Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Kết luận và kiến nghị 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 Một số khái niệm nghiên cứu liên quan 2. Khái niệm về quyết định Quyết định được xem là “sự phản ứng của con người đối với một vấn đề - ra quyết định. Theo nghĩa hẹp, ra quyết định là sự lựa chọn cuối cùng phương án hành động của con người. Theo nghĩa rộng, ra quyết định là một quá trình gồm phát hiện vấn đề, xác định mục tiêu, tập hợp ý kiến và trí tuệ để định ra phương án; phân tích đánh giá lựa chọn phương án tối ưu, thực hiện phương án, phản hồi điều tiết.
Như vậy, ra quyết định là quá trình cân nhắc và lựa chọn trong hành động để đạt mục tiêu tốt nhất của người con người. Về bản chất, ra quyết định luôn thể hiện sự cân nhắc và lựa chọn: cân nhắc và lựa chọn vấn đề giải quyết, lựa chọn mục tiêu cần đạt, sự cân nhắc các phương án để rồi lựa chọn phương án hành động trong một không gian, thời gian cụ thể…” (Kamp, 2021). Các bước thực hiện quyết định Bước 1 – Biết về những gì đang xảy ra (khái quát hóa): Khái quát hóa một bối cảnh dựa vào những hiểu biết gần đây của chúng ta về tình hình. Bước 2 – Quyết định vấn đề nào thực sự có ý nghĩa: Tập trung chú ý vào những yếu tố quan trọng, dựa trên những thông tin hiện tại.
Bước 3 – Tìm ra các mô hình có ý nghĩa (khái quát hóa các mô hình): Chúng ta hình thành các quan điểm khác nhau và những bài học mới thông qua sự khám phá cảm giác, khả năng trực giác, thông tin thực tế, thể hiện suy nghĩ của chúng ta với nhiều quan điểm đã được mở rộng và sự hiểu biết sâu sắc về những gì đang xảy ra. Bước 4 – Làm sâu sắc thêm hiểu biết của chúng ta: nhìn nhận vấn đề theo những cách khác nhau. Loại bỏ những yếu tố không có tác dụng trong việc tìm kiếm một sự hiểu biết sâu sắc hơn, tinh túy hơn và thông minh hơn về tình hình Bước 5 – Xác định khu vực cần đặc biệt chú ý: Mở rộng sự tìm hiểu của chúng ta 7 để có thêm các quan điểm mới, nhờ đó ta có thể hiểu được cái gì mang tính khả thi từ góc nhìn thực tiễn. Có vấn đề gì, ứng dụng hay kết quả gì xuất hiện từ sự hiểu biết mới của chúng ta về tình hình? Bước 6 – Thiết kế con đường đi tới tương lai: Dự tính những kế hoạch phản ứng cần thiết đối với tình hình, thử nghiệm tính khả thi của các phương án, qua đó hình thành các lựa chọn giúp chúng ta chuẩn bị, điều chỉnh và quen với những sự thay đổi không mong muốn.
Bước 7 – Thực hiện kế hoạch: Tiến hành những thay đổi mà chúng ta đã lập kế hoạch Bước 8 – Giám sát, kiểm tra hệ thống: Khi chúng ta thường xuyên giám sát tình hình, chúng ta sẽ có thể suy ngẫm về những tác động do sự thay đổi đem lại và nhận biết bất kỳ hệ quả không mong muốn nào mới xuất hiện trong tổ chức hoặc trong hệ thống sinh thái cộng đồng rộng lớn. Khái niệm Việc làm thêm Công việc thêm (part – time job) là khái niệm chỉ công việc làm việc không trọn thời gian. Theo đó, công việc thêm có số giờ làm việc ngắn hơn so với thời gian làm việc bình thường theo ngày hoặc theo tuần hoặc theo tháng được quy định trong pháp luật về lao động, không cần theo quy chuẩn giờ hành chính, thỏa ước lao động tập thể hoặc nội quy lao động (khoản 1 Điều 32 Bộ luật Lao động 2019). Người lao động làm việc không trọn thời gian được hưởng lương; bình đẳng trong thực hiện quyền và nghĩa vụ với người lao động làm việc trọn thời gian; bình đẳng về cơ hội, không bị phân biệt đối xử, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động.
Đối tượng làm công việc thêm thường là nội trợ, người có nhu cầu kiếm thêm thu nhập và chiếm tỷ trọng cao nhất là sinh viên. Ưu và nhược điểm của các công việc thêm Ưu điểm: Việc làm thêm có thể giúp sinh viên tận dụng tối đa quỹ thời gian rảnh ngoài giờ trên giảng đường của mình một cách linh hoạt và chủ động. Các công việc 8 thêm thường không yêu cầu quá cao về chuyên môn nên các sinh viên cũng không bị áp lực, căng thẳng gây ảnh hưởng đến việc học. Ngoài việc giúp tăng thu nhập để phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt hàng tháng, việc làm thêm còn giúp sinh viên có thêm nhiều trải nghiệm mới, kinh nghiệm, trau dồi các kĩ năng mềm cần thiết như kĩ năng làm việc nhóm, giao tiếp, xử lý tình huống, giải quyết vấn đề,…Và chính những kĩ năng , trải nghiệm xã hội này sẽ giúp sinh viên tăng thêm những thế mạnh khi bước chân vào thị trường lao động.
Trong quá trình đi làm thêm, sinh viên cũng có thêm nhiều cơ hội gặp gỡ, mở rộng vòng tròn ngoại giao, thiết lập thêm các mối quan hệ có ý nghĩa quan trọng cho tương lai. Nhược điểm: Bất lợi đầu tiên phải kể đến khi làm việc thêm đó chính là sinh viên không được quyền hưởng đầy đủ những quyền lợi, chính sách của công ty so với nhân viên chính thức ví dụ như các loại bảo hiểm, ngày nghỉ phép có lương…Thậm chí, một số công ty còn dựa vào sự non nớt, thiếu kinh nghiệm của sinh viên để bóc lột sức lao động với mức lương trả thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung. Ngoài ra, các bạn sinh viên cũng là “con mồi” bị nhắm đến nhiều nhất và dễ dàng bị rơi vào cái bẫy của các tổ chức đa cấp, lừa đảo…Đối với các công việc thêm có ca làm việc vào ban đêm, sinh viên cũng có thể bị xáo trộn thời gian sinh hoạt, rối loạn đồng hồ sinh học và ảnh hưởng đến thời gian nghỉ ngơi, học tập. Nhiều sinh viên cũng vô tình bị cuốn vào vòng xoáy công việc và tiền bạc nên bỏ bê việc học tập, mất động lực và kết quả học tập xuống dốc.
Những công việc thêm phổ biến nhất - Nhân viên phục vụ: đây được xem là công việc có nhu cầu tuyển dụng số lượng lớn nhưng tiêu chuẩn lại dễ nên các bạn đủ 18 tuổi đã có thể làm các công việc này. Công việc này giúp các bạn có thu nhập hàng tháng và có thể xoay ca linh hoạt. - Viết lách, dịch thuật, thiết kế: Viết lách cho các trang mạng xã hội, website là một trong những công việc thêm thu hút nhiều người lao động có sở trường về các mảng này và hầu hết công việc này có hình thức thời vụ, cộng tác viên. 9 - Gia sư trực tuyến/ trực tiếp: công việc gia sư dành cho các bạn có đam mê giảng dạy, có nền tảng kiến thức tốt và thu nhập khá ổn định.
- Nhân viên bán hàng/Cộng tác viên bán hàng online: Nếu sinh viên đam mê việc kinh doanh hoặc có định hướng làm kinh doanh trong tương lai, công việc này là lựa chọn hoàn hảo giúp sinh viên có những trải nghiệm thực tế cũng như thu nhập cao nếu có doanh số tốt. - Nhân viên tiếp thị (PG/PB): đây là công việc đại diện cho các thương hiệu quảng cáo, tiếp thị, tư vấn sản phẩm trong các sự kiện, chiến dịch quảng cáo marketing khi công ty muốn quảng bá sản phẩm, khá phổ biến cho các bạn sinh viên muốn linh hoạt thời gian, công việc cũng khá dễ dàng và cơ hội mở rộng các mối quan hệ. - Người vận chuyển (Shippers): trong bối cảnh kỉ nguyên số và con người ưu tiện sự tiện lợi, nhanh gọn như hiện nay, nghề vận chuyển cho các sàn thương mại điện tử, ứng dụng giao hàng/đồ ăn/chở khách hàng.đã mở ra cơ hội việc làm thu nhập tốt và linh hoạt cho các bạn sinh viên. Ngoài ra còn rất nhiều công việc làm thêm khác tùy vào nhu cầu của doanh nghiệp và mang tính thời vụ hoặc lâu dài nhưng chung quy lại có thể thấy, doanh nghiệp mở ra cơ hội cho sinh viên càng ngày càng đa dạng các loại công việc và sinh viên linh động trong việc khám phá các cơ hội này.3 Tổng quan về Trường Đại học Ngân Hàng TP.HCM Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh (Ho Chi Minh University of Banking - HUB) là trường đại học công lập trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được thành lập từ ngày 16/12/1976.
Hiện nay, trường có hơn 13.000 sinh viên đang theo học ở các bậc đào tạo từ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ với 7 ngành, hơn 40 chương trình đào tạo. Đội ngũ nhân sự của HUB với gần 500 cán bộ, giảng viên, nhân viên, trong đó có 18 Phó Giáo sư, 142 Tiến sĩ và 239 Thạc sĩ, vừa là các chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà quản lý giàu kinh nghiệm, vừa là những thầy cô tận tâm với sinh viên. 10 Với lịch sử hơn 45 năm xây dựng và phát triển, HUB đã đào tạo hơn 50.000 cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ. Nhiều thế hệ học viên, sinh viên tốt nghiệp từ trường hiện đang công tác và nắm nhiều trọng trách tại các cơ quan Đảng, chính quyền, Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại, các tổ chức tài chính, trường đại học, doanh nghiệp trong và ngoài nước; tạo thành cộng đồng cựu sinh viên HUB rộng lớn và thành đạt.
Không chỉ sở hữu truyền thống đáng tự hào, HUB là đại học của tương lai với những bước chuyển mình mạnh mẽ, với tầm nhìn trở thành đại học đa ngành và liên ngành nằm trong nhóm các đại học có uy tín ở khu vực Đông Nam Á, tiên phong ứng dụng công nghệ số trong đào tạo, nghiên cứu và giải quyết các vấn đề liên ngành. Mỗi cá nhân là một bản thể độc đáo và duy nhất, HUB mang sứ mạng kiến tạo hệ sinh thái giáo dục giúp người học khám phá nâng tầm tài năng riêng có của mình. Tinh thần ấy được thể hiện trong Slogan của Trường: “Heightening Unique Brilliance” - “Nâng tầm tài năng”.3 Tổng quan nghiên cứu liên quan 2.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới Fang, Xiang và cộng sự, (2004) đã thông qua “tiến hành khảo sát 161 sinh viên tốt nghiệp khóa học của trung tâm đào tạo MIS của Mỹ (Management Information Systems) bằng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên để nghiên cứu về yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cơ hội việc làm của các sinh viên.