CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ TRƯỜNG ĐÁP ỨNG ĐÀO TẠO NGHỀ XANH 1. Tổng quan nghiên cứu Một số nghiên cứu của nước ngoài: Năm 2010, Trung tâm Phát triển Dạy nghề châu Âu (Cedefop) đã tiến hành nghiên cứu: “Kỹ năng xanh và nhận thức về môi trường ở hệ thống giáo dục dạy nghề” – “Green skills and environmental awareness in VET” về nhằm xác định kỹ năng hiện tại - tương lai và nhu cầu đào tạo cho người lao động trong chín ngành nghề mũi nhọn chịu tác động do sự chuyển đổi nền kinh tế “xanh” và sử dụng tài nguyên hiệu quả. Nghiên cứu này được thực hiện tại tám nước châu Âu: Phần Lan, Đức, Hy Lạp, Hungary, Ý, Hà Lan, Slovakia và Anh. Mục tiêu của nghiên cứu là xác định những thách thức và ưu tiên cho các kỹ năng “xanh” để đảm bảo rằng giáo dục và hệ thống đào tạo nghề có thể đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp và lợi ích từ việc chuyển đổi để đạt tăng trưởng bền vững và toàn diện.
Nghiên cứu tiến hành các cuộc phỏng vấn với các chuyên gia từ các tổ chức sử dụng lao động và các nhà cung cấp đào tạo… phân tích các dữ liệu thứ cấp viết báo cáo cho mỗi quốc gia và một báo cáo tổng hợp của châu Âu. Năm 2012-2013 Viện Nghiên cứu Giáo dục Hồng Kông triển khai nghiên cứu “Giáo dục và Kỹ năng cho Tăng trưởng toàn diện và Việc làm xanh” (theo yêu cầu của ADB) với mục tiêu nâng cao tri thức và năng lực nhằm giúp quá trình giáo dục và đào tạo kỹ năng nghề phù hợp với việc làm xanh của 4 nước (gồm Ấn Độ, Sri Lanka, Inđônêxia và Việt Nam). Nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu phương thức mà 4 nước áp dụng để ban hành các chính sách, chiến lược phát triển kỹ năng kịp thời và hiệu quả nhất, khảo sát tìm hiểu thực trạng và nhu cầu về kỹ năng xanh trong một số ngành công nghiệp: Xây dựng, Giao thông vận tải, Khách sạn, nhà hàng, du lịch, Xử lý rác thải và Năng lượng tái tạo; Đánh giá sự đáp ứng của các cơ sở đào tạo đối với nhu cầu của ngành và sự tăng trưởng xanh; Đề xuất giải pháp hướng tới 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com việc thúc đẩy đào tạo kỹ năng nghề xanh trong các ngành nghề đáp ứng nhu cầu việc làm xanh của nền kinh tế. Nghiên cứu “Đào tạo nghề cho nền kinh tế xanh”- “TVET for a green economy” do tổ chức GIZ thực hiện, trong đó GIZ tại Việt Nam có tham gia với tiêu phát triển kỹ năng xanh phục vụ chuyển đổi sang tăng trường xanh với các nội dung: Lồng ghép “kỹ năng xanh” trong các nghề hiện tại, Nâng cấp các nghề hiện hành phù hợp các công nghệ mới, đẩy mạnh nhận thức về môi trường nói chung.
Dự án nghiên cứu “Sự chuyển dịch toàn diện sang các nền kinh tế xanh thông qua đào tạo nghề từ năm 2015”–“Inclusive Transitions to Green Economies through TVET in Post – 2015” do UNESCO/UNEVOC thực hiện. Năm 2014 UNESCO đã đặt vị trí của giáo dục dạy nghề trong chương trình nghị sự kể từ năm 2015 để tìm các cách thúc đẩy hệ thống giáo dục và đào tạo, nâng cao năng lực cho người học có khả năng giải quyết những thách thức trong tương lai và trở nên có trách nhiệm tham gia thành viên của xã hội. Dự án nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo kỹ năng có được trong quá trình học tập không chỉ đáp ứng yêu cầu công việc mà còn thúc đẩy sự phát triển nghề nghiệp và cá nhân suốt đời. Dự án nghiên cứu “Kỹ năng nghề xanh cho thanh niên nông thôn khu vực Đông Nam Á” – “Green skills for rural youth in South East Asia” do tổ chức PLAN thực hiện năm 2014 tại 4 nước là Indonexia, Myanma, Thái Lan và Việt Nam đã đưa ra các thông điệp chính về sự thiếu hụt trong nhận thức và đào tạo kiến thức bảo vệ môi trường và các kỹ năng xanh.
Đồng thời nghiên cứu xác định tiềm năng phát triển và nêu lên tầm quan trọng trong việc trang bị kỹ năng nghề xanh cho thanh niên tạo lập “sinh kế” việc làm bền vững cũng như tăng cường khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu Trong ấn phẩm “Chiến lược quản lý nguồn nhân lực” - “Strategic Human Resource Management” (2002), Jeffrey A. Mello và cộng sự đã phân 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tích những vấn đề về chiến lược phát triển dạy nghề; mối quan hệ giữa đào tạo việc làm, việc sử dụng lao động trình độ cao. Tác giả Young Hyun Lee (2011), trong “Phương pháp giáo dục và đào tạo nghề tại Việt Nam – Bài học kinh nghiệm từ Hàn Quốc” - “Methodology for Technical and Vocational Education and Training in Viet Nam- Lessons from Korean Experences” đã phân tích và so sánh hệ thống Giáo dục- Đào tạo ở Việt Nam và Hàn Quốc, trong đó có những đề xuất về chính sách phát triển dạy nghề cho Việt nam. Một số nghiên cứu trong nước Giáo dục nghề nghiệp, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững tuy không phải là những khái niệm hoặc chủ đề hoàn toàn mới đối với Việt Nam, tuy nhiên hiện nay mới chỉ có rất ít những nghiên cứu được thực hiện có nội dung liên quan đến các nội dung này, đặc biệt là lại đặt trong mối quan hệ giữa giáo dục nghề nghiệp với tăng trưởng xanh và phát triển.
Liên quan đến nội dung nghiên cứu có một số đề tài đã được thực hiện gồm có: Đề tài cấp Bộ do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội thực hiện năm 2013-2014: “Các giải pháp thúc đẩy việc làm xanh ở Việt Nam”. Đề tài đã nghiên cứu tổng quan về kinh tế xanh, việc làm xanh và các nhân tố tác động đến việc phát triển việc làm xanh. Dựa trên thực trạng đã phân tích, đề tài đưa ra những đánh giá chung về thực trạng việc làm xanh của Việt Nam: những hạn chế, rào cản để thúc đẩy phát triển việc làm xanh từ đó đề xuất các giải pháp, các chính sách phát triển ngành và xanh hóa; thúc đẩy kinh tế xanh, khuyến khích doanh nghiệp sử dụng các công nghệ hiện đại, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó từ kinh nghiệm quốc tế trong nghiên cứu phát triển việc làm xanh để rút ra bài học để đề xuất các giải pháp ở Việt Nam.Tuy vậy, thực trạng việc làm xanh trong đề tài này chỉ dựa trên số liệu về việc làm xanh trong ngành bảo vệ môi trường và hoạt động bảo vệ môi trường trong ngành công nghiệp và dịch vụ bởi chưa có bất kỳ cuộc điều tra, khảo sát nào về việc làm xanh.Vì thế các số liệu thống kê này chưa 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mang tính bao quát, đại diện để đánh giá đầy đủ số lượng, cơ cấu, chất lượng việc làm xanh trong cả nền kinh tế.
Một số đề tài khác do các Viện thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt Nam thực hiện như: “Mô hình tăng trưởng xanh: khuôn khổ cho tái cấu trúc các ngành sản xuất của Việt Nam Viện Kinh tế Việt Nam” (Viện Kinh tế Việt Nam), “Khung chính sách thúc đẩy tăng trưởng xanh ở Việt Nam giai đoạn 2011-2020” (Viện Nghiên cứu Môi trường và Phát triển bền vững)… Đề tài “Chuyển đổi sang nền kinh tế xanh ở một số nước EU và gợi mở cho Việt Nam” thực hiện năm2012 (Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội) với các nội dung: Trình bày những lý luận chung về nền kinh tế xanh, khái quát chung về xu hướng chuyển đổi sang nền kinh tế xanh ở EU bao gồm: bối cảnh ban đầu của xu thế chuyển đổi, thực trạng chuyển đổi sang nền kinh tế xanh ở một số nước EU, lộ trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh, các yếu tố tác động đến việc chuyển đổi sang nền kinh tế xanh. Nghiên cứu trường hợp: chuyển đổi sang kinh tế xanh ở Đức. Từ những kết quả nghiên cứu về chuyển đổi sang kinh tế xanh ở EU, đưa ra một số gợi mở chuyển đổi kinh tế theo hướng xanh của Việt Nam Đề tài: “Đổi mới quản lý nhà trường giáo dục nghề nghiệp trong quá trình hội nhập quốc tế” do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam thực hiện năm 2011-2012 với nội dung nghiên cứu đổi mới quản lý nhà trường trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp theo định hướng quản lý chất lượng, tiếp cận với các mô hình và các giải pháp quản lý chất lượng nhà trường hiện đại phù hợp với điều kiện thực tế Việt Nam, đảm bảo hội nhập quốc tế. Cụ thể là tiếp cận với mô hình quản lý chất lượng tổng thể để đề xuất một số giải pháp quản lý chất lượng nhà trường của hệ thống giáo dục nghề nghiệp.
Đề tài: “Dự báo xu hướng phát triển giáo dục nghề nghiệp giai đoạn 2011 – 2020” do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam thực hiện năm 2011- 2012 với các nội dung: Xây dựng hệ thống lý luận cơ bản về dự báo phát triển giáo dục nghề nghiệp; Xác định những xu hướng phát triển Giáo dục nghề 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nghiệp từ 2011-2020; Xác dịnh những giải pháp và điều kiện đảm bảo thực hiện được những xu hướng phát triển Giáo dục nghề nghiệp từ 2011-2020. Đề tài: “Cơ sở khoa học của việc điều chỉnh cơ cấu hệ thống giáo dục nghề nghiệp trong quá trình hội nhập quốc tế” thuộc chương trình nghiên cứu khoa học cấp Bộ – Bộ Giáo dục- Đào tạo giai đoạn 2006- 2008 “Phát triển giáo dục và đào tạo Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế”, nội dung nghiên cứu: Những vấn đề lí luận về cơ cấu hệ thống GDNN; Kinh nghiệm một số nước về cơ cấu hệ thống GDNN;- Một số dự báo về cơ cấu nhân lực kĩ thuật và yêu cầu điều chỉnh cơ cấu hệ thống GD nghề nghiệp ở Việt Nam và Định hướng điều chỉnh cơ cấu hệ thống GDNN ở Việt Nam (trình độ, loại hình,.) trong quá trình hội nhập quốc tế. Những khái niệm cơ bản 1. Quản lý, biện pháp quản lý và chức năng quản lý Quản lý Quản lý là một hiện tượng xã hội xuất hiện rất sớm.
Con người trong quá trình hoạt động của mình, để đạt được mục tiêu cá nhân phải dự kiến kế hoạch, sắp xếp trình tự tiến hành và tác động đến đối tượng bằng cách nào đó theo khả năng của mình. Trong quá trình lao động tập thể càng không thể thiếu được kế hoạch, sự phân công và điều hành chung, sự hợp tác và quản lý lao động.