nên, khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình các hệ thống cơ quan của Chính phủ sử dụng pháp luật với tính chất là phƣơng tiện, công cụ quan trọng 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] để đảm bảo thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ của mình. Tuy nhiên, phƣơng tiện hay công cụ này chỉ thực sự phát huy vai trò, tác dụng khi nó đƣợc tôn trọng và thực hiện một cách nghiêm chỉnh trên thực tế.

Vì vậy, pháp chế xã hội chủ nghĩa với nội dung là sự tôn trọng và tuân thủ triệt để pháp luật của các cơ quan, cán bộ công chức nhà nƣớc, các tổ chức và mọi cá nhân đã trở thành nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan trong bộ máy nhà nƣớc, trong đó có các bộ máy của Chính phủ. Điều 10 Hiến pháp Lào năm 1991 quy định: “Nhà nước quản lí xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, mọi tổ chức của Đảng và Nhà nước, các tổ chức quần chúng, các tổ chức xã hội và mọi công dân phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”. Hoạt động của bộ máy của Chính phủ rất phức tạp gồm nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau. Đảm bảo thực hiện nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa trong hoạt động của bộ máy của Chính phủ có nghĩa là phải thực hiện đầy đủ các yêu cầu đối với từng lĩnh vực hoạt động khác nhau đó, cụ thể là: Thứ nhất, trong hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (văn bản dƣới luật) là hình thức hoạt động cơ bản và chủ yếu trong bộ máy của Chính phủ. Thứ hai, trong tổ chức thực hiện pháp luật. Tổ chức thực hiện pháp luật thực chất là hoạt động tổ chức thực hiện nội dung các văn bản pháp luật do các cơ quan của Bộ máy của Chính phủ ban hành. Thứ ba, trong kiểm tra việc thực hiện pháp luật.Kiểm tra và giám sát hoạt động thi hành pháp luật ngay trong nội bộ cơ quan Chính phủ và cơ quan nhà nƣớc tại địa phƣơng.