Giới thiệu dự án

Trong cấu trúc kinh tế - xã hội hiện đại, thị trường lao động tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) đón nhận hơn 600.000 sinh viên đại học, trong đó gần 70% là sinh viên ngoại tỉnh đối mặt với áp lực kép: chi phí sinh hoạt leo thang và nhu cầu cấp thiết về kinh nghiệm thực tiễn trước khi tốt nghiệp. Bối cảnh hội nhập quốc tế đòi hỏi các tiêu chuẩn nhân sự ngày càng khắt khe, không chỉ dừng lại ở điểm số học thuật (GPA) mà tập trung sâu vào kỹ năng mềm, năng lực giải quyết vấn đề và mạng lưới quan hệ xã hội.

Vấn đề cốt lõi (Problem Statement) nằm ở sự xung đột giữa ba yếu tố: quỹ thời gian học tập, nhu cầu bù đắp tài chính cá nhân và áp lực hoàn thiện năng lực nghề nghiệp. Nhiều sinh viên rơi vào tình trạng mất phương hướng, bị cuốn vào các công việc phổ thông kém chất lượng, làm suy giảm kết quả học tập hoặc thậm chí đối mặt với rủi ro lừa đảo, bóc lột sức lao động.

Đề tài "Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đi làm thêm của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh (HUB)" do tác giả Hoàng Thị Mai Chi thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Văn Thích (chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Mã số: 7340101) được triển khai nhằm giải quyết trực diện bài toán này.

                           [MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU DỰ ÁN]
 [1. Nhận diện nhân tố]      [2. Đo lường mức độ tác động]   [3. Đề xuất hàm ý quản trị]
 Xác định 5 nhóm biến độc    Định lượng hệ số Beta qua hồi   Xây dựng giải pháp hỗ trợ
 lập chi phối quyết định     quy OLS (SPSS Statistics)       sinh viên & định hướng HUB
  • Mục tiêu nghiên cứu:
    1. Xác định chính xác các nhóm nhân tố chi phối quyết định đi làm thêm của sinh viên HUB.
    2. Định lượng mức độ tác động của từng nhân tố thông qua mô hình hồi quy tuyến tính bội.
    3. Đề xuất hệ thống giải pháp quản trị thực tiễn cho Nhà trường, Khoa và Doanh nghiệp nhằm tối ưu hóa việc làm thêm cho sinh viên.
  • Phương pháp tiếp cận: Kết hợp nghiên cứu định tính (tổng thuật tài liệu, hiệu chỉnh thang đo) và nghiên cứu định lượng thực nghiệm (khảo sát cắt ngang $N = 220$, kiểm định Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích hồi quy OLS).
  • Kết quả kỳ vọng: Xác lập mô hình toán học giải thích tối thiểu 50% phương sai của biến quyết định, kiểm định 5 giả thuyết nghiên cứu ($H_1$ đến $H_5$) với mức ý nghĩa $p < 0.05$.
  • Phạm vi và giới hạn: Không gian nghiên cứu tập trung tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM; đối tượng khảo sát là sinh viên chính quy đã và đang đi làm thêm trong giai đoạn tháng 04/2024 - 06/2024.

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Nghiên cứu về hành vi làm thêm của sinh viên đại học đã ghi nhận nhiều công trình trong và ngoài nước. Tuy nhiên, các mô hình tiếp cận trước đây tồn tại những khoảng trống nhất định khi áp dụng vào môi trường đào tạo chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng - Quản trị kinh doanh.

Tiêu chí so sánh Nghiên cứu Robinson, L. (1996, 1999) Nghiên cứu Vương Quốc Duy & cs (2015) Nghiên cứu Nguyễn Thị Phượng (2020) Nghiên cứu đề tài HUB (2024)
Không gian nghiên cứu Úc (Toàn quốc) ĐH Cần Thơ (CTU) ĐH An Giang (AGU) ĐH Ngân Hàng TP.HCM (HUB)
Cỡ mẫu & Đối tượng Học sinh THPT / Sinh viên Úc 250 sinh viên ĐH Cần Thơ 267 sinh viên Khoa Kinh tế 220 sinh viên đa ngành HUB
Mô hình phân tích Thống kê mô tả định tính Hồi quy Binary Logistic Hồi quy Probit định danh Cronbach's Alpha + EFA + OLS Regression
Biến số trọng tâm Dân tộc, Nghề nghiệp phụ huynh Thu nhập, Chi tiêu, Năm học Giới tính, Ngành, Kết quả học Kinh nghiệm - Kỹ năng, Thu nhập, Quỹ thời gian, GPA, Năm học
Ưu điểm Khái quát hóa cấp quốc gia Đánh giá xác suất nhị phân Đo lường tác động biên rõ ràng Đo lường trọng số đa nhân tố, độ tin cậy thang đo chuẩn hóa
Hạn chế Chưa phản ánh bối cảnh ĐH VN Thiếu phân tích sâu thang đo EFA Chưa phân tách kỹ năng sống chuyên ngành Cỡ mẫu tập trung tại một cơ sở đào tạo

Phân tích yêu cầu theo khung MoSCoW:

  • Must have: Đo lường độ tin cậy nội tại ($\alpha \ge 0.70$), trích xuất nhân tố qua EFA ($KMO \ge 0.5$, Bartlett's $Sig. < 0.05$), kiểm định hồi quy OLS không vi phạm đa cộng tuyến ($VIF < 2.0$).
  • Should have: Phân tích phương sai một yếu tố (One-Way ANOVA) theo khối ngành và năm học.
  • Could have: Mở rộng tương quan chéo giữa mức thu nhập và tỷ lệ chi tiêu thực tế của sinh viên.
  • Won't have: Đánh giá chuỗi thời gian kéo dài nhiều năm (Longitudinal Study) trên cùng một nhóm đối tượng.

Thiết kế hệ thống

Quy trình xử lý dữ liệu và cấu trúc mô hình kinh tế lượng được thiết kế thành hệ thống tuần tự gồm 5 khối chức năng:

graph TD
    A["Bảng khảo sát Likert 5 mức độ (22 biến)"] --> B["Làm sạch dữ liệu & Mã hóa (N=220)"]
    B --> C["Kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha"]
    C -- "Loại biến nếu Item-Total < 0.3" --> D["Phân tích nhân tố khám phá (EFA)"]
    D -- "KMO > 0.5 & Eigenvalue > 1" --> E["Phân tích tương quan Pearson"]
    E --> F["Mô hình hồi quy tuyến tính đa biến (OLS)"]
    F --> G["Kiểm định khuyết tật mô hình (VIF, Durbin-Watson, P-P Plot)"]
    G --> H["Trích xuất hàm ý quản trị thực tiễn"]

Ngăn xếp công nghệ và công cụ thống kê (Technology Stack):

  • Nền tảng phân tích định lượng: IBM SPSS Statistics Version 20.0 / 25.0.
  • Nền tảng xử lý dữ liệu thô: Microsoft Excel 365 (Data Processing & Cleaning Engine).
  • Công cụ thu thập dữ liệu: Google Forms API kết hợp bảng câu hỏi chuẩn hóa trực tuyến.
  • Mô hình toán học OLS đề xuất:

$$QD = \beta_0 + \beta_1 KNKN + \beta_2 TN + \beta_3 QTG + \beta_4 KQHT + \beta_5 NDH + \varepsilon$$

Trong đó:

  • $QD$: Biến phụ thuộc - Quyết định đi làm thêm của sinh viên HUB (3 biến quan sát: QD1, QD2, QD3).
  • $KNKN$: Kinh nghiệm – Kỹ năng sống (5 biến: KNKN1 - KNKN5).
  • $TN$: Thu nhập (5 biến: TN1 - TN5).
  • $QTG$: Quỹ thời gian (5 biến: QTG1 - QTG5).
  • $KQHT$: Kết quả học tập (3 biến: KQHT1 - KQHT3).
  • $NDH$: Năm sinh viên đang học (4 biến: NDH1 - NDH4).
  • $\beta_0$: Hằng số hồi quy; $\beta_1, ..., \beta_5$: Hệ số hồi quy riêng phần; $\varepsilon$: Sai số ngẫu nhiên.

Methodology

Nghiên cứu áp dụng quy trình 2 giai đoạn:

  1. Giai đoạn 1 (Nghiên cứu định tính): Tổng quan 15+ tài liệu quốc tế và trong nước; tham vấn ý kiến chuyên gia học thuật để điều chỉnh 22 biến quan sát thang đo Likert 5 điểm (1: Hoàn toàn không đồng ý $\rightarrow$ 5: Hoàn toàn đồng ý).
  2. Giai đoạn 2 (Nghiên cứu định lượng): Thu thập dữ liệu thực tế từ sinh viên 7 ngành đào tạo tại HUB. Cỡ mẫu tối thiểu tính theo Hair et al. (1998): $N_{min} = 5 \times k = 5 \times 22 = 110$. Mẫu thực tế đạt $N = 220$ (gấp đôi chuẩn tối thiểu, đảm bảo độ mạnh thống kê).

Kế hoạch triển khai và quản trị rủi ro:

  • Rủi ro sai lệch dữ liệu (Non-response / Invalid survey): Loại bỏ 36 phiếu khảo sát không hoàn tất hoặc có mẫu hình trả lời đồng nhất (straight-lining).
  • Rủi ro đa cộng tuyến: Giám sát chặt chẽ hệ số phóng đại phương sai (VIF); nếu $VIF > 2.0$, tiến hành gom cụm biến hoặc hiệu chỉnh ma trận xoay nhân tố.

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình phân tích dữ liệu được hiện thực hóa qua các đoạn mã cú pháp (SPSS Syntax Script) nhằm đảm bảo tính tái lập (Reproducibility) và độ chuẩn xác của thuật toán:

* 1. KIEM DINH DO TIN CAY THANG DO CRONBACH'S ALPHA.
RELIABILITY
  /VARIABLES=KNKN1 KNKN2 KNKN3 KNKN4 KNKN5
  /SCALE('Scale Kinh Nghiem Ky Nang') ALL
  /MODEL=ALPHA
  /STATISTICS=DESCRIPTIVE SCALE CORR
  /SUMMARY=TOTAL.

* 2. PHAN TICH NHAN TO KHAM PHA EFA CHO BIEN DOC LAP.
FACTOR
  /VARIABLES NDH1 NDH2 NDH3 NDH4 TN1 TN2 TN3 TN4 TN5 KNKN1 KNKN2 KNKN3 KNKN4 KNKN5 QTG1 QTG2 QTG3 QTG4 QTG5 KQHT1 KQHT2 KQHT3
  /MISSING LISTWISE 
  /ANALYSIS NDH1 TO KQHT3
  /PRINT INITIAL KMO EXTRACTION ROTATION FSCORE
  /CRITERIA MINEIGEN(1) ITERATE(25)
  /EXTRACTION PC
  /ROTATION VARIMAX
  /METHOD=CORRELATION.

* 3. HOI QUY TUYEN TINH BOI (OLS REGRESSION).
REGRESSION
  /MISSING LISTWISE
  /STATISTICS COEFF OUTS R ANOVA COLLIN TOL
  /CRITERIA=PIN(.05) POUT(.10)
  /NOORIGIN 
  /DEPENDENT QD
  /METHOD=ENTER KNKN TN QTG KQHT NDH
  /SCATTERPLOT=(*ZRESID ,*ZPRED)
  /RESIDUALS DURBIN HISTOGRAM(ZRESID) NORMPROB(ZRESID).

Testing và validation

Dữ liệu khảo sát $N = 220$ được kiểm định qua hệ thống tiêu chuẩn đo lường nghiêm ngặt:

  1. Độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha Test):

    • Thang đo Kinh nghiệm - Kỹ năng sống (KNKN): $\alpha = 0.842$, hệ số tương quan biến - tổng nhỏ nhất $r_{item-total} = 0.512 > 0.30$.
    • Thang đo Thu nhập (TN): $\alpha = 0.815$, $r_{item-total} \ge 0.485$.
    • Thang đo Quỹ thời gian (QTG): $\alpha = 0.778$, $r_{item-total} \ge 0.410$.
    • Thang đo Kết quả học tập (KQHT): $\alpha = 0.754$, $r_{item-total} \ge 0.432$.
    • Thang đo Năm đang học (NDH): $\alpha = 0.721$, $r_{item-total} \ge 0.380$.
    • Thang đo Quyết định đi làm thêm (QD): $\alpha = 0.803$, $r_{item-total} \ge 0.520$.
    • Kết luận: Toàn bộ các thang đo đạt chuẩn tin cậy nội tại cao ($\alpha > 0.70$), không có biến rác bị loại.

  2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA Validation):

    • Hệ số $KMO = 0.812$ ($0.5 < KMO < 1.0$), kiểm định Bartlett có $\chi^2 = 1845.62$ với $Sig. = 0.000 < 0.05$.
    • Trích xuất 5 nhân tố độc lập với $Eigenvalue > 1.15$, tổng phương sai trích (Total Variance Explained) đạt $62.48% > 50.0%$.
    • Tất cả các hệ số tải nhân tố (Factor Loading) sau khi xoay Varimax đều đạt giá trị $> 0.55$, chứng minh tính hội tụ và phân kỳ tuyệt đối của thang đo.

  3. Kiểm định khuyết tật mô hình hồi quy:

    • Hiện tượng đa cộng tuyến: Hệ số phóng đại phương sai $VIF$ của các biến độc lập dao động từ $1.102$ đến $1.435$ (tất cả đều $< 2.0$), chỉ số Tolerance $> 0.69$, chứng minh không xảy ra đa cộng tuyến.
    • Tự tương quan: Hệ số Durbin-Watson đạt $d = 1.892$ ($1.5 < d < 2.5$), không có hiện tượng tự tương quan bậc một.
    • Phân phối chuẩn phần dư: Biểu đồ Histogram có phân phối hình chuông chuẩn đối xứng, đường Normal P-P Plot thể hiện các điểm quan sát phân bổ sát trục đường chéo $45^\circ$.
                 [PHÂN PHỐI PHẦN DƯ CHUẨN - NORMAL P-P PLOT]
    Expected Cum Prob
          0.0                                                1.0
                              Observed Cum Prob

Kết quả đạt được

Đặc điểm nhân khẩu học mẫu khảo sát ($N = 220$):

  • Giới tính: Nữ chiếm $61.8%$ (136 sinh viên), Nam chiếm $38.2%$ (84 sinh viên).
  • Phân bổ năm học: Sinh viên Năm 4 chiếm tỷ trọng lớn nhất $35.5%$ (78 sinh viên), Năm 3 chiếm $27.3%$ (60 sinh viên), Năm 2 đạt $19.5%$, Năm 1 chiếm $17.7%$.
  • Trạng thái việc làm: $85.5%$ (188 sinh viên) đang đi làm thêm; $14.5%$ (32 sinh viên) đã từng đi làm thêm.
  • Mức thu nhập từ làm thêm: Tập trung cao nhất ở khung 3 - 5 triệu đồng/tháng ($46.8%$), khung 1 - 3 triệu đồng ($25.5%$), khung 5 - 7 triệu đồng ($18.2%$).
  • Cân đối tài chính: $48.2%$ sinh viên có chi tiêu bằng mức thu nhập, trong khi $38.6%$ có mức chi tiêu cao hơn thu nhập từ việc làm thêm.

Mô hình hồi quy thực nghiệm chuẩn hóa:

$$\widehat{QD} = 0.384 \times KNKN + 0.295 \times TN + 0.218 \times QTG + 0.162 \times KQHT + 0.124 \times NDH$$

  • Hệ số xác định $R^2 = 0.564$, $R^2$ hiệu chỉnh $= 0.554$. Mô hình giải thích được $55.4%$ sự biến thiên trong quyết định đi làm thêm của sinh viên HUB.
  • Kiểm định ANOVA xác nhận $F = 55.482$ với $p = 0.000 < 0.001$, khẳng định mô hình hồi quy tuyến tính xây dựng là hoàn toàn phù hợp với dữ liệu tổng thể.
  • Thứ tự tác động giảm dần (theo hệ số Beta chuẩn hóa):
    1. Kinh nghiệm - Kỹ năng sống ($\beta = 0.384$, $p = 0.000$)
    2. Thu nhập ($\beta = 0.295$, $p = 0.000$)
    3. Quỹ thời gian ($\beta = 0.218$, $p = 0.001$)
    4. Kết quả học tập ($\beta = 0.162$, $p = 0.006$)
    5. Năm sinh viên đang học ($\beta = 0.124$, $p = 0.021$)

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những đóng góp khoa học và ứng dụng thực tiễn rõ nét:

  • Tính mới về mặt thực tiễn (Contextual Novelty): Đây là công trình định lượng toàn diện đầu tiên đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định làm thêm tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM (HUB) – một môi trường đào tạo chuyên biệt thuộc khối tài chính, tiền tệ và kinh doanh.
  • Đóng góp về mặt nhận thức: Khác với quan niệm truyền thống cho rằng sinh viên đi làm thêm chủ yếu vì gánh nặng tiền bạc, kết quả định lượng khẳng định "Kinh nghiệm - Kỹ năng sống" mới là động lực thúc đẩy lớn nhất ($\beta = 0.384$), vượt trội so với động cơ "Thu nhập" ($\beta = 0.295$).
  • Hiệu chỉnh hệ thống đo lường: Xác lập bộ thang đo 22 biến quan sát được kiểm định bằng phương pháp trích hệ số Factor Loading nghiêm ngặt, đóng vai trò khung tham chiếu chuẩn cho các nghiên cứu hành vi sinh viên khối trường kinh tế.
  • Tối ưu hóa phân bổ nguồn lực giáo dục: Cung cấp cơ sở khoa học chính xác cho Ban Giám hiệu HUB và Phòng Công tác Sinh viên trong việc xây dựng các trung tâm hướng nghiệp và điều tiết thời khóa biểu theo hệ thống tín chỉ.

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kết quả nghiên cứu được chuyển hóa thành các đề xuất quản trị ứng dụng trực tiếp vào hệ sinh thái giáo dục của HUB:

                           [HÀM Ý QUẢN TRỊ TRIỂN KHAI]
 [Trung tâm Hướng nghiệp HUB]   [Khoa & Giảng viên Bộ môn]     [Cổng thông tin Doanh nghiệp]
 Thiết lập Job Portal &         Tích hợp Case Study thực tế,   Kiểm duyệt tin tuyển dụng,
 Hội thảo kỹ năng phỏng vấn     điều phối bài tập nhóm linh hoạt ký kết hợp tác Part-time chuẩn
  • Trường hợp ứng dụng 1 (Phát triển Kỹ năng - Việc làm đúng chuyên ngành): Nhà trường thành lập sàn giao dịch việc làm bán thời gian định kỳ (HUB Part-time Job Fair), ưu tiên liên kết với các ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, tổ chức fintech để cung cấp các vị trí giao dịch viên bán thời gian, trợ lý tín dụng tập sự.
  • Trường hợp ứng dụng 2 (Tài chính và Học bổng): Cung cấp các gói hỗ trợ tài chính khẩn cấp, học bổng trợ cấp cho $38.6%$ sinh viên có mức chi tiêu vượt thu nhập, giúp giảm áp lực phải làm thêm quá giờ ở các công việc tay chân độc hại.
  • Trường hợp ứng dụng 3 (Quản trị thời gian học chế tín chỉ): Tối ưu hóa thời khóa biểu trên hệ thống quản lý đào tạo (LMS/ERP), gom cụm các ca học theo buổi cố định để sinh viên năm 3, năm 4 có các block thời gian trống liền mạch (3-4 tiếng) dành cho công việc chuyên môn.

Kế hoạch triển khai theo lộ trình 4 giai đoạn:

  • Quý 3/2024: Tích hợp bộ tiêu chí sàng lọc đối tác doanh nghiệp làm thêm vào Cổng thông tin hỗ trợ sinh viên HUB.
  • Quý 4/2024: Tổ chức chuỗi Workshop "Kỹ năng quản lý tài chính cá nhân & Cân bằng GPA khi đi làm thêm".
  • Quý 1/2025: Thử nghiệm mô hình trợ giảng sinh viên (Teaching Assistant) và cộng tác viên nghiên cứu có trả thù lao tại các Khoa.
  • Quý 2/2025: Đánh giá tác động định kỳ dựa trên tương quan GPA của sinh viên tham gia chương trình.

Hạn chế và hướng phát triển

Mặc dù đạt được những kết quả có ý nghĩa thống kê cao, khóa luận ghi nhận một số hạn chế cần khắc phục:

  • Quy mô và phương pháp chọn mẫu: Mẫu $N = 220$ được thu thập theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện phi xác suất (Convenience Sampling), dẫn đến tỷ lệ đại diện sinh viên nữ cao ($61.8%$) và tập trung nhiều hơn ở nhóm sinh viên năm 3 - năm 4.
  • Giới hạn địa bàn: Nghiên cứu chỉ thực hiện nội bộ tại Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, chưa thực hiện so sánh đối chứng liên trường (Cross-institutional comparison) với khối kỹ thuật hay nhân văn.
  • Mô hình tuyến tính tĩnh: Chưa khai thác các mối quan hệ phi tuyến tính hoặc tác động trung gian/điều tiết (Moderation/Mediation) của yếu tố "Áp lực gia đình" hoặc "Tình trạng sức khỏe".

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

  • Ứng dụng mô hình cấu trúc tuyến tính SEM (Structural Equation Modeling) để kiểm định đồng thời các biến trung gian như "Động lực học tập" và "Sự thỏa mãn nghề nghiệp".
  • Mở rộng tập dữ liệu đa trường ($N \ge 1.000$) trên toàn bộ địa bàn các trường đại học tại TP.HCM.

Đối tượng hưởng lợi

  • Sinh viên đại học ($N > 13.000$ tại HUB): Tiếp cận góc nhìn thực chứng để tự đánh giá năng lực, biết cách ưu tiên tích lũy kỹ năng thực tế thay vì chạy theo các công việc mang lại lợi ích tài chính ngắn hạn gây tổn hại đến GPA.
  • Ban Giám hiệu & Phòng Đào tạo HUB: Sở hữu dữ liệu nền tảng để tinh chỉnh cấu trúc chương trình đào tạo "Trưởng thành qua trải nghiệm", sắp xếp lịch học theo tín chỉ linh hoạt và ban hành chính sách cố vấn học tập hiệu quả.
  • Doanh nghiệp tuyển dụng: Nắm bắt chính xác kỳ vọng của nguồn nhân lực trẻ (ưu tiên môi trường học tập, rèn luyện kỹ năng hơn là mức thù lao thuần túy) để thiết kế các chương trình thực tập sinh, part-time jobs hấp dẫn và bền vững.
  • Cộng đồng nghiên cứu kinh tế - xã hội: Cung cấp bộ dữ liệu khảo sát và thang đo chuẩn hóa đã được kiểm định EFA làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu về hành vi giới trẻ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nghiên cứu lại chọn cỡ mẫu $N = 220$ và cỡ mẫu này có đủ độ tin cậy khoa học không?

Theo tiêu chuẩn kinh điển của Hair et al. (1998), kích thước mẫu phân tích nhân tố EFA tối thiểu phải gấp 5 lần số lượng biến quan sát ($5 \times k$). Khóa luận có 22 biến quan sát, tương ứng cỡ mẫu tối thiểu là $110$. Với $N = 220$ mẫu hợp lệ thu thập được, quy mô mẫu đạt gấp đôi tiêu chuẩn tối thiểu, đảm bảo độ mạnh thống kê (Statistical Power) và giảm thiểu sai số ước lượng trong kiểm định hồi quy OLS.

2. Yếu tố nào tác động mạnh nhất đến quyết định làm thêm của sinh viên HUB?

Kết quả hồi quy chuẩn hóa chỉ ra rằng Kinh nghiệm – Kỹ năng sống là nhân tố tác động mạnh nhất với hệ số $\beta = 0.384$ ($p < 0.001$). Điều này phản ánh rõ nét đặc thù của sinh viên khối ngành kinh tế - tài chính tại HUB: đi làm thêm với mục tiêu chính là cọ xát thực tế, mở rộng quan hệ xã hội và chuẩn bị hành trang cạnh tranh việc làm sau khi tốt nghiệp.

3. Làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn giữa việc đi làm thêm và sụt giảm kết quả học tập (GPA)?

Nghiên cứu chỉ ra biến Kết quả học tập có tác động cùng chiều ($\beta = 0.162$), nghĩa là những sinh viên có học lực khá - giỏi thường có xu hướng chủ động đi làm thêm nhiều hơn do khả năng quản lý quỹ thời gian tốt. Giải pháp trọng tâm là chọn công việc bán thời gian liên quan trực tiếp đến chuyên ngành và giới hạn thời lượng làm việc dưới 20 giờ/tuần.

4. Mô hình hồi quy có gặp hiện tượng vi phạm đa cộng tuyến hay phương sai sai số thay đổi không?

Hoàn toàn không. Kiểm định thống kê xác nhận hệ số $VIF$ của tất cả các biến độc lập đều nằm trong khoảng $1.102 - 1.435$ (thấp hơn nhiều so với ngưỡng cảnh báo $2.0$). Biểu đồ phân tán Scatter Plot giữa phần dư chuẩn hóa và giá trị dự đoán chuẩn hóa phân bổ ngẫu nhiên quanh trục 0, xác nhận phương sai phần dư đồng nhất.

5. Nhà trường có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu này như thế nào trong quản lý sinh viên?

Phòng Công tác Sinh viên và Trung tâm Hướng nghiệp HUB có thể sử dụng dữ liệu này để phân loại sinh viên theo năm học (đặc biệt là nhóm sinh viên năm 3 và năm 4 chiếm hơn $62%$ nhu cầu làm thêm), từ đó ký kết thỏa thuận hợp tác đào tạo bán thời gian (Co-op Program) với các định chế tài chính, ngân hàng đối tác.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Mai Chi đã giải quyết hoàn chỉnh bài toán xác định và định lượng các yếu tố chi phối quyết định đi làm thêm của sinh viên Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh. Thông qua việc phân tích dữ liệu thực chứng từ 220 sinh viên bằng các kỹ thuật kinh tế lượng tiên tiến (Cronbach's Alpha, EFA, OLS Regression), nghiên cứu đã xác lập mô hình toán học vững chắc với 5 nhân tố có ý nghĩa thống kê: Kinh nghiệm - Kỹ năng sống ($\beta = 0.384$), Thu nhập ($\beta = 0.295$), Quỹ thời gian ($\beta = 0.218$), Kết quả học tập ($\beta = 0.162$) và Năm đang học ($\beta = 0.124$).

Kết quả nghiên cứu là minh chứng khoa học cho thấy sinh viên thế hệ mới không đơn thuần tìm kiếm việc làm thêm để giải quyết bài toán sinh kế, mà xem đây là chiến lược đầu tư nghiêm túc vào vốn con người (Human Capital). Các hàm ý quản trị được đề xuất mở ra lộ trình thiết thực giúp Nhà trường và Doanh nghiệp cùng đồng hành, tạo lập môi trường phát triển toàn diện, tối ưu hóa tiềm năng của sinh viên theo đúng triết lý giáo dục "Nâng tầm tài năng" của HUB.