Biện Pháp Quản Lý Xây Dựng Trường Học Thân Thiện Của Hiệu Trưởng Tại Quận Đống Đa, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued biện pháp quản lý xây dựng trường học thân thiện của hiệu trưởng trường trung học cơ sở, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Hà Thu Hiền
• Người hướng dẫn: PGS. Hà Nhật Thăng
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Biện Pháp Quản Lý “Xây Dựng Trường Học Thân Thiện” Của Hiệu Trưởng Trường Trung Học Cơ Sở Quận Đống Đa - Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề xây dựng trường thân thiện
• 1.2. Những khái niệm công cụ nghiên cứu đề tài
• 1.3. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
• 1.4. Khái lược về các chức năng quản lý
• 1.5. Các vai trò quản lý
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN ĐỐNG ĐA
• 2.1. Một số đặc điểm văn hóa, xã hội của Quận Đống Đa, thành phố Hà Nội
• 2.2. Tổng quan về vị trí địa lý, văn hóa, xã hội Quận Đống Đa, thành phố Hà Nội
• 2.3. Khái quát về tình hình giáo dục của Quận Đống Đa thành phố Hà Nội
• 2.4. Tình hình phát triển giáo dục trung học cơ sở
• 2.5. Tình hình giáo dục THCS ở Quận Đống Đa, thành phố Hà Nội
• 2.6. Một số thành công về giáo dục THCS
• 2.7. Nhận thức của các lực lượng trong và ngoài nhà trường về việc xây dựng THTT
• 2.8. Đánh giá hiệu quả những biện pháp và nội dung xây dựng THTT của các trường THCS ở quận Đống Đa
• 2.9. Đánh giá mức độ hiệu quả các biện pháp quản lý
• 2.10. Đánh giá hiệu quả các biện pháp quản lý theo ý kiến của cán bộ quản lý và giáo viên
• 2.11. Đánh giá hiệu quả các biện pháp quản lý theo ý kiến của học sinh
• 2.12. Những nguyên nhân ảnh hưởng tới hiệu quả quản lý xây dựng trường học thân thiện
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN ĐỐNG ĐA
• 3.1. Những nguyên tắc để đề xuất những biện pháp quản lý xây dựng trường học thân thiện
• 3.2. Những biện pháp phải xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ quản lý của hiệu trưởng trường THCS
• 3.3. Những biện pháp phải phục vụ việc thực hiện mục tiêu, nội dung giáo dục toàn diện ở trung học cơ sở
• 3.4. Các biện pháp quản lý phải đồng bộ
• 3.5. Các biện pháp quản lý phải phát huy tiềm năng trong và ngoài nhà trường
• 3.6. Những biện pháp quản lý phải phát huy được ý thức tự nguyện, tự giác của các chủ thể tham gia vào xây dựng trường thân thiện
• 3.7. Các biện pháp quản lý của hiệu trưởng
• 3.8. Xây dựng kế hoạch và quy trình quản lý xây dựng trường học thân thiện
• 3.9. Hình thành một tổ chức chỉ đạo các nội dung hoạt động trên cơ sở mục tiêu, yêu cầu xây dựng trường học thân thiện
• 3.10. Xây dựng đội ngũ cán bộ nòng cốt (giáo viên và các cộng tác viên) và bồi dưỡng trình độ quản lý sư phạm cho họ
• 3.11. Tổ chức bồi dưỡng, tuyên truyền cho thầy trò và các lực lượng xã hội tham gia về mục tiêu, nội dung, hoạt động xây dựng THTT
• 3.12. Tổ chức xây dựng điển hình và tạo dư luận xã hội ủng hộ, tham gia vào xây dựng trường học thân thiện
• 3.13. Kế hoạch hóa việc sử dụng tiềm năng của xã hội trong quá trình thực hiện xây dựng THTT (nhân lực và vật lực)
• 3.14. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đã đề xuất
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Biện Pháp Quản Lý Xây Dựng Trường Học Thân Thiện

Việc xây dựng trường học thân thiện tại Quận Đống Đa không chỉ là một phong trào giáo dục mà còn là một nhiệm vụ quan trọng trong việc phát triển nhân cách học sinh. Mô hình này được triển khai nhằm tạo ra môi trường học tập an toàn, thân thiện, giúp học sinh phát huy tối đa tiềm năng của mình. Các biện pháp quản lý cần được áp dụng một cách đồng bộ và hiệu quả để đạt được mục tiêu này.

1.1. Khái Niệm Về Trường Học Thân Thiện

Trường học thân thiện là nơi mà học sinh được sống và học tập trong một môi trường an toàn, lành mạnh. Mô hình này không chỉ tập trung vào việc giảng dạy mà còn chú trọng đến sự phát triển toàn diện của học sinh, bao gồm cả thể chất, tinh thần và xã hội.

1.2. Ý Nghĩa Của Việc Xây Dựng Trường Học Thân Thiện

Việc xây dựng trường học thân thiện có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Nó giúp tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động giáo dục và phát triển kỹ năng sống.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Xây Dựng Trường Học Thân Thiện

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc quản lý xây dựng trường học thân thiện tại Quận Đống Đa cũng gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời để đảm bảo hiệu quả của các biện pháp quản lý.

2.1. Thiếu Sự Đồng Thuận Giữa Các Bên Liên Quan

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu đồng thuận giữa các bên liên quan như giáo viên, phụ huynh và học sinh. Điều này có thể dẫn đến sự không nhất quán trong việc thực hiện các biện pháp xây dựng trường học thân thiện.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đánh Giá Hiệu Quả

Việc đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý cũng gặp khó khăn. Thiếu các tiêu chí rõ ràng và công cụ đánh giá phù hợp có thể làm giảm tính khả thi của các biện pháp này.

III. Phương Pháp Quản Lý Xây Dựng Trường Học Thân Thiện Hiệu Quả

Để xây dựng trường học thân thiện, các biện pháp quản lý cần được áp dụng một cách khoa học và hợp lý. Dưới đây là một số phương pháp quản lý hiệu quả đã được chứng minh.

3.1. Xây Dựng Kế Hoạch Chi Tiết

Kế hoạch chi tiết là yếu tố quan trọng trong việc quản lý xây dựng trường học thân thiện. Kế hoạch này cần xác định rõ mục tiêu, nội dung và các hoạt động cụ thể để thực hiện.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Giáo Viên

Đào tạo giáo viên là một trong những biện pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục. Giáo viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện các hoạt động xây dựng trường học thân thiện.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Các Biện Pháp Quản Lý Tại Quận Đống Đa

Việc áp dụng các biện pháp quản lý xây dựng trường học thân thiện tại Quận Đống Đa đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các trường học đã có những bước tiến rõ rệt trong việc cải thiện môi trường học tập.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Biện Pháp Quản Lý

Nhiều trường học đã ghi nhận sự cải thiện trong nhận thức của học sinh về môi trường học tập. Học sinh tham gia tích cực hơn vào các hoạt động ngoại khóa và các chương trình giáo dục.

4.2. Những Mô Hình Thành Công

Một số trường học tại Quận Đống Đa đã xây dựng được mô hình trường học thân thiện thành công, tạo ra môi trường học tập tích cực và an toàn cho học sinh.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Trường Học Thân Thiện Tại Quận Đống Đa

Tương lai của việc xây dựng trường học thân thiện tại Quận Đống Đa phụ thuộc vào sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng để đạt được mục tiêu này.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Trong tương lai, cần tiếp tục phát triển các biện pháp quản lý hiệu quả hơn, đồng thời tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong việc xây dựng trường học thân thiện.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cơ Quan Quản Lý

Các cơ quan quản lý cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích các trường học trong việc xây dựng môi trường học tập thân thiện, an toàn và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phong trào "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" được Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động từ năm 2008 nhằm kiến tạo môi trường học tập an toàn, bình đẳng và phát triển toàn diện. Theo các số liệu tội phạm học, có tới hơn 85% trường hợp trẻ em và người chưa thành niên vi phạm pháp luật bắt nguồn từ hoàn cảnh gia đình và môi trường giáo dục thiếu lành mạnh. Tại địa bàn quận Đống Đa, thành phố Hà Nội – một đô thị trung tâm có diện tích 9,94 km² cùng mật độ dân số trên 356.000 người, tác động mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường và quá trình đô thị hóa đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác giáo dục thế hệ trẻ.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới giáo dục toàn diện với sự lúng túng, thiếu thống nhất trong công tác quản lý của người đứng đầu cơ sở giáo dục. Mục tiêu cụ thể của luận văn là khảo sát thực trạng, hệ thống hóa cơ sở lý luận và đề xuất 6 biện pháp quản lý khả thi nhằm giúp Hiệu trưởng phát huy tối đa sức mạnh tổng hợp của đội ngũ sư phạm và nguồn lực xã hội hóa tại 16 trường THCS công lập và 3 trường tư thục trên địa bàn quận Đống Đa.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tập trung tại 5 trường THCS đại diện thuộc quận Đống Đa trong giai đoạn năm học 2009-2011. Đề tài mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, góp phần hoàn thiện các tiêu chí quản trị nhà trường hiện đại, hỗ trợ duy trì tỷ lệ học sinh bỏ học ở mức 0%, đồng thời nâng cao chỉ số hài lòng của trên 90% cán bộ, giáo viên, phụ huynh và học sinh đối với môi trường học đường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên 3 hệ thống lý thuyết quản trị và giáo dục hiện đại:

1. Lý thuyết chức năng quản lý của Henri Fayol và hệ thống 10 vai trò quản trị của Henry Mintzberg: Khẳng định quản lý là chu trình khép kín gồm 4 chức năng cốt lõi (Kế hoạch hóa, Tổ chức, Lãnh đạo/Chỉ đạo và Kiểm tra). Người hiệu trưởng phải đảm nhiệm đồng thời 3 nhóm vai trò: liên nhân cách (đại diện, thủ lĩnh, liên hệ), thông tin (thu thập, xử lý, phổ biến) và quyết định (sáng nghiệp, điều phối nguồn lực, giải quyết xung đột).
2. Mô hình quản trị trường học của Tony Bush: Phân tích các mô hình quản lý chính quy, đồng thuận và chính trị để xác định phương thức điều hành mềm dẻo, lấy nhà trường làm căn bản (school-based management) và lấy người học làm trung tâm.
3. Khung chuẩn 13 đặc trưng trường học thân thiện của UNICEF: Dựa trên Công ước Quốc tế về Quyền Trẻ em (1989) và Tuyên ngôn Giáo dục cho Mọi người (Jomtien, 1990), nhấn mạnh các giá trị: công bằng, hòa nhập, an toàn thể chất - tinh thần, bình đẳng giới và sự tham gia của cộng đồng.

Bên cạnh đó, luận văn làm sáng tỏ 4 khái niệm công cụ then chốt: Quản lý giáo dục, Quản lý nhà trường, Môi trường giáo dục và Trường học thân thiện (môi trường sư phạm xanh, sạch, đẹp, an toàn, tôn trọng và yêu thương).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế khoa học với sự kết hợp chặt chẽ giữa định tính và định lượng:

• Cỡ mẫu và kỹ thuật chọn mẫu: Khảo sát thực chứng được tiến hành trên mẫu gồm 285 cán bộ quản lý, giáo viên và 620 học sinh tại 5 trường THCS trọng điểm trên địa bàn quận Đống Đa (bao gồm trường chuẩn quốc gia như THCS Nguyễn Trường Tộ, THCS Thái Thịnh cùng các trường đại diện cho các cụm dân cư khác nhau). Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho toàn bộ 21 phường trong quận.
• Nguồn dữ liệu và công cụ thu thập: Sử dụng phiếu hỏi Anket với thang đo Likert 5 mức độ, kết hợp phỏng vấn sâu 15 chuyên gia quản lý giáo dục, tọa đàm sư phạm và quan sát thực địa về cảnh quan, cơ sở vật chất trường học.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Dữ liệu định lượng được phân tích thống kê mô tả (tính điểm trung bình Mean, độ lệch chuẩn Standard Deviation) và kiểm định mức độ tương quan thông qua phần mềm xử lý số liệu chuyên ngành. Việc lượng hóa dữ liệu giúp đánh giá khách quan khoảng cách giữa nhận thức lý luận và mức độ thực thi thực tế, từ đó kiểm định độ tin cậy và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
• Kế hoạch thời gian: Quá trình thu thập, xử lý số liệu và thực nghiệm diễn ra liên tục từ năm học 2009-2010 đến năm 2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức cao về sự cần thiết nhưng mức độ hiểu biết sâu còn hạn chế: Có 94,5% cán bộ quản lý và giáo viên được khảo sát khẳng định phong trào xây dựng trường học thân thiện là "rất cần thiết" (điểm trung bình đạt 4,65/5). Tuy nhiên, tỷ lệ nắm vững đầy đủ 2 mục tiêu, 5 yêu cầu và 5 nội dung trọng tâm của phong trào chỉ đạt 68,2% ở đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy.
2. Quy mô giáo dục mở rộng nhưng áp lực đô thị gia tăng: Toàn quận Đống Đa có 16 trường THCS công lập và 3 trường tư thục với tổng số hơn 15.000 học sinh. Mặc dù 100% các trường đã được kết nối Internet và chuẩn hóa hệ thống chiếu sáng học đường, nhưng chỉ có 8 trường tổ chức dạy học 2 buổi/ngày do giới hạn về diện tích đất đô thị. Dù vậy, công tác duy trì sĩ số đạt kết quả xuất sắc với tỷ lệ học sinh bỏ học đạt 0% trong năm học 2009-2010.
3. Đánh giá hiệu quả các biện pháp quản lý ở mức trung bình - khá: Điểm đánh giá mức độ hiệu quả của các biện pháp quản lý do Hiệu trưởng thực hiện dao động từ 3,52 đến 4,15 trên thang điểm 5. Trong đó, biện pháp "Xây dựng kế hoạch" đạt điểm cao nhất (4,15/5), còn biện pháp "Huy động tiềm năng và nguồn lực xã hội" đạt điểm thấp nhất (3,52/5), phản ánh sự lúng túng trong cơ chế liên kết ngoài nhà trường.
4. Tồn tại về văn hóa ứng xử và bạo lực học đường: Khảo sát phía học sinh ghi nhận có khoảng 12,8% học sinh từng chứng kiến hoặc trải qua các vụ việc xích mích, va chạm bạo lực tại sân trường hoặc khu vực cổng trường, cho thấy công tác tư vấn tâm lý học đường và quản lý kỷ luật tích cực vẫn còn nhiều khoảng trống.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên phản ánh rõ nét tác động hai mặt của môi trường kinh tế - xã hội đô thị. Sự bùng nổ của công nghệ thông tin và lối sống thực dụng từ cơ chế thị trường đã tác động trực tiếp đến lứa tuổi thiếu niên (11-15 tuổi) – giai đoạn khủng hoảng tâm lý chuyển tiếp từ trẻ con sang người lớn. Hiệu trưởng các trường THCS tại quận Đống Đa đã thể hiện tốt vai trò người điều hành hành chính nhưng chưa thực sự phát huy tối đa vai trò thủ lĩnh tinh thần và người kiến tạo mạng lưới xã hội.

Khi so sánh với các bài học kinh nghiệm lịch sử như mô hình Trường Cấp 2 Bắc Lý (phương châm "Tất cả vì học sinh thân yêu") hay Trường Thực nghiệm Giảng Võ (triết lý "Mỗi ngày đến trường là một ngày vui"), điểm nghẽn của các trường THCS hiện nay nằm ở việc thiếu quy trình quản lý đồng bộ và chưa lôi cuốn được 100% giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh học sinh vào cuộc.

Dữ liệu khảo sát có thể được hệ thống hóa trực quan qua Bảng so sánh điểm trung bình giữa mức độ cần thiết và tính khả thi của 6 biện pháp quản lý, cùng Biểu đồ phân bổ tỷ lệ đánh giá của học sinh về mức độ thân thiện trong quan hệ thầy trò. Các bảng biểu này chứng minh mối tương quan thuận rõ rệt (hệ số r > 0,75) giữa mức độ quan tâm của Ban giám hiệu đối với hoạt động ngoại khóa, kỹ năng sống và sự sụt giảm các hành vi lệch chuẩn của học sinh.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng môi trường giáo dục, tác giả đề xuất hệ thống 5 giải pháp quản lý đồng bộ:

1. Chuẩn hóa quy trình xây dựng kế hoạch quản lý chiến lược: Hiệu trưởng chủ trì xây dựng kế hoạch hành động giai đoạn 5 năm và cụ thể hóa thành kế hoạch từng học kỳ, gắn 5 nội dung phong trào thi đua với các chỉ số đánh giá thực hiện công việc cụ thể. Mục tiêu đặt ra là 100% tổ chuyên môn hoàn thành việc lồng ghép giáo dục thân thiện vào giáo án trong 3 tháng đầu năm học. Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng và Hội đồng trường.
2. Kiện toàn tổ chức chỉ đạo và phân công trách nhiệm: Thành lập Ban chỉ đạo cấp trường do Hiệu trưởng làm Trưởng ban, Bí thư Đoàn và Tổng phụ trách Đội làm phó ban; định kỳ đánh giá hàng tháng. Mục tiêu nâng cao 25% hiệu quả phối hợp giữa các đoàn thể. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu phối hợp Công đoàn và Đoàn - Đội.
3. Bồi dưỡng năng lực quản lý sư phạm cho đội ngũ cốt cán: Tổ chức 02 đợt tập huấn chuyên đề mỗi năm về tâm lý học lứa tuổi THCS, kỹ năng lắng nghe và phương pháp kỷ luật tích cực cho 100% giáo viên chủ nhiệm và tổ trưởng chuyên môn. Thời gian hoàn thành trước khi bước vào học kỳ mới. Chủ thể thực hiện: Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp Ban giám hiệu.
4. Đổi mới phương pháp dạy học và tích hợp rèn luyện kỹ năng sống: Chỉ đạo chuyển đổi sang dạy học giải quyết vấn đề, đa dạng hóa hình thức kiểm tra đánh giá nhằm giảm áp lực điểm số; tổ chức tối thiểu 04 hoạt động ngoại khóa, trò chơi dân gian và giáo dục an toàn thương tích/năm học, hướng tới 95% học sinh tham gia tích cực. Chủ thể thực hiện: Giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm.
5. Kế hoạch hóa việc khai thác tiềm năng xã hội hóa giáo dục: Ký kết chương trình phối hợp với UBND 21 phường, Hội Khuyến học và các di tích lịch sử địa phương (Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Gò Đống Đa) nhằm huy động tăng từ 20% đến 30% nguồn lực tài chính ngoài ngân sách để tôn tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp và hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng và Ban đại diện cha mẹ học sinh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý trường học (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Cung cấp khung năng lực lãnh đạo, bộ công cụ lập kế hoạch và phương thức quản trị xung đột học đường, giúp nâng cao hiệu quả điều hành trong điều kiện trường học đô thị.
2. Giáo viên THCS và Tổng phụ trách Đội: Cung cấp tài liệu thực tiễn về kỹ thuật giáo dục kỷ luật tích cực, quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm, trò chơi dân gian và phương pháp tiếp cận tâm lý học sinh lứa tuổi 11-15.
3. Chuyên viên Phòng và Sở Giáo dục & Đào tạo: Nguồn tham khảo hữu ích phục vụ công tác xây dựng văn bản hướng dẫn, thẩm định tiêu chuẩn trường chuẩn quốc gia và thiết lập tiêu chí đánh giá thi đua cấp cơ sở.
4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục: Tài liệu nghiên cứu chuẩn mực về phương pháp luận kết hợp định tính - định lượng, hệ thống bảng hỏi khảo sát thực chứng và quy trình xử lý dữ liệu quản lý trường học.

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố nào đóng vai trò quyết định sự thành công của phong trào xây dựng trường học thân thiện? Năng lực lãnh đạo và tầm nhìn của người Hiệu trưởng là yếu tố quyết định hàng đầu. Bằng việc thiết lập quy chế dân chủ, đổi mới cơ chế phân công và chủ động kết nối các lực lượng xã hội, người quản lý có thể nâng cao hơn 30% hiệu quả gắn kết giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng.

2. Làm thế nào để định lượng mức độ thân thiện của một cơ sở giáo dục THCS? Mức độ thân thiện được định lượng qua 5 nhóm tiêu chí: khuôn viên xanh - sạch - đẹp đạt chuẩn vệ sinh; tỷ lệ 100% giáo viên ứng dụng phương pháp dạy học tích cực; chỉ số học sinh được rèn luyện kỹ năng sống; mức độ hài lòng của phụ huynh và việc duy trì tỷ lệ bạo lực học đường ở mức 0%.

3. Giải pháp nào tháo gỡ khó khăn về nguồn kinh phí khi nâng cấp cơ sở vật chất trường học? Hiệu trưởng cần vận dụng cơ chế kế hoạch hóa tiềm năng xã hội, chủ động liên kết với các doanh nghiệp, tổ chức đoàn thể và Ban đại diện cha mẹ học sinh. Thực tế tại quận Đống Đa cho thấy, nguồn lực xã hội hóa đã đóng góp hơn 15% tổng chi phí nâng cấp thư viện và phòng học chức năng.

4. Đặc điểm tâm lý học sinh THCS ảnh hưởng như thế nào đến công tác quản lý của nhà trường? Học sinh THCS (11-15 tuổi) trải qua bước nhảy vọt về thể chất và tâm lý, tồn tại song song tính trẻ con và tính người lớn. Nếu nhà trường áp dụng biện pháp kỷ luật cứng nhắc, học sinh dễ phản kháng tiêu cực; do đó cần xây dựng môi trường đối thoại tôn trọng để 100% học sinh được bày tỏ chính kiến.

5. Việc đẩy mạnh xây dựng trường học thân thiện có làm giảm chất lượng học tập văn hóa không? Hoàn toàn không. Môi trường sư phạm an toàn, thân thiện chính là nền tảng tâm lý giải phóng năng lực sáng tạo của học sinh. Điển hình tại quận Đống Đa, các trường triển khai tốt mô hình đều giữ vững danh hiệu thi đua xuất sắc và dẫn đầu thành phố về tỷ lệ học sinh giỏi.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý xây dựng trường học thân thiện dựa trên các chuẩn mực quốc tế của UNICEF và quan điểm giáo dục Việt Nam.
• Khảo sát thực chứng toàn diện tại 5 trường THCS quận Đống Đa, làm rõ bức tranh thực trạng về nhận thức, điều kiện cơ sở vật chất và hiệu quả điều hành của Ban giám hiệu.
• Đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý mang tính đột phá, đồng bộ, được 92,3% chuyên gia và cán bộ quản lý đánh giá có tính khả thi cao.
• Khẳng định vai trò hạt nhân của người Hiệu trưởng trong việc quy tụ sức mạnh 3 môi trường giáo dục: nhà trường, gia đình và xã hội.
• Cung cấp mô hình tham chiếu thực tiễn giá trị cho các trường phổ thông tại các đô thị lớn trên toàn quốc.

Về lộ trình tiếp theo, các nhà trường cần triển khai ngay kế hoạch tập huấn trong 12 tháng tới để chuẩn hóa quy trình đánh giá nội bộ. Cán bộ quản lý giáo dục hãy áp dụng ngay khung biện pháp này để kiến tạo một môi trường học đường an toàn, hạnh phúc và phát triển bền vững cho học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận của việc quản lý xây dựng THTT. - Chương 2: Thực trạng quản lý xây dựng THTT của hiệu trưởng trường THCS Quận Đống Đa. - Chương 3: Những biện pháp quản lý xây dựng THTT của hiệu trưởng trường THCS Quận Đống Đa. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƢỜNG HỌC THÂN THIỆN.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề xây dựng trƣờng thân thiện. Trên thế giới, mô hình THTT được triển khai xây dựng ở những nước đang phát triển vào những năm đầu tiên của thế kỷ 21 nhằm mục tiêu huy động tổng lực của nhà trường, gia đình, cộng đồng và xã hội trong chăm sóc, bảo vệ trẻ em, tạo cơ hội cho trẻ em phát huy hết tiềm năng của chúng. Mô hình này được xây dựng trên cơ sở phát triển những ý tưởng trong Công ước của Liên Hiệp quốc về quyền trẻ em, tuyên ngôn giáo dục cho mọi người và mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên Hiệp quốc. Phong trào “Xây dựng THTT, học sinh tích cực” được Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động và triển khai tới các trường phổ thông vào đầu năm 2008- 2009.

Lễ phát động được tổ chức vào ngày 15/05/2008 tại trường THCS Vạn Phúc, Thành phố Hà Đông, Hà Tây (nay thuộc Quận Hà Đông, Hà Nội) với mục tiêu chính là huy động sức mạnh toàn xã hội xây dựng cho trẻ một môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập, nhằm từng bước nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, hạn chế tối đa tình trạng học sinh bỏ học. Có thể thấy, cho đến nay, nghiên cứu xây dựng THTT còn rất mới mẻ, vì vậy, chưa có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này. Có thể kể đến sổ tay “Xây dựng THTT” của Bộ Giáo dục và Đào tạo, phải coi đây là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu về THTT vì trong đó giới thiệu mục tiêu, những nội dung xây dựng THTT, có ý nghĩa định hướng cho hoạt động xây dựng phong trào thi đua xây dựng THTT. TS Nguyễn Công Khanh - Phó Giám đốc Trung tâm đảm bảo chất lượng GD & Khảo thí, ĐH Sư phạm Hà Nội thì “sản phẩm” của THTT là những điều chúng ta đang rất cần ở thế hệ trẻ: độc lập, tự tin, có khả năng suy nghĩ và đặc biệt có khả năng học hỏi 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] suốt đời.TS Nguyễn Công Khanh và cộng sự cũng đã nghiên cứu, xây dựng mô hình Trường học ưu Việt - Giáo dục phát triển đa trí thông minh.

Công trình này với mục tiêu đáp ứng được các yêu cầu giáo dục phát triển các dạng trí tuệ khác nhau, dựa trên những lý thuyết mới nhất về giáo dục nhân cách, trí tuệ, giá trị sống và phát triển kỹ năng sống nhằm phát triển toàn diện nhân cách của học sinh Việt Nam. Mô hình nghiên cứu tập trung vào 3 lực lượng giáo dục chính là chuyên gia, giáo viên và cha mẹ, cả 3 lực lượng này cùng hướng về học sinh để khơi nguồn trí tuệ, thắp sáng tài năng. Hà Nhật Thăng có bài báo “Kinh nghiệm xây dựng THTT ở Trường tư thục Bình Minh (Hà Nội)”. Trong bài thực chất bàn tới việc quản lý tổ chức xây dựng THTT, xác định sự cần thiết, những nội dung xây dựng THTT, chính là quản lý xây dựng các mối quan hệ.

Thực tế, chưa có công trình nghiên cứu nào tập trung phân tích giáo dục THCS ở một khu vực, bàn một cách hệ thống biện pháp quản lý xây dựng THTT, vì vậy, tác giả nghiên cứu “Biện pháp quản lý xây dựng THTT của hiệu trưởng trường trung học cở sở Quận Đống Đa, Hà Nội”. Những khái niệm công cụ nghiên cứu đề tài. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường. Khi bàn đến hoạt động quản lý và người quản lý, cần khởi đầu từ khái niệm “tổ chức”.

Do tính đa nghĩa của thuật ngữ này, nên ở đây chúng ta chỉ nói đến tổ chức như một nhóm có cấu trúc nhất định những con người cùng hoạt động vì một mục đích chung nào đó, mà để đạt được mục đích đó, một con người riêng lẻ không thể nào đạt đến được. Bất luận một tổ chức có mục đích gì, cơ cấu và quy mô ra sao đều cần phải có sự quản lý và có người quản lý để tổ chức hoạt động và đạt được mục đích của mình. Vậy hoạt động quản lý (management) là gì? Định nghĩa kinh điển nhất là: tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) – trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức. Hiện nay, hoạt động quản lý thường được định nghĩa rõ hơn: quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra.

Bàn về hoạt động quản lý và người quản lý, chúng ta cần tìm hiểu người quản lý phải làm gì – cũng chính là tìm hiểu các chức năng quản lý và họ làm công việc ấy như thế nào; nói cách khác, cần xem xét họ phải sắm những vai trò quản lý nào.  Khái lược về các chức năng quản lý: - Kế hoạch hóa: Kế hoạch hóa là một chức năng quản lý. Kế hoạch hóa có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu trong tương lai của tổ chức và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó. Có 3 nội dung chủ yếu của chức năng kế hoạch hóa: (a) xác định, hình thành mục tiêu (phương hướng) đối với tổ chức; (b) xác định và đảm bảo (có tính chắc chắn, có tính cam kết) về các nguồn lực của tổ chức để đạt được các mục tiêu này và (c) quyết định xem những họat động nào là cần thiết để đạt được mục tiêu đó.

- Tổ chức: Khi người quản lý đã lập xong kế hoạch, họ cẩn phải chuyển hóa những ý tưởng khá trừu tượng ấy thành hiện thực. Một tổ chức lành mạnh sẽ có ý nghĩa quyết định đối với sự chuyển hóa như thế. Xét về mặt chức năng quản lý, tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức. Nhờ việc tổ chức có hiệu quả, người quản lý có thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn vật lực và nhân lực.

Thành tựu của một tổ chức phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của người quản lý sử dụng các nguồn lực này sao cho có hiệu quả và có kết quả. Quá 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trình tổ chức sẽ lôi cuốn việc hình thành, xây dựng các bộ phận, các phòng ban cùng các công việc của chúng. Và sau đó là vấn đề nhân sự, cán bộ sẽ tiếp nối ngay sau các chức năng kế hoạch hóa và tổ chức. - Lãnh đạo: (chỉ đạo)- (leading): Sau khi kế hoạch đã được lập, cơ cấu bộ máy đã hình thành, nhân sự đã được tuyển dụng thì phải có ai đó đứng ra lãnh đạo, dẫn dắt tổ chức.

Một số học giả gọi đó là quá trình chỉ đạo (directing) hay tác động (influencing). Dù gọi tên thế nào, mặc lòng, lãnh đạo bao hàm việc liên kết, liên hệ với người khác và động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức. Hiển nhiên, việc lãnh đạo không chỉ bắt đầu sau khi việc lập kế hoạch và thiết kế bộ máy đã hoàn tất, mà nó thấm vào, ảnh hưởng quyết định tới hai chức năng kia. - Kiểm tra (controlling): Kiểm tra là một chức năng quản lý, thông qua đó, một cá nhân, một nhóm hoặc một tổ chức theo dõi, giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành những họat động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết.

Một , uốn nắn. Đó cũng là quá trình - tự điều chỉnh diến ra có tính chu kỳ như sau:  Người quản lý đặt ra những chuẩn mực thành đạt của hoạt động.  Người quản lý đối chiếu, đo lường kết quả, sự thành đạt so với chuẩn mực đã đặt ra.  Người quản lý tiến hành điều chỉnh những sai lệch.

 Người quản lý hiệu chỉnh, sửa lại chuẩn mực (nếu cần).  Các vai trò quản lý: Người quản lý thực hiện bốn chức năng quản lý nói trên khi họ phải sắm hàng lọat những vai trò quản lý. Vai trò quản lý là tập hợp có tổ chức các hành vi của người quản lý, được phân thành ba nhóm lớn: vai trò liên nhân cách, vai trò thông tin, vai trò quyết định. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Các vai trò liên nhân cách:  Vai trò đại diện (figurehead role): Là một trong những vai trò cơ bản nhất và đơn giản nhất của người quản lý, khi họ thay mặt hay đại diện cho tổ chức ở các cuộc lễ lạt hoặc những hoạt động có tính chất nghi thức.

Tuy nhiên vụ đại diện này dường như không mấy quan trọng, nhưng nó đòi hỏi người quản lý phải lưu tâm vì đó là biểu hiện của sự quan tâm, tôn trọng của người quản lý đến các bên đối thoại, đối tác: cấp dưới, khách hàng, cộng đồng,.  Vai trò thủ lĩnh – vai trò lãnh đạo (leader role): Là vai trò của người quản lý khi họ thực hiện việc chỉ đạo, hướng dẫn và phối hợp hoạt động của những người dưới quyền nhằm đạt mục tiêu của tổ chức. Một số khía cạnh của vai trò thủ lĩnh – lãnh đạo có quan hệ trực tiếp tới vấn đề cán bộ: tuyển dụng, đề bạt và sa thải những người dưới quyền. Một số khía cạnh khác liên quan đến việc động viên, lôi cuốn cấp dưới hoàn thành nhiệm vụ để đáp ứng được yêu cầu của tổ chức.

Còn một mặt nữa thuộc về vai trò này là làm cho cấp dưới nhận rõ được những quan niệm, tầm nhìn của cả tổ chức để cổ vũ họ phấn đấu với tinh thần sáng tạo vì mục tiêu của tổ chức.  Vai trò liên hệ (liaison role) đòi hỏi người quản lý phải mở rộng quan hệ với những người bên ngoài tổ chức. Đó là những bạn hàng, quan chức chính phủ,. Khi thực hiện vai trò này, người quản lý tìm kiếm sự giúp đỡ ủng hộ của những nhân vật có ảnh hưởng tới sự thành đạt của tổ chức.