CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC LÀM THÊM CỦA SINH VIÊN 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Việc làm thêm đã và đang đóng một vai trò vô cùng quan trọng với phần lớn sinh viên tại các trường đại học hiện nay. Việc đi làm thêm mang lại nhiều lợi ích to lớn về nhiều mặt cho các bạn sinh viên. Việc làm thêm có thể giúp các bạn mang lại một khoản thu nhập để trang trải các chi phí sinh hoạt hàng ngày, chi phí cho học tập hoặc phụ giúp gia đình về mặt kinh tế.
Không chỉ vậy, việc làm thêm còn giúp các bạn sinh viên phát triển bản thân, nâng cao kỹ năng mềm, kinh nghiệm sống, tạo các mối quan hệ có thể sẽ giúp ích trong tương lai. Trong quá trình làm thêm, các bạn có được trải nghiệm môi trường làm việc chuyên nghiệp. Tổng quan nghiên cứu trong nước Theo tác giả Vương Quốc Duy và một nhóm đồng tác giả trong nghiên cứu xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định đi làm thêm của sinh viên trường đại học Cần Thơ (2015). Tác giả đã đặt ra vấn đề trong bài viết của mình, việc làm thêm luôn là vấn đề hàng đầu được hầu hết sinh viên cùng nhà trường và các doanh nghiệp quan tâm.
Tác giả nêu ra trong tổng số mẫu điều tra, có hơn một nửa số sinh viên của toàn trường trả lời rằng có đi làm thêm trong thời gian học tập ở trường. Thông qua việc phân tích đặc biệt các số liệu được thu thập từ nguồn là Sở lao động Thương binh và Xã hội trong báo cáo tổng kết cấu trúc lao động hàng năm cùng với số liệu thu thập được bảng hỏi phỏng vấn theo từng Khoa, tác giả đã đưa ra kết luận về các yếu tố có tác động đến ý định đi làm thêm của sinh viên. Kết quả điều tra cho thấy có 6 nhân tố chính ảnh hưởng đến quyết định đi làm thêm của sinh viên trường Đại học Cần Thơ: Năm đang học, thu nhập, chi tiêu, thời gian rảnh, kinh nghiệm kỹ năng sống và kết quả học tập. Các yếu tố khác như giới tính, nơi cư trú và khoa đang theo học không có ý nghĩa về mặt thống kê 7 tức là không có tác động quá lớn đối với quyết định đi làm thêm của phần lớn sinh viên Đại học Cần Thơ.
Dựa trên cuộc khảo sát với 400 sinh viên của Trường Đại học Cần Thơ về vấn đề quyết định đi làm thêm của sinh viên Đại học Cần Thơ, đã chỉ ra rằng: "Việc bản thân quyết định tham gia một công việc làm thêm chịu ảnh hưởng của các tác nhân bao gồm: thu nhập của sinh viên, năm học của sinh viên, kinh nghiệm sống, kỹ năng mềm". Ngoài ra, nhóm tác giả cũng đưa ra những kiến nghị, giải pháp đối với sinh viên đang làm thêm, khoa, các tổ chức đoàn thể, các doanh nghiệp và những sinh viên có nhu cầu đi làm thêm. Bên cạnh đó, tác giả Nguyễn Xuân Long (2009) trong nghiên cứu nhu cầu làm thêm của sinh viên trường đại học Ngoại ngữ- Đại học quốc gia Hà Nội: Thực trạng và giải pháp, tác giả nhận thấy được vấn đề việc làm thêm của sinh viên vẫn mang tính chất tự phát và chưa được tổ chức chặt chẽ. Chính điều này đã có ảnh hưởng khá lớn đến kết quả học tập và thời gian tự học của đa phần sinh viên trường đại học Ngoại ngữ - ĐHQGHN.
Bằng việc phân tích kết quả điều tra trên 480 sinh viên Đại học Ngoại ngữ, đa số sinh viên của trường cho rằng làm thêm là một trong những hoạt động cần thiết và rất cần thiết để tích lũy kiến thức, kinh nghiệm sống cho bản thân. Khảo sát chỉ ra rằng có 8 lý do chính thúc đẩy sinh viên đi làm thêm khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Trong đó, mong muốn được rèn luyện chuyên môn, nghiệp vụ và tăng thu nhập là những lý do được xếp ở vị trí hàng đầu. Mặt khác, tác giả cũng tìm hiểu thêm về những công việc mà sinh viên yêu thích thông qua khảo sát 272 sinh viên cùng phỏng vấn sâu 18 sinh viên trường ĐHNN-ĐHQGHN.
Kết quả nghiên cứu, là một người sinh viên, luôn có mong muốn bản thân trưởng thành hơn khi bước ra xã hội. Cách mà sinh viên luôn lựa chọn để bản thân "cứng cáp" hơn đó chính là việc đi làm thêm. Tuy nhiên, việc đưa ra quyết định đi làm thêm cũng chịu tác động của nhiều nhân tố khác nhau. Thông qua cuộc khảo sát trên 480 sinh viên Đại học Ngoại ngữ Đại học Quốc gia Hà Nội đã chỉ ra các tác nhân ảnh hưởng bao gồm: rèn luyện chuyên môn nghiệp vụ (33,1%), thu nhập của sinh viên 8 (31,3%), tận dụng thời gian rảnh rỗi (12,1%), khẳng định năng lực bản thân mình (7,7%), mở rộng giao tiếp, tìm kiếm cơ hội việc làm khi ra trường (8,4%).
Với nghiên cứu về Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định làm thêm của sinh viên: Nghiên cứu trường hợp cụ thể với sinh viên các trường Cao đẳng, Đại học trên địa bàn Hà Nội của tác giả Võ Thị Thu Hà (2023). Nghiên cứu được thực hiện dựa trên 193 mẫu quan sát, kết quả cho thấy: Tính cách tác động ngược chiều đến làm thêm (tính cách tăng → làm thêm giảm), ngược lại: Kinh nghiệm - kỹ năng, Thái độ cá nhân, thu nhập, chuẩn chủ quan tác động cùng chiều đến làm thêm. Chuẩn chủ quan tác động mạnh nhất đến việc làm thêm của sinh viên (0,406), sau đó đến kinh nghiệm (0,32) tiếp đến là thu nhập (0,161), cuối cùng là Thái độ cá nhân (0,136). Nghiên cứu góp phần đưa ra các giải pháp giúp các bạn sinh viên nhìn nhận vấn đề dễ hơn, nhà trường có những biện pháp giúp đỡ sinh viên trau dồi kỹ năng, kinh nghiệm.doanh nghiệp sẽ có những giải pháp thu hút sinh viên cộng tác.
Theo như kết quả điều tra khảo sát thu nhập đang là yếu tố tác động mạnh 03 đến ý định làm thêm của sinh viên trên địa bàn Hà Nội (với hệ số ảnh hưởng 0,0,143). Trong điều kiện các biến khác không thay đổi, khi thu nhập thay đổi 01 đơn vị thì ý định làm thêm của sinh viên tăng 0,143 đơn vị. Do vậy chúng ta cần có biện pháp mạnh để làm tăng yếu tố thu nhập trong ý định làm thêm của sinh viên. Vậy tác giả đưa ra hàm ý quản trị như sau: thường xuyên kiểm soát thu nhập và chi tiêu của bản thân; tạo thói quen cho bản thân luôn có 1 khoản chi phí dự trù ( nhờ vào việc đi làm thêm) dùng những lúc cần thiết; các cơ quan, doanh nghiệp tạo điều kiện việc làm cho những sinh viên chưa có kinh nghiệm với một khoản chi phí hợp lý.1: Mô hình nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định làm thêm của sinh viên: Nghiên cứu trường hợp cụ thể với sinh viên các trường Cao đẳng, Đại học trên địa bàn Hà Nội của tác giả Võ Thị Thu Hà (2023) Tác giả Vũ Xuân Tường với bài nghiên cứu Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định làm thêm của sinh viên Trường Đại học Văn Lang với mục đích tìm hiểu yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đi làm thêm của sinh viên khoa Quản trị kinh doanh - Trường Đại học Văn Lang.
Phương pháp nghiên cứu chính là định lượng được tiến hành trong giai đoạn nghiên cứu chính thức. Dùng Bảng câu hỏi khảo sát để tiếp cận và thu thập thông tin từ các đối tượng được khảo sát sau đó xử lý bằng SPSS. Kết quả nghiên cứu đã phát hiện ra bốn yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đi làm thêm của sinh viên, đó là: kinh tế, thời gian,quan hệ kiến thức, mối quan hệ; Trong đó, yếu tố quan hệ kiến thức và kinh tế là hai yếu tố tác động mạnh nhất đến quyết định đi làm thêm của sinh viên. Kết quả nghiên cứu đã kiến nghị một số giải pháp quan trọng cho khoa và nhà trường nhằm nâng cao hiệu quả khi sinh viên quyết định đi làm thêm.
Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố: Mối quan hệ và kiến thức xã hội, Thời gian, Kiến thức, Mối quan hệ có ảnh hưởng (cùng chiều) mạnh đến quyết định đi làm. Thêm của sinh viên Khoa Quản Trị Kinh Doanh Trường Đại học Văn Lang. Kết quả 10 phân tích dữ liệu là căn cứ khoa học giúp cho khoa và nhà trường thực hiện những giải pháp nhằm hỗ trợ sinh viên, cụ thể như sau: - Nhân tố có ảnh hưởng nhất đến vấn đề ra quyết định khi đi làm thêm của sinh viên là mối quan hệ và kiến thức xã hội. Vì vậy, khoa và nhà trường cần chú ý đến yếu tố này khi thực hiện chính sách hỗ trợ sinh viên đi làm thêm nhưng cũng không bỏ quên những yếu tố khác.
Có như vậy mới tạo ra một tác động tổng hợp ảnh hưởng mạnh đến quyết định đi làm thêm của sinh viên. - Định hướng giúp sinh viên xây dựng và cải thiện mối quan hệtốt khi đi làm thêm. - Đẩy mạnh mối quan hệ chặt chẽ của nhà trường và doanh nghiệp tạo dựng nhiều cơ hội tìm kiếm việc làm cho sinh viên. - Tổ chức nhiều chuyên đề tập huấn, trao đổi chia sẻ kinh nghiệm về kiến thức thực tế và môi trường làm việc cho sinh viên xoay quanh vấn đề việc làm thêm.
- Sắp xếp thời gian biểu một cách hiệu quả để hỗ trợ sinh viên linh hoạt về vấn đề thời gian khi đi làm thêm và không ảnh hưởng đến thời gian lên lớp. - Đối tượng có ảnh hưởng lớn đến quyết định đi làm thêm của sinh viên đa số là những sinh viên ngoài tỉnh, đặc biệt là những sinh viên năm 3 và năm cuối quyết định đi làm thêm. Vì thế, khoa và nhà trường cần chú ý đến đối tượng này trong quá trình thực hiện chính sách hỗ trợ sinh viên.2 : Mô hình nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định làm thêm của sinh viên Trường Đại học Văn Lang của tác giả Vũ Xuân Tường (2022) Đề tài nghiên cứu về “Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định làm thêm của sinh viên kinh tế - Trường đại học An Giang” được chấp nhận vào ngày 11/04/2020 bởi thạc sĩ Nguyễn Thị Phượng giảng viên Khoa kinh tế - Trường Đại học An Giang. Nghiên cứu định lượng điều tra trên 267 sinh viên trong đó có 112 sinh viên nam tương đương 41,95% và có 154 sinh viên nữ tương đương 58,05% bằng phương pháp phỏng vấn.
Để khám phá rõ các nhân tố nhóm tác giả đã sử dụng mô hình kinh tế lượng Probit để ước lượng sác xuất xảy ra của biến phụ thuộc là hàm số của biến độc lập.