TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHAM TP.HCM TRAN LE TƯỜNG VY BIEU HIEN CUA TƯ DUY PHÊ PHÁN Ở HỌC | SINH MOT SO TRƯỜNG THPT TẠI TP.HCM VÀ BÉN TRE KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐẠI HỌC Thành phố Hà Chí Minh, năm 2014 - TRƯỜNG ĐẠI HỌC SU PHAM TP.HCM KHOA TAM LY GIAO DỤC TRAN LẺ TƯỜNG VY BIEU HIEN CUA TU DUY PHE PHAN O HOC SINH MOT SO TRUONG THPT TẠI TP.HCM VA BEN TRE € huyện ngành: Tam by — giáo đục KHOA LUAN TOT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HỌC POS.TS Huỳnh Van Sun | MÔ ĐA hot túi lao ga gú ea eee i: đa-dnchonHễ TÃiccccqcicriGiiididitidditdtioádcilasoadsbisuusticgiosiGiaxssoddkgsiseg I 2: Mục đích nghiễn cửu. Khách thể và đối tượng nghiên cứu. 4, Gi att NgÌHÊN CHGS núiúnaadaoBpiddngratioiatilaRE040/10138088h¿Gi82880ãu5.0tánk 3 Ds JAHIEULILYU REHIỆN CỮU tua kctiotooaicbcotiitttbitBilliiiidslttibbijkeibixgtigsasaaause Ñ; Phim VI-RBEHIỆH CỬU:e-ccectaeinntpidiseiooooeoiiopdestassaede tiiD4SGD1003S021431L8003800048 4 4: PRR OHA HEN CUE sa noeoarreeseabonirohatlatoissedeogesaasanesszi 8. Cau trúc dé tải.
CƠ SỞ LI LUẬN VE TƯ DUY PHÊ PHAN © HỌC SINH THPT I.I Lịch sử nghiên cửu van đề tư đuy phê phán. Lịch sử nghiên cứu vẫn dé vẻ tư duy phê phan trên thé giới.1 Tư duy phê phan dưởi góc nhìn triết học.2 Tư duy phê phan dưới góc nhìn Gido dục hợc.3 Tư duy phê phan được xem xét như một ki nang sống.2 Lịch sử nghiên cứu van dé vẻ tư duy phê phản ở Việt Nam.1 Tư duy phê phan dưới góc nhìn Giáo dục học.2 Tư duy phê phán được xem xét như một ki năng sống. Ly luận vẻ tư duy phê phan của học sinh THPT.1 Thuật ngữ tư duy va thuật ngữ phê phán.3:1 Thuật ngữ HHdUN (2002222260220 614 8§uWgEibsiyvGiltxElzcliigkvtiGsiuisusssa lâu 1.2 Thuật ngũ phe phản. FDU RRS BRE 17 1.2 Khải niệm tư duy phé phản.
%⁄4ÿEfI0iVA488801003 tữtidliodttlttiitibviee 19 1.3 Các thành to của tư duy phê phán.5 Một số phẩm chất của người có tư duy phê phán:.6 Vai tro của tư duy phê phản. SE Bìa (6834 Đidbtibft/0801146010GG0G 0001022303668 .7 Đặc điểm tâm lý của học sinh trung học phỏ thông.8 Đặc điểm tư duy phê phan của học sinh THPT. 54 THUC TRANGG BIÊU HIỆN CUA C TDDUYY PHÊ PPHAN16 HOC SINHHMOT SỐ TRUONG THPT TẠI TP.HCM VA BEN TRE.1 Tổ chức nghiên cứu thực trang.1 Mục đích nghiên cứu thực trạng. Wa ibeSEEOAku 2086mm.2 Phương pháp va thê thức nghiên cứu thực trạng.1 Phương pháp nghiên cửu lý thuyết.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiến.2 Kết quả nghiên cửu thực trạng tư duy phê phán của - sinh THPT.1 Tổng quan vẻ khách thé nghiên cửu trong dé tải.2 Đánh giá chung về tư duy phê phán.
Saar ieee ee eg 2.2 Thực trạng biéu hiện trong tư duy phê hán cicủaa học sinh THPT .1 Thực trạng biểu hiện của tư duy phê phan phân tích trên bình diện đc điệ¡ FIEHE ET isi ches 2o dẻ 0064 0/0/12,04i510181508622)4000đs1xd2savnbae, JOO 2.2 Thực trạng biểu biện của tư duy phê phán trên bình diện các biểu 0.3 Thực trạng biểu hiện của tư duy phê phan thé hiện thông qua các KH CT es fs || Cee enn: 2.4 Thai độ của hoc sinh THPT đổi với những nhận xét xoay quanh biểu hiện của tư duy phê phán.4 Một số nguyên nhân ảnh hưởng đến thực trạng các biéu hiện trong tư duy phe phần ote học sinh THPTieee ed TEU KET CHUONG Bice cee ee eee 97 KET LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ. Kiến HồNEccsesniosioaiinoonssooang ng hải TÀI LIEU THAM KHẢCU. I23204LDASIOH-UEIUESIG01GTGGG201/2GS801PS8088802 ca DES LỜI CẢM ON Pau tiên, xin chân thành cũng xin cảm ơn Quý Thay cô khoa Tâm lý — giáo dục và Quý thay cô trường Đại học Sư phạm TP.HCM, bạn bè và gia đình đã luôn ủng hộ và giúp đỡ tôi trong thời gian qua để có thé hoan thành dé tải. Tôi xin chân thành cam ơn Ban Giảm Hiệu các trường THPT: - Trưởng THPT Nguyễn Trãi, Q.HCM - Trường THPT Nguyễn Hien, Q.HCM - Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, Q.HCM - Trường THPT Lê Anh Xuân, Huyện Mỏ cay, tinh Bến Tre - Trường THPT Huỳnh Tan Phát, Huyện Binh Đại, tinh Bên Tre Đã giúp đỡ dé tôi có thể hoàn thành khảo sat số liệu cho dé tải.
Tôi cũng xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS Huỳnh Văn Sơn, người đã tận tỉnh hướng dẫn để tôi có thể hoàn thành để tải này. Mae dù đã có nhiều co gang, nhưng do thời gian có hạn, trình độ và kỹ năng của bản thân còn nhiều hạn chế nên chắc chắn đề tai khóa luận tốt nghiệp nay của tôi không tránh khỏi những hạn chẻ, thiểu sót. Rat mong được sự đóng góp, ba sung của thay cõ va các ban. DANH MỤC CÁC CHỮ VIET TAT Viết đầy đủ s Học sinh Trung học phố thông Thanh pho Hỗ Chi Minh DANH MỤC CÁC BANG Bang 2.Ì | Tổng quan về khách thé nghiên cứu chính của 57 dé tai.2 | Mức dé phê phan trong tư duy của học sinh 58 3 Bảng 2.3 | Mức độ một so khả năng trong tư duy phê phản ở học sinh THPT.4 | Mức độ kha nang nhìn nhận van đẻ trên nhiều GLrmhÀ œ phương diện trong tư duy phê phan của học sinh ị THPT.11 | Biểu hiện của tư duy phê phan thé hiện qua các tinh huỗng.12 | Mức độ tư duy phê phán thông qua một số lựa - chọn ứng xử của học sinh.
la es điểm của tư duy phê phán.13 | Thai độ của học sinh THPT doi với những đặc PB người khác.14 | Nguyên nhân học sinh THPT hay phê phan DANH MỤC CÁC HINH VE, ĐỎ THỊ Tên hình Mức độ phê phán trong tư duy của HS THPT. Mức độ của một số khả nang trong TDPP của HS THPT. Lý do chon đề tài Tư duy phê phản (TDPP) hay tư duy phan biện được xem là một thanh to quan trọng của tư duy sáng tạo, nó giúp phát hiện vẫn dé dưới góc nhìn mới mẻ hơn va tích cực hon, Từ thể ki XVII, Descartes cho rằng, không bao giờ được chấp nhận cải gi là hiển nhiên đúng ma phải có sự hoài nghỉ [1]. Do cũng là thai độ đúng dan của một tri thức khi tiếp cận với một van dé mới, có cái nhìn tong quan, không thiên kiến, một tư duy cởi mở dé don nhận van dé.
Phương pháp TDPP chỉnh là tiên dé, là công cụ quan trọng dé sử dụng toản bộ kiến thức va trí tuệ dé nhìn nhận sự việc chính xác thea hướng mo hon. Học sinh THPT (từ 15 đến 18 tuổi) là lửa tudi đầu thanh niên, thời ki phát triển mạnh mẽ vẻ thé chat, tâm lý cũng như thay đổi ve vị trí xã hội, thời ki nay là bước chuyền tiếp từ trẻ con sang người lớn, với đặc trưng cơ bản là sự tự ý thức phat triển mạnh với khả năng tự đánh gia bản thân và đánh giá người khác. Với những đặc điểm về tâm sinh lý trên, học sinh THPT đã bắt đầu hình thành những tiền dé co bản của tư duy phê phản va tư duy phé phan bat dau phat trién manh mé. Trong quả trình phat trién tự ý thức, hoc sinh THPT thường có xu hưởng tự đánh gia về minh cao hơn những gi ma minh đang cỏ, tức là có xu hướng thiên vị bản thân hơn rất nhiều so với những lứa tuôi khác.
Do đó, những biéu hiện của tư duy phê phán cũng hình thành theo hưởng thường không chú ý đến những bằng chứng, lập luận hay tranh luận dé tìm hiểu tinh đúng sai của van dé. Thậm chí, chủ thẻ không nhìn van de dưới nhiều góc độ khác nhau ma chỉ đơn thuần là phê phán không can bằng chứng, mang xu hướng cá nhân va cái tôi rất lớn. Điều nay là phủ hợp với một số đặc điểm tâm lý lửa tuổi nổi bật của học sinh THPT. Điều này đang tôn tại như là một thói quen tư duy cua học sinh THPT, va đòi hỏi phải có những bước hướng dẫn, giáo dục phủ hợp dé học sinh có thé phát triển tinh than phê phan theo hưởng tich cực va cởi mở hơn.
Học sinh THPT đã có sẵn tư duy phê phan, van dé là làm sao phát triển tư duy phê phan dé thành tư duy phản biện, tức là sự phê phán có bằng chứng và thực hiện bang tranh luận công khai, trên cơ sở tôn trọng quan điểm cá nhân va tinh than hiểu biết lan nhau. Đây vừa là một yêu cầu vừa một thách thức, vi trên thực tế, việc phát triển tư duy phê phan ở học sinh còn chưa được quan tâm một cách đúng mức va day đủ, vi những lý do khách quan lẫn chủ quan. Khi chúng ta vẫn còn đang loay hoay tìm cách nao đó dé những học sinh THPT biết cách thẻ hiện tinh thần phê phan một cách đúng dan, thì ở những nước phát triển, môn học critical thinking được giảng day trong nha trường như là một môn học bat buộc cho tất cả các học sinh. Tuy nhiên, neu không thận trọng trong việc tìm những phương pháp phát triển tư duy phê phán, chủng ta có thé làm cho chúng phát trién một cách lệch hưởng, không đúng đản, cộng thêm những thỏi quen tư duy, ảnh hưởng của nền văn hóa và những yếu tổ khác, tinh thần phê phán von được dé cao va khuyến khích ở các bạn trẻ sẽ trở thanh một thir công kích cá nhân, tìm những kẽ hở và những sai lam của người khác nhăm đánh ngã họ cher không nhằm tranh luận đẻ tìm ra chân lý.
Ma hiện tượng nay cơ bản vẫn xuất hiện kha nhiều trong thực tế. Những yêu câu va đòi hỏi trên đã thúc day tôi thực hiện dé tải “Biểu hiện của tư duy phê phản ở học sinh một số trường THPT tại TP.HCM va Ben Tre”. Mục đích nghiên cứu Khảo sát một số biéu hiện tư duy phê phán của học sinh ở một số trường THPT trên địa bản TPHCM và Bên Tre, nhằm góp phân xác định thực trạng biéu hiện tư duy phê phản của học sinh THPT. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3.1 Khách thé nghiên cứu: Học sinh một số trường THPT tại TP.HCM vả Bến Tre.2 Doi tượng nghiên cứu: Biểu hiện của tư duy phê phán ở học sinh một số trường THPT tại TP.HCM và Bên Tre, 3 4.
Giả thuyết nghiên cứu Tư duy phê phán của học sinh THPT có một số biểu hiện sau: - Có những quan điểm khác với đám đông về một van dé nào đó. - _ Phê phan không dựa trên bang chứng hay hiện thực cụ thẻ. - Không bao giờ chấp nhận những quan điểm đổi nghịch. - Không lắng nghe những lý lẽ của người khác.
Truy vẫn van đề đến tận củng, tuy nhiên mục dich của truy vẫn là có làm cho minh thang, chứ không nhăm phát hiện ra chân lý. Nhiệm vụ nghiên cứu 3.